Энергетикалық бағдарламамен әрі қарай энергия сақтау саясатының дамуы қарастырылады



жүктеу 0.51 Mb.
бет1/2
Дата21.04.2019
өлшемі0.51 Mb.
  1   2

Кіріспе
Электр энергияның негізгі тұтынушылары - бұл кәсіпорындар, оларда электр энергия қауіпсіздік техникасын, электрқондырғыларды құру және пайдалану тәртіптерін орындай отырып жоғары тиімділікпен және сенімділікпен таратылуы және тұтынылуы қажет.

Энергетикалық бағдарламамен әрі қарай энергия сақтау саясатының дамуы қарастырылады. Энергетикалық ресурстарды үнемдеу энергия сақтаушы өндірістік технологияға көшу, энергетикалық жабдықтарды жетілдіру, ескі жабдықтарды реконструкциялау, энергетикалық шығындардың барлық түрлерін азайту және екіншілік ресурстарды қолдану деңгейін жоғарлату, энергетикалық ресурстарды түрлендіру және қолдану жолдарымен орындалуы қажет.

Жаңа энергетика өндірісті және электр энергияны таратуды ортандаландырумен сипатталады. Энергетикалық жүйелер күрделі энергоұйымдарды құрайды. Энергетиканың даму негізі үлкен қуатты электрстанцияларды құру болып табылады.

Жүйеаралық энергетикалық байланыстардың негізі 500кВ кернеулі желілер болып табылады. Тиімділікті жоғарлату жылулық агрегаттарды 250МВт-қа дейін күрделендірумен, жылуды 50км дейінгі арақашықтыққа жіберумен жеткізіледі. Электрэнергияның негізгі тұтынушылары өнеркәсіптік көлік, ауылшаруашылық, қалалар мен ауылдардың коммунальды шаруашылығы.

Қандайда бір халық шаруашылық объектісін электрмен қамтамасыздандыру жүйесін жобалау кезінде ең бірінші кезекте төмендеткіш қосалқы станциясын игеруді қарастырады. Оларда қосалқы станция жабдықтарын бір ізге салу арқылы қызмет көрсету және жобалау құнының арзандауына алып келетін типтік шешімдерді, сұлбалар мен элементтерді пайдалануға тырысады. Бірақ практикада қосалқы станцияларды жобалау кезінде орналасу ерекшеліктері мен басқа да жағдайларды еске алуға тура келеді.

Қондырылатын трансформаторлардың қондырғы қуатына сәйкестігі, қосалқы станциядан қоректенетін тұтынушылар қуаттары, сондай-ақ қондырылған жабдықтардың қазіргі кезең талаптарына сәйкестігін білу үшін тексеру қортындылары жүргізіледі. Тексеру үшін есептік жүктемелерін анықтау, трансформаторлар саны мен қуатын таңдау, таратушы желілер есебі, электр аппаратттары мен қосалқы станцияның тарату құрылғыларының ток жүретін бөліктерін таңдау, сұлбаларды таңдау жүргізіледі. Сондай-ақ пайдаланылып жүрген электрмен қамтамасыздандыру сұлбаларын, қосалқы станциялар жабдықтарын оңтайландыру сұрақтары тексеріледі. Осы мақсатта қуаттар есебі мен қысқа тұйықталу токтарының есебі жүргізіледі.

Қарастырылып отырған жұмыста қосалқы станция жабдықтарының сенімділігі және электр энергиясын тұтынушыларды үнемі электрмен қамтамасыздандыру қарастырылады.

Дипломдық жобада Қызылорда мемлекеттік университетінің спорт кешенін электрмен жабдықтау қарастырылған.



1. Жалпы мағлұмат

Қызылорда қаласындағы спорт кешені дене тәрбиесі мен спорттық шаралар жүргізу үшін, түрлі жарықтар өткізуге арналған.

Қызылорда қаласындағы спорт кешенінде орналасқан жабдықтар құрамы кедесі талаптарды есепке ала қабылданған:


  • Спорттық зал ойын залы (көлемі 40х20м) - 150 орындық мінбелермен жабдықталған. Спорт залда спорттық мини-футбол ойын түрлеріне арналған алдаңда белгілер бар, алаң мөлшері алдын-ала ескерілген.

  • Тренажер залы (алаң мөлшері 12х6м) - ауыр атлетика, жеңіл атлетика, гимнастика, т.б. үшін тренажерлер алдын-ала ескерілген.

  • Тенис ойнайтын зал (алаң мөлшері 12х6).

Спорттық, тренажерлық залдар мамандандырылған жабдықтаумен және жиһаздармен жабдықталған.

Ұлдар мен қыздар шешінетін бөлмелер дара шкафтармен жабдықталған, душ және санитарлық түйіндер алдын-ала ескерілген.

Қызылорда қаласындағы спорт кешенінің кіре берісінде вестибюль мен киім шешетін орындар бар. Олар спортпен айналысушы балардың сыртқы киімін ілуге арналған. Спорт залда көрермендер мінбелерде отырады.

Негізгі жобалауға арналған тапсырмалар ЭҚҚЕ (ПУЭ) мен қабылданған.

Қызылорда қаласындағы спорт кешені санитарлық және өртке қарсы сақтық нормалардың сақтауымен, сонымен қатар жақын келу және кірме жолдың шарттары орындалған.

Жобаланушы учаскеде ғимарат орналастыру алдын ала ескерілген , спорттық алаңдардың, автомобильдердің машина қоятын жеріне арналған алаң және қоқыс жинайтын алаңдары орналастыру көзделген .

Қызылорда қаласындағы спорт кешенін электр жабдықтау сенімділік категориясы – II.

Қызылорда қаласындағы спорт кешені электрмен қамтамасыз ету РУ-0,4кВ ТП-10/0,4кВ іске асады.

Электр қондырғыларын электрмен қамтамасыз ету ВРУ1-23-55УХЛ4 күштік шкафы арқылы іске асады.

Объектіні электрмен жабдықтауы жұмыстарының техникалық шешімі нормалармен және ережелермен толық сәйкестікте қабылданған.

Жобалау кезінде мыналар алдын ала ескеріледі:

Сыртқы кабелдік жолды жобалау 0,4 кВ .

Күштік электр жабдықтарын жобалау 0,4 кВ.

ВРУ-1,ЩО-1,2,3 мен ЩАО-4 панельдеріндегі есептеу сұлбалары қарастырылған.

0,4кВ кабелінің жерге тұйықтау бөлшектеу тәсілі қарастырылған.

Жобада келесі түрдегі тарату щиттері қарастырылған:

• ВРУ1-23-55УХЛ4 тарату күштік шкафы

• ОЩВ-12АУХЛ4 топтық жарықтандыру щиты

• ОЩВ-6АУХЛ4 топтық жарықтандырудың 3 щиты

Қызылорда қаласындағы спорт кешенінде келесі түрдегі электр қабылдағыштар орналастырылған: қуаты 1,5кВт желдеткіш – 1 дана; қуаты 2,5кВт желдеткіш – 1 дана; қуаты 0,75кВт желдеткіш – 1 дана; қуаты 12кВт электр жылытқыш – 2 дана.

Жобада жұмысшы жарықтандыру 220В кернеуінде қарастырылған. Жұмысшы жарықтандыру торабы негізінен ОЩВ-12АУХЛ4 және ОЩВ-6АУХЛ4 щиттерден қоректенеді.

Жарық көзі ретінде РКУ-10-250-023У1 типтегі сынапты шамдар, 230В, 250Вт, қыздыру шамдары, 220В,100Вт және Р236 типтегі люминесцентті шамдар, спорт залына ЛСП типтегі қорғау торлары бар люминесцентті шамдар алынған.

Күштік және сыртқы жарықтандыру кабельдері ПХВ қабықшасымен транщеяларда немесе құбырларда мыс үлгісіндегі сымдармен жүргізілуі алдын ала ескерілген .
2. Электр жүктемелерінің есебі
Қызылорда қаласындағы спорт кешенін электрмен қамтамасыздандыру жобалау ең маңызды сұрақ электр жүктемелер есебі болып табылады, осы жүктемелер арқылы электрмен қамтамасыз ету элементтерін таңдау жүргізіледі.

Электр жүктемелер есебі мынадай негізгі әдістерді қолдану арқылы анықталады: реттелген диаграмма әдісі (максимум коэффициенті әдісі); сұраныс коэффициені әдісі; меншікті көрсеткіштері арқылы.

Электр жүктемелері есебі электрмен қамтамасыз ету жүйесіндегі барлық элементтерін: электрберіліс желілерін, аудандық трансформациялық қосалқы станцияны, қоректендіруші және таратушы желілерді, өнеркәсіптік трансформациялық қосалқы станцияны және тарту желілерін таңдау үшін анықталады. Сондықтан да электр жүктемелер есебін дұрыс анықтау жобалау және пайдалану кезінде маңызды шешуші роль атқарады. Электр жүктемелерін есептеудің бірнеше әдістері бар: сұраныс коэффициенті әдісі, реттелген диаграмма әдісі (максимум коэффициентімен), бір бірлік өнімді өндіруге жұмсалатын меншікті энергия шығынын пайдалану әдісі. Біз жобада электр жүктемелер есебін максимум коэффициенті әдісі арқылы анықтаймыз.

Электр жүктемелерінің есебін анықтау үшін максимум коэффициенті әдісін қолданамыз.

Рр = Кмакс Ки Рном = Кмакс Рсм (2.1)

Электроқабылдағыш номинал қуаттылықтарының сомасы Рн топталған номинал қуаттылығымен анықталады.

Топқа арналған жұмыс бір тәртіп электр қабылдағыш орта белсенді және реактивті қуаттылық үшін ең толтырылған алмастыруды формулалармен орнындауға болады:

Рсми·Рном ; Qсмсм·tgφ (2.2)

мұндағы tgφ – (cosφ) қуат коэффициентінің орташа сандық шегі,
Рсм=σрсм=σки Рном ; Qсм=σqсм=σРсм·tgφ (2.3)

мұндағы tgφ – (cosφ) қуат коэффициентінің орташа сандық шегі.

Белсенді қуаттылық барынша толық коэффициенті кестемен немесе қолдану топталған коэффициентінің тәуелділікте суретімен анықталады , және нәтижелі сандары:

(2.4)

m= Рном макс1/ Рном мин1 (2.5)



саны келесі көрсеткіштермен анықтайды : электроқабылдағыш n саны , қосылғандардың қоректену қайнарына ; көрсеткішке күш беретін m құрастырулары ; ки . қолдануы орта коэффициентіне ; номинал белсенді қуаттылықтары электроқабылдағыш нәтижелі саны бірдей :

n  5; ки.с 0,2; m  3; Рном const



(2.6)

n  5; ки.с 0,2; m  3; Рном =const

nЭ = n.

n  5; КИ.С 0,2; m  3; Рном const тиімді nЭ саны анықталмайды, ал максимальді активті қуатты тұтыну КЗ енгізу коэффициентіне тәуелді:



(2.7)

n  5; КИ.С 0,2; m  3; Рном const



(2.8)

егер nЭ  n, онда nЭ = n.

егер n  5; КИ.С 0,2; m  3; Рном const

nЭ = n *Э n ;

n *Э= (n *; Р*)


  • Салыстырмалы нәтижелі сан

  • n* = n` /n

- Салыстырмалы нәтижелі санның шегі;

n` - қабылдағыштар саны

РНОМ МАКС1/2;

Р*n` /Pном

салыстырмалы қуаттылық ең үлкен электроқабылдағыш қуаттылығымен анықталады.

Электр қабылдағыш топ активті барынша көп қуаттылығы орналастырумен жұмыс тәртіптерімен формуламен анықталатын:

РрмаксмаксКи РноммаксРсм

Электр қабылдағыштың реактивті қуаттылығы барынша көп орналастырумен жұмыс тәртіптері формуламен анықталатын:

Qмаксмакс·Qсм.

Сәйкестікте құнттымен орналасқан Qмакс=1,1 Qсм, егер n10.

Qмакс=Qсм, егер n10.

Барынша көп жүктеменің есеп-қисабының шарттарын таңдаймыз:

Эффективті саны nЭ. Және СП n  5; Ки.с 0,2; m  3; Рном const.

nЭ = n *Э n

активті барынша көп қуат

(2.9)

мұндағы, – максимальды активті қуат, кВт;



- орташа қуаты, кВт; (, мұндағы - пайдалану коэффициенті, кестеден аламыз [1].

- максимум коэффициенті, кестеден аламыз [1].

- максималды реактивті қуат есебі , квар;

егер болса, онда , ал егер болса, онда тең.(мұндағы - электр тұтынушылардың тиімді саны)

- қуат коэффициенті.

, кВА (2.10)

мұндағы, - толық қуат есебі, кВА;



  1. Электр жылытқыш

Рсм= Ки Рн=0,812=9,6кВт.

Qсмсм·tgφ=9,6 ·0,87=8,3кВар

Есептік қуаты

Pmaxсм Кmax=9,6·1,25=12кВт

Qmax= Qсм =8,3 кВар

Рмакс және Qмакс есептегеннен кейін,толық қуатты табамыз:

Толық есептік қуаты:

14,6кВА


  1. Желдеткіш

Рсм= Ки Рн=0,651,5=0,97кВт.

Qсмсм·tgφ=0,97 ·0,8=0,78кВар

Есептік қуаты

Pmaxсм Кmax=0,97·1,34=1,05кВт

Qmax= Qсм =0,78 кВар

Рмакс және Qмакс есептегеннен кейін,толық қуатты табамыз:

Толық есептік қуаты:

1,7кВА


  1. Желдеткіш

Рсм= Ки Рн=0,652,5=1,62кВт.

Qсмсм·tgφ=1,62 ·0,8=1,3кВар

Есептік қуаты

Pmaxсм Кmax=1,62·1,34=2,17кВт

Qmax= Qсм =1,3 кВар

Рмакс және Qмакс есептегеннен кейін,толық қуатты табамыз:

Толық есептік қуаты:

2,5кВА


  1. Желдеткіш

Рсм= Ки Рн=0,751,5=1,12кВт.

Qсмсм·tgφ=1,12 ·0,85=0,95кВар

Есептік қуаты

Pmaxсм Кmax=1,12·1,3=1,45кВт

Qmax= Qсм =0,95 кВар

Рмакс және Qмакс есептегеннен кейін,толық қуатты табамыз:

Толық есептік қуаты:

1,73кВА

Күштік жүктемелердің активті қуаты – Ру=16,75кВт

Ашалы розеткалардағы активті қуаты - Ру=25,6кВт

Жұмысшы жарықтандыру үшін активті қуаты – Ру=18,5кВт

Апаттық жарықтандырудың активті қуаты – Ру=0,8кВт

Сыртқы жарықтандыру активті қуаты – Ру =3кВт

Өрт туралы белгі беру құралының қуаты – Ру=0,5кВт

Жалпы Ру=65,9 кВт, ал есептік қуат Рр=56 кВт

Қорытынды кВА

3 Жарықтандыру есебі
Қызылорда қаласындағы спорт кешенін жарықтандыру қондырғысының жарық көзі ретінде қыздыру шамдар мен люминницентті шамдар қолданады.

Жарықтандыру жүйесі жалпы, аралас жарықтандыру болып бөлінеді. Жалпы жарықтандыру деп жұмыс орнын және жалпы бөлменің барлық ауданын бірқалыпты қондырылған шамдалдар арқылы жарықтандыруды айтады. Жалпы жарықтандыру жүйесін жұмыс орындары тығыз, әрі аз дәлдікпен орналасқан өндірістік бөлмелер цехтың барлық алаңында бір типті жұмыс жасайтын, қосалқы, тұрмыстық, кеңселерді, т.б. бөлмелер үшін қолданылады.

Ғимаратта, кіріп шығатын жерде, қажетті тұрмыстық бөлмелер блогында, т.б. орындалатын жұмыс сипатына, ондағы қоршаған орта жағдайына және стандарт пен техникалық талаптарға сәйкес жарықтандыру шамалары таңдалады.

Барлық бөлмелерді жарықтандыру үшін жалпы бірқалыпты жарықтандырады, сондай-ақ барлық бөлмелерде жұмысшы және кезекші жарықтандыру қолданады.

Өндірістік ғимаратта жұмысшы, апаттық және жөндейтін жарықтар жоспарланған. Электр энергиясын тарату жарықтандыру қалқаншалары арқылы таратылады. Жарықтандырудың топтық желілері қабырғаларға қапсырмамен бекітілген АВВГ кабельдер мен құбырлар ішінде жүргізілген АПВ типті сымдар арқылы орындалады.

Жарықтандырудың нормалық шамасы көздің жұмысының сипатына, әр түрлі объектілер өлшеміне, жарықтандыру түрі мен жүйесіне, жарық көзінің түріне байланысты болады.

Бөлмелерді жарықтандыру үшін ЛСП02-2х40, Р236 -2х40, НСП 09-100-003, НПО 24-60 шамдалдары қолданамыз.

Бөлмелерді жарықтандыру есебі


Жарықтандыруды жобалау және құру кезінде мыналар қамтамасыз етілуі тиіс:

- жарықтандыру қондырғысының сандық және сапалық көрсеткіштер шамалары нормада болуы;

- қондырғылардың элекр энергиясын тиімді де, ұтымды пайдалануы;

- жарықтандыру қондырғыларының сенімді жұмысы;

- қызметкерлердің қауіпсіз жұмысы;

- жарықтандыру қондырғыларының пайдалану ыңғайлылығы мен басқарылуы.

Электрлік жарықтандыруды есептеу келесі жоспарда жүргізіледі:


  • ток көзі мен бөлменің сипатына және болжамды шам қуаттарына байланысты шамдал түрлерін таңдау;

  • бір шамның қуатын анықтау;

  • бөлмені жарықтандыру үшін қондырғы қуатын анықтау;

  • есептеулер қорытындыларын сәйкесті нормада болуын тексеру қажет.

Ішкі электрлік жарықтандыруды есептеу үшін бөлме размері, технологиялық жабдықтардың орналасуы көрсетілген жоспар, өндірістік жабдықтар мен өндірістік бөлмелердің сипатын анықтау қажет.

Жобада электр жарықтандыру есебін меншікті қуат әдісі арқылы есептеледі. Бұл әдіс анықтамада кестеге сәйкес берілген меншікті қуаттарды пайдалануға негізделген [3, 314]. Рұқсат етілетін жарықталуды анықтамадан қабылдаймыз [ 3, 314]. Ол үшін шамдалдар типтері таңдалады.

Бұл әдіспен есептеу тәртібі:


    1. жарықтандыру жүйесі мен шамдалдар типтерін анықтау

    2. Аспалы шамдалдардың биіктігін таңдау

    3. р меншікті қуатты анықтау

    4. максималды жарықтандыру қуатын есептейміз:

, (3.1)

мұндағы - жарықтандыру ауданы, м2.



    1. Бір шамның қуатын анықтаймыз.

, (3.2)

мұндағы п – шамдар саны. шамасын [3, 172б] барынша жақын стандарт шамдардың шамасын таңдаймыз.

Спорт алаңы шамдалын есептеу үшін, бөлме ауданы 145,14м2, жұмысшы биіктігі 6,3м, меншікті қуаты 10,2 Вт/м2 Бөлмедегі шамдардың жалпы қуатын анықтаймыз:

Р = 10,2 145,14 = 1,5кВт

Бөлмеге 44 шамдал қондырамыз. Әр шамдалдағы шамның қуаты

Рл = Р/n = 1,5/16 =93,75 Вт. Қуаты 2х40 Вт болатын Р236-2х40 шамдалын қабылдаймыз[3].

Басқа бөлмелер үшін есептеулер жоғарыда көрсетілгендей формулалар арқылы орындалады және есептеулер нәтижесі 1-кестеге түсіріледі.

Шамдалдағы шамның қуаты 1-кесте




п/п

Жайлардың атауы

S,м2

Ен, лк

Руд, Вт/м2

Рсв, Вт

Шамдал

типі


Саны

1

Вестибюль

70,8

150

8,2

2х40

4Р236

4

2

Спорт залы

800

200




2х40

4Р236

16

3

Шешінетін бөлме (ұл/қыз)

92

75




2х40

Р236

7

4

Душ

6,5

30




100

НСП09

2

5

Асхана

72

150




2х40

ЛСП16

5

6

Желдеткіш камера

80

50




2х40

НСПО9

4

7

Әжетхана

6,5

50




100

НСПО9

2

8

Тренерлер бөлмесі

18

75




2х40

ПВЛМ

2

9

Киім шешетін орын

90

150




2х40

Р236

2

10

Қызметшілер бөлмесі

48

50




100

НСПО9

1

11

Жылу түйіні

18

50




100

НСПО9

2

Сыртқы терреториясын электрмен жарықтандыру


Сыртқы жарықтандыруды жобалау және құру кезінде қамтамасыз етілуі тиіс:

    • жарықтандыру қондырғысының сандық және сапалық көрсеткіштері шамасы нормада болуын;

    • қондырғылардың элекр энергиясын тиімді де, ұтымды пайдалануын;

    • жарықтандыру қондырғыларының сенімді жұмысын;

    • жарықтандыру қондырғыларының пайдалану ыңғайлылығы мен басқарылуын.

Сыртқы жарықтандыру қондырғыларын жобалау кезінде тіректер мен жарықтандыру құралдарын таңдауда жарықтандыру аймағының құрылыстық-жоспарлық ерекшеліктері ескеріледі.

Көшелердің, жолдың және алаңдарды жарықтандыру қондырғы тіректерінің ара қашықтығы 0,6м-ден аз емес орналасуы керек.

Жарықтандыру қондырғыларында пайдаланылатын жабдықтар мен материалдар желінің номинал кернеуі мен қоршаған орта жағдайына байланысты стандартқа және техникалық талаптарға сәйкес болуы керек.



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет