Алматы Энергетика және Байланыс Институты Өндіріс орындарын электрмен жабдықтау кафедрасы Электрмен жабдықтау жүйелерінің релелік қорғанысы және автоматикасы



жүктеу 0.59 Mb.
бет1/2
Дата26.11.2018
өлшемі0.59 Mb.
түріНұсқаулар
  1   2


Алматы Энергетика және Байланыс Институты

Өндіріс орындарын электрмен жабдықтау кафедрасы

Электрмен жабдықтау жүйелерінің

релелік қорғанысы және автоматикасы
050718-Электрэнергетика мамандығы бойынша оќитын студенттерге арналған курстық жұмыстың тапсырмалары мен әдістемелік нұсқаулар

Алматы 2010

ҚҰРАСТЫРУШЫЛАР: Б.М.Мұхтар.

Электрмен жабдықтау жүйелерінің релелік қорғанысы және автоматикасы курсы бойынша курстық жұмысқа арналған тапсырмалармен әдістемелік нұсқаулар (050718-Электрэнергетика мамандығының барлық оқыту түрлерінің студенттері үшін)-Алматы : АЭжБИ, 2010.-44б.

Курстық жұмысқа арналған тапсырмалар мен әдістемелік нұсқаулар электрмен жабдықтау жүйелерінің релелік қорғанысы және автоматикасы курсына сәйкес және (100 нұсқа ) курстық жұмыс тапсырмаларынан, оның бөлімдерін орындауға арналған әдістемелік нұсқаулардан, электрмен жабдықтау жүйелерінің элементтерінің техникалық бөлімдерінен тұрады.

Без.4, кесте. 14, библиогр.-7 атау.

Пікірші: техн.ғыл.канд, доцент. С.А. Бұғыбаев


Алматы энергетика жєне байланыс институтыныњ 2010 жылғы жоспары бойынша басылды.

©Алматы энергетика және байланыс институты, 2010 ж.

Мазмұны


Кіріспе ...............................................................................................................4

1 Курстық жұмысқа арналған тапсырмалар мен әдістемелік нұсқаулар....6

2 Қорғаныстарды есептеуге арналған әдістемелік нұсқаулар.....................21

2.1 Трансформатордың қорғанысы................................................................21

2.1.1 Тоқ үзіндісі..............................................................................................21

2.1.2 Бойлық дифференциалды қорғаныс.....................................................21

2.1.3 Қалыпсыз режимдер және олардан сақтану........................................24

2.2 1000 кВ жоғары асинхронды және синхронды қозғалтқыштар

қорғанысы.................................................................................................26

2.2.1 Тоқ үзіндісі.............................................................................................26

2.2.2 Статор орамындағы жерге қысқа тұйықталудан қорғаныс...............26

2.2.3 Асинхронды режим (С.Д. үшін) және асқын жүктемеден

максималды тоқ қорғанысы..................................................................29

2.3 Төменгі кернеулі электрқозғалтқыш қорғанысы...................................29

2.4 Болатбалқытушы доғалық пештер (ДБП) қорғанысының

қойылымын есептеу.................................................................................33

2.4.1 Қысқа тұйықталу тоғынан қорғаныс...................................................33

2.4.2 Асқын жүктеме тоғынан қорғаныс......................................................34

2.5 Конденсаторлық қондырғылар қорғанысы............................................35

Қосымшалар....................................................................................................37

Әдебиеттер тізімі............................................................................................43
Кіріспе

Қазіргі заманғы энергетика жылдам қарқынмен дамып келеді. Өндіріс орындарында және тарату тораптарында желілермен қосалқы станциялар көптеп салынуда. Өнеркәсіптік және агроөнеркәсіптік кәсіпорындар, қалалық және ауылдық электр тораптарында орнатылған трансформаторлардың жалпы саны мыңдап саналады. Электрэнергия сапасына және электрмен жабдықтау сенімділігіне деген талаптар үздіксіз өсуде, ол өз кезегінде тұтынушыларды электрмен жабдықтаудың тиімділігі мен сенімділігін жоғарылатудың басты құралдары болып табылатын релелік қорғаныс құралдары мен автоматиканың жұмысын жақсартуды талап етеді. Электрмен жабдықтау жүйелерінің релелік қорғанысы және автоматикасы курсы арнайы инженерлік және оны 050718-Электрэнергетика мамандықтары бойынша оқитын барлық студенттер үшін міндетті түрде оқытылатын пән болып табылады.

Курсты өту алдында электртехниканың теориялық негіздері, электрмен жабдықтау жүйелеріндегі өтпелі үрдістер, электр станциялары мен қосалқы станциялары, электр жүйелері мен тораптары сияқты жалпы теориялық және арнайы пәндер меңгерілуі тиіс.

Курста студенттер алдымен релелік қорғаныспен автоматтандырудың қарапайым содан кейін күрделірек құралдарымен танысады. Реленің немесе автоматиканың кез-келген элементінің конструктивті орындалуының ерекшеліктері және негізгі қасиеттері өздері қолданатын қорғаныс және автоматика құралдарының сұлбаларымен бірге сұлбаның басқа элементтерімен байланысты және берілген қондырғыларға қойылатын талаптарды ескере отырып қарастырылады. Релелік қорғаныс және автоматика құралдары сенімділікті жоғарылатумен өндіріс өнеркәсіпорындарының электрмен жабдықтау жүйелерінің жұмысының тоқтаусыз істеуімен, сондай-ақ еңбектің жеңілдетілуімен, қызмет көрсетудің қауіпсіздігін жоғарылатумен бағаланады.

Бұл курсты меңгеру барысында студенттер келесі сұрақтарға көңіл бөлуі керек.

Өндіріс кәсіпорындарының электрмен жабдықтау жүйелерінің негізгі элементтері және олардың сипаттамалары:

а) электрмен жабдықтау жүйелеріндегі релелік қорғаныс және автоматиканың қолдану аумағы және қызметі, электртермиялық қондырғылардың релелік қорғанысының ерекшеліктері;

ә) электр жабдықтау жүйелеріндегі зақымдану және қалыпсыз режимдер түрлері;

б) релелік қорғаныс және автоматиканың жұмыс істеуінің негізгі принциптері және оларға қойылатын талаптар;

в) реленің әр элементінің қызметі, олардың өзара байланысы және жұмыс істеу реті, реленің құрылымы;

г) оперативті тоқ;

д) релелік қорғаныс құралының сипаттамасы және қойылымы;

е) қолданылатын қорғаныстардың артықшылықтары мен кемшіліктері;

ж) электрмен жабдықтау жүйелерінің сәйкес элементтеріне қойылған автоматика мен қорғаныстардың көлемі;

и) бұл қорғанысты қолданғандағы алынатын экономикалық эффект.

Курстық жұмыста берілген электр жабдықтау жүйесінің қалыпты және қалыпсыз режимдерінің параметрлері негізінде келесі ретпен есептеулер жүргізіледі:



  1. берілген элементтердің релелік қорғанысын және автоматикасының принципін таңдау (желінің бөлігі, тарнсформаторлар);

  2. ҚТ тоғын іске қосу параметрлерін есептеу және Кч сезімталдық коэффициентін тексеруге қажетті көлемде есептеу;

  3. берілген элементтер үшін релелік қорғаныс және автоматиканы есептеу: жіберу және өлшеу органдарының іске қосылу параметрлерін есептеу, Кч мәнін тексеру, релелік қорғаныс және автоматиканы есептеу;

  4. ток трансформаторларын және олардың трансформация коффициентін таңдау;

  5. релелік қорғаныс және автоматиканың оперативті тоқ тізбектерін, ажыратқышпен басқару, сигнализация тізбектерін, тоқ және кернеу тізбектерінің сұлбаларын жобалау.

1 Курстық жұмысқа арналған тапсырмалар мен әдістемелік нұсқаулар

Өндірістік кәсіпорынды электрмен жабдықтау жүйелерінің релелік қорғанысы және автоматикасын жобалау бойынша курстық жұмыс есептер жинағына 100-ден астам нұсқа кіреді.

Студент тапсырманың нұсқа нөмірін үш жолмен таңдайды:



  1. фамилиясының басқы әрпі;

ә) сынақ кітапшасының соңғы нөмері;

  1. сынақ кітапша нөмерінің соңғысының алдындағы саны.

Тапсырмалардың негізгі параметрлері 1.1,1.4-кестелерінде келтірілген (фамилиясының басқы әрпі бойынша, сынақ кітапшасының нөмерінің соңғы және соңғысының алдындағы саны бойынша), ал орындалатын жұмыс көлемі 1.5-кестеде көрсетілген (студент фамилиясының басқы әрпі бойынша –(+)− орындау).

Курстық жұмыста берілген электр жабдықтау жүйесінің қалыпты және апатты режимдерінің параметрлері негізінде студенттер электрмен жабдықтау жүйесі элементтерінің релелік қорғанысы және автоматикасын жобалаумен байланысты кешенді сұрақтарды шешеді.

Курстық жұмысқа көлемі 15-20 бет болатын, қорғаныс және автоматика сұлбалары бар жазбаша түсіндірме кіреді.

Жазбаша түсіндерме кітапша түрінде жасалған курстық жұмыстың мәтіндік бөлімінен, тақырыбынан және орындаушы мен жетекшінің фамилиялары мен қолдары көрсетілген титулдық беттен, содан соң тапсырма мазмұны және тапсырма мәліметтерінен тұрады. Релелік қорғаныс және автоматика сұлбалары қарындашпен сызба немесе миллиметрлік қағазда МБСТ-ты сақтай отырып орындалады да, жазбаға қосылады.

Курстық жұмысты келесі ретпен орындайды:


    1. Осы оқу құралдың (И) қосымшасын және ПУЭ-ні пайдаланып тұтынушылар категорияларын есепке ала отырып, өндірістің электрмен жабдықтау жүйесінің барлық элементтерінің релелік қорғаныс және автоматика тізімін және көлемін таңдау (1.1,1.4-сурет):

      1. 35÷220 кВ ЭЖЖ;

ә) 6-10 кВ кабелді желілер;

      1. негізгі төмендетуші қосалқы станциялар трансформаторлары (ГПП);

      2. цехтық трансформаторлар (ТП);

      3. синхронды және асинхронды қозғалтқыштар (СД және АД);

      4. электрдоғолық пештер трансформаторлары ( ДСП);

      5. кремниді-түрлендіргіш қосалқы станциялардың трансформаторлары (КПП);

      6. 6-10 кВ батарей конденсаторлар (ККУ).

Мысалы, ПУЭ-ге сәйкес қуаты 6,3 МВА ГПП трансформаторына келесідей қорғаныс және автоматика түрі орнатылады:

а) бойлық дифференциалды қорғаныс;

ә) газдық қорғаныс;

б) бір немесе екі уақыт ұстанымы бар жоғарғы кернеу жағындағы максималды тоқ қорғанысы;

в) белгі беруші асқын жүктемеге қарсы тоқ қорғанысы;

г) трансформатор кернеуін жүктеген кезде автоматты түрде реттеу.

6-10 кВ құрама шиналарындағы секциялық ажыратқыштарда:

а) тек қана АВР әсер ету периодында ғана іске қосылатын, уақыт ұстанымы жоқ максималды тоқ қорғанысы (тоқ үзіндісі);

б) 6-10 кВ секциялық ажыратқыштың АВР-і.

1.2 1.5-кестеде көрсетілген (+ орындау) электрмен жабдықтау жүйесінің элементтері үшін және олардың 1.1,1.4-кестедегі (Б-И) қосымшасындағы техникалық мәліметтері үшін толық принципиалды қорғаныс сұлбаларын таңдап және сызып, тоқ және дифференциалдық релелер қойылымдарын, қорғаныс сезімталдығын, максималды тоқ қорғанысына есептеулер жүргізу (МТҚ). Барлық есептеулер аяқталғаннан кейін тоқ қорғаныстарының селективтілік картасын тұрғызу қажет.

1.3 Қолданылып жүрген автоматика сұлбаларының бірін сызып алып (АВР, АПВ), олардың іске қосылу қойылымын таңдап және олардың қызметінің мақсатын мен жұмыс істеу принципін қысқаша түсіндіру керек.

Өндірістік электр қондырғыларында тура және жанама әсері бар айнымалы және түзетілген оперативті токта жұмыс істейтін қорғаныс және автоматика сұлбалары кеңінен қолданыс табуда. Интегралды микросұлбамен орындалған релелерді қолдану аумағы кеңеюде. Кәсіпорындар тораптарындағы жекелеген қорғаныс және автоматика құралдарының қарапайымдылығына қарамастан оларды жобалаудағы айтарлықтай қиындықтар әртүрлі технологиялық қондырғылардың электрқондырғыларына және қоректендіру тораптарына қоятын көп түрлі талаптарына әкеліп соғады.

Курстық жұмысты орындау барысында анықтама әдебиетте көрсетілген типтік қорғаныс және автоматика сұлбаларын және есептеу әдістемесін қолданған жөн.

Тоқ үзіндісін, ГПП трансформаторының дифференциалды қорғанысын есептеу үшін және таңдалып алынған тоқ қорғаныстарының сезімталдығын тексеру үшін алдын-ала К-2 және К-4 нүктелерінің қысқа тұйықталу тоғын есептеу керек.

Бұл үшін ГПП, ГРП және РП құрама шиналарының секционды ажыратқыштары қоректенудің қалыпты жағдайында қосылып тұрғанын және ГПП трансформаторы және қоректендіруші желілер бөлек жұмыс істейтінін ескере отырып орынбасу сұлбасын тұрғызады, ал жүйенің немесе ЖЭО-ның К-1 нүктесіне дейінгі кедергісі (А қосалқы станциясы) келесідей өрнекпен анықталады:

Х


Sкз1

Салыстырмалы бірлікте

*с=

Sc(жэо)


Х
Sкз1
*с=
(1.1)


U2ср



Атаулы бірлікте

Х


Sкз1
с=
ЭЖЖ-37-220 кВ АС-(3*240), 6-10 кВ кабелді желілер, цехтық трансформаторлар, синхронды және асинхронды қозғалтқыштардың ҚТ тоғын есептеген кезде, активті кедергілерін есепке алмауға болады, егер де

X*  1/3 r* .

Тоқ қорғанысының сезімталдығын тексеру үшін екі фазалы ҚТ-талу тоғын өрнекпен анықтайды

I( 2 ) кз=0,87 I( 3 ) кз . (1.2)

Тоқ қорғаныстарын есептеу үшін жүктеме тоғын қорғалып отырған элементтің номиналды қуаты бойынша, кабелді желінің рұхсат етілген тоғы бойынша таңдауға болады, ал максималды тоқты эксплуатациялық асқын жүктемені есепке ала отырып (немесе өзіндік жіберу тогын) 2-3 есеге өсіреміз. Трансформатор тоғын қорғалып отырған элементтің номиналды тоғынан 1,5-2,0 есе артық аламыз (Ін=76А болғанда Кт=100/5-150/5).

Селективтілік карталары тоқ қорғаныстары үшін құрылады (МТҚ және ТҮ), бұл кезде кернеуі 0,4 (0,69)-6(10)-35(220) кВ электр жабдықтау жүйесінің тізбектелген элементтерінің қорғанысының уақыт-тоқтық сипаттамасының графикалық келісімі жасалынады.

МТҚ-ның уақыт ұстанымын таңдау барысында 0,4-0,69 кВ жағында қысқа тұйықталу кезінде А селективті автоматының уақыт ұстанымының tА=0,25-0,4 с тең екенін ескеру керек, ал уақыт ұстанымының сатысы ∆t=0,5-0,6 с тең.

КПП трансформаторлары, электрдоғалық пештер, цехтық трансформаторлар, электрқозғалтқыштар қоректендіру үшін кабель ұзындығын 200-500 м аралығында, ал қимасын ААБ-6(10)-(3*95-3*150) маркасының рұқсат етілген жүктеме тоғы бойынша алу қажет.




Шифрдың соңғы саны


Студенттің фамилиясының бірінші әріпі

А, Б, В, Г, Д, Е, Ж, З, И, К, Л, Я, Ы



Электржабдықтау

жүйесінің элементтері



1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

Зауыттың электржабдықтау сұлбасы, 1.1,1.2-сурет

1

1

1

1

1

2

2

2

2

2

Жүйенің қуаты, МВА

600

700

800

900



1000



950

800



ҚТ қуаты, МВА

700

850

950

1000

1200

950

1200

1100

900

1500

Жүйенің кернеуі, кВ

37

37

115

115

115

115

220

115

37

220

ГПП трансформаторларының қуаты* , МВА

6,3

10

16

10

16

25

40

40

25

63

Асинхронды, синхронды

қозғалтқыштар (6)10 кВ, кВт



630

1000

800

1250

1600

2000

2500

2000

1600

2500

Электрдоғалық пеш трансформаторы, кВА

400

1000

1800

1800

1000

2800

2800

1800

1000

2800

ГПП-РРП1 ААБ 10(6) – (3х240) кабелді желі, км

1,2

1,5

1,7

2,0

1,0

0,8

1,4

1,1

1,6

2,0


1.1 –кесте Электржабдықтау жүйесінің элементтерінің параметрлері
Ескерту: ГПП трансформаторының техникалық мәліметтері В қосымшасында келтірілген


    1. –кесте Электржабдықтау жүйесінің элементтерінің параметрлері




Шифрдың соңғы саны


Студенттің фамилиясының бірінші әріпі

А,Б,В,Г,Д,Е,Ж,З,И,К,Л,Я,Ы



Электржабдықтау

жүйесінің элементтері


1

2

3

4

5

6

7

8

9

0


Жүйенің қ/ст–нан зауыттың ГПП-на дейінгі қашықтық, км

10

15

20

25

8

17

32

22

18

30

ГПП-ның құрама шинасындағы кернеу, кВ

6,3

10,5

6,3

10,5

6,3

10,5

6,3

10,5

6,3

10,5

Цехтық трансформаторлар қуаты, кВА

630

1000

1600

2500

630

1000

1600

1000

1600

2500

Цехтық қ/ст екіншілік кернеуі, кВ

0,4

0,4

0,69

0,69

0,4

0,4

0,69

0,4

0,4

0,69

Асинхронды қозғалқыштар

0,4(0,69)кВ АД1/АД2, кВт



7,5

55


11

110


15

132


22

132


37

75


37

90


30

160


7,5

37


18,5

45


75

160


КПП ТМРУ – 6(10) кВ трансформаторы, кВА

1000

1250

2000

1000

2600

3500

1250

2000

2600

3500

Батарей конденсаторлар

ККУ- 6(10) кВ, квар



800

1000

1200

1600

2000

2400

130

1400

1800

3000

1.3 –кесте Электржабдықтау жүйесінің элементтерінің параметрлері



Шифрдың соңғы саны


Студенттің фамилиясының бірінші әріпі

М,О,Н,П,Р,Т,У,Ф,С,Ч,Х,Ц,Ш,Щ,Э,Ю



Электржабдықтау

жүйесінің элементтері



1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

Зауыттың электржабдықтау сұлбасы, 1.3,1.4-сурет

3

3

3

3

3

4

4

4

4

4

ЖЭО қуаты, МВА

400

500

600

800

450

350

300

400

450

500

ҚТ қуаты. МВА

500

550

600

650

400

300

320

310

280

250

ЖЭО кернеуі, кВ

6,3

6,3

10,5

10,5

6,3

10,5

10,5

6,3

10,5

6,3

РБА – 6(10)кВ реактордың тоғы (А) және реактивті кедергісі

630-

0,22


1000-

0,22


1600-

0,25


1000-

0,35


1000-

0,22

-

-

-

-

-


ГРП-1 3ААБ6(10)-

-(3х240) ЖЭО-ның кабелді желісі, км


3,0

4,0

4,5

5,0

4,0

5,0

6,0

4,0

4,5

3,0


Асинхронды қозғалтқыштар

0,4(0,69) кВ, АД1/АД2,кВт



15

132


37

90


30

160


7,5

110


11

132


18,5

45


22

55


30

110


37

90


75

160

1.4 –кесте Электржабдықтау жүйесінің элементтерінің параметрлері


Шифрдың соңғы саны


Студенттің фамилиясының бірінші әріпі

М,О,Н,П,Р,Т,У,Ф,С,Ч,Х,Ц,Ш,Щ,Э,Ю



Электржабдықтау

жүйесінің элементтері



1

2

3

4

5

6

7

8

9

0

ГРП-1, ГРП-2

2ААБ6(10)-(3х185) кабелді желісі, км



1,5

2,0

0,8

1,3

2,5

1,6

1,1

0,6

0,8

1,0

Цехтық трансформаторлар қуаты,кВА

1000

630

1600

2500

630

1000

1600

2500

1000

1600

Цехтық қ/ст екіншілік кернеуі, кВ

0,4

0,4

0,69

0,69

0,4

0,4

0,69

0,69

0,4

0,4

Асинхронды, синхронды

қозғалтқыштар (6)10 кВ, кВт



800

1000

1250

1600

2500

2000

800

1000

1250

2000

Электрдоғалық ДБП пеш трансформаторы, кВА

400

1000

1000

1800

2500

1000

400

1800

2800

1800

Батарей конденсаторлар

ККУ- 6(10) кВ, квар



800

1000

1000

1600

2000

800

800

1250

2500

1600

1.5 –кесте РҚжА есептерінің орындалу көлемі




Студенттің фамилиясының бірінші әріпі

А,Д

В,Г,

Я



Б,Е

Ж,З,


И,Л

К,Ы

М,О

Н,П

Р,Т,

У,Ф



С,Ч

Х,Ц,


Ш,Щ,

Э,Ю


Электрмен жабдықтау

жүйесінің элементтері



ГПП трансформаторы

+

+

+

+

+
















Кабелді желілер Л1,2

ТЭЦ-ГРП1, ГРП1-РП2


















+

+

+

+

+

Асинхронды (АД), синхронды

(СД) қозғалтқыштар 6(10) кВ



+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Асинхронды қозғалтқыштар

1 и 2 0,4/0,69 кВ



+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Электр доғалық пеш трансформаторы

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

КПП трансформаторы




+




+




+




+




+

Батарей конденсаторлар


+




+




+




+




+



Өнеркәсіп кәсіпорнының электрмен жабдықтау сұлбасы






ЭЖЖ 35 - 220 кВ

ККУ







ККУ

35-220 кВ қ/ст жүйесі












ГПП






















6-10 кВ








































КПП




КТП1

РП1







АД





0,4/0,23 кВ












0,69/0,4 кВ

о

СД


КТП2

СД





1


2

1.1-сурет



ЭЖЖ 35-110-220 кВ



Өнеркәсіп кәсіпорнының электрмен жабдықтау сұлбасы


ККУ


ККУ


35-220 кВ қ/ст жүйесі










































ГПП











6-10 кВ










































РП1












КТП-1

СД








СД
















ДСП




КПП


АД


АД

КТП-2

1

2

1.2-сурет




Кабелді желі

ККУ



Өнеркәсіп кәсіпорнының электрмен жабдықтау сұлбасы





ЖЭО

6-10 кВ




РБА




















ГРП-1

6-10 кВ

























КТП-1












АД

ГРП-2

АД















0,4/0,23 кВ



ДСП









КПП





0,69/0,4 кВ




СД

СД

КТП-2






1

2

1.3-сурет





Өнеркәсіп кәсіпорнының электрмен жабдықтау сұлбасы

А Қосымшасы


АЛМАТЫ ЭНЕРГЕТИКА ЖӘНЕ БАЙЛАНЫС ИНСТИТУТЫ

Өндіріс орындарын электрмен жабдықтау кафедрасы

КУРСТЫҚ ЖҰМЫС

тақырыбы: Кәсіпорынның электрмен жабдықтау жүйе элементтерінің релелік қорғанысы және автоматикасын жобалау


Топ студенті.........................................

_______________________аты-жөні

сынақ кітапшасының нөмері.............

Жоба жетекшісі..................................

_______________________аты-жөні

Алматы 2010



  1. Қорғаныстарды есептеуге арналған әдістемелік нұсқаулар




    1. Трансформатордың қорғанысы

Қысқа тұйықталу (ҚТ) кезінде бүліну көлемін шектеу үшін трансформатор орамаларындағы қорғаныс тез және уақыт ұстанымсыз жұмыс істеуі қажет. Мұндай қорғаныс ретінде тоқ үзіндісі, дифференциалды (трансформаторлардың қуатына байланысты) және газдық қорғаныс қолданылады.


      1. Тоқ үзіндісі

Қорғаныстың іске қосылу тоғы келесідей таңдалынады:

а) трансформатордан кейінгі ҚТ максималды тогын реттеу шартымен

Iсзотс I(3)к.макс. , (2.1)

мұнда Котс-реттеу коэффициенті (Котс=1,1-1,3);

б) трансформаторды кернеу үстінде қосу салдарынан пайда болатын магниттелу тогының секіруінен реттеу шартымен

Iсзотс I ном.тр. , (2.2)

мұнда Котс=3-5, РТ-40 релесі үшін;


      1. Қуаты (Sном.тр≥6,3 МВА) трансформаторлар үшінгі бойлық дифференциалды қорғаныс

Алдын-ала трансформатор қорғанысының толық принципиалды сұлбасымен танысып, оны сызып және есептеуге кірісу қажет.∕ 2,3,4,5∕ .

а


(2.3)
) күш трансформаторы жағындағы біріншілік номиналды тоғын (Іном1және Іном2 ) және тоқ трансформаторының трансформация коэффициентін анықтаймыз

б


(2.4)
) дифференциалды қорғаныстың иығындағы екіншілік номиналды ток анықталады:

н1 немесе ін2) үлкен мәні бойынша дифференциалды қорғаныстың негізгі жағы таңдалынады және барлық есептеулер негізгі жағына келтіріледі;

в) реттеу шартынан қорғаныстың іске қосылу тоғы таңдалынады

1) магниттеу тоғының секіруінен

Iсз = Котс Iном.тр., (2.5.)

Котс=1,3-1,5 РНТ-565 релесі үшін,

Котс=1,5 ДЗТ-11 релесі үшін;

2) максималды теңсіздік тоғынан

Iсз = Котс I нб.макс., (2.6)

мұнда Котс=1,3 РНТ үшін, Котс=1,5 ДЗТ үшін;

I нб.макс. = I’нб + I”нб + I”’нб., (2.7)

мұнда І'нб-теңсіздік тоғының құраушысы, дифференциалды қорғанысты қоректендіруші, тоқ трансформаторының (магниттеу тогы) қателігімен шартталған.

I’нб = Ка Кодн  I(3)к.макс., (2.8)

мұнда Кодн - коэффициент, тоқ трансформаторының біртектілігін есепке алушы (Кодн=0,5-1,0);

ε - коэффициент, тоқ трансформаторының 10% қателігін есепке алушы, ε=0,1;

Ка – коэффициент, өтпелі үрдісті есепке алушы (аперодикалық құраушы) Ка=1,0 БНТ-сы бар релелер үшін;

І(3)к.макс - трансформатордың негізгі жағына келтірілген, трансформатордан кейінгі ҚТ тогының максималды мәні;

І''нб – теңсіздік тоғының құраушысы, қорғалушы трансформатордың кернеуін реттеумен шартталған



, (2.9)

мұнда ±∆N-кернеуді реттеудің толық диапазоны.

І'''нб - теңсіздік тоғының құраушысы, РНТ (ДЗТ) релесінің коммутаторына орнатылған есептік бүтін орам санының дәлсіздігімен шартталған
І'''нб=( W 1расч- W1/ W 1расч)*І(3)к.макс., (2.10)

мұнда W 1расч , W1-негізгі емес жағына орнатылған РНТ релесіне сәйкес есептік және орнатылған орам саны.

Бірінші этапта дифференциалды қорғаныстың (2.6) бойынша қойылымын есептегенде І'''нб есепке алынбайды, яғни
I= Котс ( I’нб + I”нб); (2.11)

Қорғаныстың іске қосылу тоғының есептік ретінде ең үлкен мән алынады,(2.5)және (2.11) өрнегімен анықталған;

г
(2.12),


мин





Кч


.





,

) алдын-ала оның өз аумағындағы зақымдалуда қорғанысты сезімталдыққа тексереді

м


Icз

ұнда Ік.мин. – ҚТ тоғының минималды мәні (әдетте қорғаныс аумағындағы екіфазалы ).

Егер сезімталдық коэффициенті екіден үлкен болса (Кч≥2), онда есептеуді жалғастыруға болады;

д) иығындағы тоғы үлкен жағына келтірілген (негізгі жағы), реленің іске қосылу тоғы анықталады

, (2.13)

мұнда Кт және Ксх – негізгі жағы үшін алынады;

е

(2.14)
) негізгі жағының реле орамының есептік орам саны анықталады

мұнда F=100-магнитқозғаушы күш (РНТ-565 релесі үшін).

Алынған орам саны жуық шамадағы аз орам санына дөңгелектенеді, РНТ-565 релесіне орнатуға болатын (Wдиф);

ж) негізгі емес жағындағы орамның орам саны анықталады



мұнда ін1-негізгі жағының екіншілік номиналды тоғы;

ін2-қорғаныстың келесі иығының екіншілік номиналды тоғы;

и) І'''нб есепке ала отырып теңсіздік тоғын анықтаймыз;

к) қорғаныстың біріншілік іске қосылу тоғы және реленің екіншілік іске қосылу тогы формула (2.5), (2.6) және (2.13) бойынша қайта анықталады.

Егер Іс.з тоғы алдынғы алынған тоқтан көп болып шықса, онда аз мәнге жақын дифференциалды ораманың (Wдиф) орам санының жаңа мәнін қабылдау қажет;

л) РНТ-565 релесінің қосылу сұлбасына байланысты теңдестіретін орамалардың орам саны анықталады;

м) дифференциалды және теңдестіруші орамалардың орам сандарын қайта анықтағаннан кейін (2.12) формуласы бойынша қорғаныстың сезімталдығы тексеріледі.




      1. Қалыпсыз режимдер және олардан сақтану

Максималды тоқ қорғанысы (МТҚ) трансформатордың жоғарғы жағында орнатылады, резервті қорғаныс болып табылады және ҚТ кезінде уақыт ұстанымымен әрекет етеді.

МТҚ істейтін тоғы асқын жүктеме шартынан алынады. Асқын жүктеме тоғы әдетте 2 режимде қарастырылады:

а) параллель жұмыс істеп тұрған трансформатордың өшуі

Iнагр.макс. = 2 Iном.тр. ; (2.16)

ә) АРҚ (АВР) әрекеті кезінде жүктемені автоматты қосу

Iраб.макс = I1 + I2  0,7 ( Iном.тр.1 + Iном.тр2 ), (2.17)

мұнда І2 – қосылған жүктеменің орныққан тоғы.

С


(2.18)
ондықтан алғашқы моментте ток мәні өзіндік жіберу әсерінен үлкен болады
Қорғаныстың істеу тоғы келесі формуламен анықталады:

мұнда Котс=1,1÷1,2 РТ-40 релесі үшін;

Кзап=2,5-жалпы жүктеменің өзіндік жіберу коэффициенті;

Квоз = 0,85-реленің қайтымдылық коэффициенті.

Қ

(2.19)
Т кезінде екінші аймақтың соңының сезімталдық коэффициенті

Трансформатордан қоректенетін қосылыстар қорғанысының tп ең үлкен уақыт ұстанымы селективтілік шарты бойынша бір саты жоғары алынады

tТ = tП +  t

б) сигналға әрекет етуші, асқын жүктемеден қорғаныс





(2.20)
Іске қосылу тоғы трансформатордың номиналды тоғы кезіндегі реленің қайта қайту шартымен таңдалынады

мұнда Котс=1,05, Кв=0,8÷0,85.

Асқын жүктеменің қорғанысының істеу уақыты МТҚ –нан бір саты жоғары алынады t пер= t мтз+  t.

2.2 1000 кВ жоғары асинхронды және синхронды қозғалтқыштардың қорғанысы

2.2.1 Қуаты 5000 кВт дейінгі электрқозғалтқыштар қорғанысы үшін фазааралық қысқа тұйықталу кезінде тоқ үзіндісі (Т.Ү) қолданылады.

Тоқ үзіндісінің біріншілік істеу тоғы жіберу тоқтарының периодикалық құраушыларын реттеу шартынан таңдалынады ∕ 2∕

Iсз = Котс I пуск., (2.21)

мұнда I пуск –Г қосымшасының, Г.1-кестесінен техникалық мәліметтері бойынша алынады;

Котс=1,4-1,5 - асинхронды қозғалтқыштар үшін тоқ үзіндісі РТ-40 релесімен орындалған кезде;

Котс=1,-1,8 – синхронды қозғалтқыштар үшін.

Ірі электрқозғалтқыштар (Р≥5000 кВт) бойлық дифференциалды қорғаныспен жабдықталады (ДЗ).

Электрқозғалтқыштарды бірфазалы жерге тұйықталудан қорғау үшін бірінші ретті істеу тоғы Р≤2000 кВт үшін Ісз≤10 А және Р≥2000 кВт үшін Ісз≤5 А нөл реттік тоқ қорғанысы қарастырылады. Қосымша оқшауламаны бақылау сұлбасы қолданылады.




      1. Статор орамындағы жерге қысқа тұйықталудан қорғаныс

Жерге тұйықталу тоғы 5 А және одан да көп болғанда электрқозғалтқыштарда міндетті түрде бірфазалы тұйықталудан қорғаныс орнатылады. Егер, ∕ 6∕ қарастырылған болса, онда жерге тұйықталудан қорғаныс электрқозғалтқышты тораптан ажыратуға, ал синхронды электрқозғалтқыштарда автоматты түрде өрісті өшіруге әрекет етеді.

Қорғаныстар типтері - РТЗ-51 типті релелі нөл реттік тоқтық қорғаныс немесе ЗЗП-1 типті релелі нөл реттік бағытталған тоқ қорғанысы. Жерге екілік тұйықталудан қорғау үшін –біррелелі, РТ-40типті релелі, нөл реттік тоқ үзіндісі қолданылады. Типы ЗЗП-1, және де РТЗ-51 типті релелі қорғаныстарды қосу үшін электрқозғалқыштармен тарату құрылғыларын қосатын кабелдің саны бестен аспағанда, типі ТЗ, ТЗЛ, ТЗЛМ нөл реттік (TAN) тоқ трансформаторлары қолданылады.

Қорғаныстың есептік қойылымы. Жерге тұйықталудан қорғаныстың тоқ релесінің істеу қойылымы біріншілік тоқтарда есептелінеді.

РЗТ-51 типты релелі қорғаныстың іске қосылу тоғы оның меншікті сыйымдылық тогының секіруін реттеу сенімділік шартымен анықталады, қорғаныстың орнатылған жеріндегі ығысушы тұйықталудан өтетін

Iс.з.  Iс.з.,расч.= Котс Кб Iс, (2.22)

мұнда Котс – реттеу коэффициенті (Котс=1,2);

Кб – меншікті сыйымдылық тоғының секіруін есепке алушы, коэффициент (Кб=2,5);

Іс – желі және сол электрқозғалтқыштың Ісд меншікті сыйымдылық қосылыс тоғы, тарату құрылғылармен қосушы және Ісд қорғанысының әрекет аумағына кіруші.

Ic=Iсд+Iсл



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет