Авиациялық персонал куәлiгi берiлетiн адамдарға қойылатын бiлiктiлiк талаптары Жалпы ережелер



жүктеу 1.38 Mb.
бет2/6
Дата24.04.2019
өлшемі1.38 Mb.
1   2   3   4   5   6

8. Әуесқой пилотқа (ұшақ, тiкұшақ) қойылатын біліктілік талаптары
      28. Әуесқой пилот куәлiгiн алушы үмiткерге мынадай бiлiктiлiк талаптары қойылады:
      1) жасы 17-ден асады;
      2) мынадай салаларда бiлiмi болуы:
      ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;
      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      29. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      30. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      31. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      32. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.
9. Аса жеңiл әуе кемесiнiң пилотына қойылатын талаптар
      33. Аса жеңiл әуе кемесiнiң пилоты куәлiгiнiң алушы үмiткерге мынадай бiлiктiлiк талаптары қойылады:
      1) жасы 17 жастан үлкен;
      2) мына салаларда бiлiмi болуы тиіс:
      аса жеңiл әуе кемесiнiң тиiстi сыныбының практикалық аэродинамикасы, аса жеңiл әуе кемесiнiң конструкциясы және оны пайдалану;
      ұшуды орындауға қатысты бөлiгiнде Қазақстан Республикасының әуе кеңiстiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;
      жүйелер мен аспаптық жабдықтар жұмысының қағидаттары;
      пайдаланудағы шектеулер, ұшуда пайдалану жөнiндегi басшылықтан тиiстi пайдалану деректерiн немесе оған баламалы құжатты пайдалану;
      салмағын тиеу және ұшу сипаттамаларына бөлу әсерi, салмағы мен центровканы есепке алу;
      ұшу (старттық), қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамалардың параметрлерiн пайдалану және практикалық қолдану;
      маршрут бойынша ұшуды ұшу алдындағы жоспарлау және жоспарлау, қарқынды қозғалыс аудандарында ұшуды орындау;
      қауiп-қатер және қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, аса жеңiл әуе кемесiнiң пилотына қатысты адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метрология негiздерiн, метеорологиялық ақпаратты алу және пайдалану, биiктiктi өлшеу қағидаларын қолдану;
      аэронавигацияның практикалық аспектiлерiн және жолды есептеу әдiстерiн, аэронавигациялық карталарды пайдалану әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайлардан, iздегi турбуленттiлiктен және басқа да қауiптi жағдайлардан өту мақсатында қабылданатын iс-қимылды қоспағанда, авариялық жағдайдағы абайлаушылық және iс-қимыл шараларын сақтау;
      аса жеңiл авиацияның пилотына қатысты ұшу негiздерi;
      3) мынадай ұшудың:
      әлеуеттi қондырғымен жабдықталған аса жеңiл әуе кемелерiнде, - 12 с дербес ұшуды қоса алғанда, аса жеңiл әуе кемесiнiң пилоты ретiнде кемiнде 25 с, 5 с – маршрут бойынша, кемiнде 30 дербес ұшу мен қонудың, оның iшiнде дросселденген (сөндiрiлген) қозғалтқышпен 6 рет қонудың;
      әлеуеттi қондырғысы жоқ аса жеңiл әуе кемелерiнде, - 12 с жалпы ұшудың, әрқайсысының ұзақтығы 10 мин. 12 ұшудың, әрқайсысы 30 мин. астам 5 рет ұшудың, қашықтығы кемiнде 1,5 км маршрут бойынша 3 ұшудың болуы;
      мына салаларда:
      аса жеңiл әуе кемесiн жинау мен тексерудi қоса алғанда, ұшу алдындағы дайындық;
      әуе жылдамдығын тиiстi шектеудi, авариялық жағдайдағы iс-қимыл тәртiбiн және сигналдарды пайдалануды қоса алғанда, старттың пайдаланылатын әдiсiнде қолданылатын техникалық әдiстер мен қағидаларды орындау;
      қозғалыс схемалары бойынша ұшу, соқтығысуды болдырмау үшiн қолданылатын әдiстер мен шараларды орындау;
      сыртқы көрнекi бағдарлар көмегiмен басқару;
      ұшу режимдерiнiң пайдалану диапазонында ұшуды орындау;
      бастапқы және өршiген құлауды тану және одан алып шығу, қанатын жинау, ұшудың басқа қауiптi режимдерi;
      қауiптi ұшу режимдерiне шығудың алдын алу;
      әртүрлі жағдайда ұшу және қону (бүйірден соққан желде, сөндiрiлген қозғалтқышпен қону кезiнде, шектеулi ұшу-қону жолағы);
      көрнекi бағдарлар көмегiмен маршрут бойынша ұшуды және жолды есептеу әдiстерiн орындау;
      авариялық жағдайдағы iс-қимыл тәртiбi;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындының болуы.
      34. Функцияларды орындау үшiн аса жеңiл авиацияның пилоты аса жеңiл әуе кемесiнiң типi туралы бiлiктiлiк белгiлерiн алуға тиiс:
      1) игерiмдi басқарумен (дельтаплан, дельталет);
      2) аэродинамикалық басқарумен (автомай, тiкұшақ, ұшақ);
      3) сабақтас басқарумен.
      35. Су бетiнде ұшуды орындау үшiн аса жеңiл авиацияның пилотының кемінде 12 с аса жеңiл әуе кемесiнiң конфигурация бойынша ұшуы болуы тиіс.
      36. Авиациялық жұмыстарды орындау үшiн аса жеңiл авиацияның пилотына:
      1) кемiнде бiр жыл iшiнде кемінде 80 с жалпы ұшу, оның iшiнде кемiнде 20 с авиациялық жұмыстарға оқыту кезiнде ұшуы және әуеайлақтан тыс алаңнан 50 ұшуды орындауы;
      2) орындалатын жұмыстардың технологиясы, авиациялық жұмыстарды орындау кезiнде пайдаланылатын заттар мен жабдықтардың сипаттамалары туралы бiлiм алуын қамтитын бағдарлама бойынша дайындықтан өтуi тиіс.
      37. «Аса жеңiл авиацияның пилоты – нұсқаушы» бiлiктiлiк белгiсiн алу үшiн аса жеңiл авиацияның пилоты куәлiгiнiң иегерiнде кемiнде 100 с, оның iшiнде соңғы 2 жыл iшiнде ұшудың болуы қажет. Осы ұшуға моторсыз аса жеңiл әуе кемесiне - 40 с астам ұшу есептеледі. 
10. «Нұсқаушы-пилот» бiлiктiлiк белгiсiн алуға қойылатын
бiлiктiлiк талаптары
      38. Нұсқаушылардың жетi санаты бар:
      1) ӘК (FI(A)) – Нұсқаушы-пилоттың бiлiктiлiк белгiсi (рейтингi);
      2) ТRI(А) – нұсқаушы бiлiктiлiк белгiсi (рейтингi) үшiн ұшақ үлгiсi бойынша бiлiктiлiк белгiсi (рейтингi);
      3) СRI(A) – ұшақ сыныбы бойынша бiлiктiлiк белгiсi (рейтингi) үшiн нұсқаушы бiлiктiлiк белгiсi (рейтингi);
      4) аспаптар бойынша ұшу рейтингi үшiн нұсқаушы бiлiктiлiк белгiсi (рейтингi) – ұшақ IRI (A);
      5) пилотажды жаттығу орындары бойынша нұсқаушы – ұшақ (SFI(A));
      6) көп пилотты ӘК экипажы мүшелерiнiң өзара iс-қимылы жөнiндегi нұсқаушы – ұшақ (МССI(A));
      7) кешендi ұшу даярлығы жөнiндегi нұсқаушы - ұшақ (SТI);
      39. «Пилот-нұсқаушы» бiлiктiлiк белгiсiн алу үшiн нұсқаушыға мынадай бiлiктiлiк талаптары қойылады:
      1) кемiнде бiр куәлiгiнiң болуы, даярлық тақырыбы бойынша рейтингi мен бiлiктiлiгi;
      2) ол үшiн даярлық жүргiзiлетiн ӘК үлгiсi немесе сыныбының пилоты ретiнде кемiнде 15 сағат тәжiрибесiнiң болуы;
      3) осындай даярлық уақытында ӘК командирi ретiнде әрекет ету өкiлеттiктерi.
      40. «Пилот-нұсқаушы» бiлiктiлiк белгiсiн алу үшiн үмiткердің:
      1) куәлiкте көрсетiлген әуе кемесiнiң түрiне сәйкес бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлықтан өтуi және коммерциялық пилот куәлiгiн алу кезiнде қойылатын талаптарға сәйкес келуi;
      2) бiлiмдердi игеруi:
      практикалық оқу әдiстемесi;
      жердегi даярлық жүзеге асырылатын пәндер бойынша оқушылардың, тыңдаушылар мен студенттердiң үлгерiмiн бағалау;
      материалды игеру процесi;
      тиiмдi оқыту элементтерi;
      студенттер, оқушылар және тыңдаушылардың бiлiм деңгейiн тексеру және бағалау бойынша;
      даярлық бағдарламасын әзiрлеу;
      сабақты жоспарлау;
      аудиториялық оқыту әдiстемесi;
      айнытпай көрсету тренажерiн қоса алғанда, ұшуды оқу құралдарын пайдалану;
      студенттер, оқушылар және тыңдаушылардың қателерiн түзеу және талдау жүргiзу бойынша;
      қауiп және қателiктер факторын бақылау принциптерiн қоса алғанда, ұшу дайындығына қатысты адам мүмкiндiктерi;
      әуе кемесi жүйелерiнiң iстен шығуының айнытпай көрсетумен байланысты қауiптері;
      3) ол ұшу дайындығын жүргiзуге ниеттенген салаларда және ұшу алдындағы, нұсқама беру, ұшуды талдау және жердегi дайындықты қоса алғанда, пилот-нұсқаушының қызметiн жүзеге асыру көзделетiн әуе кемелерiнiң сол үлгiсi мен кластарында оқуға қабiлеттiлiгi;
      4) операцияларды, практикалық тәжiрибелi оқыту әдiстерiн көрсетудi, курсанттардың ең көп тараған қателiктерiн тану және түзеудi қоса алғанда, ұшу дайындығын жүргiзудi оқыту әдiстемесi бойынша курсты өту. Ол ұшу дайындығын жүргiзуге ниеттi ұшу маневрлер және схемаларын орындау әдiстемесiн практикада қолдана бiлу.
      41. Аспап бойынша ұшуға класы және рұқсат беруі бойынша біліктілік белгісін қоса алғанда, FCL куәлiгiне алу үшін оқыту кезінде нұсқаушыларда:
      1) әуе кемесi бойынша оқыту өткiзу үшiн осы мемлекетте тiркелген басқа елдің талаптарына сәйкес коммерциялық авиация пилотының куәлiгi (CPL) және ICAO-ға сәйкес берiлген бiлiктiлiк белгiлерi;
      2) рұқсаттың қолданылу мерзiмi Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласындағы уәкiлеттi органның қалауы бойынша анықталады, бiрақ 3 жылдан аспайды;
      3) мынадай шектеулері бар рұқсаттар:
      оқыту қандайда бiр нұсқаушының біліктілік белгісін (рейтинг) беру үшін жүзеге асырылмайды;
      оқыту жүргізілетін тілді меңгерген курсанттар оқуға жіберiледi;
      оларды алда өткізу үшін нұсқаушы тиісті тәжiрибе көрсеткен АТР бiрыңғай курсы бөлімдері үшін.
11. ӘК (FI) пилот-нұсқаушысының бiлiктiлiк талаптары
      42. «Ұшақ» FI(A) бiлiктiлiк белгiсiн алу үшiн үмiткердің:
      1) бiтiрген FI(A) пилот-нұсқаушы курсы;
      2) коммерциялық пилот куәлiгi(СРL) немесе кемінде 200 сағат ұшу, соның iшiнде 150 сағат ӘКК ретiнде ұшуы;
      3) оның 5 сағаты курсқа түсердің алдындағы дайындық ұшудың алдындағы 6 ай iшiнде орындаған, піспекті күш қондырғысы бар бiр қозғалтқышты әуе кемесiнде кем дегенде 30 сағат ұшуы;
      4) аспаппен ұшуға кемінде 10 сағат дайындығы, соның iшiнде айнытпай көрсету аспабымен FNPT пилотаждық және навигациялық рәсімдерді өтуге арналған құрылғыларға аспап бойынша жердегі жаттығу уақыты 5 сағаттан аспайтын дайындығы (аспаппен ұшу үшiн жабдықталған әуе кемесi үшiн);
      5) жиынтығы 540 км (300 теңiз милi) жетіп, оның процесі кезiнде екi түрлі әуе айлақта толық тоқтауымен отырғызу жүзеге асырылатын ӘКК ретінде 20 сағаты маршруттық ұшуы болуы тиіс.
      «Тiкұшақ» FI(Н) бiлiктiлiк белгiсiн алу үшiн үмiткердің:
      1) бiтiрген FI(Н) пилот-нұсқаушы курсы;
      2) кем дегенде 200 с тiкұшақта ұшуы бар, соның iшiнде:
      кемінде 100 с тiкұшақтың командирi ретiнде, егер АТРL(Н) немесе СРL (Н) бар болса, немесе кемінде 200 с командир ретiнде РРL(Н) ұшуы болуы тиіс.
12. (TRI) үлгiсi бойынша нұсқаушының бiлiктiлiк талаптары
      43. «Ұшақ» TRI(MPA) бiлiктiлiк белгiсiн (рейтингін) алу үшiн үмiткердің:
      1) TRI(А) біліктілік белгісі (рейтингі);
      2) көп мүшелі әуе кемесінде кемінде 1500 с ұшуы;
      3) кемінде 30 маршруттық ұшуы, соның ішінде уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша әуе кемесінің қолданыстағы немесе ұқсас үлгісіндегі әуе кемесінің командирі немесе екінші пилоты ретінде ұшуы мен қонуы болуы тиіс, олардың алдыңғы өтінімдердің 12 айы ішінде орындалған 15 аспайтын ұшуы айнытпай көрсететін құралда орындалуы мүмкін.
      44. «Тiкұшақ» TRI(Н) бiлiктiлiк белгiсiн (рейтингін) алу үшiн үмiткердің:
      1) TRI(Н) біліктілік белгісі (рейтингі);
      2) бiр пилотты бiр қозғалтқышты тiкұшақттарда кемінде 250 с ұшуы;
      3) бiр пилотты көп қозғалтқышты тiкұшақттарда кемінде 250 с ұшуы;
      4) көп пилотты тiкұшақтарда кемінде 1000 с ұшуы болуы тиіс.  

      ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      45. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      46. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      47. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      48. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.
13. (СRI(SPA)) класы бойынша нұсқаушының бiлiктiлiк талаптары
      49. «Ұшақ» СRI(MPA) бiлiктiлiк белгiсiн алу (рейтингін) алу үшiн үмiткердің:
      1) TRI(А) біліктілік белгісі (рейтингі);
      2) көп қозғалтқышты әуе кемелерi үшін:
      кемінде 500 с әуе кеменiң пилоты ретiнде ұшуы, соның iшiнде кемінде 30 с әуе кеменiң командирi ретiнде қолданыстағы әуе кемелерінiң түрлерi бортында ұшуы,
      әуе кемесiнiң бортында немесе осы мақсаттар үшін рұқсаттарға ие нұсқаушы өткізетін пилотаждық тренажерде кемінде 5 с ұшуды қамтитын үлгідегі ұшу дайындығы немесе әуе кемесінің бортында біліктілік белгісі (рейтингі) бойынша бекiтiлген ұйымда курстан өтуі;
      3) бiр қозғалтқышты әуе кемелерi үшін мыналар қажет:
      кемінде 300 с ӘК-нің пилоты ретiнде ұшуы, соның iшiнде қолданыстағы үлгі немесе класты әуе кемесінің бортында ӘКК ретінде кемінде 30 с ұшуы,
      әуе кемесiнiң бортында немесе осы мақсаттар үшін рұқсаттарға ие нұсқаушы өткізетін пилотаждық тренажерде кемінде 5 с ұшуды қамтитын үлгідегі ұшу дайындығы немесе әуе кемесінің бортында біліктілік белгісі (рейтингі) бойынша бекiтiлген ұйымда курстан өтуі. 

      ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      50. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      51. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      52. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      53. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.
14. (IRI) класы бойынша нұсқаушының бiлiктiлiк талаптары
      54. «Ұшақ» IRI(A) бiлiктiлiк белгiсiн алу (рейтингін) алу үшiн үмiткердің:
      1) IRI(A) біліктілік белгісі (рейтингі);
      2) аспап бойынша ұшуы кемінде 800 с ұшуы, оның iшiнде әуе кемесiнiң бортында 400 с ұшуы;
      3) теориялық сабақтарды және әуе кеме бортында, пилотаждық тренажерде немесе FNPT-да кемінде 10 с ұшуды қамтитын ұшу дайындық бойынша ұйымның бекiтiлген курс өтуi болуы тиіс.

      ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      55. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      56. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      57. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      58. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.

      59. «Тiкұшақ» IRI(A) бiлiктiлiк белгiсiн алу (рейтингін) алу үшiн үмiткердің:


      1) IRI(Н) біліктілік белгісі (рейтингі);
      2) аспап бойынша кемінде 500 с ұшуы, оның iшiнде тiкұшақтың бортында 250 с ұшуы болуы тиіс. 
15. (SFI) кешендi ұшу даярлығы жөнiндегi нұсқаушының бiлiктiлiк талаптары

      60. «Ұшақ» SFI(A) бiлiктiлiк белгiсiн алу (рейтингін) алу үшiн үмiткердің:


      1) ұшу даярлығы немесе үлгi дайындығы туралы ұйымда оқыту курсы шеңберiнде белгiлi бiр үлгi біліктілік белгісі (рейтингi) үшiн тренажерде айнытпай көрсету бағдарламасы;
      2) көп мүшелi әуе кемесінің пилоты ретiнде кемiнде 1500 с ұшу жұмысы тәжірибесі;
      3) SFI(A)) курстарын өтуі;
      4) осы мақсатта тағайындалған TRI(A) уәкiлеттi органның бақылауымен және оның талаптарын орындай отырып, қолданыстағы үлгiдегi ӘК бортында және/немесе пилотаждық тренажерде ТRI(A) функцияларына арналған үлгi біліктілік белгісі (рейтингi) курстарында кемiнде 3 сағаттық ұшу дайындығынан өтуі;
      5) өтiнiм мерзiмiнiң алдындағы 12 айдың iшiнде қолданыстағы үлгiдегi ұшу имитаторында ұшу дайындығын тексеруден өтуі; және
      6) өтiнiм мерзiмiнiң алдындағы 12 айдың iшiнде уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша пилоттың немесе осыған ұқсас үлгiдегi кабинада байқаушы ретiнде кемiнде 3 маршруттық ұшуды орындауы немесе өтiнiм мерзiмiнiң алдындағы 12 айдың iшiнде уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша пилоттың немесе осыған ұқсас үлгiдегi кабинада байқаушы ретiнде бiлiктi экипаж мүшесiнiң басшылығымен LOFT имитаторында (нақтыға барынша жақындатылған жағдайларда ұшу дайындығы) кемiнде 2 дәрiстi орындауы болуы тиіс.
      Осы айнытпай көрсететін тренажердегі жаттығулар мыналарды қамтиды:
      7) әрбір 2 сағат бойынша ең аз ұзақтығымен 2 әртүрлі әуежай арасында ұшу;
      8) осыған байланысты ұшуалды жоспарлау және тапсырманы орындағаннан кейiн ұшуды талдау.

      Ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      62. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      63. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      64. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      65. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.

      66. «Тiкұшақ» SFI(Н) бiлiктiлiк белгiсiн (рейтингін) алу үшiн үмiткердің:


      1) SFI(Н) курсын өтуi;
      2) тiкұшақ пилоты ретiнде кемінде 1000 с ұшуы болуы тиіс. 
16. MCCI(А) көп мүшелi әуе кемесінің экипажы мүшелерiнiң өзара iс-қимылы жөнiндегi курс өткiзуге нұсқаушының бiлiктiлiк талаптары
      67. MCCI(А) рұқсатын алуға үміткерге мыналар қажет:
      1) коммерциялық авиация пилотының қолданыстағы куәлiгi немесе желілік пилоттың куәлiгi;
      2) көп мүшелiк әуе кемесінің пилоты ретiнде кемiнде 1500 с ұшуы;
      3) MCCI(А) бекiтiлген курсы шеңберiнде FNPT II немесе пилотаждық тренажерде жаттығу;
      4) осы мақсатта тағайындаған ТRI(A), SFI(A) немесе MCCI(А) уәкiлеттi орган талаптарын бақылауда және орындай отырып, пилотажды тиiстi FNPT II немесе пилотаждық тренажерде МСС барлық курсы шеңберінде кемiнде 3 с МСС ұшу дайындығы/ нұсқамасы. 

      Ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      68. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      69. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      70. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      71. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.
17. (STI) кешендi ұшу дайындығын жүргiзу жөніндегі нұсқаушыға қойылатын бiлiктiлiк талаптары
      72. STI(А) рұқсатын алуға үміткердің:
      1) тиiстi курстардың талаптарына жауап беретiн оның нұсқаушылық бiлiктiлiгiн көрсете отырып, осының алдындағы 3 жыл бойы қолданыстағы куәлiгi болуы тиіс;
      2) STI(А) функцияларына байланысты бақылаумен және FIE(A) уәкiлеттi органы осы мақсатта белгiлеген талаптарды орындай отырып немесе пилоттық тренажерде немесе FIE(A)-да кемiнде 3 сағат ұшу дайындығын өткiзуi, немесе егер STI(А) оқытуды тек BITD-де (приборлар бойынша ұшудың оқу стендi) жүргiзгiсi келсе, ол BITD-де бақылаумен және FIE(A) уәкiлеттi органы осы мақсатта белгiлеген талаптарды орындай отырып кемiнде 3 сағат өткiзуi қажет;
      3) өтiнiм алдындағы 12 ай iшiнде болжамды оқытуға сәйкес қолданыстағы класс немесе үлгідегі FNPT әуе кемесiнде FCL-ге сәйкес ұшу дайындығын тексеруден өтуi немесе тек BITD-де оқытуды жүргiзгiсi келетiн STI(А) үшiн өтiнiм алдында 12 ай iшiнде ұшу дайындығын тексеруден өтуi қажет;
      4) STI(А) рейтингiн ұзарту үшiн iзденушi рұқсат қолданылатын мерзiмнiң соңғы 12 айы iшiнде пилоттық тренажерде немесе FNPT II немесе BITD-да кемiнде 3 сағат ұшу дайындығын өткiзуi, егер CPL, IR, PPL немесе типi немесе сынып рейтингiнiң курстарын орындау шеңберiнде қолданса, әдетте оқыту үйретiлетiн пилоттық тренажерде немесе FNPT II FКС тиiстi үлгісі немесе класы үшiн FCL-да айтылған кәсiптiк жарамдылығын тексерудi орындауы немесе тек BITD-да STI(А) оқыту үшiн кәсiптiк жарамдылығын тексерудi орындауы қажет.

      Ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      73. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      74. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      75. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      76. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.

      77. Үлгі біліктілік белгісін (рейтингiн) алу үшін оқытатын нұсқаушының:


      1) осы елде тiркелген әуе кемесі бойынша жүргiзiлетiн оқыту үшiн басқа елдiң талаптарына сай ICAО-ға сәйкес берiлген куәлiгi немесе біліктілік белгісі (рейтингi);
      2) үлгі бойынша біліктілік белгісі (рейтингi) нұсқаушысы ретiнде (ТRI(A) немесе баламасы) айнытпай көрсететін тренажерлерде 100 с ұшуы немесе оқып-үйренуі;
      3) рұқсаттың қолданылу мерзiмi Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясы саласындағы уәкiлеттi органның қалауы бойынша айқындалады, бiрақ 3 жылдан аспайды;
      4) рұқсат былайша шектеледi;
      қандай да бiр нұсқаушылық біліктілік белгісін (рейтингiн) беру үшiн оқыту жүзеге асырылмайды;
      оқыту жүргiзiлетiн тiлдi тиiстi түрде меңгерген курсанттар ғана оқуға жiберiледi;
      МСС үшiн оқыту жүргiзiлмейдi. 
18. Емтихан алушыларға қойылатын бiлiктiлiк талаптары
      78. Емтихан алушылардың алты негiзгi тағайындауы бөлiнген:
      1) емтихан алушы – пилот – (FE(A)).
      2) үлгі бойынша біліктілік белгісінің (рейтингiнің) емтихан алушысы – (ТRE(A)).
      3) класс бойынша рейтингтiң емтихан алушысы – (СRE(A)).
      4) приборлар бойынша ұшуға жiберудiң емтихан алушысы – (IRE(A)).
      5) кешендi оқыту бойынша емтихан алушы – (SFE(A)).
      6) емтихан алушы – пилот–нұсқаушы – (FIE(A)).

      Ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      79. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      80. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      81. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      82. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.

      83. Емтихан алушыларда, егер өзгеше көзделмесе, кемiнде кәсiптiк машықтарына тестiлеу немесе ұшу дайындығына тексеру жүргiзуге уәкiлеттiк берiлген пилоттардың куәлiктерi мен біліктілік белгілері (рейтингiлері) тең куәлiктiң және біліктілік белгілері (рейтингiлері) болуы қажет, сондай-ақ осы лицензиялар мен рейтингтер үшiн оқыту өкiлеттiктерiнiң болуы қажет.


      84. Емтихан егер өзгеше көзделмесе, алушыларда машықтарына тестiлеу немесе ұшу дайындығына тексеру жүргiзу кезiнде әуе кемесінің командирі функцияларын орындау үшiн жеткiлiктi бiлiктiлiгiнiң болуы қажет және бiлiктiлiкке қойылатын елеулi талаптарға жауап беруi қажет. Бiлiктi емтихан алушылар болмаған кезде Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласындағы уәкiлеттi органының қалауы бойынша емтихан алушыларға/инспекторларға тип/класс/аспаптар бойынша ұшуға рұқсат біліктілік белгілері (рейтингiлері) бойынша жоғарыда аталған талаптарға сәйкес болмаса да рұқсат берiледi.
      85. Емтихан өткiзу рұқсатын алуға үміткерлердің нұсқау берудi, машықтарына тестiлеу жүргiзудi, машықтарына тестiлеу жүргiзiлетiн iзденушiнi бағалауды, ұшуды талқылауды және жазбалар/құжаттама жасауды қоса алғанда, кемiнде осы рұқсат талап етiлетiн тиiстi емтихан алушы ретiнде машықтарына бiр тестiлеу жүргiзiлуi қажет.
      86. Осы бөлiкте көрсетiлген бiлiктiлiк пен тәжiрибеге қойылатын талаптарға сәйкес болған жағдайда қандай да бiр тапсырманы жүзеге асыру үшiн емтихан алушылар FE(A), ТRE(A), СRE(A), IRE(A), SFE(A) немесе FIE(A) рөлiн орындаумен ғана шектелiп қалмайды. 
16. Емтихан алушы – пилотқа (FE) бiлiктiлiк талаптары
      87. Емтихан алушы – пилот (FE) (ұшақ) рұқсатын алушы үміткерге мыналар:
      1) бiр мүшелiк әуе кемесiнiң FE біліктілік белгілерін (рейтингiлерін) (белгiсiн) алу үшiн, емтихан алушы бiр мүшелi әуе кеменiң пилоты ретiнде кемінде 1000 ұшуды орындау, оның iшiнде PPL үшiн кемінде 250 с ұшу дайындығы қажет;
      2) бiр мүшелiк әуе кемесiнiң FE біліктілік белгілерін (рейтингiлерін) алу үшiн, емтихан алушы бiрмүшелi әуе кеменiң пилоты ретiнде кемінде 2000 с ұшуды орындау, оның iшiнде СPL үшiн кемінде 250 с ұшу дайындығы қажет.

     Ұшуды орындауға қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасының әуе кеңістiгiн пайдалану және авиация қызметi туралы Қазақстан Республикасының заңнамасы;


      ұшу негiздерi;
      әуе кемесiнiң тиiстi түрiне қолданылатын әуе кемелерi конструкциясын жалпы бiлу;
      күш қондырғыларының, жүйелер мен аспапты жабдықты пайдалану және оның жұмыс iстеу қағидаттары;
      әуе кемелерiнiң және олардың күш қондырғыларының тиiстi түрiнiң пайдалану шектеулерi;
      ұшуда пайдалану жөнiндегi нұсқаулықтан немесе оған барабар құжаттан пайдалану деректерi;
      жүктеменiң және салмақты бөлудiң ұшу сипаттамаларына, салмақ пен ауырлық орталықтарының (орталық) есептеулерiн орындауға әсер етуi;
      пайдалану құжаттамасында берiлген ұшу, қону және басқа да ұшу-техникалық сипаттамаларды iс жүзiнде қолдану;
      даярлығы және шолып ұшу, ұшу жоспарларын дайындау және толтыру ережелерi бойынша ұшуларды орындау кезiнде маршрут бойынша ұшу алды дайындық және ұшуды жоспарлау;
      Қазақстан Республикасы Көлiк және коммуникация министрiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекiтiлген «Әуе қозғалысын ұйымдастыру және қызмет көрсету жөнiндегi нұсқаулық» (нормативтiк құқықтық актiлер тiзiлiмiнде № 7006 нөмiрiмен тiркелген), орналасқан орын туралы жеткiзiлiмдер тәртiбi, қарқынды әуе қозғалысы бар аудандарда ұшуларды орындау;
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау қағидаттарын қоса алғанда, адамның мүмкiндiктерi;
      авиациялық метеорологиялық жиынтықтауларды, карталар мен болжамдарды, метеорологиялық ақпарат алу және пайдалану тәртiбiн, биiктiктi, қауiптi метеорологиялық жағдайларды, биiктiктi өлшегiштердi орнату тәртiбiн түсiну және қолдану;
      аэронавигацияның (ұшақты жүргiзу) iс жүзiндегi аспектiлерiн және және жолды есептеудiң әдiстерi, аэронавигациялық карталарды пайдалану;
      пайдалану жағдайындағы қауiп-қатерлер мен қателер факторларын бақылау әдiстерiн қолдану;
      аэронавигациялық құжаттаманы, авиациялық кодтар мен қысқартуларды пайдалану;
      қауiптi метеожағдайларды, әуе кемесiнен шатасу iзiндегi турбуленттiктен және басқа да ұшу үшiн қауiптi құбылыстардан айналып өту мақсатында қабылданатын iс-әрекеттердi қоса алғанда, апатты жағдайдағы алдын алудың тиiстi шаралары мен iс-қимылдар;
      тiкұшақтар үшiн – құйынды шеңбер режимi, жер резонансы, шығып кеткен қалақтағы ақауы, серпiндi лақтыру және басқа да қауiптi жағдайлар трансмиссиялары;
      шолып ұшу ережелерi бойынша ұшуларға қолданылатын байланыс пен фразеологияны, байланыс iстен шыққан кезде iс-қимылдар жүргiзу;
      3) әуе кемесiнiң командирi ретiнде тиiстi ұшу және маневрлер түрлерiн орындау қабілеті, сондай-ақ:
      қауiп-қатерлер мен қателер факторларын танып-бiлу және бақылауды;
      шектелген сипаттамалар шегiнде әуе кемесiн басқаруды;
      барлық маневрлердi бiртiндеп және дәл орындауды;
      ұшуда уақтылы шешiмдер қабылдай бiлу және бақылау мен байқауды бiлiктi жүзеге асыруды;
      аэронавигация (ұшақ жүргiзу) саласында бiлiмдi қолдануды;
      ұшудың немесе маневр схемасын дәл орындауды қамтамасыз ететіндей әуе кемесiн басқаруды тұрақты жүзеге асыруды білу;
      4) екiншi сыныпты қолданыстағы медициналық қорытындысының болуы.
      88. Әуесқой пилот коммерциялық авиацияға қатыспайтын тиiстi түрдегi және үлгiдегi әуе кемесi командирiнiң немесе екiншi пилотының функцияларын жүзеге асырады. Әуесқой пилот ұшуды орындайтын әуе кемесiне жедел қызмет көрсетудi жүзеге асырады.
      89. Түнгi уақытта ұшуды жүзеге асыру үшiн куәлiк алуға үміткер ұшуды, қонуды және навигацияны (ұшақты жүргiзудi) қоса алғанда, түнгi уақытта ұшуды орындау бойынша нұсқаушы пилотпен қосарлы басқара отырып, тиiстi түрдегi әуе кемесiнде оқытудан өтеді.
      90. «Ұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiн алуға үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн ұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында ұшақта кемiнде 40 сағат (бұдан әрi - с) ұшуы;
      2) сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшу маршрут бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, бұл ретте екi әртүрлi әуеайлақта толық тоқтағанға дейiн қона отырып, ұзақтығы кемiнде 270 км маршрут бойынша бiр ұшуы;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, әуе кемесiнiң командирi (бұдан әрi - ӘКК) мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда, 3 с ұшуы болуы тиіс.
      Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептелуi мүмкiн.
      91. «Тiкұшақ» әуе кемесiнiң түрi туралы бiлiктiлiк белгiсi бар әуесқой пилот куәлiгiне үмiткердің:
      1) тренажерде 5 сағаттан астам ұшу ескерiлетiн тiкұшақтың пилоты ретiнде бекiтiлген бағдарлама бойынша даярлық курсын өту барысында тiкұшақта кемiнде 40 с ұшуы;
      2) бағыт бойынша 5 с дербес ұшуды қоса алғанда, сұратылатын бiлiктiлiк белгiсiне сәйкес нұсқаушы пилоттың басшылығымен ұшақтарда кемiнде 10 с дербес ұшуы, оған екi түрлi пунктте қона отырып, ұзақтығы кемiнде 180 км бағыт бойынша кемiнде бiр ұшу кiредi;
      3) аспаптар бойынша кемiнде 1 с ұшуы;
      4) егер түнде функцияларды жүзеге асыру ұйғарылатын болса, ӘКК мiндеттерiн түнде орындай отырып, бес ұшуды және қонуды қоса алғанда 3 с ұшуы болуы тиіс. Жалпы ұшуға дирижабльден басқа, әуе кемелерiндегi, бiрақ жиынтықта 10 с аспайтын ұшудың 10%-ы есептеледi.

      92. Емтихан алушы – пилот (FE) (тiкұшақ) рұқсатын алушы үміткерге мыналар:


      1) бiр мүшелiк әуе кемесiнiң FE біліктілік белгісін (рейтингiн) алу үшiн, емтихан алушы бiрмүшелi әуе кеменiң пилоты ретiнде 1000 сағаттан кем емес ұшуды орындау, оның iшiнде PPL үшiн 250 сағаттан кем емес ұшу дайындығы қажет;
      2) бiр мүшелiк әуе кемесiнiң FE біліктілік белгісін (рейтингiн) алу үшiн, емтихан алушы бiр мүшелiк әуе кеменiң пилоты ретiнде кемінде 2000 с ұшуды орындау, оның iшiнде СPL үшiн кемінде 250 с ұшу дайындығы қажет. 

20. ТRE типi бойынша біліктілік белгісін (рейтингiн) алу үшін



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет