Қазақстанда Адам құқықтары жөніндегі уәкіл А



жүктеу 1.74 Mb.
бет9/11
Дата09.09.2017
өлшемі1.74 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

13-і – басқа колонияға ауыстыруға жәрдемдесуіне, колония әкімшілігінің осындай қолдаухаттарды қанағаттандырудан баст тартуына қатысты. Өтініш иелері өз өтініштерінде көптеген жағдайларда соталғандардың жеке қауіпсіздік мүдделеімен негізге алады. Барлық осы өтініштер бойынша Уәкіл Түрмедегілермен қарым-қатынастың ең төменгі стандарттық ережелерінің 37, 79, 92-баптарына және ҚР Қылмыстық-атқару кодексінің 68-бабына сәйкес Әділетминінің ҚАЖ комитетіне сауалдар жолдады. Тек үш сауал бойынша ғана оң жауап алынды.

14-і – азаптауды қолдануға немесе ар-намысты қорлауға, 5-еуі – медициналық қызметтің тиісінше көрсетілмеуі, 4-еуі – жазаны өтеу режимінің өзгеруіне, 3-еуі – сотталғандарды құжаттандыру проблемаларымен байланысты.

Уәкіл сотталғандардың колонияларда оларға азаптаулары және қорлаудың басқа да тәсілдері мен нысандарын қолдану туралы шағымдарын қарауға баса мән бере отырып, сондай-ақ осы шағымдарды мекеме басшыларының, сонымен юірге жергілікті жерлерде арнайы прокурорлардың тиісті түрде қарамайтындығын пайымдай отырып, осы мәселемен Қазақстан Республикасының Бас прокурорына жүгінді. Үндеуде сотталғандардың нақты шағымдары мен Уәкілдің сауладарын қарастыру кезінде лауазымды адамдар жіберген бұзушылық фактілері келтірілді.



Мысал ретінде аталған өтініште келтірілген эпизодтардың біреуін келтірген жөн.

2008 жылдың тамызында Уәкілдің атына Жамбыл облысы бойынша ҚАЖКБ ЖД-158/7 мекемесінде жазасын өтеп жатқан ұлының мүддесі үшін азамат А. колония қызметкерлерінің ұрып-жыққандығына шағымданды. Осы факт бойынша Уәкіл мекемесі Бас прокуратураға сауал жолдады.

Өтінішті қарау кезеңінде А-тың әкесінен дәрігерлердің тексеруінен өткен және оған жедел хируриялық араласу ұсынылған ЕЦ-164/4/4 мекемесіне ұлының жасырын этаппен жіберілгендігі туралы екінші шағым келіп түсті. Осыған байланысты Мекеме әкімшілігі науқасты Шығыс Қазақстан облысы ҚАЖКБ мамандандырылған емдеу мекемесіне ауыстыру туралы Әділетмині ҚАЖ Комитетіне сауал жолдады.

Алайда емдеуге жіберудің орнына сотталған Жамбыл облысы ІІД ТИ тергеушісінің қаулысына сәйкес оны ұрып-соққан колония қызметкеріне қатысты қозғалған қылмыстық іс бойынша тергеу эксперименттерін өткізу үшін басқа қолонияға Жамбыл облысына қайтадан этаппен жіберіледі.

Тергеушінің қаулысымен науқас А. түскен мекемеде оған медициналық көмек көрсетілмейді. Осыған байланысты Уәкіл шағымды тексеруге облыстық қоғамдық-байқау комиссиясының мүшелерін тартады. Осындай жағдайда А-тың әкесі Уәкілге ұлы келген колония әкімшілігінің науқас ұлына медициналық көмек көрсету бойныша уақтылы шаралар қабылдамауды жалғастырып келген әрекетіне үшінші рет шағымданды.

Осыған байланысты Уәкіл жедел прокурорлық ден қою шараларын қабылдау туралы өтінішпен Бас прокурордың атына Үндеу жолдайды.

Ең соңында 2008 жылдың желтоқсанында Бас прокурордың орынбасары сотталған А-тың денсаулығына нұқсан келтірген ЖД-158/7 мекемесінің қызметкеріне қатысты жүргізілген тексеру нәтижесі бойынша ҚР ҚК-нің 308-бабы 4-ші бөлігінің а-тармағы бойынша қылмыстық іс қозғалғандығын хабарлады.

Жамбыл облысы прокуратурасының ұсынымы бойынша ЖД-158/7 мекемесінің режимдік бөлімінің аға жедел уәкілі Д.Т. Жұнұсов Қазақстан Республикасының әділет органдары қылмыстық-атқару жүйесінің қатардағы және басшы құрамдағы адамдардың қызмет өткеруі туралы ереженің 98-бабы 8-тармағы бойынша ҚАЖ органдарынан шығарылды. Мекеме бастығы Иманбеков Р. және режимдік бөлімнің бастығына Медетбеқовқа Н. қызметке толық сәйкес келмейтіндігі туралы ескерту берілді, мекеме бастығының тәрбие жұмыстары жөніндегі орынбасарына Е.Л. Тұрлыбеқовқа сөгіс жарияланды.

Облыс прокурорының бұйрығымен облыс мекемесінде заңдылықты тиісінше қадағалауды қамтамасыз етпегені және қызметтік міндеттерін адал орындамағаны үшін облыс прокурорының жазалауды орындау заңдылығын дәне азаматтарды оңалтуды қадағалау жөніндегі аға көмекші Е.Н. Сатыбалдиевқа қатаң сөгіс жарияланды. Қазіргі кезде ол атқарып отырған қызметінен босатылды және жұмыс көлемі аз қызметке ауыстырылды.

ҚР Бас прокурорының бұйрығымен Жамбыл облысының түзеу мекемелерінде заңдылықты қадағалау жөніндегі мамандандырылған прокурор Е.К. Сарұзенов прокуратура органдарынан шығарылды.

Уәкіл мекемесі халықаралық ұйымдардың пилоттық жобаларымен, соның ішінде аталған қазақстандық ҰАТ үлгісін айқындау бойынша ынтымақтастықты жалғастыруда, Жұмысшы тобының ҚАЖ, денсаулық сақтау жүйесіндегі мекемелерге және Қорғаныс министрлігінің әскери бөлімдеріне мониторингілік іссапарлар жоспарланды.

2009 жылға Бас бостандығынан айыру орындарында жатқан адамдардың құқықтарын сақтау проблемалары жөніндегі арнайы баяндаманы әзірлеу жоспарланды.

Уәкіл Азаптауларға қарсы конвенцияның және оған Факультативтік хаттаманың ережелерін орындау үшін:


  1. Қазақстан Республикасының Үкіметіне:

  • Азаматтық сектордың қылмыстық-атқару жүйесінің, сондай-ақ қылмыстық қудалау органдары қызметінің мониторингін жүргізу үшін құқықтық негіз әзірлеу мен қабылдауды тездетуді;

  • Сотталғандармен азаптауларға немесе лайықсыз қарым-қатынасқа жол беретін лауазымды адамдарды жауапкершілікке тартуды қамтамасыз ететін тетік әзірлеуді;

  • 2008 жылы қарашада Жеенвада өткен Азаптауларға қарсы конвенцияның ережелерін орындау жөніндегі Қазақстанның екінші мерзімдік есебін қарау қорытындысы бойынша Азаптауларға қарсы БҰҰ комитетінің ұсынымдарын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеуді;




  1. Қазақстан Республикасы Жоғарғы сотына:

Сотталғандарды шартты-мерзімінен бұрын босату туралы арнайы прокурорлардың ұсынымдарын қарау бойынша соттардың практикасын жинақтаудың мақсатқа сәйкестілігін зерделеуді;


  1. Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасына:

Азаптаулар мәселелері жөніндегі БҰҰ Арнайы баяндамашысының 2009 жылы Қазақстанға іссапарына дайындық іс-шараларының шеңберінде түзеу мекемелерінде заңдылықты қағалау жөніндегі арнайы прокурорлардың, сондай-ақ ҚАЖК басшылығының және Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің қатысуымен сотталғандардың құқықтарын қамтамасыз ету проблемаларын талқылау жөнінде кеңес өткізуді.


  1. Қазақстан Республикасына Әділет министрлігіне:

Азаптауларға қарсы конвенцияның ережелерін орындау жөніндегі Қазақстанның екінші мерзімдік есебінің тұсаукесер нәтижелері туралы жұртшылық пен БАҚ-ты хабардар ету жөнінде шаралар қабылдауды ҰСЫНАДЫ.

2.15. Елден тыс жердегі Қазақстан азаматтарының

құқықтарын қорғау
Қазақстан Конституциясының 11-бабы өзiнiң одан тыс жерлерде жүрген азаматтарын қорғауға және оларға қамқорлық жасауға кепiлдiк бередi. Мұндай норма «ҚР азаматтығы туралы» заңда да қамтылған.

Шетелде Қазақстан Республикасы азаматтарының құқықтары мен мүдделерін қорғау «ҚР дипломатиялық қызметі туралы» заңға сәйкес консулдық қызметтердің міндетіне жатқызылған.

Уәкіл туралы ереже оған олардың тұратын немесе болатын жеріне қарамастан, азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін сақтау мен қорғауды қамтамасыз ету шараларын қабылдауға міндеттейді.

Есептік жылы Уәкіл шетелде қазақстандықтардың құқықтарын қорғауға қатысты бірнеше өтініштерді қарастырды.



Уәкілге Қытай Халық Республикасында оқыған, осы елдің сотымен сотталған студент ұлының мүддесі үшін аз. Е. жүгінді. Бұл ретте ол Қытай сот органдарынан оның ұлына қатысты қабылданған қылмыстық процесс туралы ақпарат алу мүмкін еместігіне шағымданды.

Уәкіл отандасымыздың шетелдегі оның ұлының құқықтарын қорғау туралы ақпарат алуға құқықтарын қорғау мақсатнда ҚР Ішкі істер министрлігіне жүгінді.

Жауаптан «Қазақстан Республикасының консулдық қызметі туралы» заңға сәйкес Қытайдағы Қазақстан Елшілігі Жоғары Халықтық сотта, ҚХР Жоғары халықтық прокуратурасында қылмыстық жауапкершілікке тартылған Қазақстан азаматының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау бойынша қажетті шаралар мен уақтылы шараларды қабылдаған еді: Қытай ұлттық заңнамасында көзделген қылмыстық әрекеті үшін сотталған қазақстандық студен оқып жатқан елдің құқық қорғау және сот өкілдерімен кездесу үшін ҚР Білім және ғылым министрлігінің өкілі және консулдық қызметкер іссапарға жіберілді.

Нәтижесінде алынған шынайы ақпаратты Уәкіл өтінің иесінің назарына жеткізді.

Уәкілдің шетелдегі отандастардың құқықтық және өзге де проблемаларын зерделеуі шетелдіктер асырап алған Қазақстан балалары азаматтығының мәселелерін шешудің жай-күйі алаңдаушылық туғызады.

Әділет министрлігі ұсынған мәліметтерге сәйкес 1999 жылдан қазіргі кезге дейін «Неке және отбасы туралы» заңға сәйкес Қазақстан азаматтары болып табылатын 7117 бала сот тәртібімен асырап алынды.

Дегенмен Қазақстанда шетелдіктердің бара асырап алу практикасы 1992 жылдың өзінде нақты енгізілді. Жоғарыда аталған заң енгізілгенге дейн қолданыста болған заңнамаға сәйкес, яғни 1998 жыл басталғанға дейін Қазақстанда бала асырап алу жергілікті атқарушы органдар шешімдерінің негізінде жүзеге асырылды. Осыған байланысты Әділет министрлігінің деректер қорында шетелдіктердің 1992-1998 жылдары қазақстандық балалардың асырап алу туралы мәліметтер жоқ.

Бүгінгі таңда 90-шы жылдардың басында асырап алынған және Қазақстаннан тыс жерге әкетілген балалар кәмелеттік жасқа толды.

«Қазақстан Республикасының азаматтығы туралы» заңның 27-бабына сәйкес Қазақстан азаматы болып табылатын, бірақ шетелдіктер асырап алған бала кәмелет жасына дейін өз азаматтығын сақтайды. Бұл ретте осы балалардың Қазақстан азаматтығынан шығуы осы заңға сәйкес тек олардың кәмелет жасына толғанда және олардың қалауы бойынша жол беріледі.

Сонымен бірге асырап алу тәртібімен қазақстандық балалар кеткен елдерде олардың заңнамасына және мемлекетішілік рәсімдерге сәйкес балаларды асырап алудың сот тәртібі жаңадан қайталанады. Нәтижесінде асырап алынған балалардың Қазақстан азаматтығына тиесілі өз күшін жоғалтады.

Халықаралық бала асырап алудың осы және басқа да проблемалары бойынша 2007 жылы Уәкіл қоғамдық тыңдауларға бастамашылық жасады. Осы іс-шараның нәтижесі бойынша Парламент депутаттарының, БАҚ пен жұртшылық назарына жеткізілген Ұсынымдар қабылданды. Осындай ұсынымдардың бірі Шетелдіктер асырап алған балаларды қорғау және ынтымақтастық туралы Гаага конвенциясын ратификациялаудың мақсатқа сәйкестігі болды.

Алайда осы мәселе 7 жыл бойы талқылау сатысында қалып келеді.



2.16. Шетелдіктердің Уәкілдің атына түскен өтініштері
2008 жылы Уәкіл шетелдіктерден, сондай-ақ еліміздің аумағында түрлі негіздермен келген шетелдік туыстарының мүддесі үшін Қазақстан азаматтарынан немесе үкіметтік емес ұйымдардан 20 өтініш алды.

Атап айтқанда 6 өтініш еліміздің аумағына шетелдіктердің келуі туралы заңнама нормаларын бұщғаны үшін жауапкершілікке тарту туралы әкімшілік соттардың қаулыларымен келіспейтіндіктеріне қатысты болды. Осыған байланысты оларға сот шешімдеріне және соттарға өтініштерді қарау Уәкілдің құзыретіне кірмейтіндігі түсіндірілді. Сонымен бірге өтініш берушілердің жауабында олардың одан арғы пайдаланылмаған құқықтық мүмкіндіктері туралы ескертілді.

Уәкіл Ауғанстан, Тәжікстан, Түркіменстан, Өзбекстан және Ресей Федерациясының азаматтарынан олардың Қазақстан азаматтығын тезірек қабылдауына немесе оларды елімізде тұрақты тұруын қалдыруына жәрдемдесуі туралы, сондай-ақ шетелдіктер алған балалардың Қазақстан азаматтығына тиесілігін тану мәселесі бойынша 7 өтініш алды.

Осы өтініштер «Қазақстан Республикасының азаматтығы туралы» заңға сәйкес тиісілі бойынша қарау үшін Ішкі істер министрлігіне жолданды.



Уәкілдің атына Оңтүстік Қазақстан облысы Сарыағаш аудандық соты соттаған Өзбекстан азаматы А.-дан жаза мерзімін өтеу үшін оны өз еліне экстрадициялауға көмектесуі туралы өтініш келіп түсті.

Осы мәселелерді реттейтін халықаралық нормативтік актілерді зерттеу ТМД-ның 11 мемлекетінің арасында Мәскеуде 1998 жылы наурызда жасалған Бас бостандығынан айыруға сотталғандарды одан әрі жазасын өтеу үшін беру туралы конвенцияны Өзбекстанның ратификацияламағанын көрсетті. Осыған байланысты өтініш иесіне оның өтінішіне ҚР Бас прокуратурасының алдында шешуді қолдау үшін құқықтық базаның жоқтығы түсіндірілді.

Түсіндіру өтініш иесінің назарына заңнамада белгіленген тәртіппен жеткізілді.

Қырғызстанның және РФ Приморский өлкесінің Адам құқықтары жөніндегі уәкілдерінен оларға жүгінген адамдардың мүддесі үшін Қазақстан азаматтығынан шыққанын растайтын құжаттарды жіберуге жәрдемдесуі туралы өтініштер келіп түсті.

Осы өтініштер бойынша Уәкіл мекемесі тиісті шаралар қабылдады.

Ресей азаматтарының Ақмола облыстық көші-қон полициясының азаматтық туралы олардың сауалын қарау кезінде қазақстандық заңнама нормаларын заңсыз қолдануы туралы өтініштері, сондай-ақ Ресей азаматын Атбасар аудандық көші-қон полициясының Қазақстанда шетелдіктердің болу ережесінің талаптарын оның қолданылуында қарастырмайтын әкімшілік сот қаулысына қарамастан Қазақстаннан тыс жерге шығаруы туралы шағымы шара қабылдау үшін ҚР ІІМ-ге жіберілді.

Аталған көші-қон қызметтерінің лауазымды адамдарды жіберген құқық қолданудағы қателіктері мен қызметтегі жаңылысулары кейіннен жойылды.

Шетелдіктерден «Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы» заңда кепілдік берілген және осы салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстанның арнайы заңдарында көзделген олардың еңбек қызметін жүзеге асыру, денсаулығын қорғау, тұрғын үйге құқықтарын және өзге де мүліктік құқықтарын, сондай-ақ білім беру немесе неке-отбасы қатынастары саласындағы құқықтарын бұзу туралы қандай да бір өтініштер Уәкілдің атына келіп түскен жоқ.

Әркімнің еркін жүріп-тұруна және тұрғылықты жерін еркін таңдауға құқығы туралы Конституцияның 21-бабын іске асыру туралы ақпарат алу тәртібімен Ішкі істер министрлігіне жіберілген Уәкіл мекемесінің сауалына мынадай деректер алынды:

2008 жылдың 11 айында Қазақстанға белгіленген тәртіппен шет мемлекеттерден 1 264 546 , соның ішінде ТМД елдерінен 1 137 214 азамат келген және тіркелген. Олардың ішінде белгіленген келу ережесін бұзғаны үшін 121 мыңнан астамы әкімшілік жауапкершілікке тартылған, оның негізгі бөлігін еңбек мигранттары құрайды.

2.17. Адам құқықтары жөніндегі халықаралық шарттардың нормаларын ұлттық заңнамаға имплементациялау және БҰҰ-ға ұлттық баяндамаларды даярлау мәселелері бойынша ұсынымдар
Халықаралық шарттарды ратификациялау олардың мемлекет заңдарының алдында басымдығын танумен қатар онда көзделген халықаралық стандарттарды ұлттық заңнамада өзгертудің міндеттілігін білдіреді.

Осыған байланысты бүгінде халықаралық құқық қағидаттары мен нормаларының үстемдігін қамтамасыз ету проблемалары сапалы жаңа амалдар деңгейін талап етеді.

Халықаралық шарттардың нормаларын имплементациялау жөніндегі мемлекеттік саясат конвенцияларды іске асыру жөніндегі ұлттық жоспарлар әзірлеу; зерттеу жұмыстарын жүщеге асыру; орталық мемлекеттік органдарда имплементациялауға жауапты адамдарды белгілеу сияқты құрамдарды қамтитындығы белгілі.

Сонымен бірге бүгінгі таңда аталған ұлттық жоспарлар адам құқықтары жөніндегі барлық конвенция бойынша әзірленген жоқ.

Адам құқықтары саласындағы халықаралық құжаттарға қосылудың құқықтық және өзге де салдарлары, осы салдардың «бағасы», қосылудың мемлекеттің экономикалық мүмкіндіктеріне сәйкестігі және басқалары зерттелмейді, халықаралық проблемалармен және халықаралық құқық нормаларын қолданумен айналысатын министрліктер мамандарының орталықтан оқыту және құқықтық деңгейін арттыру ретке келтірілмеген.

Осыған байланысты Уәкіл бірнеше жылдар бойы Халықаралық шарттарға қосылу және ратификацияланған шарттардың нормаларын имплементациялау стратегиясын әзірлеу қажеттігі труралы ойын білдіріп келеді.

Осы міндетті шешу үшін осы процеске жауапты мемлекеттік органдарды белгілеген дұрыс болады. Өйткені Сыртқы істер министрлігінің жанындағы Гуманитарлық құқық және халықаралық шарттар жөніндегі ведомствоаралық комиссия жылына екі рет жиналады, негізінен халықаралық мәселелер бойынша министрліктің ақпаратын тыңдаумен шектеледі.

Адам құқықтары саласында орын алған және әлеуетті проблемаларды шешуге жүйелі тәсілдер әзірлеу мақсатында халықаралық шарттар жүйесінің шеңберінде халықаралық ұйымдармен серіктестік бағдарламасын да әзірлеу қажет.

Осындай ынтымақтастықтың пайдалы болуы ратификацияланған шарттар бойынша міндеттемелерді орындау туралы мемлекеттердің ұлттық баяндамаларын БҰҰ Комитеттерінде қараудың:

ұлттық заңнама нормаларын, әкімшілік ережелер мен рәсімдерді, сондай-ақ есеп беретін мемлекеттің құқық қолдану практикасының адам құқықтары мен бостандықтары саласындағы халықаралық стандарттарға сәйкестігін жан-жақты талдауға;

халықаралық шартта бекітілген құқықтардың сақтаулының ағымдағы жай-күйіне жүргізілетін мемлекетішілік мониторинг туралы ақпарат алуға;

қабылданған міндеттемелердің орындалуына бағытталған шараларды әзірлеу мен жүргізуді қоғамдық бақылауда мемлекеттік азаматтық секторға оның өкілдерін ресми жіберуде көрсететін жәрдемінің дәрежесі туралы ақпарат алуға;

қабылданған міндеттемелерді бағалау мен оның тиімділігінің ұлттық өлшемдерін (стандарттарын) белгілеуді бақылауға;

мемлекеттің өз міндеттемелерін іске асыру кезінде туындайтын проблемаларға талдау жасауын бақылауға;

адам құқықтары саласындағы жалпы және мемлекетаралық проблемалар туралы ақпаратты халықаралық алмасуда мемлекетке жәрдем көрсетуге бағытталуынан туындайды.

Сонымен бірге БҰҰ-да қорғау кезінде түпкі нәтижелерге әсер ететін келіспеушілік элементтері тән ұлттық баяндамаларды даярлау практикасы қайта қарауды талап етеді.

Сыртқы істер министрлігінен алынған мәліметтерге сәйкес алдағы 3 жылда еліміз БҰҰ-ға мынадай баяндамалар мен ақпаратты ұсынуға тиіс:


  • Экономикалық және мәдени құқықтар жөніндегі БҰҰ комитетіне Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пактінің орындалуы туралы бастапқы баяндама;

Мерзімі – 2009 жылғы қараша


  • Адам құқықтары жөніндегі БҰҰ комитетінде ӘМШ1 (адам құқықтары жөніндегі әмбебап мерзімдік шолу) рәсімдерінің өтуіне арналған ұлттық баяндама;

  • Мерзімі – 2010 жылғы сәуір




Мерзімі – 2011 жылғы қыркүйек


  • Бала құқықтары туралы конвенцияға екі Факультативтік хаттаманың орындалуы туралы ақпарат;

Мерзімі – 2011 жылғы желтоқсан
Көрсетілген баяндамаларды даярлауға жүйелі амалдарды белгілеу, олардың мазмұн сапасын арттыру, сондай-аұ оларды БҰҰ-да қорғау үшін мемлекеттік органдардың жауапкершілігін белгілеу мақсатында Уәкіл:


  1. Қазақстан Республикасының Үкіметіне:

Қазақстан ратификациялаған адам құқықтары саласындағы халықаралық-құқықтық актілердің нормаларын ұлттық заңнамаға имплементациялау үшін жауапты мемлекеттік органды айқындаудың мақсатқа сәйкестігін қарауды;


  1. Сыртқы істер министрлігіне:

Ұлттық баяндамаларды даярлау кезінде министрліктер мен ҮЕҰ ұстанымын және ақпаратын есепке алу жүйесін әзірлеуді;

Конвенцияларды іске асыру жөніндегі ұлттық есептер мен ұлттық жоспарлардың жобаларын әзірлеуде Гуманитарлық құқық және халықаралық шарттар жөніндегі ведомствоаралық комиссияның консультациялық және сарапшылық жұмыстарын жандандыру шараларын қабылдауды;




  1. Әділет министрлігіне ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясымен бірлесіп:

Халықаралық проблемалармен айналысатын, сондай-ақ халықаралық шарттарды имплементациялауға жауапты министрліктер мен агенттіктер мамандарының құқықтық деңгейін арттыратын арнайы бағдарлама әзірлеуді ҰСЫНАДЫ.


ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстанның адам құқықтарын қамтамасыз етуде қол жеткізген процесі айқын әрі даусыз. Қазіргі кезде еліміз осы саладағы барлық негізгі халықаралық конвенциялар мен пактілерге қосылды. Конституцияға және жалпы қабылданған әлемдік стандарттарға сәйкес азаматтардың құқықтарын іске асыратын және олардың сақталуын қамтамасыз ететін ұлттық заңнама дамуда және жетілдірілуде.

Адам құқықтарымен байланысты ахуалдың едәуір өзгеруін халықаралық қоғамдастық таныған қазақстандық қоғамды одан әрі демократияландыруда белгілі бір дәрежеде ықпал ететін қоғамдық және мемлекеттік құқық қорғау институттарының белсенді қызметі айғақтайды.

Сонымен бірге мемлекеттің өз азаматтарының құқықтарын заңнамалық қамтамасыз етуде және заңның нормаларын күнделікті өмірде қолдануда жоғары аталған ауқымды жұмыстардың арасындағы белгілі бір сәйкессіздіктерден көрінетін жоғарыда аталған процесті баяулататын факторлардың бар екендігін мойындауымыз қажет.

Жекелеген билік өкілдерінің құқықтық нигилизмі азаматтарды көбінесе өз конституциялық құқықтарына құқықа қарсы тәсілдермен қол жеткізуіне мәжбүр етіп, оларға өз міндеттерін айрықша құзырет ретінде түсіндіріп беруге мүмкіндік береді.

Өз құқықтары мен міндеттерін түсінудегі мұндай сәйкессіздік мемлекет Басшысының жария еткен әкімшілік реформаны жүргізу барысында да көрінеді. Оның мақсаты билікті халыққа барынша жақындастыру, осы қарым-қатынастардың айқындылығы, сондай-ақ мемлекетті басқару процесіне азаматтық секторды белсене тарту болып табылады.

Елде адам құқықтарының толықтығын қамтамасыз етуге сыбайлас жемқорлықтың да кедергі жасауы жалғасуда.

Әлемдік экономикалық дағдарыспен шиеленісе түскен осы ахуалда Уәкілдің оған мемлекет жүктеген функциялары өзекті әрі талап етілуде. Ұлттық құқық қорғау институты ретінде оның қызметінің тиімділігі адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету саласныда мемлекеттің жалпы қабылданған баға өлшемі ретіне танылады.

Осындай өзектілік Қазақстан үшін осы есепте аталған БҰҰ-ның тиісті құрылымдарында тікелей өз құқықтарының бұзылуына шағымдармен жүгінуге азаматтарға мүмкіндік беретін халықаралық құжаттардың алдағы уақытта күшіне енуі байланысты болып отыр.

Мемлекеттік органдар мен азаматтық сектордың көбінесе бірлескен күш-жігер мен өзара іс-қимылдан орындалуы байланысты болатын адам құқықтарын қамтамасыз ету міндеттерінің ортақтығын түсінуі тұрақтылық пен экономикалық орнықтылықты сақтауға, сондай-ақ елдегі азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғауды қамтамасыз етуге ықпал ететіндігі күмәнсіз.

Ең соңында Конституциялық Кеңеске, Жоғарғы Сотқа, Парламент депутаттарына, мемлекеттік органдарға, халықаралық және ұлттық құқық қорғау ұйымдарына, Уәкіл аппаратына құқық қорғау процесінде, сондай-ақ осы есепті дайындауда бірлескен жемісті жұмысы үшін ризашылығымызды білдіреміз.



ҚОСЫМША:

Астана қаласының әкімі

И.Н.Тасмағамбетовке

Құрметті Иманғали Нұрғалиұлы!
Өткен жылдың қазан айында менің атыма тұрғын үй құқықтарын қорғау үшін Астанда тұратын, көп жылдары радиациясы жоғары сынақ полигондарында жұмыс істеген зейнеткер С.Р. Мұздыбай С.Р. жолданған.

Оның шағымын қарау нәтижесінде Қазақстан Республикасы Президентінің 2002 жылғы 19 қыркүйектегі Жарлығымен бекітілген Адам құқықтары жөніндегі уәкіл туралы ереженің 25- тармағына сәйкес Астана қаласы әкімінің атына 2007 жылғы 19 қарашада аталған шағымданушыны мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу үшін кезекке енгізу негізін өзгерту қажеттігі туралы ұсыныс жіберілген. Онда өтініш берушінің ұсынған құжаттарына және «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңға сәйкес С.Р. Мұздыбайды кезекте тұрғандар тізіміне «жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысыныа қатысушыға теңестірілгендер» ретінде енгізу ұсынылған.

Бірақ әкімнің орынбасары С. Хорошун аталған ұсынысқа жауабында өтініш берушінің үй алуға кезекте түрғанын растаған, ал шағымданушының тұрғын үй құқықтарын іске асыру үшін құқықтық негізді өзгерту мәселесін назарға алмаған.

Мазмұндалғанның негізінде және азамат С.Р.Мұздыбайдың тұрғын үй құқықтарын қорғау үшін құрметті Иманғали Нұрғалиұлы Сізден оны тұрғын үй қорынан тұрғын үй алуға мұқтаж адамдардың тізіміне енгізу енгізу негізін өзгерту мәселесін мәні бойынша қаралуын тапсыруды сұраймын.




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет