Балқаш қаласында 1938 жылы кен-металлургия комбинаты іске қосылды



жүктеу 53.83 Kb.
Дата22.04.2019
өлшемі53.83 Kb.

Кен-металлургия комбинаты Балқаштың бағы ма элде?...: «Интернет» материалдарынан дайындалды // Орталық Қазақстан. - 2004. - 10 сэуір (№69-70). - (Мезгіл мэселесі).

Балқаш қаласында 1938 жылы кен-металлургия комбинаты іске қосылды.

Қазіргі кезде ол жыл сайын 130-150 мың тонна тазартылған мыс өндіреді. Онымен қоса, қүрамында алтын, күміс жэне платиноид (платина мен палладий) бар анодтық кен жынысын (шлам) шығарады.

1997 жылы Балқаш кен-металлургия комбинаты бас офисі Жезқазған қаласында болатын «Қазақмыс» корпорациясының қүрамына кірді. «Қазақмыс» корпорациясы жыл санын 350-400 мың тонна тазартылған мыс өндіреді.

1997 жылдың 1 сэуірінде Балқаш комбинатының базасында Қымбат бағалы металдар заводы салынды. Оның қүрамында тазарту (аффинажный), кен жынысы, жөндеу заводы бар.

1997 жылдың 30 тамызында шведтік «Воіісіеп» фирмасының технология-лық базасында тазарту (аффинаж) өндірісі іске қосылды. Үш күннен соң алғашқы күміс, ал екі айдан соң алғашқы алтын алынды.

1999 жылы платина мен палладийдің алғашқы үлгі партиялары өндіріле бастады. 2000 жылы тағы да басқа өндірістік кэсіпорындар іске қосылды. Соның ішінде химия-металлургия комбинатын атауға болады. Оның қүрамында қымбат бағалы металдар заводы жэне салынып жатқан Балқаш мырыш заводы бар. Балқаш КМК өндірген алтын мен күміс элемдік стандартқа сай (99,99%). Қазіргі кезде завод жыл сайын 3-4 тонна алтын, 400-450 тонна күміс өндіреді.

Завод қазақстандық шикізатпен жүмыс істеп, мынадай өнімдер алады:



  • қүрамында алтын (0,5%-ке дейін), күміс (15-20%), сол сияқты плати-
    на мен палладий бар Балқаш КМК мыс-эпектролит шламы;

  • қүрамында күміс 30% жэне шамалы алтын бар Жезқазған комбина-
    тының мыс электролиттік шламы;

  • қазақстандық кен-руда кэсіпорындарында флюс ретінде қолданыла-
    тын қүрамында алтын бар тасымал рудалар мен концентраттар;

  • шихта, катодтық алтын, Доре металы, мырыш қалдықтары жэне бас-
    қалары сияқты пайдалануға жоғары дэрежеде дайын Қазақстан кэсіп-
    орындарынан шыққан эртүрлі өнеркэсіптік өнімдер.

1999 жылы заводта әшекей жэне эсемдік бүйымдарын өндіру жөніндегі экспериментальдық учаске іске қосылды. Қазіргі кезде Италиямен жэне Оңтүстік Кореямен бірлесе отырып келешекте ішкі рынок пен одан соң сыртқы рынокта қолдану үшін сериялы әшекей бүйымдар өндірісін іске қосу көзделуде. Қаланың жэне Балқаш кен-металлургия комбинатының мэнінің жоғарылығы туралы Н.Ә.Назарбаев қалаға келген сайын айтып өтуі дэстүрге айналды. Былтырға дейін ол соңғы рет 1996 жылдың күзінде келді. Бүл комбинаттың өмірінде, сонымен қоса бүкіл қала үшін шешуші уақыт болған қиын жыл еді. Бір кездегі түсті металлургияның алыбы аяғынан зорға түрған,

өз қуатының үштен бірі ғана жүмыс істеді. Мамандар кете бастады, ол кэсіпорынның барлық салаларында көрініп түрды. Қүрылыс тресі өзін-өзі жойды, тіпті тамақ өндіретін кэсіпорындар да банкрот болуға жақындады. Әсіресе элеуметтік сала көп жапа шекті, клубтар, балалар бақшасы, кітап-ханалар жабыла бастады. Жалақы төлеуге орасан зор қарыздар болып қалды. Жүмыссыздық пайда болып, балалардың қаңғыбастығы ершіді... Негізгі бүл мэселе сол кезде барлық шағын қалаларды қамтыған еді, оның зардабы элі күнге дейін басылған жоқ. Оның ішінде Балқаш та бар. Бірақ кейінгі үш-төрт жыл ішінде бойды тіктеуге мүмкіндік туды. Оның ішінде басты бағыт зкономика, өнеркэсіптік өндіріс, өмірлік қажетті жэне элеуметтік салалар болды. Мүндай оң өзгерістерге қалалалық экімдіктің алқа мэжілісінде жэне БКМК кэсіподақ-шаруашылық активінде қорытынды жиналыста айтылған цифрлар мен фактілер дэлел бола алады. Балқаш жэне комбинат үшін ең бірінші кезекте 1997 жыл есте қалды. Ақпан айында кэсіпорын Кореяның «Самсунг» фирмасы басқаруындағы «Қазақмыс» корпорациясының қүрамы-на кірді. Өндірісті, оның ішінде мыс балқытуды қайтадан қалпына келтіру үшін миллиондаған доллар инвестиция тартылды. Соның нэтижесінде жыл аяғына қарай комбинат 149 млн. доллардың товарлық өнімін берді. Ал 1998 жылы барлық өнеркэсіп кешенінің жүмысын түрақтандыруға қадам жасалды. 1999 жыл болса, өзгерістер енгізу жылына айналды. Оның ішінде қысқа мерзімде сүйық ваннада балқыту жөніндегі пешті реконструкциялап, іс жүзінде қатарға қосты. Өткен жылы тазаланбаған мыс шығару 140 мың тоннаға жетіп, ол кейінгі он жыл ішінде рекордтық көрсеткіш деп атауға болатын дэрежеге ие болды. Қазіргі кезде комбинатта алдағы үш жылға, оның ішінде өзінің руда базасын дамытуға арналған қысқа мерзімдік бағдарлама жасалған. Сол сияқты сүйық ваннада балқыту конструкциясы үшін жетілдіру, конвертерді қайта өзгерту, жаңа технологияларды игеру жөнінде жоспарлар бар. Алдағы уақытта 150 мың тонна катодтық мыс өндіруге қол жеткізуге металлургтер өздерінің алдында нақты міндеттер қойды. Завод бағалы металдар өнімін шығару қарқынын арттырып келеді. Өткен екі жылдан астам уақыт ішінде 4,8 тонна алтын жэне 890 тонна күміс өндірген. Сөйтіп, қазіргі кезде Балқаш күміс өндіру жөнінен элемде бесінші орында! Жоспарда платина, палладий өндіру мэселесі түр. Экспери-ментальды учаске жүмыс істейді. Онда стоматологияға ыдыс-аяқ, әшекей бүйымдар өндіру қолға алынбақ.

Комбинат көптеген элеуметтік объектілерді, қалалық жылу жэне су-канал, қалалық электр желісі сияқты коммуналдық кэсіпорындарды өз қамқорлығы-на алып, қол үшын беруде.

Уақытша тоқтап қалған байырғы рудник қатарға қосылды Балқаштағы байырғы рудник Қоңыратта кен өндіру 1998 жылы мыстың бағасы элемдік рынокта эр тоннасы 1400 долларға қүлдырап кеткен кезде уақытша тоқтап қалған болатын. Қазір рынок коньюктурасының өзгеруіне жэне мыс бағасының өсуіне (қазір эр тоннасы 1700 долларға жуық) байланысты, кен жүмысын жүргізудің жоспарына сэйкес Қоңырат карьерінен руда өндіре басталмақ. Бүдан шамамен 2,3 млн. тонна көлемінде руда

алынады. Оны қатарға қосу үшін «Қазақмыс» корпорациясы 1,5 млн., байыту фабрикасына 1 млн. доллар бөліп отыр. Алғашқы руда фабрикаға мамыр айында түсе бастайды. Болашақта бұ_л фабрика жыл сайын 9-10 млн. тонна руда өндірмек. Бүл 1991 жылғы көлемге жету деген сөз. Бірінші жылы Қоңырат руднигінен қү_рамында мысы бар 2 млн. тонна кен жынысын арттыру көзделген. Егер келесі жылы фабриканың өткізу қуаты мүмкіндік берсе, кен өндіру одан да молая түспек.

Рудниктің іске қосылуымен қатар БКМК-нің техникалық басшылығы кейбір элеуметтік мэселелерді шешуіне тура келеді. Тағы бір мэселе -поселкені электр қуатымен, сумен, жылумен қамтамасыз ету. Қоңыратта 4 мыңнан астам адам түратын болса, оның 1 мыңға жуығы зейнеткерлер. Корпорация поселкені жылумен, сумен қамтамасыз етуді ретке келтіру жөнінде қолдан келгенше көмек көрсетпек.

БКМК-нің экологияға эсері туралы «Қазақмыс» корпорациясы директор-лар кеңесінің төрағасы Владимир КИМ былай дейді:

- Біз 1997 жылы БКМК-ні сатып алған кезде экологиялық мэселелердің нағыз ауқымын көз алдымызға келтіре алмадық. Оған талдау жасап жатуға да уақыт болмады. Комбинат тоқтаудың аз-ақ алдында еді, сондықтан да өшіп бара жатқан өндірісті көтеру керек болды. Қазір БКМК түрақты жүмыс істеп келеді. Маған алғашқы күндері келген сүрақ элікүнге дейін мазалап жүр. Балқаш өмір сүріп, барынша үзақ жүмыс істеуі үшін не істеу керек? Оған жауапты бүгінгі күннің шындығынан табуға болады. Аймақта саяси түрақтылық болып түрғаны қандай жақсы.Комбинатта жақсы дэстүрлері бар жоғары білікті үжымдар еңбек ететіні қандай тамаша. Сондықтан да біздің жолымыз дүрыс екендігіне.экологиялық мэселелерді дүрыс шешетіндігімізге сенімдімін. Иэ, өткен уақыт ішінде біздің ауаға тараған газды азайта алмаға-нымыз рас, өйткені біз бүрынғы технологиямен жүмыс істедік. Соған орай корпорация басшылығы революциялық қайта жарақтандыруға барды. Қалаға қомақты бюджеттік қаржы түсіру үшін өндірістік өнімді күрт молайту туралы мэселе қойғанымыз рас. Ал күкіртті газды бейтараптандыру үшін бірегей қондырғы салып жатырмыз. Объект белгіленген мерзімде іске қосылады. Бүл жерде бір мэселені түсініп алу керек. Балқаш қазір 144-150 тонна катодтық мыс өндіретін болса, оның ішінде тек 36 тоннасы ғана өзіміздің рудадан алынады. Өкінішке қарай, қаланың күн санап өсіп келе жатқан түтынымын бір ғана БКМК-нің қанағаттандыруға шамасы жетпейді. Корпорацияның басқа да буындары қазір Балқашқа жүмыс істеп жатыр. Сондықтан да қаланың барлық қажеті өтелуде. Айтылып жүрген мэселелерді шешеміз. Суаруға қажет суды тегін береміз, метеоқызметті жаңғыртамыз, медиктерге қалай көмектесу жайын ойластырамыз. Ең соңында жэне ең бастысы - Балқаш міндетті түрде ең экологиялық таза қалаға айналады. Мен оған шын жүректен сенемін. РЕДАКЦИЯДАН:



Иә, бүл сөзге сенугв болады. Бірац Балцаш цаласының да, Балқаш көлінің де қазіргі жағдайы онша мәз емес. Ал тазарту крндыргысы пайдалануға уацытымен берілмей отыр...
Каталог: download -> DBases -> Ecology of the CK -> Files
Files -> Адамныњ аѓзасы жања климаттыќ-географиялыќ ортаѓа мањызды организм ќызметтерініњ ж±мысын ќайта ќ±ру арќылы бейімделеді
Files -> Балқаш аллбүғасы Табиғи түрде өсіп-өнуі мүлде азайып барады. Бұ л түрі «Қызыл кітапқа»
Files -> Орманды күте білейік: Табиғат байлық көзі/Т. Тоқметов // Орталық Қазақстан. 2001. 27 қазан
Files -> Єбдірахманов, О
Files -> Балқаш көлі бүкіл жер шарындағы аса ірі көлдердің қатарына жатады. Бүл су қоймасы біздің респүбликамыздың аса ауқымды аймағындағы экологиялық жүйенің барлық түрін
Files -> Ақпамбетова, К. М
Files -> СарыарќА Ґзендерініѕ орогидрографиялыќ жаєдайы
Files -> Айтуѓанова З
Files -> Талжанов, С. А. Орталық Қазақстан жайылымды жер ресурстарының экологиялық мәселелері және оны шешу жолдары [Текст] / С. А. Талжанов // Әрқилы биологиялық деңгейдегі физиологиялық бейімделуі және санокреатиологияның өзекті мәселелері
Files -> Әбдіраш, Ә. Қоршаған ортаға қамқорлық / Ә.Әбдріраш // Орталық Қазақстан. – 007. – маусым (№86)


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет