Дүниежүзілік сауда ұйымы



жүктеу 0.81 Mb.
бет2/5
Дата20.11.2018
өлшемі0.81 Mb.
1   2   3   4   5

Мемлекеттік қаржының экономикадағы маңызы
Жоспар


  1. Мемлекеттік қаржылар түсінігі және мәні

  2. Мемлекеттік қаржылардың рөлі мен құрамы

  3. Мемлекеттік қаржылардың функциялары


1-сұрақ.
Мемлекеттік қаржы – мемлекеттік қаржы ресурстарын қалыптастыру үшін және алынған қаражаттармен мемлекеттің қызметін атқару үшін қоғамдық өнімнен ұлттық байлықтың құндылығын бөлу және қайта бөлуге қатысты ақша қарым-қатынасы.

Ақша қарым-қатынасының субъектілері: азаматтар, мемлекет және өндірістік қоғамда.

Мемлекеттік қаржылар үшін мемлекеттік шығыстардың өсуінің жалпы мемлекеттік өнімнің өсуінен жоғары болуы сипатты болып келеді және де бұл Вагнер заңы деп аталады.

Вагнер заңы 3 факторлармен байланысты:


  1. экономиканың өсуіне байланысты экономикалық өмірдің қиындауы және еңбек бөлінуінің тереңдеуі тиімді экономиканы қолдауды қажет етеді;

  2. техника және технологиялық дамулар үлкен мөлшерде капитал қажеттіліктерін қажет етеді. Оларды акционерлік қоғам мен мемлекеттік корпорациялар қамтамасыз етеді. Мемлекет техникалық шаралар арқылы монополиялық өнірістер пайда болатын жерде олардың қызметін реттеуші ретінде қатысуы керек;

  3. мемлекет білім беру және денсаулық саласында белсенділік танытады. Өйткені бұл салалардан түсетін пайда экономикалық бағалауда төзімді болып келеді.


2- сұрақ.
Мемлекеттік қаржы ұғымында жеке дара звенолардың әрқайсысы спецификалық орын алады.

Мемлекеттік қаржылар құрамына кіретіндер:



  1. мемлекеттік бюджет;

  2. бюджеттік емес қорлар;

  3. мемлекеттік несие;

  4. мемлекеттік қоғамның қаржылары.

Мемлекеттік басқару деңгейі бойынша экономикалық және әлеуметтік салада мемлекеттік қаржылар республикалық және жергілікті болып бөлінеді.

Бюджеттік қарым-қатынас мемлекеттік қаржы құрамында маңызды рөл атқарады. Бюджеттік өзара байланыс арқылы ақша қаражаттары қайта бөлінеді, яғни шаруашылық мекемелерден мемлекеттік пайдасына және керісінше.



Республикалық бюджеттің рөлі

Оның қорлары жалпы мемлекеттік іс-шараларды жүзеге асыруға арналған. Республикалық бюджеттің көмегі арқылы экономиканың тұрақтылығы, бюджет теңгерімділігі мәселелері шешіледі.



Жергілікті бюджет

Бұл экономикалық процесті реттеу үшін өндірістік күштерді орнатуы, территориялық инфрақұрылымның дамуы үшін қолданылады. Әлеуметтік шығындарды қаржыландыру барысында үлкен рөлді жергілікті бюджет атқарады.



Бюджеттік емес қорлар

Бұл жеке мақсатты іс-шараларды аударымдармен және басқа да дерек көздермен қаржыландыру.



Мемлекеттік несие

Мұнда қарым-қатынастар мекеменің уақытша бос ақша-қаражаттарын мобилизациялаумен байланысты, оларды мемлекеттік мекемеден берілуі мемлекеттің қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін керек.

Мемлекеттік қаржылар меншіктің жіктелу тұрғысынан қарағанда мемлекеттік заңды тұлғаның меншігі және мемлекеттік қазына болып табылады.

Мемлекеттік заңды тұлғаның бөлігі заңды түрде жеке дара болып табылады және мемлекеттік қаржылардың негізін құрайды.

Мемлекеттік қазына 2-ге бөлінеді:


  1. республикалық;

  2. жергілікті.

Республикалық қазына жүйесі:

  1. республикалық бюджет қаражаттары;

  2. алтын валюта қорлары;

  3. тек қана мемлекеттік меншігіндегі мүліктер (жер, флора мен фауна, табиғи ресурстар);

  4. республикалық меншікке жататын жеке дара емес мүлік.

Жергілікті қазына жүйесі:

  1. жергілікті бюджет қаражаттары;

  2. коммуналдық меншікке жататын жеке дара емес мүлік.

Осыдан барып мемлекеттік қаржылардың рөлі бөлінеді, яғни мемлекеттік қаржылар – әр анықталған тіршілік ету кезеңінде үкіметтің экономикалық функциялардың орындалуын және қоғамның дамуының мақсаты мен міндеттерін жүзеге асырудың негізі болып табылады.
3-сұрақ.
Негізгі 2 функциясы:

1) үйлестірім;

2) бақылау.

Қайта өндіру концепцияларын жақтаушылар қаржылардың 3 функциясын атап өтеді:



  1. ақша қорлары мен кірістердің пайда болуы;

  2. ақша қорлары мен кірістердің пайдалануы;

  3. бақылау функциясы.

Қоғамдық тауарлар және игіліктер


  1. Қоғамдық тауарларды өндуруден және оларды қамтамасыз етудегі қаржының рөлі.

  2. Экономиканы мем.к қарж.қ реттеу


1сұрақ Тауарларды, игіліктерді, қызметтер көрсетуді өндіретін, қамтамасыз ететін салаларды қаржыландыруға мемлекеттің тікелей қатысуының басқа да нұсқаулары болуы мүмкін. Олар әлеуметтік және қоғамдық деп аталады.

Қоғамдық тауарлар рыноктік тауарлардан айырмашылығы: олар бөлінбейді және шығарып тастау қағидатының іс- әрекетіне ұшырамайды.


Бөлінгіштік жеке сатып алушының тауарға қол жетушілігін, оның өзіне қежетті сатып алу мүмкіндігін қажет етеді. Оның өзі сатып алушының егемендігін анықтайды.
Шығарып тастау қағидаты тұтынушыны егер ол тауардйң нарықтық бағасын толей алиаса немесе төлегісі келмесе осы тауардан болатын пацдадан аластауды білдіреді.

Қоғамдық тауарлар бөлінбейді, өйткені олар жеке сатып алушыларға бөлшектіп сатылмайды. Бұл жерде шығарып қағидаты тастау жұмыс істемейді. Рыноктік тауарлардан алынған пайда оларды сатып алу кезінде, ал қоғамдық тауарлардан алынған пайда өндіру кезінде жүзеге асады.

Бірқатар қыметтер көрсету шығарып тастау қағидатының ықпалына түсіп кетеді. Мысалы медициналық қызметтер,білім деңгейін көтеру, бұл қағидат бойынша қызметтерді көрсету мемлекет белгіленген кепілдіктіминиумнан жорағы қамтасыз етіледі. Мұнада мұражайлардың, кітапханалардың, қоғамдық телидидар мен радиохабарын тарату қызметтері, жол желісі және т. б. Сондықтан ресурстарды бөлудегі үйлесімсіздікті болдырмау үшін мемлекет едәуір дәрежде оларды өндіру мен қаржыларды қамтамасыз етеді. Бұлар ‘аралық’ қоғамдық қызметтер көрсету д.а.

Теориялық айқындамалар тұрғысынан қоғамдық тауарлардың оңтайлы саны тұтынушы теориясына, тұтынушылардың соңғы қосымша өлшемді төлеуге әзір екендігі, яғни оның бағасы қоғамддық тауарлардың бұл өлшемнінің шекті шығындарымен тенестірілгенде шекті шығындарға сәйкесті қағидасы бойынша баға мен өндіріс көлемінің есептеуіне сәйкес анықталады. Бұл шекті пайдалылық теориясы д. а. Сондықтан қоғадық тауарлардың санын ‘шағын- пайданы’ пайданы талдау әдісмен анықтау мемлекеттік органдарының шешімдерімен толықтырылады және жалпы қоғамдық тауарлармен қамтамасыз етуі оларды өндіру үшін экономикалфқ республикаларды бөлу проблемасы мемл.к әлеуметтік экономикалық саясатының, соның ішінде қаржы сясатының пәні б. т. Сойтіп экономикалық республикаларды қайта бөлу проблемасы саяси тұрғыдан алғанда салық бюджет механизмі арқылышешілетін және қоғам дамуының бұл кезенінең мемлекеттің қаржы саясатаның тиімділігі мен мақсатқа сайлығының мән- мағынасын құрайды.


2сұрақ. Экономиканы мем.к қаржы.қ реттеу 2 нысанда болады.

  1. өзін-өзі реттеу

  2. мемле.к реттеу

Өзін-өзі реттеу. Қоғамдық өндірістің түрлі буындарында қаржы базасын қалыптастырудың шаруашық жүргізушілердің өздері жасап пайдаланатын әдістермае сипатталады.

Мемлекеттік реттеу. Қоғамдық өндірістің даму процесіне мем.ң сан алуан экономикалық тетіктері, соның ішінде қаржы тұтқалары арқылы аралсуын бейнейлейді.

Экономиканы мемлекеттік қаржылық реттеу- макроэкономикалық тепе–теңдікке және экономиканың жұмыс істеуінің әрбір нақтылы кезең.де оның үдемелі дамуына әсер ету үшін, сондай-ақ қаржы ресурстарын шебер пайдаллануын күнделікті процесін қамтамасыз ету үшін шарушылық жүргізуші субьектілерге мем.ң қаржылық ықпал жасауының нысандары мен әдістері мақсатты негіздемелер мем.к қаржылық рет.ді жүзеге асырудың алғы шарттары болып табылады.



  1. Қоғам дамуының обьктивті экономикалық заңдарының іс- әрекетін есепке алу

  2. Қоғамның барлық мүшелерінің түпкілікті мүдделерін қоғам дамуының ғылыми негізделген стратегиялық бардармаларын әзірлеу

  3. Көз-қарастарды білдіруін демократиялық жүйенің болуы және халықтың мүдделерін еркін білдіруін демократиялық институтының болуы.

  4. Шаруашылық қызметте халықтың нормасымен ережесіне шегіністіжедел және ацқын сезінетін заңнамалық жүйенің болуы

Қаржылық реттеудің көмегімен мемлекет халықтың төлем қабілеттілігін сұрамына қорланудың қарқынына тауарлар мен қызметтерді өткізуге ел арасындағы капиталдың қозғалысына акроэкономикалық салалық және аумақтық құрылымына ықпал етеді. Сонымен қаржы тұтқалардың көмегімег мынадай мәселелер шешіледі.

  1. Материалдық өндіріс сфераларында жұмалдыратын ресуртатардың жалпы деңгейін реттеу.

  2. Өңдірістік сферасындағы монополиялық қызметті экономикалық шектеу.

  3. Кәсіпорынның, ұйымдардың сыртқы экономикалық қызметін реттеу және олардың құқықтық және келісімшарт тәртібін қамтамасыз ету.

  4. Кәсіпорындара өндірістік дамуда материалдық жағынан ынталандыру.

  5. Кәсіпорындардың ақшалай русурстарын бөлудің аракатынасын реттеу.

Сонымен өндірістік реттеу жалпы алғанда елдің экономикалық дамуының тендециясына каржытуткаларының көмегімен ықпал жасайды.Ягни қаржылық реттеуде нәтижелікке жету үшін белгілі бір шарттар сакталу керек.Мұндай шарттарға мыналар жатады

  1. Экономикалық қурлымдық жағынан кайта кұру

  2. Басқарудың барлық денгейнде және меншіктің барлық нысандарында шаруашылық процестер мен қурлымдарды монополиялау.

  3. Нарықтық бастамаға комерциялык қызметтің және басқада қызметтің түрлеріне еркіндік беретін барлық шаруашылық жургізуші субэктілер меншігінің бүкіл нысандарына шынайы теңдігін жасау негізінде бәсекені және кәсіпкерлікті дамыту.

  4. Жанағы айтылғандардан туындайтын мемлекет шеңберіндегі халыкаралық корпорация мен еңбек бөлінісінің артықшылығынан туындайтын ынтымақтастықты дамыту.

Реттеудің екі типі бар.

  1. Экономикалық , яғни ол қаржылық, валюталық, кредиттік.

  2. Экімшілік

Қаржылық реттеу түрлері.

Салықтық, бюджеттік, валюталық шаруашылық ішіндегі кедендік, тарифтік.

Каржылық реттеудің түріне сәйкес оның мынадай нысандары болады, яғни бюджетте қаржыландыру ол- субвенсиялар, субсидсялар, трансферттер.

Салықта тура және жанама салық салу.

Валюталық қаржыда яғни бұл сыртқы инвестициялау.

Сыртқы қарыздар және борыш бұл қаржылық реттеудың ең негізгі нысандары, олардың бәріне оратақ бұл жоспарлау.

Дүние жүзілік практикадағы қаржылық әдістерге мыналар жатады: салық салуда- 1)салықтың молшері; 2)салық салу жөніндегі жеңілдік пен санкциялар, 3)табыстарды, мүлікті, активтерді мағұлдамалау.

Аванс төлемі және басқалары бюджеттен қаржыландыру кезінде шығыстарды нормалу қаржыландырудың әдістері бюджет тапшылығын қаржыландыру %-к аударымдар, амортизацияның нормалары аударымдардың нормативтері.

Әлеуметтік қамсыздандырудың нориативтері

Бұл реттеуіштер ақша және қолма – қолсыз ақша эмиссияның көлемі валюталық бағам, кредит (кредит үшін сыйақылар, есеп мөлшерлемесі және Ұ.Б.ң резервтік талаптары ашық рыноктарда банк операцияларының ауқымы)

Баға (реттемелі бағалардың деңгейін, еркін және тіркелмеген бағалардың арақатынасы, рентабельтіліктін шекті деңгейі)

Мем.к қарж.қ ретт.ң ішінде салықтарға аса маңызды орын беріледі. Салықпен реттеу кәсіпорындар мен халықтытың экономикалық белсенділігін кәсіпорындарға қалатын ақша көлемі және де рентабельділік реттеліп отырады. Бұған салық салу әдістері арқылы қол жеткізіледі мемлекеттік қаржылық реттеу проблемасының 2- ші жағы бюджеттен қаржыланадыруды пайдалану, қаржыландыру тиімділігінің дәрежесі б. т. Валталық- қаржылық реттеудің әдістері мыналар:



  1. Валюталық бағам

  2. Ақша капмталының %-к мөлшерлемесі

  3. Халықаралық төлем қаражаттары

  4. Бағалы қағаздар бағамы

  5. Валюталық ттәуекелдіктерді сақтандыру

Реттеудің ішкі шаруашылық түрінде комерциялық немнесе шаруашылық есеп қаражаттарды нормалау әдістері.Қаржы қорларына аударылатын аударымдардардың нормативтері және пайдалану қолданылады.

Сонымен бірге экономика мемлекеттің қаржылық ықпал жасауының бәрін қамти алмайды. Ол әдетте өлшеулі және экономикалық реттеудің қосымша нысандары мен әдістерін қажет етеді.


Тауарлар әлеміндегі қоғамдық тауарлар, қызмет көрсетулер, игіліктер.





Тауарлардың, қызметтер көрсетудің, игіліктердің бүкіл жиынтығы.




Рыноктік

Қоғамдық

Өңңәұңәәғңөқөұ

Аралық(қоғамдық)

сыңайлы


Таза

Рыноктік жүйе тауарлар өндіру үшін ішінара ресурстар бөледі

Рыноктік жүйе тауарлар өндіру үшін ресурстар бөлмейді

“Құйылым пайдаларын” ішінара немесе елеулі ұдайы өндіру

“Құйылым пайдаларын” толық ұдайы өндіру

Тұтынушыны шығарып тастау

Тұтынышыны шығарып тастамау

Бөлінгіштік

Бөлінбейтіндік

Ерекшкліктері


Мемлекеттің кірістері

  1. мемлекет кірістерінің түсінігі және рөлі

  2. мемлекет кірістерінің құрамы

  3. мемлекет кірістер және мемлекет бюджетінің кірістері және олардың қалыптасу көздері

  4. қоғамның таза табысы ұғымының экономикалық мәні

Мемлекет қызметінің іс-әрекеті кезіңде 2 процесс пайда болады:



  1. қаржы ресурстарын жұмылдыру

  2. қаражаттарды мемлекеттің қызметіне пайдалану

Мемлекеттің кірістері бұл экономикалық, қатынастардың жүйесі. Бұл қатынастардың процесінде мемлекеттің жұмыс істеуінің базалық жасау үшін мемлекеттің меншігіне түсетін қаражаттардың жиынтығы құрылады. Жиынтық қоғамдық өнімді бөлудің нәтижесінде мемлекеттін, жеке кәсіпорындардың, шаруашылық ұйымдардың бастапқы табыстары жасалынады. Жалпымемлекеттік қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін қаржы арқылы халықтың табысының бір бөлігі алынады; кәсіпорындардың табысы бөлініске ұшырайды — оның бір бөлігі бюджетке түседі, басқа бөлігі кәсіпорындарда қалады. Сонымен бірге халықтың бастапқы табыстары да қызметтің өндірістік емес сферасының мекемелері көрсететін қызметтерді төлеу арқылы қайта бөлінеді. Бұл түсімдер өндірістік емес кәсіпорындарының табыстарын құрайды.
Мемлекеттің өндірістерді сыныптау үшін, мемлекет кірістерінің бүкіл жүйесін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді:

  1. Меншік нысандарын ұйымдық-құқыұтық рәсімдеуге қарай мемлекеттің кірістері мыналапдан тұрады:

a) Мемлекеттік кәсіпорындар табыстарынан

b) Жеке кәсіпкерлік сектордың салық түсімдерінен

c) Халықтың салық төлемдерінен

d) Кооперативтік және ұжымдық кәсіпорындардың салық түсімдерінен

B. Жасау сферасына байланысты 2-ге бөлінеді:


  1. Материалдық өндіріс сферасында қалыптасатын түсімдер

  2. өндірістік емес сферада қалыптасатың түсімдер

C. Қаржылық мазмұны бойынша:

a) Салықтық

b) Салықтық емес

c) Салықтық кірістерді жұмылдыру жағдайына байланысты:

 Орталықтанған

 Орталықтандырылмаған



  1. Жұмылдыру әдісіне байланысты

 Орталықтанған –негізінен салық түсімдері, сыртқы экономикалыққызметтен алынатың кірістер, халық төлемдері есебінен құрылады.

 Орталықтандырылмаған –кәсіпорындардың өздерінің ақшалай табыстары мен қорланымдарынан құрылады

Мемлекет табыстарының қалыптасуы мемлекеттің тікелей белсенді қатысуымен жүзеге асырылады: ол бюджетке орталықтандырылатын жеке шаруашылық жүргізуші субъектілерге қалдырылатың қоғамның таза табысының үлесін белгілейді және де тағыда басқа қаражаттарын шоғырландырады.

Мемлекет өндіріс құралдарының және тиісінше, қосымша өнімнің иесі болып отырған жағдайда мемлекет меншігінен алына­тын табыстар мемлекет кірістерінің айтарлықтай көзі болып табылады.

Мемлекеттік меншіктен алынатын табыстарға мыналар жа­тады:



  1. мемлекеттік кәсіпорындар жалпы табысы, кеден та­быстары ретіндегі табысы;

  2. мемлекеттік мүліктен алынатын табыс;

  3. мемлекеттік мекемелер көрсететін ақылы қыз-
    меттерден алынатын табыстар;

  4. бюджеттік мекемелердің үй-жай үшін жалгерлік төлемді және басқаларды қамтитын арнаулы қаражаттары.

Нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің кірістерін жұмыддырудың негізгі әдістері:

 салықтар

 қарыздар

 эмиссия

Таза табыс өсуінің басты факторы:



  1. еңбек өнімділігін арттыру

  2. өнім өндіруге жұмсалатын материал және ақша ресурстарын үнемдеу

  3. өнім сапасын жақсарту

  4. негізгі және айналым өндірістік капиталдарын пайдаланудың тиімділігін арттыру

  5. табиғи өндіріс жағдайлары

Шағын бизнестің дамуы

2009 жылдың 1 мамырына қаладағы есепті деректер бойынша 20617 шағын бизнес субъектісі тіркелген,(соның ішінде 3213 заңды тұлға, 17404 жеке кәсіпкерлер) олардың 15782-і (2504 заңды тұлға, 13278 жеке кәсіпкер) қолданыста (77,0 %), еңбек ететіндер саны 31154 адамды (9656 заңды тұлға, 21498 жеке тұлға) құрайды.


Былтырғы жылмен салыстырғанда тіркелген шаруашылық субъектілерінің саны 19,2%-ке өсті. Шағын кәсіпкерлікпен айналысатындардың үлесі экономикалық белсенді тұрғындарға қарағанда 22 % құрады.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерімен 16842,8 млн. теңге сомасында өнімдер (жұмыстар, қызметтер) өндірілді. Өнім өндіру, жұмыстар мен қызметтердің жалпы көлемінде сауданың ең жоғары салмағы сақталады.
Салық комитетінің нақтыланған деректері бойынша қаладағы өнеркәсіп өндірісі бүгінгі таңда ет пен астықты қайта өндеуге мамандандырылған, заңды және жеке тұлғаларға бағынышты нан-бөлке, макарон және кондитер өнімдерін, т.б. тауарлар (өнеркәсіп пен азық-түлік тауарлары) өндіретін 79 шағын қайта өндеуші цехтармен іске қосылған, олардың қолданыстағысы 37 мини-цехтар, 357 адам еңбек етеді.
Жылдың басынан бері салық комитеті арқылы 1785 патент және 864 куәлік берілді, тіркеу салымы 14,2 млн.теңгені құрады.
2009 жылдың 1 мамырына шағын кәсіпкерлік субъектілеріне 59(47,68 га) жер учаскелері бөлінді, оның ішінде сатып алынғаны – 26(3,26 га).
Сонымен қатар 35 рұқсат берілді, 26 оңды қорытынды тұрғын үйлердің бірінші қабаттарын қайта жоспарлауға берілді, қайта жоспарлауға сонымен қатар 58 нысан қайта жоспарланып іске қосылды, осыған сәйкесті 26 дүкен, 16 офис, 2 дәріхана, 2 дәмхана, 2 сауда үйі, 1 монша, 1 шаштараз,1 тіс оңдайтын бөлме, 7 автокешен бар.

Сауда мен қызмет көрсету саласы

2009 жылдың cәуір айында жүзеге асырудың барлық каналдары бойынша бөлшек тауар айналымы 17687,5 млн. теңгені құрайды, келесі кезеңге сәйкес былтырғы жылдан 10,5 % азайған.


Нарық айналымының тауар айналымы жалпы көлеміндегі бөлшек салмағы 49,2 % немесе 8731,5 млн. теңгені құрап отыр. Нарықсыз тауар айналымы көлемі 50,8% өсіп, 8956,0 млн. теңгені құрап отыр, оның себебі тұтыну мәдениетінің өсуіне байланысты және де тауарларды жиі дүкендерде және нарықтарда сатып алуына байланысты .
млн. теңгені құрап, былтырғы жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 63,4 %.
Нарықтын тауар массасы жылдан жылға көбейіп жатыр, тауар ассортименті тұтынушыларға үлкеюін белгілеу керек. 2009 жылдың 1 мамырына тауар қалдықтарының көлемі: көтерме саудада – 3820,4 млн. теңгені құрап отыр, бірақ негізгі тауар қалдықтары бөлшек саудада – көрсетілген күніне 1762,6 млн. теңге құрап отыр.
Тауар айналымының өсуі сауда кәсіпорындарының өсуіне, тұтыну тауарларының көбеюіне және халықтын табысының өсуіне қамтамасыз етіледі.
2009 жылдың 1 мамырына қалада 1164 дүкен мен сауда үйлері, 27 базар жұмыс істейді.
Халыққа қызмет көрсету саласы: қоғамдық тамақтандыру 299 объектілері, 165 шаштараз, киім тігу мен жөндеу бойынша 21 ателье, 56 авто шеберхана, 127 дәріхана, 47 автозаправкалық станциялар, аяқ киімді тігу мен жөндеу бойынша 48 шеберхана, 33 монша мен сауналар.
2009 жылдың наурыз айы қоғамдық тамақтандыру кәсіпорын көлемі 56,4 млн. тенгені құрап отыр.
Автомобиль, мотоциклдерге техникалық қызмет көрсетулер, жеке пайдалану құралдарын жөндеу, күнделікті тауарлар көлемі 61,6 млн. теңгені құрап отыр.


Бағалар

2009 жылдың қаңтар мен сәуір айында барлық тауарлар мен қызметтердің жалпы тұтыну құн индексі 100,8% құрады, 2008 жылғы желтоқсан айына 102,3% құрады, оның ішінде азық-түлік тауарларына тұтыну құн индексі 101,0% сәйкесінше 102,0% құрап отыр.


Облыстың тұтыну рыногындағы тауарлар мен қызметтердің бағасы 2009 жылдың сәуірінде 2008 жылдың желтоқсан айымен салыстырғанда 2,3%-ға өсті (анықтамалы: Республика бойынша -2,8%).
2009 жылдың наурызында азық–түлік тауарлары бағасының өсуі 102% құрады (анықтамалы: Республика бойынша – 102,4%). Балық және теңіз өнімдері -4,8%-ға, ет және ет өнімдері -5%-ға, кофе, шай, какао -10,8%-ға, қант-12,5%-ға қымбаттады. Осы кезеңде ұнның бағасы -5,9%-ға, қатты мәйекті ірімшік -3,9%-ға, жұмыртқа -11,7%-ға, күнбағыс майы -31,9%-ға арзандады.
2009 жылдың қаңтар-сәуірінде азық-түлік емес тауарларына жалпы бағаның индексі 102 % құрады (анықтамалы: Республика бойынша -102,4%).Тұрмыстық аспаптар -3%-ға, жуғыш және тазалағыш бұйымдар -19,9%-ға, жеке гигиена тауарлары 20,3%-ға қымбаттады. Бензин 8,8%-ға, дизель отыны-10,3%-ға, цемент -9,8%-ға арзандады.
2009 жылдың қаңтар-сәуірінде ақылы қызметтерге тарифтер мен бағалар 1,7%-ға өсті (анықтамалы: Республика бойынша-2,3%-ға). Стоматологиялық қызметтер бағасы -4,9%-ға, автокөліктерді техникалық қамту және жөндеу 8,8%-ға өсті. Байланыс қызметтері -10,5%-ға, соның ішінде пошта қызметтері -32,2%-ға, телефонға абоненттік төлем 14%-ға өсті.
Батыс Қазақстан аймағының (Ақтөбе, Атырау, Ақтау) қалаларымен Орал қаласын саластырғанда 2009 жылдың 15 сәуіріне 18 позициядан статистика органымен сарапталған азық-түлік тауарлар топтарынан ішіндегі 11 атауы бағасы кем болып тұр.
Орал қаласының кәсіпкерлік бөлімі мерзімдік сауда орындарын ұйымдастыру және келісімдер беру (квас сауға, балмұздақ сатуға, салқындатылған сусындар сатуға) сондай-ақ мерекелер сайын сауда нүктелерін ұйымдастырып оған әр кәсіпкер қатыса алады.
Ішкі нарықты негізгі азық-түлік өнімдерімен жеткілікті мөлшерде қамтамасыз ету, инфляциялық үрдістерді тежеу мен бірінші қажеттіліктегі тұтыну тауарларына және базарлардың сауда қызметі саласында ақылы қызмет көрсетуіне бағаны тұрақтандыру мақсатында 2009 жылы қалалық әкімдік қала базарлары әкімшіліктерімен, көтерме жеткізушілермен және бөлшек сауда орындарымен меморандумға қол қойылды.
2009 жылдың 14-ші мамырында «Экономикалық дағдарыс кезеңіндегі шағын және орта бизнестің даму болашағы» атты қалалық Бизнес-Форум өтті. Бизнес-Форумға кәсіпкерлер, мемлекеттік, қоғамдық, саясат, бизнес-құрылымдардың, екінші деңгейлі банктердің, қаржылық институттардың өкілдері қатысты. Форум мақсаты орта және шағын бизнестің дамуына кедергі болып отырған өзекті мәселелерді шешу сондай-ақ облыста халықаралық стандарттарды енгізудің басты бағыттарын анықтау, кәсіпкерлер құқықтарын қорғау болып табылады.
Ішкі нарықты негізгі азық-түлік өнімдерімен жеткілікті мөлшерде қамтамасыз ету және бағаны реттеу мақсатында Орал қаласы әкімдігінің 2008 жылғы 11 қыркүйектегі №2572 қаулысымен «Жайық Бизнес центр» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі құрылды. Серіктестіктің құрылтайшысы мемлекет атынан Орал қаласының әкімдігі, уәкілетті органы «Орал қаласының кәсіпкерлік бөлімі» мемлекеттік мкемесі болып табылады. Аталған кәсіпорын қаладағы 8 азық түлік базары мен өз сауда орындарын ашып жұмысқа кірісті. Ондағы азық-түлік тауарлары өндірушілерден тікелей жеткізіліп тұтынушыларға делдалдарсыз сатылуда. Сонымен қатар қаладағы 38 бөлшек сауда орындарымен келісім-шарттар жасасты.
Сондай-ақ серіктестіктің жоспарына сәйкес 3 шағын базаралар («Ет комбинаты» ауданынан, 4-ші шағын ауданнан, «Строитель» шағын ауданынан) салуға және 4 сауда павильондарын («Омега», «Телецентр», аудандарында «Шолохова», «Сарайшық» көшелерінде) орнату жұмыстары қолға алынуда.

Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет