Ақмола облыстық



жүктеу 1.41 Mb.
бет1/9
Дата08.05.2018
өлшемі1.41 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


Ақмола облыстық

маслихатының

2012 жылғы 7 желтоқсан

№5С-8-7 шешімімен



БЕКІТІЛДІ




Ақмола облысы бойынша

ауыл шаруашылығы мақсатындағы

жерлерді ұтымды пайдалану жөніндегі

2012-2015 жылдарға

арналған бағдарлама

Көкшетау 2012


Ақмола облысы бойынша 2012-2015 жж. ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану туралы бағдарламаны Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті ұсынған


Бағдарламаны ұсынғандар: Әленов Ж.Н., а.ш.ғ.к., басшысы, Көшен Б.М., а.ш.ғ.д.,Қусаинов А.Т., б.ғ.д., Сағалбеков У.М. а.ш.ғ.д., Сағалбеков Е.У., а.ш.ғ.к., Игинбаев Б.М., экономика магистрі.
Аннотация
Ақмола облысы бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану туралы бағдарламада өңірдің топырақ құнарлығы бойынша сараптама жасалған, жыртылымды жерлер топырақтарының тозуының негізгі себептері және топырақтың ыңғайсыз антропогенді факторларға төзімсіздігінің төмендеуінің себептері айтылған. Облыстың жыртылымды жерлеріне жасалған агрохимиялық моноторингі негізінде жыртылатын жерлердің өнімділігін арттыруға бағытталған, жерлерді ұтымды және тиімді түрде пайдаланудың шаралары анықталған. Жер пайдалаушылар үшін топырақ құнарлылығы мен ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділін арттыруға бағытталған егіншіліктің таралымды жүйелері және технологияның заманауилы элементтері ұсынылған. Нарықтық қатынастар жағдайларында жерлерді қорғау және пайдалану, кешенді түрде қоршаған ортаны қорғаудың агротехникалық шараларының әдістері айшықталған. Жүзеге асыру мерзімі 2012-2015 жылдар.

Мазмұны



Кiрiспе






1.

Ақмола облысының жерлерiне қыскашы сипаттама

8

2.

Облыстың топырағын агрохимиялық бақылау.

17

3.

Егіншілікте агроландшафтық әдістеме енгізу және топырақтың құнарлығын сақтауға инновациялық агротехниқалық тәсілдерін қолдану.

22

4.

Ауыл шаруашылығына арналған жерлердiң қатты керi кетушiлiгiн қалпына келтiру жөнiнде ұсынысы

28

5.

Кен жерлердi рационалды және эффективті қолдану ұсынысы.

31

6.


Пішен және жайылым жердерді қорғау және рационалдық қолдану ұсынысы

36

7.

Жыртылған жерлердiң экологиялық жағдайы.

38

8.

Областың аграрлық секторының экономикалық дамуы.

40

9.


Ауылшаруашылығының өнімін өндіруінің ынталандыру кетігі оның өндірісі болып табылады.

41

10.

Мемлекеттік бақылау

44

11.

бағдарламаны іске асырудағы кезіндегі күту нәтижелері

46

12.

Бағдарламаны іске асырудың жоспарлау іс-шаралары

48




























Бағдарлама паспорты


Тақырыбы

«Ақмола облысы бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану жөніндегі 2012-2015 жылдарғы арналаған бағдарлама» жасалымы


Жасалымды дәйектеу

1. Қазақстан Республикасының Жер кодексі 2003 жылды 20 маусымдағы № 442-11

2. ҚР Үкіметінің 04. 11. 2011 № 1297 қаулысымен бекітілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану ережесі









Бағдарламаны құрастырушы


Ақмола облыстық жер қатынастары басқармасы Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті


Мақсат

Еліміздің және облысымыздың агроөндірістік кешені алға басуының негізгі көзі есебінде ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді қорғау, ұтымды пайдалану және топырақтың құнарлылығын сақтау мен ұдайы өндірісті дамыту



Міндеттер

- Облыстың әртүрлі топырақтар түрлерінің агрохимиялық жағдайларына заманауи кешенді баға беру

- ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің топырақ құнарлылығын сақтау және қалпына келтіру бойынша жұмыстар атқару

- топырақты сақтау және оның құнарлылығын арттыру және пайдаланушыларды мемлекеттік түрде бақылауларды жүргізу үшін нормативтер негіздерін талдамалау


Күтілетін

нәтижелер




- Облыс бойынша топырақ құнарлығы жағдайларына сараптамалар жасалынады, жыртылатын жерлер топырақтарының тозуының негізгі себептері анықталады, антропогенді жағдайларға байланысты егістердің өнімділігі төмендеуі зерттелінеді

- Облыстың жыртылатын жерлерінің агрохимиялық мониторингі бойынша осы жерлерді ұтымды және тиімді түрде пайдалану туралы шаралар бекітіледі.


- Жерпайдаланушыларға ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін және топырақ құнарлылығын арттыруға бағытталған заманауи технологиялар және танымалы егіншілік жүйелері анықталған және ұсынылған

- Нарық қатынастары жағдайларына байланысты қоршаған ортаны қорғау туралы кешенді агротехникалық шаралармен бірге жерді қорғау және пайдалану бойынша тиімді түрдегі мемлекеттік бақылаудың әдістері айшықталған





Бағдарламаны

жүзеге асыру мерзімі



2012 – 2015 жылдар





Шартты белгілер
см – сантиметр

оС – градус Цельсий бойынша

ГТК – гидротермикалық коэффициент

мм – миллиметр

м/с – метр секундта

га – гектар

ц/га – центнер бір гектардан

Р – әсерлі заттардағы фосфор

N – әсерлі заттардағы азот

Р2О5 – топырақтағы алмасулы фосфор

К2О – топырақтағы алмасулы калий

д.в. – әсерлі заттар

ф.в. – физикалық салмақ



Терминдер мен түсініктер
1. Ауылшаруашылығына белгіленген жерлерді тиімді қолдану – табиғи факторлардың өзара оңтайлы әрекеті және жерді пайдалану мақсатында жерді қоғау есебін жүзеге асыру, ауылшаруашылық өніміндерінің максималды әсерін өндіру процесінде жерді пайдалану мен жер учаскілерінің иелерімен қамтамасыз ету.

2. Топырақ құнарлығының маңызды төмендеуі – соңғы екі агрохимиялық зерттеулер бойынша топырақ құнарлығының көрсеткішінің төмендеуі.

3.Ауылшаруашылығына белгіленген жерлердің тозуы – табиғи және антропогендік әсерлердің нәтижесінен ауылшаруашылығына белгіленген жерлердің қаситеттерінің тозуы, ол өз кезегінде шаруашылыққа қажетілік қасиеттерін төмендетеді.

4. Шаруашылық ішіндегі жерге орналастыру жобасы – жақындағы болашақта ауылшаруашылық жерлерін құруды және ұйымды анықтап негіздейтін, кшенді шараларды құрайтын, жеке қасиеттеріне (құнарлығы, тхнологиялық қасиеті, орналасқан жері табиғи- тарихи, экологиялық және т.б.) қарай әр учаскені оңтайлы қолдануды қамтамасыз ететін құжат.

5. Жер ресурстарын басқаруға уәкіл етілген орталық орган – жер қатынастары аумағында реттеуді жүзеге асратын мемлекеттік орган ( ары қарай – орталық укіл етілген орган)

6. Ауылшаруашылық дақылдарын өсірудің технологиялық картасы – ауылшаруашылық дақылдарын өсіруде технологиялық операциялар жүргізу ретін көрсететін құжат.

7. Ауылшаруашылығына белгіленген жер учаскесінің паспорты – нақты жер учаскесінің теңдестірілген сипатамасы, сонымен қатар жер қолдану объектісінің топырақ құнарлығы құрастыру кезіндегі құжат.

8. Ауыспалы егіс танабының тарих кітабы – нақты дақылдар алмасуы және сүр жерледі жоспарлайтын егiс айналымы және технологиялық операцияларды уақытында орындау және аумақтық кепiлдемелiк сипатқа ие болатын нормативтiк техникалық құжат.



КІРІСПЕ
Ақмола облысының аграрлы секторларында экономикалық қатынастардың қарқынды дамуындағы ақуалды мәселелердің негізгілері болып саналатындар: топырақ қорларын қорғау, ұтымды және тиімді пайдалану, соның ішінде топырақ құнарлылығын сақтау, ұдайы өндіріс және егістіктердің өнімділігі осыдан барып жер қорларын тиянақты түрде басқару және облыс халқын азық-түлікпен қамтамасыздандыру туындалады. Осындай мәселелерді шешу үшін АӨК мемлекеттік құрылымдар бойынша атқаратын жұмыстарды және ғалымдар мен тауар өндірушілердің қарым-қатынастарын жинақтау болады, ол дегеніміз егіншіліктің мәдениеттілігін, экономикалық тиімділігі арттыру болып саналады.

Айтылғандардың орындалуының негіздері, келешекті жаңа аграрлық технологияны пайдаланып жер қорларын ұтымды түрде пайдалана білу, осыдан барып топырақтың құнарлылығы артады да ауыл шаруашылығы дақылдары өнімділігінің деңгейлері жоғарылайды.

Қазіргі уақытта облыс көлемінде топырақтың тозу процесі арта түсуде және антропогенді құмдану қаупі күннен-күнге күшейіп келеді. Топырақ құнарлылығы төмендеуде, қайтадан тұзданған жер телімдері көбейіп, жер бетінің қабаттары ластануда. Осындай айтқысыз антропогенді жағдайларға байланысты облысымыздың жер көлемдерінде егістердің өнімділіктері төмендеп, ұнамсыз ірі-ірі өзгерістер болып жатыр.

Осылардың барлығы топырақтың топырақты-мелиоративтік жағдайларын әлсіретіп, олардың аз өнімді жерлерге айналуына әсерлерін тигізіп жатқандары байқалады.

Аталған бағдарлама облыс көлемінде бар жер қорларын қорғау, ұтымды түрде пайдалану, топырақтың тозуын болдырмау шараларының арқасында мол жетістіктерге жетуге бағытталған.
1.АҚМОЛА ОБЛЫСЫ ЖЕРІНІҢ ҚЫСҚАША СИПАТТАМАСЫ

Облыстағы жалпы ауылшаруашылыққа жарамды аумақ 1.01.2011ж. – 13млн. 199 мың га – егіншілікке сөзсіз жарамды – 4995,5 мың га немесе 38%-ды құрайды, ұсақ тасты және орташа тасты және қатты далалар – 2412,1 мың га, шайылған әртүрлі дәрежесі – 562 мың га, дефлирленгендер – 3169,5 мың га, қатты ылғалданған және ұсақ тасталған – 277 мың га. Осылай, теріс көрсеткішті жер аймағы 8030,4 мың га немее 62%-ды құрайды.Негізгі қажетті ауылшаруашылық тауарды жасаушы – егістік. Егістіктің жалпы аумағынан 5240,22 мың га, кен – 583,7 мың га, егіншілікке сөзсіз жарамды 4023,8 мың га, қалған дала бөліктері тұзданған, сортаңдалған, тасты, эродировандалдырылған, қатты ылғалданып кеткен және т.б. Айта кеткен жөн, сортаңдылықтың әлсіз мөлшері, тастылығы, тұздылығы жерлерді егіндік құрамында және жыраларда мұндай жерлер облыс бойынша 1472,7 мың га.

1-кесте. Ауыл шаруашылығы жерлерін олардың құнарлылығына әсер ететін нышандары бойынша сипаттау 1 қараша 2011 жыл, мың. га


Аудан және қалалар аттары

Жалпы аумағы


Теріс нышандарымен

күрделінбегендер



Шағылтастанған

Тұзданған

Сорлаңғандар

Шайылғандар

Бүлінгендер

Тым суланғандар

Батпақтанған

Басқалар

Барлығы

С.і пайдалану-ға жарамды-лары

Ақкөл

820,8

203,4

203,4

236,5

56,9

296,1

2,9

2,4

6,4

7,7

8,,5

Аршалы

536,4

236,4

236,4

84,7

35,9

147,7

10,8

0,0

6,2

3,2

11,5

Астрахан

702,8

330,4

330,4

34,1

116,9

186,9

17,1

0,0

7,5

5,8

4,1

Атбасар

1018,7

378,5

378,5

183,5

46,3

285,1

79,5

0,0

25,7

4,6

15,5

Бұланды

439,2

278,6

278,6

42,1

14,6

73,3

16,7

0,0

4,7

4,0

5,2

Енбекшілдер

1012,7

185,7

185,7

306,7

31,9

450,1

2,9

0,0

6,6

13,8

15,0

Егіндікөл

518,6

202,8

202,8

9,4

232,0

50,3

13,9

0,0

3,8

3,5

2,9

Есіл

766,6

474,2

474,2

34,6

113,9

68,1

64,1

0,0

7,2

1,8

2,6

Ерейментау

1679,5

174,3

174,3

736,4

88,2

624,1

7,2

0,9

12,3

11,0

25,3

Жақсы

944,7

467,6

467,6

143,4

109,2

125,6

57,8

0,0

19,3

7,4

14,4

Жарқайын

1161,2

483,4

483,4

128,1

348,1

99,3

78,3

0,0

13,2

3,4

7,5

Зеренді

640,5

268,1

268,1

188,4

16,5

137,1

3,6

0,0

6,2

9,5

11,1

Қорғалжын

656,5

276,2

276,2

0,5

154,1

156,5

11,6

6,7

20,3

11,3

19,5

Сандықтау

546,0

293,4

293,4

43,9

11,6

31,6

148,6

0,0

5,7

2,7

8,6

Целиноград

709,3

282,9

282,9

35,6

100,8

243,5

17,3

0,1

10,9

11,4

6,8

Шортанды

431,8

266,1

266,1

9,4

49,7

75,4

24,7

0,0

0,4

2,1

3,9

Бурабай

459,0

173,1

173,1

138,1

21,2

101,3

3,9

0,0

5,8

7,1

8,5

Көкшетау қ.

25,0

8,6

8,6

6,3

1,6

7,1

0,0

0,0

0,4

0,5

0,5

Степногорск қ.

129,7

11,0

11,0

49,7

14,6

49,5

1,3

0,0

1,7

0,9

1,0

Барлығы

13199,0

4994,6

4994,6

2411,2

1564,0

3208,5

562,2

10,1

164,3

111,6

172,4

2 - кесте. Қазақстан Республикасының облыстары бойынша қарашірінді көлеміне байланысты егістердің аумақтарын анықтау 1 қаңтар 2012 жыл






Облыстар

Тексерілген аумақ мың. га

Қарашірінді бойынша топырақтарды топтастыру, %

Өте төмен

0-2,0


Төмен 2,1-4,0

Орташа 4,1-6,0

Жоғарылау 6,1-8,0

Жоғары 8,1-10,0

Өте жоғары >10,0

мың. га

%

мың. га

%

мың. га

%

мың. га

%

мың. га

%

мың. га

%

Казақстан Республикасы

34227,3

8711,5

25,5

15842,4

46,3

8023,6

23,4

1484,1

4,3

154,1

0,4

11,6

0,1

Суарылмайтын

Ақмола

6342,8

416,7

6,7

3822,1

60,2

1842,4

29,0

227,8

3,6

33,8

0,5

0

0

Ақтөбе

2609,6

1082,4

41,3

1319,5

50,6

178,9

8,9

27,8

1,1

1,0

0,04

0

0

Алматы

1776,8

941,4

53,0

577,2

32,5

213,9

12,0

27,2

1,5

12,0

0,7

5,1

0,3

Ш-Қазақстан

2360,1

818,1

34,7

1004,7

42,6

412,0

17,4

116,0

4,9

6,7

0,3

2,6

0,1

Б- Қазақстан

1272,8

196,3

15,4

1050,0

82,5

26,5

2,1

0

0

0

0

0

0

Жамбыл

826,7

592,4

71,6

180,9

21,9

31,7

3,8

8,9

1,1

9,8

1,2

3,0

0,4

Қараганды

996,1

428,4

43,0

440,2

44,2

105,8

10,6

17,5

1,8

4,2

0,4

0

0

Қостанай

6869,9

756,0

11,0

4657,7

67,8

1381,9

20,1

74,3

1,1

0

0

0

0

Павлодар

3447,9

1764,7

51,2

1366,0

33,6

311,1

9,0

6,1

0,2

0

0

0

0

С- Қазақстан

4996,1

59,8

1,2

828,3

16,6

3135,1

62,7

902,6

18,1

70,3

1,4

0

0

О- Қазақстан

1566,0

904,1

52,3

364,8

26,3

235,8

17,0

50,5

3,6

10,2

0,7

0,6

0,1

БАРЛЫҒЫ__33064,8__7960,3__24,1__15611,4'>БАРЛЫҒЫ

33064,8

7960,3

24,1

15611,4

47,2

7875,1

23,8

1458,7

4,4

148,0

0,4

11,3

0,1

Суландырулы

Алматы

307,2

218,0

71,0

78,7

25,6

9,2

3,0

1,0

0,3

0,3

0,1

0

0

Жамбыл

140,0

99,3

70,9

37,7

26,9

2,9

2,1

0,1

0,1

0

0

0

0

Қызылорда

323,9

294,8

91,0

0

0

28,3

8,7

0

0

0,8

0,2

0

0

О-Казахстан

391,4

139,1

35,5

114,6

29,3

108,1

27,6

24,3

6,2

5,0

1,3

0,3

0,1

БАРЛЫҒЫ

1162,5

751,2

64,6

231,0

19,9

148,5

12,8

25,4

2,2

6,1

0,5

0,3

0

Каталог: public -> uploads -> files
uploads -> Дипломдық ЖҰмыс (жоба) Мамандығы 5В100100 «Өрт қауіпсіздігі» Диплом жазушы: А. И.Қуандық Көкшетау-2015
uploads -> «Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті Көкшетау техникалық институты» рмм
files -> Аграрлы, биотехнологиялыќ зерттеулерде технологияныњ жєне білімніњ єлеуетін дамытуѓа баѓытталѓан, Шортанды ауданыныњ Научный к
files -> Ақмола облысының қалалары мен елді мекендерінде аумақтарды абаттандыру, жасыл желектерді күтіп-ұстау мен қорғау ережесі


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет