ҚаракөЛ Қойларының ЖҮн сапасы бойынша тұҚым қуалау ерекшеліктері



жүктеу 57.28 Kb.
Дата03.05.2019
өлшемі57.28 Kb.

УДК 636.933.2.082
ҚАРАКӨЛ ҚОЙЛАРЫНЫҢ ЖҮН САПАСЫ БОЙЫНША ТҰҚЫМ ҚУАЛАУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Божбанов Б.М.Әуезов атындагы ОҚМУ, Шымкент қ.
Табиғатта қаракөл қой тұқымдарының қара мен сұр түстерін өзара будандастырғанда, олардың көптеген белгілерінің тұқым қуалаушылығы алғашқысының басым дәрежеде болатыны белгілі. Бұл биологиялык қасиет қара мен көк түсті қойларда жақсы зерттелген және тұқым қуалауы теориялық жағынан анықталып, ғылыми негізде өндіріске ұсынылып, қаракөл қой шаруашылығында табысты пайдаланыльш келеді. Ал, сұр түсті қойларды шығару жолы болса біршама күрделілеу. Сүр қаракөл қойының ақшыл түсті жүні, оны өндіу өнеркәсібінде маңызды рөл атқарады және сапасы да анағұрлым жоғары келеді жэне кез-келген түске оңай боялады. Сондықтан соңғы жылдары оған деген сұраныс та артып келеді.

Соңғы жылдары қаракөл елтірісін өндірушілер мен қаракөл шаруашылығының мамандары мен ғалымдар сүр түсті қаракөл қойының селекциясы мен өнімділігіне аса көп мән беруде. Себебі, бұл сүр қаракөл қозыларының елтірісінің бағалы, әрі өте тартымды, ал ересек малдарының жүнінің сапасы қара түстілерге қарағанда анағұрлым жақсы болып келуінде.Сонымен қатар, қаракөл қойының сур түстісі, қаралардың өлшемдеріне, көрсеткіштеріне шамалы ғана жол береді, ал кейбіреулері тіптен ұтымды болады.

Жаңа туылған қаракөл қозысының маңызды селекциялық белгілерінін бірі - бұйрасының ұзындығы. Төмендегі кестеде әртүрлі жастағы қара мен сүр түсті қаракөл қойларының сүрхандариялық типті қошқары мен қара түсті аналықтарынан алынған. салыстырмалы көрсеткіштері келтірілген. Бұл көрсеткіш сұр қозыларда жаңа туылған қара түстілерге қарағанда шамалы ұзындау, әрі ірілеу болып келеді де, көрсеткіштері шамамен 40-41% ұзындау болады және 4,5 айға дейін жақсы байқалады. Ал, сонан соң теңесуге жақындайды екен.

Жаңа қырқылған ақшыл сары немесе ашық қоңыр түсті аралас талшықты жүннің мөлшерін арттырудың ең дұрыс жолы - сұр қаракөл қойының сүрхандариялық тұқым аралық тобын көбейту. Оны өсіру қазіргі таңда каракөл шаруашылықтарында дұрыс жолға қойылуы тиіс. Себебі нарықтық заман талаптары біздің тиімді, әрі бәсекеге төтеп беретін тауар өндіруімізді талап етуде. Кестеде қара және сұр түсті қойлардың туылғаннан жарты жылдық жасына дейінгі аралықта, жүнінің салыстырмалы түрде үзындығы бойынша жүргізілен зерттеулер нәтижесі келтірілген.

1 кесте. Малдың жасына байланысты жүн қылшығының ұзындығы (мм)


Қозылардың түсі

Жүннің ұзындығы



шоқтығында

жотасында



М±т

а

С

М±т




С

Туылғаннан кейін

Қара

12,2М0,40

1,70

15,01

8,81 ±0,31

0,81

9,13

Сур

18,61±0,59

2,03

14,20

12,01 ±0,49

2,11

16,98

Сур караға

қарағанда %



152,5

-




136,3

-

-

Бір айлық кезінде

Қара

38,01±0,90

3,25

8,52

32,07М0,61

2,30

7,45

Сур

41,07±2,01

9,77

24,П

36,02±1,53

5,11

16,09

Сур қараға қараганда %

108,1

-

-

112,3

-

-

Жарты жылдық жасында

Қара

55,00±4,7І

16,11

29,02

58,14±4,08

16,04

27,22

Сур

57,23±3,80

14,06

23,31

62,П±3,08

12,09

13,98

Сур караға карағанда %

104,0

-

-

106,8

-

-

Сонымен, сұр қозылар қара түстігі қарағанда жүндері ұзындау болып туылады және бұл айырмашылық сүр түстілерде: шоқтығында 52,4, жотасында - 36,3 пайыз айырымында, ал бір айлық жасында жүнінің ұзындығы - 8,0 жэне 12,3%, алты ай жасында болса - 4,0 және 6,8% болады.



РЕЗЮМЕ

В каракулеводческом овцеводстве по распространению окраски и их расцветок в наследовании учитывается и биологическая их особенность генотипа животных, где важную роль играет наследование окраски сур в вариатах подбора родителей.



81 ЖМАКҮ

Азігакһап есопоту Іагт соп!го11іп§ соіоиг апсі По\үег іп зиссеззіоп сопзісіегайоп Ъіо1о£Іса1 ресиііагііу ^епоіурез апітаі, іог Ьгіл§ ГогГһ кагакиі ітроЛапі Іо ріау а рагі апсезігаі ёезігесі §гоир апсі \¥Ііһіп Ьгеесі Іуре оп гесеіуесі Іойу ^иаіііайуе соіоигез азігакһап іп ргойисііоп.



Әдебиеттер

  1. Дьячков И.Н. Состояние и проблемы генетики каракульских овец. //
    йсб.науч. трудов. Алматы, 1975. с.5-9.

  2. Кошевой М.А. Генетические методы в селекции каракульских овец.
    М.: 1974. с.37-46.

  3. Кушнер Х.Ф. Наследственность сельскохозяйственных животных.
    М: 1964,с.487



Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет