Əбием – алтыным



жүктеу 62.1 Kb.
Дата07.05.2019
өлшемі62.1 Kb.

И газиз ана телем!

Əдəби-музыкаль кичә.

Максат: укучыларда татар теле һәм әдәбияты фәненә карата аңлы караш булдыру; укучыларның сәнгатьле сөйләм телен камилләштерү; тел культурасы тәрбияләү; туган телгә, төбәккә хөрмәт, горурлык, мәхәббәт хисләре тәрбияләү.

Җиһазлау: стенгазета,китаплар күргәзмәсе,плакатлар, видео, магнитофон.

И.Шакиров башкаруында «Туган тел» җырының 1 куплеты башкарыла.

Укытучы. Исəнмесез, хəерле кɵң, кадерле миллəттəшлəр – яраткан укучыларыбыз, мɵхтəрəм кунаклар, туган телебез сагында торучы фидакарь укытучыларыбыз!

Бүген 21 февраль- Халыкара туган тел кɵне. Юкка чыгып баручы теллəрне саклау һəм үстерү максатыннан 1999 елда 21 февраль кɵнне, бу кɵн, ЮНЕСКО тарафыннан Халыкара Туган тел кɵне дип игълан ителде. Бүген дɵнья халыклары 6 мең телдə сɵйлəшə. Шуның яртысы диярлек юкка чыгу куркынычы астында тора. Белгечлəр фикеренчə, бер җирлектə яшəүче балаларның 30% тан артыгы ана телен ɵйрəнми икəн, ул тел яшəүдəн туктарга мɵмкин.

Димəк, туган тел юкка чыкмасын дисəк, аны нəкъ менə сез, балалар сакларга тиешле. Безнең ɵчен иң кадерле тел –ул татар теле.

Укучы. Туган тел! Һəркем ɵчен дə газиз бу сүз. Туган йортыбызның , туган авылыбызның, туган илебезнең кадерле булуын без иң элек туган тел аша тоябыз. Безне хыялланырга ɵйрəткəн əкиятлəребезне , тапкыр, җор телле булырга ɵйрəткəн табышмак һəм мəкальлəребезне, моңлы һəм хисле иткəн җырларыбызны туган тел аша ишетəбез. «Ят телдə иң мɵкатдəс нəрсəлəрне ɵйрəнү мɵмкин түгел», - дигəн Садри Максуди. Күңелдə бер ɵмет яши: үз туган телендə нəфис сүз сɵйлəгəн, җыр җырлаган шигъри җанлы бала, һичшиксез, күңеле нечкə, тойгылары- җылы, ə үзе табигать матурлыгын һəм кешелəрдəге гүзəл сыйфатларны күрə- аңлый белүче бай рухлы шəхес булып үсеп җитəр.

1 нче укучы

Халкым теле миңа –хаклык теле,

аннан башка минем телем юк.

Илен сɵймəс кенə телен сɵймəс,

Иле юкның гына теле юк.

2 нче укучы.

И минем җандай кадерлем,

И җылы, тере телем!

Кайгылар теле түгел син,

Шатлыгым теле бүген.
Тик синең ярдəм белəн мин,

Тик синең сүзлəр белəн

Уйларын йɵрəккəемнең

Дɵньяга əйтə белəм.



Җыр . « Туган телем»
Укучы.

Без-татарлар!

Татар исемен без

Горур йɵртə торган бер халык.

Без- татарлар!

Татар исемен без

Иң-иң озак йɵрткəн бер халык.

Без-татарлар!

Шулай диеп белə

Безне бɵтендɵнья иллəре.

Без- татарлар!

Батыр халык дигəн

Зур даныбыз əле сүнмəде.
Без-татарлар!

Шушы исем белəн

Җирдə яшəү үзе Бер бəхет.

Без-татарлар!

Яшибез без җирдə

Бар халыклар белəн берлəшеп.


4 нче укучы.

Мин татармын,

Ə сез уйлыйсыздыр:

Исем алыштыру бик җайлы.

Тик мин əле, Болгарымнан башка,

Арча бүлəк иткəн Тукайлы.

Мин татармын…безне бүлгəлəргə

Үз дигəнчə һəр чор маташты.

Тик мин əле, Болгарымнан башка,

Тамбов бүлəк иткəн Такташлы.


Мин татармын… Бернинди кɵч миннəн

Йолкып ала алмас бу уйны.

Мин бит əле, Болгарымнан башка,

Пенза бүлəк иткəн Кутуйлы.


Мин татармын… Əйе, миңа җиңел түгел,

Бары үзем белəм хəлемне.

Тик мин əле, Болгарымнан башка,

Ырынбур биргəн Җəлилле.

Һəммəсеннəн бер кул селтəү белəн

Җиңел генə азат булсаммы?

Мин бит əле, тимер «Урал» койган

себер сыендырган Туфанлы.



Бию . « Татар кызлары матур»

Кроссворд чишү.

  1. Нинди кешегə «алтын куллы» дилəр?

  2. Татарстан Республикасында «Туган тел» кɵне кайчан бəйрəм ителə һəм кайсы шагыйрьнең туган кɵнендə үткəрелə?

  3. Фəн ɵлкəсендə зур казанышларга ирешкэн кешене кем дилəр.

  4. Халык авыз иҗаты əсəре.

  5. «Атаклы» сүзенең синонимы.

  6. Бу юлларны кем язган?:

«Анна-бɵек исем!

Нəрсə җитə анна булуга!

Хатыннарның бɵтен матурлыгы,

Бɵтен күрке ана булуда».



  1. Бу ɵзек кайсы язучының нинди əсəреннəн алынган:

«…Кинəт ɵлкəн курс малайларыннан берəү:

­­­­­ - Завуч! - дигəн бер генə сүз, кычкырды да класска кереп юк булды…Без бит фронтка икмəк җитештергəн малайлар…

8. Г.Тукайның уйдырма исеме.

Укучы.

И кардəшем! Бер хəҗəтсез кайчак

Телне шундый бозып сɵйлисең!

Ил колагын хурлап, халкыңның

Рухын рəнҗетəмен димисең.
Мескенлəнмə, бакый гомер килгəн

Тел байлыгын итмə кадерсез.

Бер уйласаң , илаһи бит, изге-

Кеше əйткəн аваз, һəрбер сүз!


Иренмə син, туган, туган телнең

Асыл байлыкларын ачарга.

Без ваемсыз булсак, чит-ят сүзлəр

Хəзинəңне əзер басарга!

Күп теллəрне белү-яхшы шɵгыль,

Туган телең үги калмаса.

Җанын салып əйткəн əткəң сүзен

Синең Аша балаң аңласа.


Килəчəкнең башы - бүгенгедə

Нинди шатлык картлык кɵнеңдə,

Оныкларың сиңа рəхмəт əйтсə,

матур итеп туган телеңдə!



Укытучы. Халыкның иң зур байлыгы, иң кадерле рухи хəзинəсе һичшиксез, аның теле. Халык үзенең телен, оста бакчачы кебек, яман җиллəрдəн, рəхимсез салкыннар куырудан саклап, мең еллар буена үстереп килгəн, аны ɵзлексез баетып, матурлап, иң тирəн фикерлəрен, иң нечкə хислəрен дə аңлатып бирер дəрəҗəгə җиткергəн» ,- дигəн Гомəр Бəширов.

Бүгенге кɵндə укучыларыбыз, яшьлəребез арасында да телебезнең үзəллеген җуеп, рус үзлəре кыстырып сɵйлəшүчелəр бар. Алар үзлəрен заманча яшьлəр дип уйлый торганнардыр. Бу бер дə кешене бизəми, киресенчə, ул укучының культурасы түбəн булуын гына күрсəтеп тора. Хəзер сезнең игътибарыгызга «Без, без , без идеек..» комедиясен тəкъдим итəбез. Сез бу укучыларның үз-үзлəрен тотышларына, сɵйлəшүлəренə игътибар итегез. Кайберəүлəр анда үзлəрен дə күрер əле бəлки.



(«Без, без , без идек..» комедиясен сəхнəлəштерү) Укучылар , Сез дə бүгеннəн башлап классыгызда матур эшлəр генə эшлəп, үз телебезне ямьсез сүзлəр белəн чүплəмичə , дəрес хəзерлəп, əдəби китаплар укып,дус булып яшəгез. Татулыкта матурлык.

Иң җылы хислəр, иң матур тойгылар татар җырлары, татар моңнары Аша безнең күңеллəребезгə үтеп керə.



Укучы.'>Җыр. « Җыр керсен күңелгə.»

Укучы.

Телебезне, күңел гɵле ите

Саф кɵенчə саклыйк гомергə.

Рухи дɵньяң булсын халкың моңы,

Илең йɵрсен уйда гел бергə.

Укучы.

Тɵп нигезем , Татарстан,

Синең язмыш-безнең гомерлəр

Тɵп нигезем, аерма син мине

Əткəм-əнкəм биргəн телемнəн.

Укучы

Идел ярларына нурлар сибеп,

Матур булып ата бездə таң.

Таң шикелле якты туган иоем,

Бəхет биргəн җирем-Татарстан!

Укучы

Татарстан дигəн Ватаным бар,

Татар дигəн халкым бар минем.

Мин халкыма үткəннəрдəн түгел,

Килəчəктəн урын барлыймын.

Укытучы.

Бергəлəп җырлыйк «Туган тел» җырын,

Кечкенə чакта җырлаган кебек,

Һавада-кояш, җирдə туган тел

Булмаса əгəр, зураймас идек.

Сɵенеп җырлыйк «Туган тел» җырын,

Онытканнарның бəгырен телеп,

Мин бит татар баласы, диеп,

Кешелəр һəрчак белсенəр белеп.

Җырлаган əнкəм, дɵньядан балам

Китмəсен, диеп, үземнəн элек…

И туган телем, сиңа да шундый



Изге телəклəр тели мəңгелек.

Зал белəн «Туган тел» җыры башкарыла.

И.М.Габдрахманова,1категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы.

Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет