Ќазаќстан Республикасы Денсаулыќ саќтау жјне јлеуметтік даму министрініѕ


-бөлім. Саланың/құрылымның басым бағыттары



жүктеу 0.87 Mb.
бет3/5
Дата30.12.2017
өлшемі0.87 Mb.
1   2   3   4   5

3-бөлім. Саланың/құрылымның басым бағыттары
1-стратегиялық бағыт. Халықты әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету

1-басым бағыт «Мемлекетпен қабылданған әлеуметтік міндеттемелерді орындау»

Мемлекеттің 2020 жылға дейін даму стратегиясы көпдеңгейлі әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі заманауи стандарттарға және Қазақстанда өмір деңгейіне сәйкеч болуы қарастырылған. Базалық зейнетақы төлемдерін арттыру, зейнетақы төлемдерін жүйелік арттыру, халықты әлеуметтік сақтандырумен қамтуды кеңейту егде жастағы адамдардың, мүгедектердің, асыраушысынан айырылған және басқа да әлеуметтік қамсыздандыруға мұқтаж тұлғалардың беделді өмір сүру жағдайын қамтамасыз етеді.


  1. Зейнетақылық қамсыздандыру

Мемлекеттің әлеумттік саясатының негізгі міндеттерінің бірі болып халықты әлеуметтік қорғау облысында Қазақстан Ресупбликасы азаматтарының конституциялық құқықтарын қамтамасыз ету болып табылады.

Қазақстанның халықты әлеуметтік қорғау жүйесі халықаралық стандарттарға, нарық экономикасына және әлеуметтік бағытталған мемлекет өлшемдеріне сай келеді.

Осыған орай, әлеуметтік кепілдікге және табыс төмендеуінен қауіптен қорғауға рұқсат қамтамасыз ету бйойынша жағдай жасау арқылы азаматтардың тұрмысын арттыру бойынша шаралар әзірленеді.

Зейнетақы жүйесін жаңғырту мемлекеттің, жұмыс берушілердің, және жұмыскерлердің азаматтардың зейнетақымен қамсыздандырылуы үшін бірдей жауапкершілігін одан әрмен нығайтуға негізделетін болады.

Қазақстан Республикасының зейнетақы жүйесін одан әрі жаңғыртудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасына сәйкес зейнетақы жасына жеткен кезде зейнетақы төлемдерінің барабарлығын қамтамасыз ету үшін келесі шаралар көзделген:

- жыл сайынғы негізде барабар зейнетақы көлемі индексациясын инфляция деңгейін екі пайызға ілгерілей отырып, өткізіледі.

2017 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақы көлемі 9 %-ға, ал 2017 жылғы 1 шілдеден бастап 11 %-ға көтеріледі, жалпы 2016 жылмен салыстырғанда жыл бойына көбею 20 %-ға артады.

- 2018 жылғы 1 шілдеден бастап базалық зейнетақы көлемін ынтымақтасты және жинақтаушы зейнетақы жүйесіне қатысу өтіліне байланысты орнату есебінен базалық зейнетақы тағайындау тәртібін өзгерту көзделген.

- азаматтарды зейнетақымен қамсыздандыруда, атап айтқанда, еңбек қатынастарын формальдау және жұмыс берушілердің жауапкершілігін арттыруға азаматтарды ынталандыруда үшжақты еңбек қатынасын нығайту мақсатында жаңа шартты-жинақтаушы зейнетақы жүйесінің компонентін енгізу.

Жұмыс берушілер өзіндік қаражат есебінен жұмыс берушінің 5 % міндетті зейнетақы төлемдерін аударатын болады. Бұл төлемдер Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында ашылған жұмыскерлердің шартты зейнетақы шотына аударылады.

Зейнетақы жүйеіснің шартты-жинақтаушы компонентін құру мақсатында шартты-жинақтаушы компонентінің қолданылуы бойынша тиісінше инфрақұрылымқұрылады.

- 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан, Өмірді сақтандыру бойынша компаниялардан төлем жасауды қайта қарау тетігін қамтитын жинақтаушы зейнетақы жүйесінің өлшемдерін жетілдіру көзделген.


2. Азаматтарды әлеуметтік қамсыздандыру

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасында азаматтарға зейнетақының ең төмен мөлшеріне, жасына келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңды негіздерде әлеуметтік қамсыздандырылуына кепілдік беріледі. Аталған кепілдіктерді орындау үшін келесілер іске асырылады:

- жыл сайынғы мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айырылу және жасына байланысты мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылардың, республикалық бюджеттен арнаулы мемлекеттік жәрдемақылар көлемін арттыру;

- 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төмен күнкөріс деңгейі өзгеруіне байланысты мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айырылу және жасына байланысты мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылардың көлемі 7 %-ға көбейді;

- 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап тиісінше мүгедектер категориясы үшін бекітілген арнаулы мемлекеттік жәрдемақы көлеміне мүгедектігі бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы көлемін арттыру арқылы арнаулы мемлекеттік жәрдемақыны тиімдеу көзделген.

Әлеуметтік төлемдерді тиімдеу шеңберінде 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап мүгедектер алатын ай сайынғы жәрдемақылардың екі түрі бірігеді. Бұл ретте, мүгедектігі бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы көлемі қысқартылған арнаулы мемлекеттік жәрдемақы көлеміне артады. Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы төлемі тек Байқоңыр қаласының зейнеткерлері немесе тұрғыны болып келетін мүгедектерге беріледі.

Мүгедектер алатын төлемдердің жалпы көлемі төмендемейді, әкімшіліктендіру тәртібі жеңілдетіледі, мүгедектер құқықтарына қысым жасалмайды, тиісінше қауіп қарастырылмайды.

Әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысы болып табылатын жұмыс істейтін азаматтарды әлеуметтік қорғаудың қосымша түрлерін іске асыру мақсатында әлеуметтік қауіп төнген жағдайда әлеуметтк төлемдер іске асырылады (еңбек қабілетінен айырылу, асыраушысынан айырылу, жұмысынан айырылу, жүктілігі мен босануға байланысты табысынан айырылу, бала бір жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты).

- 2017 жылы еңбек қабілетінен айырылу және асыраушысынан айырылу бойынша МӘСҚ-тан әлеуметтік төлемдер көлемі 7 %-ға артады.
Іске асыру жөніндегі шаралар:

1. Зейнетақы қамсыздандыру бөлігінде Мемлекет басшысының 2014 жылғы 18 маусымдағы Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының зейнетақы жүйесін одан әрі жаңғыртудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасының шеңберінде бірінше кезеңде (2016–2020 жылдары) көзделген:

- қолданыстағы жинақтаушы жүйені қызметкердің табысынан 5 %-дық мөлшерде жұмыс берушілердің жарналары есебінен қалыптастырылатын жаңа шартты-жинақтаушы құрамдауышпен толықтыру;

- 2018 жылғы 1 шілдеден бастап зейнетақы жүйесіне қатысу өтіліне және зейнетақы жасына жетуі кезіне байланысты базалық зейнетақы төлемін тағайындау тәртібі өзгереді;

- қарулы күштер құрылымының қызметкерлерін зейнетақымен қамсыздандыруды 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап оларды толықтай мемлекеттік зейнетақымен қамтамасыз етумен және жұмыс өтілі үшін қолданыстағы зейнетақы төлемдерін тағайындау тәртібін сақтаумен қайта құру;

- жинақтаушы зейнетақы жүйесі өлшемдерін жетілдіру, оның ішінде зейнетақы төлемдерінің тәртібі, оның ішінде зейнеақы аннуитеттері мен мемлекеттік кепілдік институты есебіен халықты жинақтаушы зейнетақы жүйесімен қамтуды кеңейту;

- инляция деңгейін екі пайызға ілгерілей отырып, ынтымақтастықты зейнетақы көлемін жыл сайынғы инденсациялау.
2-басым бағыт «Ана мен баланы әлеуметтік қолдау жүйесін іске асыру және жетілдіру»

Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарына сәйкес босануды ынталандыру және көп балалылықты қолдау жүйесі материалдық және материалдық емес стимулды құрайтын іс-шаралар кешенін әзірлеу арқылы жүзеге асырылады.

Елімізде қабылданатын балалы отбасыларды қолдау жөніндегі шаралар туу деңгейіне оң әсер етуде. Бір жағынан – бұл бала тууға, оның күтіміне, отбасындағы мүгедек баланы 18 жасқа толғанға дейін тәрбиелеуге байланысты республикалық бюджет қаражатынан және жергілікті бюджет қаражатынан табыстары азық-түлік себетінің құнынан төмен (ЕТКД-нің 60 %-ы) аз қамтылған отбасыларға балалар жәрдемақысы түрінде жұмыс істемейтін аналарды қолдау. Екінші жағынан – бұл мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан жүктілікке, босануға және бала бір жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты табысынан айрылу қатері туындағанда төленетін әлеуметтiк төлемдер.

Балалы отбасыларды әлеуметтік қорғау жүйесін одан әрі жетілдіру Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі әлеуметтік даму тұжырымдамасы шеңберінде ата-анасының табысын қолдау тетігін жетілдіру және бала тууына қолайлы орта құру бойынша негізгі бағытына сәйкес іске асырылады.


Іске асыру жөніндегі шаралар:

- орталық деңгейде және жергілікті деңгейде балалы отбасыларға берілетін жәрдемақылар мен төлемдердің (аз қамтылған отбасылар саны өскен жағдайда ағымдағы нысаналы трансферттер арқылы) төлемдердің толық және уақтылы төленуін қамтамасыз ету;

- 2017 жылғы 1 шілдеден бастап бала туғанда берілетін біржолғы жәрдемақы көлемі 20 пайызға өседі.
3-басым бағыт «Әлеуметтік масылдықтың алдын алуға бағытталған азаматтардың жекелеген санаттарын әлеуметтік қолдау жүйесін жетілдіру»

Әлеуметтік қолдау:

- аз қамтылған отбасыларға әлеуметтік көмек беру жөніндегі;

- өмірлік қиын жағдайға тап болған адамдарға арнаулы әлеуметтік көмек көрсету жөніндегі;

- мүгедектерді оңалту жөніндегі саясатты іске асыруды қалыптастыруды және үйлестіруді қамтиды.

Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарына сәйкес атаулы әлеуметтік көмек және халықтың әлжуаз санаттарын қолдауға бағытталатын болады, әлеуметтік тәуекелдерді төмендетуге және кедейлікті белсенді еңсеру мүмкіндігін кеңейтуге бағытталады. Атаулы әлеуметтік көмек тағайындалуы азаматтардың нақты мұқтаждығын ескере отырып және "өзара міндеттемелер" жүйесі енгізіледі.

Әлеуметтік қызмет көрсету саласын кеңеюіне елеулі назар аударылатын болады. Мемлекеттік стандарттарды енгізу мен арнайы әлеуметтік қызмет көрсету сапасын арттыру, бәсекелес ортаны дамыту және азаматтық қоғамның мүмкіндігін кеңінен пайдалану мұқтаж адамдардың өмір сүру деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.

Өмірлік қиын жағдайға тап болған тұлғалар үшін жағымды өсім құру Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі әлеуметтік жаңғырту тұжырымдамасының негізгі бағыты болып табылады.

2017 жылдан бастап кеңейтілетін санаттағы алушылардың арнаулы әлеуметтік қызметтерді енгізу арқылы арнайы әлеуметтік қызмет көрсету стандарттарын құрбандарына арналған тұрмыстық зорлық-зомбылықтың және адам саудасының құрбандарына арналады.

Жалғасады қосу тұлғаларға, бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған тұлғаларға және пробация қызметінің есебінде тұрған жүйесіне арнайы әлеуметтік қызмет.

2017-2019 жылдардың кезеңде ұйымдарының желісі кеңейтіледі, көрсететін арнаулы әлеуметтік қызметтерді енгізу жолымен дағдарыстық орталықтар, шелторлар, әлеуметтік бейімдеу орталықтары.

Түрлендіру қолданыстағы үй-интернаттар әлеуметтік қызмет көрсету орталықтары үшін адамдардың өмірлік қиын жағдайда жүрген тұлғаларға: егде жастағы тұлғаларға, мүгедек тұлғаларға, белгілі тұрғылықты жері жоқ тұлғалар жалғастырылатын болады.

Үкіметтік емес сектордың қызмет көрсету нарығында арнайы қызметтерді аутсорсингке беру жолымен қызмет көрсету үшін адам саудасының құрбандарына және тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандары рөлі арттады.

Интеграцияланған моделін әлеуметтік қызметтер көрсетуді жағдайларын жасау бойынша жұмыс жалғастырылады құрудың және әлеуметтік көмек, алдын алуға бағытталған әлеуметтік қолайсыздық.

Қабылданған Заңның туралы "Қазақстан Республикасының мүгедектердің құқықтары туралы Конвенцияны ратификациялау" жөніндегі жұмыс жалғастырылады келтіру жүйесін мүгедектерді әлеуметтік қорғау қолданыстағы заңнамаларына, халықаралық талаптарға сәйкес Конвенцияның ережелері туралы мүгедектерді арқылы:

-үшінші кезеңді іске асыру 2016 - 2018 жж. іс-шаралар Жоспары құқықтарын қамтамасыз ету және өмір сүру сапасын жақсарту жөніндегі 2012-2018 жылдарға арналған;

- қалыптастыру үшін кедергісіз орта арқылы мүмкіндігі шектеулі тұлғаларды паспорттау және бейімдеу, әлеуметтік және көлік инфрақұрылымын, жол белгілерін орнату, жаяу жүргіншілер өтетін қамтамасыз ету, жаңалық телехабарларын сурдоаудармамен трансляциялауды, Инватакси қызметін дамыту;

- қоғамның хабардарлығын арттыру проблемалары туралы, мүгедектігі бар адамдардың бейімделуі үшін олардың социум.



Іске асыру жөніндегі шаралар:

Аз қамтылған отбасыларға әлеуметтік көмек бөлігінде:

- іске асыру шеңберінде 84 қадам ұлт жоспарын атты 100 нақты қадамын жүзеге асыру бойынша бес институционалдық реформалар қатынасады мемлекет басшысының енгізу жөніндегі жұмыс жалғастырылатын болады, жаңа табыс атаулы әлеуметтік көмек көрсету ол берілуге мұқтаж азаматтарға бағалау негізінде олардың нақты кірістер мен өмір сүру жағдайларын міндетті түрде қатысуымен отбасының еңбекке қабілетті мүшелерінің жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына (қажет болған жағдайда халықты әлеуметтік бейімдеу және қол қойылған әлеуметтік келісім-шарт)

Жобаны іске асыру барысында "Өрлеу" әлеуметтік келісімшарт негізінде 2017 жылы жоспарланған 168 мың адам, соның ішінде шамамен 51% жалпы санынан жоспарланған жобаға қатысушылардың әйелдер құрайды. 2018 жылға дейін толық енгізу АӘК жаңа форматтағы жоспарлануда, шамамен 90 мың аз қамтылған отбасылар, балалары бар отбасылар, соның ішінде әйелдер. Бұл олардың табысын, жұмыспен қамтылуын, жаңа кәсіпті меңгеруін, біліктілігін арттыруын, өз ісін ашуға және кеңейтуге (шағын несие), біліктілігін арттыруға, т. е., сайып келгенде, өз әлеуетін іске асыруға отбасылық өмірде гана емес сонымен бірге қоғамда да арттыруға мүмкіндік береді.

Реттеу мақсатында әлеуметтік кепілдіктер мен жағдайларын қолдау көрсету үшін азаматтардың жекелеген санаттарын 2017 жылы әзірленіп, Қазақстан Республикасы Парламентінің Заң жобасы туралы "Шешіміне өзгерістер мен толықтырулар енгізу Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне әлеуметтік қамсыздандыру бойынша мәселелері" енгізілді.

Мемлекет Басшысы берген бес институционалдық реформаны іске асыру бойынша 100 нақты қадам – Ұлт жоспарының 84-қадамын іске асыру шеңберінде жаңа тәсілдер «Халықты әлеуметтік қорғау мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңында (2015 жылғы 28 қазандағы) көрініс тапты және 2018 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін болады, ол әлеуметтік көмек алушылардың әлеуметтік жауаптылығын арттыруға, олардың жұмыс іздеуіне және өзін өзі қамсыздандыру уәждерін күшейтуге, ел экономикасына және қоғам өміріне қатысу дәрежесін арттыруға мүмкіндік береді.

2. Арнаулы әлеуметтік қызметтерді ұсыну бөлігінде осы жүйені реформалау жалғасады және ол мыналарды қамтиды:

- жұмыс істеп тұрған интернат-үйлерді егде жастағы адамдарға немесе мүмкіндіктері шектеулі адамдарға арналған Әлеуметтік қызмет көрсету орталықтары ретінде қайта құру;

- Әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарының қызметіне қолжетімділікті кеңейту үшін олардың жанынан күндізгі стационарларды ұйымдастыру ұсынылып отыр;

- үйде қызмет көрсетілетін балаларды әлеуметтендіру мақсатында жергілікті атқарушы органдардың үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшелерін қалалық жерлерде – аумақтық күндіз болу орталықтары ретінде қайта құруды, ал ауылдық елді мекендерде – қызмет көрсетуді ҮЕҰ-ға немесе жеке құрылымдарға аутсорсингке беру ұсынылады;

- сондай-ақ 2016 – 2018 жылдары өмірлік қиын жағдайға түскен адамдар – адам саудасының құрбандары үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету стандартын әзірлеу көзделуде.

3. Жергілікті атқарушы органдармен бірге мүмкіндіктері шектеулі адамдарды социумға етене араластыруға жәрдемдесу мақсатында олар үшін кедергісіз орта қалыптастыру жұмысы жалғастырылатын болады.
2-стратегиялық бағыт. Жұмыспен қамту саясатын қалыптастыру және еңбек қатынастарын реттеу

4-басым бағыт «Нәтижелі жұмыспен қамтуға жәрдемдесу»

Ұлттық біліктілік жүйесін әзірлеу және енгізу осы мақсатта жалғасады, оның ішінде кәсіби стандарттарды сұрау бизнесі және инвестор мамандарды даярлауға арналды.

Мемлекет басшысы айқындаған еліміздің 2050 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарының және Қазақстанның әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіруі жөніндегі тұжырымдаманың басты бағдарларының бірі еңбек өнімділігінің өсуі болып табылады. Бұл үшін, экономиканың жаңа жоғары технологиялық салаларын құрумен қатар, жаңа генерацияның еңбек ресурстарын қалыптастыру қажет.

Үздік әлемдік практиканы алып қарар болсақ, кадрлар дайындау жүйесі тиімді жұмыс істеу үшін кемінде екі жағдай қажет – білім беру саласының жұмыс берушілермен тұрақты өзара іс-әрекеті және білім беру процесінің практикалық және сұранысқа ие дағдылар мен құзыреттерді ұсынуға бағдарлануы.

Бұрынғыдай, еңбекке қабілетті халықты қамтамасыз ету нәтижелі жұмыспен қамту, мемлекет саясатының басты бағыты болып қалуда.

2015 жылдың қорытындысы бойынша 23% - ы жұмыспен қамтылған халықтың бейресми қамтылғандар. Бұл дегеніміз - шамамен 2 млн. адам тиісті халықты әлеуметтік қорғау жетіспейді.

2016 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының "Халықты жұмыспен қамту туралы" жаңа редакцияда (бұдан әрі - Заң). Бабтың жаңалықтарның бірі еңбек нарығы көрсеткіштерінің өлшеуінің халықаралық әдістемесіне көшу болды, бұл өзіндік жұмыспен қамтылған азаматтардың санын нақтылауға мүмкіндік береді, қажет болған жағдайда көмек көрсетуін формализациясы үшін өз қызметіне мүмкіндік береді.

2018 жылдан бастап күшіне енетін Қазақстан Республикасының Заңы "Міндетті медициналық сақтандыру" сәйкес, жұмыссыздар әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына жарналарды төлеуден босатылады. Жоғарыда көрсетілген нормалар Заңдағы, еңбек қатынастарын заңдастыруды тездетуге мүмкіндік береді.

Осы мақсаттарда мамандарды дайындауға арналған бизнес пен инвесторлардың сұранысын қалыптастыратын кәсіби стандарттар жүйесін әзірлеу және енгізу жалғасатын болады.

Бөлігінде мұқтаж азаматтар санатын жұмысқа орналастыру еңбек жағдайлары ерекше тұжырымдамасына және Қазақстан Республикасын әлеуметтік дамытудың 2030 жылға дейін қарастырылған, бұл қамтамасыз ету, мүгедектерді жұмыспен қамтуға жәрдемдесуге негізделетін жұмыс берушілерге арнайы жұмыс орындарын құруға және арнайы оқу бағдарламаларын мүгедектер үшін мүмкіндік беретін өзін-өзі жетілдіруі үшін болады.

«Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының жаңа Заңы жұмыс берушілердің мүгедектерді жұмыспен қамту үшін арнаулы жұмыс орындарын құруға шығынын субсидиялауғады қарастырады, бұл ретте субсидия алу үшін мұндай жұмыс орнының құрылған кезінен бастап мүгедекті жұмыспен қамту 12 ай сақтау керек.

2016 жылғы 9 қыркүйектегі Үкімет отырысындағы Елбасының тапсырмасына сәйкес Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдрламасы әзірленді, оның негізгі мақсаты – халықты нәтижелі жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және азаматтарды кәсіпкерлікке тарту.

Бағдарлама міндеттерін шешу келесі үш бағыт бойынша жүргізіледі:

Бірінші. Сұранысқа ие мамандықтар және кәсіпкерлік негізі бойынша жаппай білім беру және дағдыларын үйрету.

Екінші. Жаппай кәсіпкерлік үшін жағдай жасау.

Үшінші. Жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және еңбек мобильділігін қолдау арқылы еңбек нарығын жетілдіру.


Іске асыру жөніндегі шаралар:

- Ұлттық біліктілік жүйесін дамыту, оның ішінде салалық мемлекеттік органдардың кәсіби стандарттарды әзірлеуін қаржыландыруды қамтамасыз ету, еңбек нормалары мен нормативтерін әзірлеу;

- Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасын іске асыру (Еңбек нарығының талабы бойынша техникалық және мамандандырылған білімді кадрлар даярлау. Еңбек нарығында сұранысқа ие мамандықтар мен дағдылар бойынша жұмыс кадрларын қысқамерзімді кәсіби білім беру. Кәсіпкерлік негіздерін оқыту; ауылда және қалада микрокредиттеуді кеңейту; жұмыссыздар мен өзіндік жұмыспен қамтылғандарды жұмыспен қамтуға жәрдемдесу. Еңбек ресурстарының мобильділігін арттыру. Жұмысқа орналастыру бойынша бірыңғай цифрлық аумақ құру.);

- көші-қон процестерін, оның ішінде Министрліктің құзыреті бойынша ішкі көші-қонды басқаруды жетілдіру;

- Қазақстанға еңбек нарығында сұранысқа ие, оның ішінде еңбек қызметін іске асыру жағдайларын жеңілдету арқылы білікті шетелдік жұмыскерлерді тарту үшін жағдай құру:

экономикалық қызметі түрлері бойынша квота белгілеу арқылы шетелдік жұмыс күшін квоталандыру процедурасын жетілдіру, бұл өңірлік еңбек нарығында нақты сұраныстан шыға отырып, сондай-ақ жоғары білікті шетелдік жұмыс күшінің қажеттілігін анықтау мақсатында физикалық тұлғаларда шаруашылықтарда жұмыс істейтін еңбек иммигранттарын квотаға қосу арқылы еңбек ресурстарын жоспарлау мәселесіне нақты әрі атаулы қарауға мүмкіндік береді;



еңбек рұқсаттамасын беру процедураларын жетілдіру, ақылы рұқсаттама енгізу арқылы мемлекеттік бюджетті қалыптастыруда олардың рөлі, сондай-ақ ішкі ұжымдық ауыстыру шеңберінде рұқсаттама беру жүйесін жетілдіру;

біліктілік деңгейіне сәйкестігі туралы (жұмыска рұқсаттама орнына) анықтама беру құралын енгізу арқылы сұранысқа ие мамандық бойынша экономиканың басым секторларында еңбек етуші өзіндік кадрлар ішінен жоғары білікті шетелдік жұмыскерлерді елге тарту процедураларын жетілдіру;

этникалық қазақтарды тарихи отанына қайтаруға жәрдемдесу бойынша саясатты жетілдіру, мемлекеттік мүмкіндіктері есебінен оларды қазақстандық қоғамға интеграциялау;

- мүгедектердің жұмыс орны стандарттарын әзірлеу;

- мүгедектерді жұмысқа орналастыру үшін арнаулы жұмыс оррнын құру.
5-бағыт «Еңбек қатынастарын реттеу»

Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспары өндірісте еңбекті қорғауды басқарудың негізі болып қауіпсіздік стандарты болатыны қарастырған, олар Халықаралық еңбек ұйымының еңбекті қорғауды басқару жүйесінің талаптарына сай. Ірі және орта кәсіпорындарда халықаралық және мемлекетаралық еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау стандарттарын енгізу жалғасады.

Қазіргі уақытта еңбек қатынастарын реформалаудың негізгі нәтижелері: «100 нақты қадам» Ұлт жоспарның 87 қадамын іске асыру үшін қабылданған жаңа Еңбек кодексін, кәсіподақ туралы жаңа заң қабылдау және жұмыскерлердің мүдделерін ұсынудың жаңа құқықтық моделін енгізу; әлеуметтік кәсіпкерлікті жетілдіру және ұжымдық әлеуметтік жауапкершілікті құру. 2017 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ұжымдық келісімшарт жүйесімен 71,2 мың өндіріс немесе 33,5 % құрады.

Үкімет, бизнес және кәсіподақтар арасында 2015 – 2017 жылдарға арналған Бас келісім Жаңа әлеуметтік әріптестік жаңа идеологиясының негізінде жасалды және әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі республикалық, салалық және өңірлік үшжақты комиссиялардың жұмыс форматы қаралды.

Еңбек қауіпсіздігі және оны қорғау саласында мемлекеттік реттеудің негізгі міндеті – мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін жұмыс істейтін халықтың еңбегін және денсаулығын қорғау және қауіпсіздік шарттары болып табылады.

Қауіпсіздік жағдайын жақсарту және еңбекті қорғау бойынша қолданылып жатқан шаралар өндірістік жарақаттану деңгейін төмендетуге ықпалдады.

Қауіпсіздік жағдайын жақсарту және еңбекті қорғау бойынша одан әрі жұмыс өндірістегі жарақаттану және жазатайым оқиғалардың алдын алу және профилактикасы бойынша кешенді іс-шаралар шеңберінде іске асырылады.
Іске асыру жөніндегі шаралар:

- қызметкерлер мен жұмыс берушілер арасындағы еңбек қатынастарын реттеудің бірыңғай және іс-қимыл механизмдері ретінде әлеуметтік әріптестік институтын дамытуды жалғастыру;

- бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін арттыру, сондай-ақ «Парыз» бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі жөніндегі жыл сайынғы конкурсты қаржыландыру және өткізуді ұйымдастыру;

- кәсіби қауіптерді анықтау, бағалау және басқаруға негізделген еңбекті қорғауды басқарудың заманауи жүйесін әзірлеу және енгізу;

- заманауи халықаралық нормаларға, талаптарға және ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелеріне сәйкес қауіпсіздік және қорғау саласында нормативтік-техникалық құжаттамаға келтіру;

- қауіпсіздік және қорғау саласында мемлекеттік және ішкі бақылау тиімділігін арттыру;



- Қазақстан Республикасында азаматтарды еңбек заңнамасының негіздеріне құқықтық жалпы оқытуды ұйымдастыру, сондай-ақ еңбек жанжалдарының алдын алу жөніндегі іс-шараларды іске асыру.

4-бөлім. Стратегиялық және бюджеттік жоспарлаудың өзара байланысының архитектурасы

Елдің жалпыұлттық көрсеткіштері

Қазақстанның 2050 жылға дейінгі даму стратегиясы және

Қазақстанның әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіруі жөніндегі тұжырымдама

  • Экономиканың өсіміне байланысты өмір сүру сапасының стандарттарын кезең-кезеңімен сапалы арттыру

  • Мемлекет қоғамның әлеуметтік тұрғыдан әлжуаз жағдайы төмен топтарға – зейнеткерлерге, мүгедектерге, еңбекке жарамсыздарға, науқас балаларға және т.б. атаулы қолдауға толық жауапкершілік алады

  • Жұмыс берушілер халықтың әлеуметтік тұрғыдан осал топтарын жұмысқа белсене тарту, кезінде оларды жалақымен қамтамасыз ете отырып жағдай жасау маңызды. Ең алдымен, бұл мүмкіндіктері шектеулі адамдарға қатысты. Әлемнің дамыған елдерінде осылай жасайды. Біз олардың толыққанды еңбек етуіне жағдай туғызуға тиіспіз

  • Мемлекеттік жәрдемақыны шынымен нақты жұмыс істей алмайтындар ғана алуға тиіс. Жұмысқа мүгедектерді қабылдайтын және оларға жағдай жасайтын компаниялар мен корпорацияларды көтермелеу керек.

  • Біз өз азаматтарымыз үшін экономика мен бюджеттің өсіміне тікелей тәуелді болатын ең төменгі әлеуметтік стандарттар мен кепілдіктерді белгілеуіміз керек

  • Еңбек төлеміне және ондағы сәйкессіздіктерді қысқартуға қатысты мүлде жаңа амалдар табу шараларын қабылдау қажет

  • Зейнетақы жүйесін жаңғырту азаматтарды зейнетақымен қамсыздандыру үшін мемлекеттің, жұмыс берушілердің және қызметкерлердің өздерінің ынтымақты жауапкершілігін одан әрі күшейтуге негізделетін болады

  • Зейнетақымен қамсыздандыру жүйесін одан әрі жаңғырту жөніндегі іс-шаралар кешені әзірленетін болады

  • Бұған қоса, жинақтаушы зейнетақы жүйесінен, оның ішінде зейнетақы аннуитеттері есебінен зейнетақы төлемдерін жүзеге асырудың жаңа тәсілдері әзірленетін болады

  • Базалық зейнетақыны кепілдік берілген ең төменгі зейнетақыға трансформациялау мәселесі пысықталып, оны тағайындаудың жаңа критерийлері мен шарттары әзірленеді

  • Көмек алушының жұмыспен қамту және әлеуметтік бейімдеу бағдарламаларына міндетті түрде белсенді қатысуын көздейтін әлеуметтік келісімшарт тетігі енгізілетін болады. Әлеуметтік келісімшарт мемлекет тарапынан әлеуметтік қолдау шараларының кешенін, оның ішінде еңбек нарығына қайтару жолдарын қамтитын болады. Алушының әлеуметтік келісімшартты орындау жөніндегі міндеттемелерді бұзуы әлеуметтік көмек беруді тоқтатуға әкеледі

  • Арнайы әлеуметтік қызметтердің кепілдік берілген көлемі шеңберінде егде адамдар үшін олардың жас шектеулеріне және қайта әлеуметтенуге бейімделуі бойынша қызметтер көрсетілетін болады

  • Ашық нарықта үздік шетелдік мамандарды тарту

  • Бізде жұмыссыздарды оқыту мен қайта даярлаудың еңбек нарығына бейімделген айқын бағдарламалары болуы керек

  • Бізге көші-қон мәселелерін кешенді түрде шешу бойынша ел өңірлеріндегі еңбек нарығына ықпал ететін шаралар қабылдау қажет

  • Қызметкерлердің мүдделерін ескере отырып кәсіпкерлікті қолдауды қамтитын еңбек қатынастарының жаңа үлгісін жасау

  • Біз әйелдер үшін икемді еңбек түрлерін қалыптастырып, үйде жұмыс жасауларына жағдай туғызуымыз керек

  • Әйелдерді мемлекеттік және қоғамдық басқару ісіне белсене тартқан жөн, әсіресе, жергілікті деңгейдегі өңірлерде. Олардың бизнес ашып, оны жүргізуіне де қолайлы жағдай жасаған абзал

  • Елде жыныстық ерекшелігі бойынша кемсітушілікке жол бермеу керек және практикада гендерлік теңдік пен әйелдерге ерлермен тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету

  • Ұзақ мерзімді жұмыссыздық деңгейі экономикалық тұрғыдан белсенді халықтың 2,5%-ынан кемінде 1%-дан азға төмендейді

  • Сондай-ақ өндірістік жарақаттану деңгейін азайту жөнінде шаралар қабылданатын болады




  • Орта мерзімді перспективада өз бетінше жұмыспен қамтылған халықтың еңбек қатынастарын, оның ішінде оқыту, микрокретиттер беру және экономикалық қолайлы өңірлерге көшуге жәрдемдесу есебінен нысандандыру жөніндегі шаралар қабылданатын болады

  • Орта мерзімді перспективада аналарды жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің, оның ішінде жұмыспен қамтудың икемді нысандарын (үйде жұмыс істеу, толық емес жұмыс күні) дамыту арқылы жәрдемдесудің арнайы тетіктері әзірленеді

  • Еңбек етудің ерекше шарттарына мұқтаж азаматтар санатын жұмысқа орналастыру шеңберінде кәсіптік бағдарлау жөнінде консультациялар беріледі және арнайы жабдықталған әлеуметтік жұмыс орындары құрылатын болады

  • Орта мерзімді перспективада оқытуды бүкіл өмір бойы қаржыландыруға мемлекеттің, жұмыс берушілер мен қызметкерлердің үшжақты қатысу моделі әрекет ете бастайды. Бүкіл өмір бойы оқу ақысы үшін негізгі жауапкершілік қызметкерге жүктелетін болады

  • Мемлекет және жұмыс берушілер белгілі санаттағы қызметкерлерді, оның ішінде өз бетінше жұмыспен қамтылғандарды окытуды қаржыландыруда қатысады,

  • Мүгедектердің жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету жұмыс берушілерге арнайы жұмыс орындарын және мүгедектерге олардың өзін-өзі жетілдіруі үшін мүмкіндік беретін арнайы оқу бағдарламаларын құруға жәрдемдесуге негізделетін болады

  • Еңбекті қорғау жүйесі Халықаралық еңбек ұйымының нормаларына сәйкестендіріліп, ал өндірісте жарақаттану көрсеткіштері дамыған елдердің нормативтеріне сәйкес келетін болады

  • Жұмыспен қамтуды арттыру жөніндегі бағдарлама шеңберінде еңбек ресурстарының еңбек қызметінің өнімділігі төмен салаларынан табысы әлдеқайда жоғары және перспективалы салаларына көшуі үшін жағдайлар жасалады

  • Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасын іске асыру шеңберінде қызмет көрсету саласы үшін кадрлар дайындау бойынша жұмыс ұйымдастырылады

  • Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасы еңбек ресурстарын жұмыс күші артық өңірлерден еңбек күші жетіспейтін өңірлерге қайта бөлуді қарастырады

  • Ауылдан қалаға ішкі көші-қонның әлеуметтік салдарының алдын алу мақсатында көшіп-қонушыларды шартты жұмысқа тартуға бағытталған шаралар кешені қабылданады

  • Жұмысқа орналасуда жәрдем көрсету, көшуге субсидиялар беру және кәсіптік даярлау, қайта даярлау және біліктілікті көтеру курстарында оқыту арқылы халықтың ұтқырлығын арттыру жөніндегі шараларды іске асыру жалғасын табады

  • Осы бағыт шеңберінде Қазақстанға еңбек нарығында талап етілетін шетелдік білікті қызметкерлерді, сондай-ақ кәсіпкерлер мен инвестораларды тарту, оның ішінде келу, тұру және еңбек қызметін жүзеге асыру шарттарын жеңілдету жолымен тарту үшін жағдай жасалатын болады

стрелка вверх 35стрелка вверх 36стрелка вверх 15

Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспары

Қазақстан халқының өсімі кемінде 10 %-ды құрайды;

зейнетақы жүйесінің барлық деңгейінде зейнетақының адекватты және әлеуметтік әділ деңгейі қамсыздандырылады;

жалдамалы жұмысшыларды 100 % қамту, ал өз бетінше жұмыспен қамтылған халықты 40 % қамтуға жету;

ең төмен күнкөріс деңгейінен табысы төмен халық үлесі 8 %-ға дейін төмендейді;

арнаулы әлеуметтік қызметпен қамтылған тұлғалар меншікті үлесі мұқтаждар санынан 100 % құрайды


Жұмыссыздық деңгейі 5 %-дан артық емес;

жұмыспен қамтылған халық құрамында білікті жұмыс күшінің меншікті үлесі 80 %-ға дейін өседі;

шетел жұмыс күшін тарту бойынша мемлекеттік квота шеңберінде иммигранттар арасында білікті мамандардың саны 70 %-ға дейін артуы қамсыздандырылады;

еңбекке жарамды жастағы этникалық репатрианттардың 80 %-ы жұмыспен қамту үшін жағдай жасалады;

100 % кәсіби стандарттар әзірленеді;

ірі және орта бизнесті 90-95 % ұжымдық-еңбек қатынасы жүйесімен қамту қамсыздандырылады;

гендерлік теңдік нығаяды



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет