Костанай мемлекеттік педагогикалық институты Тарих және өнер факультеті Қазақстан тарихы кафедрасы «Археология»



жүктеу 1.61 Mb.
бет6/11
Дата07.11.2018
өлшемі1.61 Mb.
түріЛекция
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

СӨЖ – тың бақылау түрі - тест тапсырмаларының құрылуы, рефераттар.

Студенттің өзіндік жұмыс тақырыбы: Рустьегі қалалардың пайда болуы жөніндегі археологиялық мәліметтер.
СӨЖ – тың тапсырмалары: Төмендегі сұрақтарды өз бетінше оқып білу.
1.Киевтің және Киев жерінің археологиясы. /4с./

2.Новгородтың және Новгород жеріндегі археологиясы. /4с./

3.Мәскеудің археологиясы. /4с./

4.Ежелгі русьтің архитектурасы. /3с./

5.Ежелгі Рустьегі қол өнері. /3с./

6.Археологиялық деректердегі ежелгі орыс феодалдық князьдықтары. /3с./


СӨЖ – тың бақылау түрі – тест тапсырмаларының құрылуы, рефераттар, баяндамалар.

Бақылау жұмыстарының түрлері – баяндамалар, рефераттар.
Бақылау сұрақтары
1. Ерте темір дәуірі кезіне жататын ескерткіштердін аймақтық ерекшелігін көрсету:

- Орталық Қазақстанның ескерткіштері

- Батыс Қазақстан мен Солтүстік Қазақстанның ескерткіштері. Солтүстік ескерткіштердің ерекшелігі.

- Шығыс Қазақстан ерте темір дәуірінде.

- Оңтүстік Қазақстан ерте темір дәуірінде.

- Қазақстан жеріндегі халықтың ерте темірдегі шаруашылығы мен өмірі.

- Мәдениеті мен өнері.
2. Ерте темір дәуірінің кезеңдеу мәселесі:

- Шығыс Қазақстан мен Орталық Қазақстанның ерте темір дәуіріне жататын ескерткіштердің кезеңділігі.

- Батыс пен Солтүстік Қазақстанның ескерткіштерінің хронологиясы мен кезеңділігі.

- Оңтүстік Қазақстан ескерткіштерінің хронологиясы мен кезеңдері.


3. Ерте орта ғасырдағы көшпенді халықтар.

- Савроматтар мәселесі.

- Үйсіндер. Ескерткіштері мен материалдық мәдениеті.

- Қаңлылар мен Жетіасар мәдениеті.


4. Соңғы көшпенділердің археологиясы.

- Түркі, қарлұқ, қимақтардың археологиялық ескерткіштері.

- Қыпшақтардың ескерткіштері.

- Моңғол дәуірінің ескерткіштері.


5. Ортағасырлардағы сәулетті өнер.

- Ходжа Ахмет Яссауи, Айша биби, Бабаджа хатун кесеңесі.

- VI – X ғ. қалалар мен қалашықтар.

- Отырықшы халықтың материалдық мәдениет ескерткіштері.


Реферат тақырыптары
1.Археология ғылымындағы археологиялық деректер, ескерткіштер мен мәдениеттер түсінігі.

2.Археологиялық барлау.

3.Көне жерлеу орындарындағы қазба жұмыстары.

4.Ежелгі қоныстарда атқарылатын зерттеу жұмыстары.

5.Археологиялық кезеңдестіру мен хронология.

6.Оңтүстік Сібірдегі түріктердің заттай мәдениеті.

7.Көне Хорезм қаласындағы қазба жұмыстарының тарихы.

8.Ежелгі славяндардың жерлеу орындары мен қоныстарын зерттеу тарихы.

9.Қола дәуіріндегі Қазақстан тайпаларының шаруашылығы мен мәдениеті.

10.Қола ғасырындағы Қазақстан тайпаларының антропологиялық сипаттамасы.

11.Ертедегі темір дәуіріндегі Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан.

12.Сақ тайпаларының мәдениеті мен өнері.

13.Үйсіндер мен ғұндардың материалдық мәдениеті.

14.VI-IX ғ. басындағы Қазақстандағы қалалар мен қоныстар.

15.IX ғ. 2-ші жартысы – XIII ғ. басындағы Қазақстандағы сәулет өнері және құрылыс.

16.Ежелгі палеолиттегі олдувай дәуірі.

17.Ежелгі палеолиттегі мустье дәуірі.

18.Кейінгі палеолит.

19.Кейінгі палеолиттегі Қазақстан.

20.Палеолит дәуіріндегі өнер.

21.Мезолит дәуіріндегі өнер.

22.Ерте неолит.

23.Кейінгі неолит.

24.Мал өсіруші тайпалардың энеолиттік мәдениеттері.

25.Орта Азия қола ғасырында.

26.Еуразия орманды аймақтарындағы қола ғасыры.

27.Солтүстік Батыс Кавказдағы темір дәуіріндегі ежелгі мәдениеттер.

28.Меоттардың шаруашылығы мен қоғамдық құрылысы.

29.Ерте темір дәуіріндегі Урарту патшалығы.

30.Боспор қалаларындағы археологиялық жұмыстар.

31.Ольвия.

32.Херсонес.

33.Темір ғасырындағы Оңтүстік Сібір мәдениеттері.

34.Б.з. I мыңжылдығындағы Қиыр Шығыс халықтары.

35.Закавказьедегі темір дәуірі ескерткіштерінің археологиялық қазба жұмыстары.

36.Қола дәуіріндегі Шығыс Қазақстан тайпалары.

37.Ертедегі темір дәуіріндегі Шығыс Қазақстан.

38.Ертедегі темір дәуіріндегі Солтүстік Қазақстан.

39.Ертедегі темір дәуіріндегі Орталық Қазақстан.

40.Батыс Қазақстанның савромат-сармат мәдениеті.

41.Ертедегі темір дәуірі мен б.з. шебіндегі Қазақстан халықтарының антропологиясы.

42.Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы сілемі.

43.Қожа Ахмет Яссауи архитектуралық кешені.

44.Қазақстан аумағының орта ғасырлар кезеңінің антропологиясы.

45.IX ғ. екінші жартысы мен XIII ғ. басындағы Қазақстан аумағында қалалар санының өсуі.
7. Ұсынылған әдебиеттер тізімі:
1.Авдусин Д.А. Основы археологии. М., 1989.

2.Акишев К.А., Байпаков К.М. Вопросы археологии Казахстана. Алма-Ата., 1972.

3.Алпысбаев Х.А. Памятники нижнего палеолита Южного Казахстана. Алматы., 1979.

4.Байпаков К.М., Таймагамбетов Ж.К., Жумагамбетов Б. Археология Казахстана. А., 1993.

5.Блаватский В.Д. Античная археология Северного Причерноморья. М., 1961.

6.Борисковский П.И. Древнейшее прошлое человечества. 2-изд. М., 1980.

7.Гальперина Г.А., Доброва Е.В. Популярная история археологии. М., 2002.

8.Деревянко А.П., Таймагамбетов Ж.К. и др. Исследования российско-казахстанской экспедиции в Казахстане /1998-2001/. Новосибирск., 2003.

9.Зайберт В.Ф. Атбасарская культура. Екатеринбург., 1992.

10.История Казахстана. 1-том, А., 1996.

11.Кадырбаев М.К., Курманкулов Ж. Культура древних скотоводов и металлургов Сары-Арки. Алма-Ата., 1992.

12.Крупнов Е.И. Древняя история Северного Кавказа. М., 1961.

13.Кызласов Л.Р. Таштыкская эпоха в истории хакасского-минусинской котловины. М., 1970.

14.Логвин В.Н. Каменный век Казахстанского Притоболья./мезолит-энеолит/. А-А., 1991.

15.Маргулан А.Х. Соч. в 14 томах. Том 1. Бегазы-Дандыбаевская культура Центрального Казахстана. А., 1998.

16.Маргулан А.Х. Из истории городов и строительного искусства древнего Казахстана. Алматы., 1950.

17.Маргулан А.Х., Акишев К.А., Кадырбаев М.К., Оразбаев А.М. Древняя культура Центрального Казахстана. А-А., 1966.

18.Мартынов А.И. Археология. М., 1996.

19.Монгайт А.М. Археология Западной Европы. Каменный век. М., 1973; Бронзовый и железный века. М., 1975.

20.Пугаченкова Г.А., Ремпель Л.И. Очерки искусства в Средней Азии. М., 1972.



8. Археология» пәнi бойынша студенттер бiлiмiн бағалаудың

рейтингтiк жүйесi.

Рейтингтiк жүйе негiзiнде студенттер бiлiмiн қадағалап, бағалауға:



  • студенттердiң күнделiктi тапсырмаларды орындау деңгейлерiн қадағалау, бағалау;

  • дәрiс сабақтары барысында бiлiмдерiн анықтау;

  • саминар сабақтарының барысында негiзгi ұғымдар мен заңдылықтарды меңгеру деңгейiн тексеру;

  • семинар сабақтарының барысында студенттергдiң жеке тапсырмаларды орындау бiлiктiлiгiн анықтау, бағалау;

  • студенттердiң оқытушылардың басшылығымен өз бетiнше жүргiзетiн жұмыстарының уақытында орындалуын қадағалау, тексеру, бағалау жұмыстары жатады.

Рейтингтiк баллдарды бақылаудың түрлерiне сай бөлу:



Қорытынды бақылау түрi

Бақылау түрлерi

Баллдары

1

Емтихан

Қортынды бақылау

40

Аралық бақылау

5 + 5

Ағымдық (апталық) бақылау

50

Барлығы

100

Аудиториялық сабақтардың ауқымы:

Дәрiс сабақтары – 15

Семинарлар - 15

ОЖ СӨЖ (барлық студенттер үшiн мiндеттi) - 15

ОЖ СӨЖ (студенттердiң берешектерiн өтеу жұмыстары) – 15

Барлығы – 60 сабақ



2.Ағымдық және аралық бақылау баллдары бөлiнiсi ( 60 балл )

Аралық бақылауға 5 балл берiледi. Барлығы 2 аралық бақылау өткiзiледi.

2 АБ = 5 балл + 5 балл =10 балл.

Аралық бақылау өткiзудiң кескiндемесi (графигi):





Бақылау түрлерi

Өткiзiлетiн уақыты

Берiлетiн балы

Тақырыптар

Аралық бақылау

Тестiлiк

Тапсырмалар, сәйкестендiру тапсырмалары



7-апта

5

1-7 тақырыптар

Аралық бақылау

Комплекстi тапсырмалар орындау, бақылау жұмысы

5 – апта

5

8-15 тақырыптар

Ағымдық бақылауға 50 балл берiледi (25 балл бiрiншi аттестация және 25 балл екiншi аттестация). Бұл баллдарды 15 семинар сабағы мен 15 студенттердiң оқытушылардың басшылығымен жүргiзетiн өз бетiнше жасайтын жұмыстары барысында жинақтау мүмкiндiгi бар. Олардың 14 сабағы бiрiншi аттестацияға дейiн өткiзiледi (7 апта бойы), ал 16 сабағы екiншi аттестацияға дейiн өтiледi (8 апта бойы). Осы уақыттар аралығында студенттер барлығ 50 балл жинақтаулары қажет. (Әр сабақта – 1,56 балл).

3.Орындалатын тапсырмалардың түрлерiне қарай баллдарды бөлу:

Сабақ түрлерi:

-семинар сабақтарындағы жауаптар мен ОЖ СӨЖ - өте жақсы. - 1 балл

жақсы - 0,7 балл

қанағат. - 0,5 балл

қанағат-сыз. – минус 0,5 балл

- лекция қатысы (конспектілеген жағдайда) – 0,2 балл.

- қосымшалар – 0,3-0,5 балл;

- баяндамалар дайындау –1,5 балл;

- реферат жазу – 1 балл;

- жедел бақылау жұмысы – 0,3 балл;

- үйде орындалатын тапсырмалар - 0,3 балл;

- сөздiк жасау - 0,2 балл;

- сөзжұмбақтар құрастыру - 0,3 балл;

- бақылау жұмысы – 0,3 балл;

- БАҚ, арнайы әдебиетпен жұмыс - 0,2 балл;

- студенттiк ғылыми конференцияға дайындық - 1 балл.

- аудиториялық сабаққа себепсіз қатыспағандар – 0,5 балл шегеріледі.

Студенттер орындаған жұмыстар бойынша есеп - семинар сабақтарында немесе ОЖ СӨЖ сабақтарында берiледi (сабақ кестесiне сай).

4.Аралық бақылау оқытушының қалауымен тест, жазбаша,пiкiрлесу, белгiлi бiр тақырыптардың ұғымдарымен жұмыс жасау түрлерiнде өткiзiледi.

Емтихан нәтижелерi бойынша рейтингтiк баллдарды бөлу:


Студенттер жауаптарының бағалануы %

Баллдары

Бағалары

90-100

37-40

5 (өте жақсы )

75-89

31-36

4 (жақсы )

50-74

20-30

3 (қанағат.)

0-49

0-19

2(қанағаттан – сыз)

«Археология» пәнi бойынша қорытынды баға:

Студенттердiң рейтингтiк

жалпы балдары

Бағалары

90-100

5 (өте жақсы )

75-89

4 (жақсы )

50-74

3 (қанақат.)

0-49

2 (қанағат.-сыз)


Бағалау жүйесінде әріптік таңбаларды қолдану:

Баллдар(%)

Бағаның әріптік жүйесі

Баллдың

сандық


баламасы

Баға

95-100

90-94


А

А-


4.0 3.67

Өте жақсы

85-89

80-84


75-79

В+

в

в-



3.33

3.0


2.67

Жақсы

70-74

65-69


60-64

55-59


50-54

с+

с

с-



2.33

2.0


1.67

1.33


1.0

Қанағаттанарлық

0-49

Ғ

0

Қанагаттанарлықсыз



9. Курстың саясаты:

- Сабаққа кешікпей қатысу.

- Сабақ үстінде сағыз шайнауға болмайды.

-Сабақ үстінде газет-журнал оқымау.

-Сабақ үстінде айнаға қарамау. (қыз балалар)

-Сабақ үстінде артық сөйлемеу.

-Сабақ үстінде ұялы телефонды сөндіру.

-Сабаққа тиісті киіммен келу.

-Қалдырған сабақ тапсырмаларының қарызын өтеу.(сабақтан тыс уақытта)

-Берілген тапсырма орындалмаса, қорытынды балыңыз кемиді.

-Оқу процесіне белсенді қатысу.

-Курстастарыңа, оқытушыға іззетті, ашық бол.

-Бағалау саясаты обьективтік принциптерді икемді жоғары саралауда негізделеді.

-Әрбір сабаққа міндетті дайындық:

-Берілген тапсырмаларды оқып меңгеру.

-Барлық тапсырмалар уақытылы қойылған мерзімінде орындалуға тиіс.

-Сабақты жіберген жағдайда барлық өтілген тапсырмаларды орындауға жауаптысыз.

-Егерде жіберілген сағаттар саны дәлелсіз болса (ауырмасаңыз немесе басқа да дәлелді себептердің анықтамасы болмаса) кредит сағат санының курс бойынша екі есеге артса, біз сізді курстан қалдырамыз.

-Сіз барлық топтың оқуына септігіңізді тигізуге тиістісіз.

-Сіз өзіңіздің оқуыңызға ден қойып жақсы білім алуға талапты болуға тиістісіз.

Оқу жылы барысында өзіңізге тиісті міндеттерді орындауға жауапкершілікпен қарауға тиістісіз.

-Оқу процесіне сіздің тек келіп кетуіңіз емес, сапалы қатынасыңыз маңызды екенін естен шығармаңыз.


Курстың құрамдас бөліктері және оны игерудегі негізгі талаптар. Сіздер пәнді белсенді және ынтызарлықпен оқып, үйренулеріңіз керек. Әрбір негізгі тақырыптардың материалдары күні бұрын үлестірілді. Сіздер сол материалдармен және тақырып бойынша негізгі оқулықтың материалдарымен танысып, оқып келуге тиістісіздер. Оқу сабақтарында тақырып бойынша білімгерлер тарапынан сұрақ қою, жауап айтып, пікірталасқа қатысу керек. Осы тұрғыда сіздердің оқығандарыңыздан түсінгендеріңізді, оқулықпен жұмыс істегендегі ойтүсініктеріңізді жазбаша, ауызша немесе тест сұрақтары бойынша алдын-ала ескерту жасамай-ақ тексеріп, оның нәтижесі қорытынды бағаға қосылады. Ол тақырыптар оқу сабақтарының кестесінде көрсетіледі.

Сонымен қатар оқулық пен тақырыптық материалдарды тек тапсырманы орындаған кезде ғана емес, семестр аяқталғанға дейін үзбей оқып жүру керек. Сондай-ақ әрбір сабаққа мұқият дайындалу қажет. Сіздің сабақтардан қалмауыңыз, сабақтарға жақсы дайындалуыңыз, белсенділік танытуыңыз, тапсырмаларды мерзімінде және сапалы орындауыңыз- қажетті балл алудың кепілі болып табылады.

Сіз екі аралық бақылаудан өтесіз. Аралық бақылау тек өткен материалдар негізінде жүргізіледі. Оқу процесінің соңында сіздер міндетті түрде емтихан тапсырасыздар. Кейбір кездері ескертпестен сізден ауызша немесе жазбаша жауап алынуы мүмкін. Ол жауаптарда бағаланып, қорытынды бағаға қосылады.

Аралық бақылау межелерінің уақыттары:



  1. ші аралық бақылау межесі- 7- ші апта

  2. ші аралық бақылау межесі- 14- шы апта

Айып баллдарын межелік бақылау алдында қосымша тапсырмалар алып жоюына мүмкіндік беріледі.

Мәтінге қосымша белгілер жасап кейбір қорытындылар жасау- бұл негізгі тақырыптарды игеруге шығармашылық ізденсіек шығармашылық ізденіске бағытталған жұмыс, сондықтан ондағы жасаған белгілеріңіз сіздің сол тақырыпта жұмыс істегеніңізді көрсетеді, кейіннен оларды тәрбие жұмысының жоспарын жасауда пайдалануыңыхзға болады.

Қорытынды бақылау- емтихан тест түрінде өткізіледі.

Барлық тапсырмалар уақытылы орныдалуы керек, мерзімнен өтіп кетекндер үшін төмендетілген балл қойылады. Өткізілген тапсырмалар сізді емтиханға кіру рұқсатымен қамсыздандырады. өтетін материалдар туралы сұрақ қойып және сол туралы әңгіме сөз құру үшін барлық сабақтарға дайындалып келулеріңіз керек. Осы тұрғыда да сіз балл жинайтындығыңызды естен шығармаңыз.

Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты

Тарих және өнер факультеті

Қазақстан тарихы кафедрасы

«Археология» пәнінен

Көмекші демонстрациялық материял

Қостанай, 2009.


Археологиядан карталар


  1. Каменный и бронзовый век на территории Казахстана (2 штуки)

  2. Первые государственные образования (канглы, усуни, хунны)

  3. Расселение сакских племен в Казахстане в I тыс. до н.э.

  4. Государство канглы и усуней в III тыс. до н.э.

  5. Оңтүстік Қазақстан және Жетісудағы ортағасырлық қалалар мен Ұлы Жібек жолының картасы

  6. Қостанай облысы.



Қазақстан тарихынан деректі фильмдер.

217 кабинатте және қазақстан тарихы кафедрасында.




  1. «Сакская культура»

  2. «Куль-Тегин (феномен тюркской культуры)»

  3. «Древние курганы Казахстана»

  4. «Археология. Казахский принц» в 2 частях

  5. «Кочевник» - Продолж.

Аудиозапис.

  1. Қазақстан Республикасының гимні

Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты

Тарих және өнер факультеті

Қазақстан тарихы кафедрасы

«Археология» пәнінен

Оқытушының басшылығымен өтетін студенттердің өз бетімен істейтін жұмыстары

Қостанай, 2009.
Оқытушының басшылығымен өтетін студенттердің өзбетімен істейтін жұмыстары
Тақырыбы: Палеолит дәуірі.

Жоспар:

1.Ежелгі тас дәуірінің кезеңділігі /археологиялық, геологиялдық/

2.Адамның пайда болуы.Ерте адамның табылған қанқалары арқылы антропогенез теориясын көрсету.

3.Әлемдегі ежелгі тас индустриясы.

4.Олдувай мәдениетіне сипаттама беру. Ашелль,шелль мәдениеттері.

5.Орта палеолит-мустьер,соңғы палеолитке жататын құрал саймандарға мінездеме беру.


Глоссарий: Арид занасы, гоминид, чоппинг,чоппер, соққылау техникасы, малта тас мәдениеті.
Пайдаланатын әдебиеттер:

1. Альмарик А.С., Монгайт А.Л. В поисках исчезнувших цивилизации. М.,1960.

2. Брей У., Трамп Д. Археологический словарь. М., 1990.

3. Гарден Жан Клод. Теоретическая археология. М., 1983.

4. Монгайт А.Л. Археология СССР. М., 1995.

5. Деревянко А.П., Петрин В., Таймағамбетов Ж.К. Оңтүстік Қазақстан территориясындағы ерте палеолиттік комплекстер. Отан тарихы № 2, 1998.

6. Байпаков К.М. Археологиялық зерттеулер бойынша Қазақстанның көне және орта ғасырдағы тарихы. Отан тарихы № 1, 1998.

7. Грошев В.А., Нүрпеисов М.М. Археологиялық ескерткіштер жиынтығын жасау жұмысының теориялық және практикалық аспектілері. Отан тарихы № 1, 1998.

8. Алпыспаев Х.А. Памятники нижнего палеолита Южного Казахстана. А., 1979.

9. Алпыспаев Х.А. Индустрия Олдувея, Магедивианы и их связь с Каратаускими изделиями. /Поиски и раскопки в Казахстане/. А., 1972.

10. Алпыспаев Х.А. Значение палеолита для расчленения антропогенных отложений. А., 1969.

11. Таймағамбетов Ж.К. Ш. Уалиханов атындағы палеолит тұрағы. А., 1990.

12. Таймағамбетов Ж.К. Тас дәуірінің ескерткіштері. А., 1987.

Тақырыбы: Қазақстанның ерте палеолит дәуірі.

Жоспар:

1.Қазақстандағы ерте палеолит тұрақтары-Арыстанды, Бөріқазған, Тәнірқазған, Иман-Айбат тұрақтары. Табылған ескерткіштері.

2.Зерттеу жұмысын жүргізген кезеңдері мен археологтардын еңбектеріне шолу жасап келу.

3.Табылған ескерткіштерді әлемдік археология кезеніне жатқызу, сипаттама беру.

4.Қазақстанның палеолит кезінде қалыптасқан ауа райы мен табиғатына сипаттама беру.
Глоссарий: Шапқаштар, нуклеус, қырғыштар, леваллуаз, малта тас, соққылау техникасы, ретушь.

Пайдаланатын әдебиеттер:
1. Деревянко А.П., Петрин В., Таймағамбетов Ж.К. Оңтүстік Қазақстан территориясындағы ерте палеолиттік комплекстер. Отан тарихы № 2, 1998.

2. Байпаков К.М. Археологиялық зерттеулер бойынша Қазақстанның көне және орта ғасырдағы тарихы. Отан тарихы № 1, 1998.

3. Грошев В.А., Нүрпеисов М.М. Археологиялық ескерткіштер жиынтығын жасау жұмысының теориялық және практикалық аспектілері. Отан тарихы № 1, 1998.

4. Алпыспаев Х.А. Памятники нижнего палеолита Южного Казахстана. А., 1979.

5. Алпыспаев Х.А. Индустрия Олдувея, Магедивианы и их связь с Каратаускими изделиями. /Поиски и раскопки в Казахстане/. А., 1972.

6. Алпыспаев Х.А. Значение палеолита для расчленения антропогенных отложений. А., 1969.

7. Таймағамбетов Ж.К. Ш. Уалиханов атындағы палеолит тұрағы. А., 1990.

8. Таймағамбетов Ж.К. Тас дәуірінің ескерткіштері. А., 1987.



Тақырыбы: Қазақстан даласындағы соңғы палеолит кезеңі.

Жоспар:

1.Соңғы палеолиттегі табиғи өзгерістерге сипаттама беру.

2.Шығыс Қазақстандағы Шульбинка, Пещера тұрақтарында табылған ескерткіштерге сипаттама беру.

3.Оңтүстік Қазақстандағы соңғы палеолит тұрақтар. Ш.Уалиханов тұрағы.

4.Соңғы палеолитте қолданған жерлеу әдісіне сипаттама беру.
Глоссарий: Қыстырма техникасы, қырғыштар, пластиналық техника, микролиттер, миграция, анемизм, пұтқа табынушылық, фетишизм, иемдену шаруашылығы.
Пайдаланатын әдебиеттер:
1. Алексеев З.А. Становление человечества. М., 1984.

2. Матюшин Г.Н. Три миллиона лет до нашей эры. М., 1986.

3. Палеолит СССР. Серия «Археология СССР». М., 1984.

4. Алпыспаев Х.А. Памятники нижнего палеолита Южного Казахстана. А., 1979.

5. Алпыспаев Х.А. Индустрия Олдувея, Магедивианы и их связь с Каратаускими изделиями. /Поиски и раскопки в Казахстане/. А., 1972.

6. Алпыспаев Х.А. Значение палеолита для расчленения антропогенных отложений. А., 1969.

7. Таймағамбетов Ж.К. Ш. Уалиханов атындағы палеолит тұрағы. А., 1990.

8. Таймағамбетов Ж.К. Тас дәуірінің ескерткіштері. А., 1987.

9.Логвин В.Н. Каменный век Казахстанского Притоболья /мезолит-энеолит/. А., 1991.

10. Мартынов А.И. Археология СССР. М., 1973.



Тақырыбы: Мезолит. Қазақстанның мезолиті.

Жоспар:

1.Мезолит кезіндегі табиғи, ауа райы өзгерістері. Жануарлар мен өсімдіктер әлемінің жаңа түрінің қалыптасуы.

2.Мезолит кезіндегі шаруашылық өзгеруінің белгілері – құрал саймандағы өзгерістер. Шаруашылықтардың түрлері.

3.Есіл мен Торғай бойында табылған ескерткіштерге сипаттама беру.

4.Батыс Қазақстанда табылған тұрақтарға сипаттама беру.
Глоссарий: Жебе, садақ, микролиттер, суырмалы техника, ретушь.
Пайдаланатын әдебиеттер:
1. Алпыспаев Х.А. Значение палеолита для расчленения антропогенных отложении. /Культура древних скотоводов и земледельцев Казахстана/ А., 1969.

2. Медоев А.Г. Геохронология палеолита Казахстана. А., 1982.

3. Таймағамбетов Ж.К., Нуркабаев М.С. Маңғыстаудағы зерттеулер. М., 1985.

4. Таймағамбетов Ж.К. Тас дәуірінің ескерткіштері. А., 1987.

5.Логвин В.Н. Каменный век Казахстанского Притоболья /мезолит-энеолит/. А., 1991.

6. Мартынов А.И. Археология СССР. М., 1973.

7. Мартынов А.И. Археология. М., 2000.
Тақырыбы: Қазақстанның неолиті.

Жоспар:

1.Шаруашылықтағы «Неолит революциясына» сипаттама беру.

2.Атбасар мәдениеті.

3.Кельтеминар мәдениеті. Маңғыстаудағы оюклинск; тулуз мәдениеттері.

4.Маханджар мәдениеті.

5.Неолит дәуіріндегі Қазақстан даласындағы жерлеу дәстүрі.


Глоссарий: Өндіргіш күштер, «неолит революциясы», «тарақ өрнегі», «шыршы өрнегі».
Пайдаланатын әдебиеттер:
1. Мартынов А.И. Археология. М., 2000.

2.Логвин В.Н. Каменный век Казахстанского Притоболья /мезолит-энеолит/. А., 1991.

3. Коробкова Г.Ф. Орудия труда и хозяйство неолитических племен Средней Азии. Л., 1968.

4. Алпыспаев Х.А. Неолитическая стоянка в пещере Қара үңгір. /Изв. АН Каз. ССР/. 1969., № 2.

5.Антонова Е.В. Обряды и верования первобытных земледельцев Востока. М., 1990.

6. Зейберт В.Ф. Атбасарская культура. Екат., 1992.

7. Косарев М.Ф. Древняя история Западной Сибири. Человек и природная среда. К., 1990.

8. Қазақстан тарихы. Т.1, 1996.

9. Матюшин М.Ф. Энеолит Южного Урала. М., 1982.

Тақырыбы: Қазақстан энеолит дәуірінде.

Жоспар:

1.Энеолит дәуіріндегі мыс өндеу әдісі. Шаруашылықтағы өзгерістер. Құрал жасау техникасына сипаттама.

2.Ботай мәдениеті.

3.Маңғыстаудағы энеолит ескерткіштеріне сипаттама.

4.Қазақстан картасымен жұмыс жасау. Энеолит тұрақтарын кратаға салу.
Глоссарий: Энеолит, мыс өндеу.
Пайдаланатын әдебиеттер:

1. Алпыспаев Х.А. Неолитическая стоянка в пещере Қара үңгір. /Изв. АН Каз. ССР/. 1969., № 2.

2.Антонова Е.В. Обряды и верования первобытных земледельцев Востока. М., 1990.

3. Зейберт В.Ф. Атбасарская культура. Екат., 1992.

4.Логвин В.Н. Каменный век Казахстанского Притоболья /мезолит-энеолит/. А., 1991.

5. Қазақстан тарихы. Т.1, 1996.


Тақырыбы: Орталық Қазақстан қола дәуірінде.

Жоспар:

1.Қола дәуіріндегі Орталық Қазақстан. Андронов мәдениеті.

2.Қазақстандағы қола дәуірін зерттеген жұмыстарға сипаттама /Теплоухов С.А., Грязнов М.П., А.Марғұлан, К.А.Акишев, А.М.Оразбаевтардын зерттеу экспедициялары/.

3.Қола дәуірінде қалыптасқан шаруашылық, мәдениет, қоғамдық қатынастар белгілері.

4.Орталық Қазақстандағы қола кезеңіне сипаттама: Нуринск, Атасуск, Беғазы-Дандыбай мәдениеттеріне толық анықтама беру.
Глоссарий: «қола дәуірі», «құрмалдық» беру әдісі, тас өнері, меңгірлер, «көшпелі мал шаруашылығы».
Пайдаланатын әдебиеттер:

1.Теплоухов С.А. Опыт классификация древних металлургических культур Минусинского края. В книге Материалы по этнографии. Л., 1929. Т.4.

2.Маргулан А., Акишев А. Древняя культура Центрального Казахстана. А., 1966.

3.Федорова-Давыдова Э.А. К проблемам андроновской культуры. В книге Проблемы археологии Урала и Сибири. М., 1973.

4.Ахинжанов С.М., Макарова О.А. К истории скотоводства и охоты в Казахстане. А., 1992.

5.Кадырбаев М.К., Курманкулов Ж. Культура древних скотоводов и металлургов Сары-Арки. А., 1992.

6.Оразбаев А.М. Нұрмамбет бейіттері не дейді?. Білім және еңбек. А., 1960.

7.Акишев К.А. Аркаим. Памятники его типа. /Россия и Восток: проблемы взаимодействия/.

8.Зданович С.Я. Могильники эпохи Бурлук 1. В книге по следам древних культур Казахстана. А., 1970.

9.Қазақстан тарихы. А., 1996. Т.1.


Тақырыбы: Қазақстанның қалған территориясындағы қола кезеңі.

Жоспар:

1.Солтүстік және Батыс Қазақстанның қола кезеңі.

2.Шығыс Қазақстан мен Оңтүстік Қазақстанның қола ескерткіштеріне сипаттама беру.

3.Қазақстан жерінде мекендеген халықтын антропологиялық және миграция мәселесі.

4.Қазақстан даласындағы қола кезіндегі мәдени дамушылық, жерлеу әдісі мен дүниетанушылық көзқарастын қалыптасуы.
Глоссарий: Миграция, антропологиялық тип, «қола қазаңдары».
Пайдаланатын әдебиеттер:

1.Теплоухов С.А. Опыт классификация древних металлургических культур Минусинского края. В книге Материалы по этнографии. Л., 1929. Т.4.

2.Маргулан А., Акишев А. Древняя культура Центрального Казахстана. А., 1966.

3.Федорова-Давыдова Э.А. К проблемам андроновской культуры. В книге Проблемы археологии Урала и Сибири. М., 1973.

4.Ахинжанов С.М., Макарова О.А. К истории скотоводства и охоты в Казахстане. А., 1992.

5.Кадырбаев М.К., Курманкулов Ж. Культура древних скотоводов и металлургов Сары-Арки. А., 1992.

6.Оразбаев А.М. Нұрмамбет бейіттері не дейді?. Білім және еңбек. А., 1960.

7.Акишев К.А. Аркаим. Памятники его типа. /Россия и Восток: проблемы взаимодействия/.



Тақырыбы: Еуразияның жазық далалық қола кезіндегі өнері.

Жоспар:

1.Қола кезінде қалыптасқан екі хронологиялық кезең:

- энеолит пен ерте қола дәуірі

- дамыған қола мен соңғы қола өнері

- үлкен аймақтағы қола кезіндегі өнердің айырмашылығын көрсету.

2.Орманды жер мен жазық далада қалыптасқан ерекше өнер-балбал тас өнері. Символдық өнердің пайда болуы.

3.Ыдыс жасау әдісіндегі пайдаланған өрнектер: геометриялық, меандр, табиғи өсімдіктер өрнегі.

4.Қола дәуіріндегі адамның рухани мәдениетіне сипаттама беру.


Глоссарий: Петроглиф, жазу, стелла, балбал тас, меандр өрнегі, геометриялық. Табиғи өсімдіктер өрнегі.

Пайдаланатын әдебиеттер:

1.Вадецкая Э.Б. Древние идолы Енисея. Л., 1967.

2.Дэвлет М.А. Петроглифы на кочевой тропе. М., 1982.

3.Кадырбаев М.К., Марьяшев А.Н. Наскальные изображения хребта Каратау. А., 1977.

4.Самашев З.С. Наскальные изображения Верхнего Прииртышья. А., 1992.

5.Шер Я.А. Петроглифы Средней Азии. М., 1980.



Тақырыбы: Еуропаның жазық даласындағы ерте темір дәуіріндегі ертеректегі мемлекеттер.

Жоспар:

1.Ерте темір дәуіріндегі скиф тайпаларының мемлекеттік билігінің пайда болғаны жөнінде Геродот, Лукиан деректерімен көрсету.

2.Бесшатыр қорғаны мен Ысық қорғандарындағы ескерткіштер арқылы қоғамдық-әлеуметтік бөлінісін дәлелдеу.

3.Скиф-сібір әлеміндегі материалдық мәдениетке сипаттама беру. /Андық стиль/.


Глоссарий: Сақ, скиф, акинак, андық стиль, алтын бұйма, тараө өрнек, қорған.
Пайдаланатын әдебиеттер:

1. Геродот. Тарих. Т.7. 1964.

2. Акишев К.А. Ысық қорғаны. А., 1978.

3. Алексеев А.Ю. Чертомлык – скифский царский курган IV век до н.э. М., 1991.

4. Грач А.Д. Древние кочевники в центре Азии. М., 1980.

5. Маргулан А.Х., Акишев К.А. Древняя культура Центрального Казахстана. А., 1970.

6. Хабдулина М.К. Степное Приишимье в эпоху раннего железо. А., 1994.

7. Толстов С.П. По древним дельтам Окса и Яксарта. М., 1990.

8. Кадырбаев М.К. Памятники Тасмолинской культуры. А., 1966.

9. Прошлое Казахстана по археологическим источникам. А., 1976.

10.Қазақстан тарихы. А., 1996. Т.1.

Тақырыбы: Ерте темір дәуіріндегі Қазақстандағы Қаңлы тайпалары.

Жоспар:

1.Қаңлы тайпаларының Оңтүстік Қазақстандағы және Орталық Азиядағы табылған ескерткіштеріне сипаттама беру.

2.Қаңлы тайпаларының жерлеу әдісі.

3.Шаруашылығы, қол өнердің дамуы.

4.Суармалы егіншілік және сауда жолдарын контур картасына белгілеу.

5.Ерте темір дәуірінде Қазақстан даласында мекендеген тайпалардың антропологиялық мінездемесін беру.


Глоссарий: Суармалы егіншілік, қалашық, менгір.
Пайдаланатын әдебиеттер:

1. Бернштам А.Н. Проблемы древней истории и этногенеза Южного Казахстана. Из НАН РК № 67. А-А., 1950.

2. Байпаков К.М. Взаимодействие оседлого и кочевого населения как фактор развития этнических процессов. Вестник АН Каз ССР. 1987., № 8

3. Байпаков К.М., Подушкин А.Н. Памятники земледельческо-скотоводческой культуры Южного Казахстана. А., 1989.

4. Нұрмухамбетов Б. Могильник Мардан. А., 1987.

5. Байпаков К.М. Новые данные по археологии Отрарского оазиса. Вестник АН Каз ССР. 1990, № 6



Тақырыбы: Орта Азия мен Қазақстанның б.з.д I мыңжылдық – б.з. I мыңжылдығындағы археологиялық ескерткіштері.

Жоспар:

1.Оңтүстік Қазақстан мен Жетісудағы отырықшы мәдениеттің дамуы, қала мәдениеті /контур картасына түсіру/.

2.Қазақстанның ерте қалаларымен қалашықтарына сипаттама беру, үйлерді салу әдісі.

3.Қала қорғаныс бекініс, қала некропольдары.

4.Түрік дәуіріндегі Ұлы Жібек жолында салынған қалаларды көрсету. Айналысқан шаруашылығына сипаттама беру.

5.Қол өнердің дамуы – керамика, темір өндеу т.б.


Глоссарий: Қала, бекініс, керамика, некрополь, темір өндеу, тиын.
Пайдаланатын әдебиеттер:

1. Бартольд В.Б. Туркестан в эпоху монгольского нашествия. Т.1. М., 1963.

2. Байпаков К.М. Средневековая городская культура Южного Казахстана и Семиречья. А., 1992.

3. Қазақстан тарихы. Т.1. А., 1992.

4. Малов С.Е. Памятники древнетюркской письменности. А., 1951.

5. Айдаров Г.Т. Күлтегін ескерткіші. А., 1993.

6. Акишев К.А. Ысық қорғаны. М., 1978.

7. Кляшторный С.Т. Древнетюркские письменные памятники. М., 1976.

8. Плетнева С.А. От кочеви к городам. М., 1951.

Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты

Тарих және өнер факультеті

Қазақстан тарихы кафедрасы

«Археология» пәнінен

Студенттердің өз бетімен істейтін жұмыстары

Қостанай, 2009.

Студенттердің өз бетімен істейтін жұмыстары
Силлабустағы лекцияның гипертексімен, семинар сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулармен, сарамандық жұмыстардың әдістемелік нұсқауларымен, оқулықпен жұмыс істеулері керек.
Студенттің өзіндік жұмыс тақырыбы: Славяндардың және олардың көршілерінің пайда болуы.
СӨЖ-тың тапсырмалары: Төмендегі сұрақтарды өз бетінше оқып білу:
1. Славян этногенезіндегі кейінгі зарубенец және черняхов мәдениеттерінің алатын ролі. /4с./

2. Ромен – боршев мәдениеті. /2с./

3. Салт – маят мәдениеті. /2с./

4. Хазар қағанаты /2с./

5. Солтүстік Кавказдың ежелгі аландықтары. /2с./
СӨЖ – тың бақылау түрі – тест тапсырмаларының құрылуы, баяндамалар.

Студенттің өзіндік жұмыс тақырыбы: Археологиялық деректер бойынша славян-орыс этногенезі жөніндегі сұрақ.
СӨЖ - тапсырмалары: Төмендегі сұрақтарды өз бетінше оқып білу:
1. Мемлекеттің пайда болуы кезеңіндегі ежелгі орыс некрополдері /Гнездово, Чернигов, Шестовицы, Ярослав қорғандары/. /2с./

2. Археологиялық деректердегі норман сұрағы. /2с./

3. Балтықтар және угор-финдер. /2с./

4. IX – XIII ғғ. Шығыс Еуропа көшпенділері. /2с./

5. Алтын Орда кезеңі. /2с./
СӨЖ – тың бақылау түрі - тест тапсырмаларының құрылуы, рефераттар.

Студенттің өзіндік жұмыс тақырыбы: Рустьегі қалалардың пайда болуы жөніндегі археологиялық мәліметтер.
СӨЖ – тың тапсырмалары: Төмендегі сұрақтарды өз бетінше оқып білу.
1.Киевтің және Киев жерінің археологиясы. /4с./

2.Новгородтың және Новгород жеріндегі археологиясы. /4с./

3.Мәскеудің археологиясы. /4с./

4.Ежелгі русьтің архитектурасы. /3с./

5.Ежелгі Рустьегі қол өнері. /3с./

6.Археологиялық деректердегі ежелгі орыс феодалдық князьдықтары. /3с./


СӨЖ – тың бақылау түрі – тест тапсырмаларының құрылуы, рефераттар, баяндамалар.

Бақылау жұмыстарының түрлері – баяндамалар, рефераттар.
Бақылау сұрақтары
1. Ерте темір дәуірі кезіне жататын ескерткіштердін аймақтық ерекшелігін көрсету:

- Орталық Қазақстанның ескерткіштері

- Батыс Қазақстан мен Солтүстік Қазақстанның ескерткіштері. Солтүстік ескерткіштердің ерекшелігі.

- Шығыс Қазақстан ерте темір дәуірінде.

- Оңтүстік Қазақстан ерте темір дәуірінде.

- Қазақстан жеріндегі халықтың ерте темірдегі шаруашылығы мен өмірі.

- Мәдениеті мен өнері.
2. Ерте темір дәуірінің кезеңдеу мәселесі:

- Шығыс Қазақстан мен Орталық Қазақстанның ерте темір дәуіріне жататын ескерткіштердің кезеңділігі.

- Батыс пен Солтүстік Қазақстанның ескерткіштерінің хронологиясы мен кезеңділігі.

- Оңтүстік Қазақстан ескерткіштерінің хронологиясы мен кезеңдері.


3. Ерте орта ғасырдағы көшпенді халықтар.

- Савроматтар мәселесі.

- Үйсіндер. Ескерткіштері мен материалдық мәдениеті.

- Қаңлылар мен Жетіасар мәдениеті.


4. Соңғы көшпенділердің археологиясы.

- Түркі, қарлұқ, қимақтардың археологиялық ескерткіштері.

- Қыпшақтардың ескерткіштері.

- Моңғол дәуірінің ескерткіштері.


5. Ортағасырлардағы сәулетті өнер.

- Ходжа Ахмет Яссауи, Айша биби, Бабаджа хатун кесеңесі.

- VI – X ғ. қалалар мен қалашықтар.

- Отырықшы халықтың материалдық мәдениет ескерткіштері.


Реферат тақырыптары
1.Археология ғылымындағы археологиялық деректер, ескерткіштер мен мәдениеттер түсінігі.

2.Археологиялық барлау.

3.Көне жерлеу орындарындағы қазба жұмыстары.

4.Ежелгі қоныстарда атқарылатын зерттеу жұмыстары.

5.Археологиялық кезеңдестіру мен хронология.

6.Оңтүстік Сібірдегі түріктердің заттай мәдениеті.

7.Көне Хорезм қаласындағы қазба жұмыстарының тарихы.

8.Ежелгі славяндардың жерлеу орындары мен қоныстарын зерттеу тарихы.

9.Қола дәуіріндегі Қазақстан тайпаларының шаруашылығы мен мәдениеті.

10.Қола ғасырындағы Қазақстан тайпаларының антропологиялық сипаттамасы.

11.Ертедегі темір дәуіріндегі Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан.

12.Сақ тайпаларының мәдениеті мен өнері.

13.Үйсіндер мен ғұндардың материалдық мәдениеті.

14.VI-IX ғ. басындағы Қазақстандағы қалалар мен қоныстар.

15.IX ғ. 2-ші жартысы – XIII ғ. басындағы Қазақстандағы сәулет өнері және құрылыс.

16.Ежелгі палеолиттегі олдувай дәуірі.

17.Ежелгі палеолиттегі мустье дәуірі.

18.Кейінгі палеолит.

19.Кейінгі палеолиттегі Қазақстан.

20.Палеолит дәуіріндегі өнер.

21.Мезолит дәуіріндегі өнер.

22.Ерте неолит.

23.Кейінгі неолит.

24.Мал өсіруші тайпалардың энеолиттік мәдениеттері.

25.Орта Азия қола ғасырында.

26.Еуразия орманды аймақтарындағы қола ғасыры.

27.Солтүстік Батыс Кавказдағы темір дәуіріндегі ежелгі мәдениеттер.

28.Меоттардың шаруашылығы мен қоғамдық құрылысы.

29.Ерте темір дәуіріндегі Урарту патшалығы.

30.Боспор қалаларындағы археологиялық жұмыстар.

31.Ольвия.

32.Херсонес.

33.Темір ғасырындағы Оңтүстік Сібір мәдениеттері.

34.Б.з. I мыңжылдығындағы Қиыр Шығыс халықтары.

35.Закавказьедегі темір дәуірі ескерткіштерінің археологиялық қазба жұмыстары.

36.Қола дәуіріндегі Шығыс Қазақстан тайпалары.

37.Ертедегі темір дәуіріндегі Шығыс Қазақстан.

38.Ертедегі темір дәуіріндегі Солтүстік Қазақстан.

39.Ертедегі темір дәуіріндегі Орталық Қазақстан.

40.Батыс Қазақстанның савромат-сармат мәдениеті.

41.Ертедегі темір дәуірі мен б.з. шебіндегі Қазақстан халықтарының антропологиясы.

42.Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы сілемі.

43.Қожа Ахмет Яссауи архитектуралық кешені.

44.Қазақстан аумағының орта ғасырлар кезеңінің антропологиясы.

45.IX ғ. екінші жартысы мен XIII ғ. басындағы Қазақстан аумағында қалалар санының өсуі.

Қостанай мемлекетік педагогикалық институты

Тарих және өнер факультеті

Қазақстан тарихы кафедрасы


«Археология» пәнінен


Студенттің оқу жетістігін бағалаудың бақылау сұрақтары

Қостанай, 2009.





Археология ғылымының тарихы.
1 .Археология қай тілден шыққан?

1. латын


2. грек

3.француз

4. ағылшын

5. түрік
2. Археология пәні нені зерттейді?

1. адамның эволюциясын

2. адамның өмірбаянын

3. адамның өмірі мен тіршілігін дәлелдейтін заттай деректерді

4. алғашқы тұрмыстық адам табын

5. діни наным-сенімдерді
3. Материк дегініміз не?

1. жердің мәдени қабаты

2. табылған ескерткіштер

3. адамның қалдырған белгісі

4. ешқандай қоныс болмаған, адам тиіспеген жер

5. жердің құрғақ бөлігі


5. Антропогенез ғылымы нені зерттейді?

1. көне заманның мәдениетін

2. адамның шығу тегін

3. сүйек қалдықтарын

4. адамзаттың физикалық ерекшелігін

5. діни нанымдарды


6. Заттай деректерді зерттеудің неше процесс арқылы жүзеге асырылады?

1. 3


2. 4

3. 2


4. 5

5. 7
7. Табылған заттың орнын табу, зерттеу, реконструкциялау процесі:

1. қазу

2. интергритациялау



3. деректану

4. экспедиция жасау

5. зерттеу
8. Затты қазып, тауып алу процесі:

1. деректану

2. экспедиция жасау

3. қазу


4. интерпритациялау

5. зерттеу



9. Далалы жерде орналасқан археологиялық ескерткіштерді зерттеуді жүзеге асырыратын әдіс:

1. палеонтологиялық әдіс

2. геололгиялық әдіс

3. архелогиялық барлау әдісі

4. стратиграфия әдісі
10. Археологиялық барлау жұмыстарының негізгі мақсаты:

1. мекенжайларды жан-жақты зерттеу

2. жердің тарихын білу

3. карта құрастыру

4. ескерткіштердің толық сипатын ашу

5. барлық жауап дұрыс


11. Геофизикалық барлау нешеге бөлінеді:

1. бөлінбейді

2. 3

3. 2


4. 5

5. 4
12. Қазба жұмыстары жүргізілгенге дейін мәдени қабатта жатқан қару-жарақтарды тауып зерттеуге мүмкіндік беретін барлау тәсілі:

1. авиабарлау

2. су асты барлауы

3. геофизикалық барлау

4. жергілікті жерді барлау

5. сұрастыру жұмыстарын жүргізу
13. Су асты барлауының негізгі мақсаты?

1. су басқан мекенді зерттеу

2. ертеде батып кеткен кемелерді зерттеу

3. кемелердегі құнды заттарды зерттеу

4. ескі қалалар мен тұрақтарды зерттеу

5. барлық жауап дұрыс


14.1967 жылы антикалық археология бойынша мамандандырылған дерек нұсқауын көрсететін кітаптың авторы:

1. В.А. Городцев

2. А.А. Спицын

3. В.Д. Блаватскиий

4. А.В. Арциховский

5. Л.К. Ивановский


15.Археологиялық ескерткіштерді қазып зерттеу үшін рұқсат қағазды қайдан алады?

1. Мемлекеттік ғылыми академиядан

2. Елбасымыздан

3. Парламент палатасынан

4. Жергілікті әкімшіліктен

5. Дұрыс жауап жоқ


16. Археология ғылымында жаңалық ашу арқылы Крит аралында танымал болған ағылшын археологы:

1. В. Дёрпфельд

2. А. Эванс

3. Г.Г. Миссермлендт

4. Г. Миллер

5. П.С. Паллас


17. ТМД археологиясы неше кезеңнен тұрады?

  1. бір

  2. екі

  3. үш

  4. төрт

  5. бес

18.Археология терминін ең алғаш ғылымға енгізген кім?



  1. Страбон.

  2. Платон

  3. Геродот.

  4. Макаренко

  5. Ә.Марғұлан

19..Б.з.д. ІV– ХVІІ ғасыр аралығында археология ұғымын халық не деп түсінген еді?

1 Антик өнерінің тарихы

2 Тарих саласы

3. ғылым

4. Заттарды зерттеу ғылымы

5. Сәулет өнері
20.Археологияның тарихи деректерді зерттеуде қолданылған 2 проестің атауларын ата

1. Зат, тарих

2. Тарихтану, деректану

3. Деректану, интерпретациялау

4. Деректану, өлкетану

5. Заттану, тарих


21. ТМД археологиясының алғашқы кезеңі нешінші ғасырлар аралығын қамтиды?

1.XVғ – XVIIғ

2. XVIIғ– XIXғ

3. XX ғ– XI ғ

4. IV – V

5.III ғ- II


22. ХІVғасырда археологиялық зерттеулерден табылған Ниневия қаласы қай қаланың астанасы?

1. Ассирия

2. Вавилон

3. Египет

4. Мысыр

5. Ашшур
23. Адам тарихын 3 кезеңнен тұратындығын дәлелдеген дат археологы кім?

1. Платон

2. Геродот

3. Ақышев

4. Томсон

5. Марғұлан
24. Томсон еңбегін жалғастырған француз археологы

1. Ешкім жалғастырмады

2,. Мортелье

3. Эввенс

4. Версо

5. Кирик
25. Ағылшын археологы Эввенс қай аралда қазба жұмысын жүргізіді?

1. Крит

2. Каспий



3. Сырдария

4. Арал


5 Жүргізбеді
26. Эволюцилық схеманы ең алғаш жасаған кім?

1. Платон

2. Моргон

3. Эввенс

4. Мотелье

5. Томсон


27. Тұрақтар термині қай ғасырда пайда болды?

1. ХІХ ғ


2. ХХғ

3. ІХғ


4. Vғ

5. ІІІғ
28. Ескерткіштің толық сипатын ашу үшін әдістің қандай түрі қолданылады?

1. Талдау

2. Іздеу

3. Ашу

4. Барлау



5. Зерттеу
29.. ХVІІІ ғасыр басында зерттелген қалалар

1. Пампей, Грекия

2. Грекия, Палестина

3. Пампей Кеқұлан

4. Керқұлан, палес

5. Палестина, Индонезия


30. Өз дамуын ХVІІІ ғасырда бастайтын археология атауы

1. Палестиналық

2. Археологиялық

3. Азиялық .

4 Австриялық

5. Европалық


31. Томсон 1831 жылы жазылған еңбегн ата

1. Музей каталогы

2. Сібір

3. Сібір тарихы

4. Сібір ежелдігі

5. Сібір халқы


32. 1836 жылы «музей каталогы» атты версо еңбегі қай қалада алғаш басылып шықты?

1 Вавилон

2. Капенгаген

3. Египет

4. Мысыр

5. Россия


33. Жерорта теңізіненежелгі өркениетті тапқан ғалым

1.Шлеман


2. Геродот

3. Версо

4. Эввенс

5. Крит
34. ХІХ ғ Леневиядан Ағылшын археологы Леод кімің кітапханасын тапты?

1. Версо

2. Ашшур


3. Табылмады

4. Томсон

5. Геродот
35. Гелегация дегеніміз не

1. Ежелгі қала атауы

2. ежелгі қала оны

3. су құбырлар, шахталар

4. шахталар орны

5. тарих ғылымының бір саласы


36. Архантроптардың пайда болуы қай дәурдің басталуымен сай келеді?

1. Мезолит

2. неолит

3. энеолит

4 палеолит

5. қола дәуірі


37. Неандерталь адамы

1. Саналы адам

2. архантроп .

3 қытай адамы

4. тік жүретін адам

5. шебер адам


38. Отырар – Қаратау мәдениеті ескерткіштерінің орталығы –

1. Отарар алқабы

2. Вавилон

3. Египет

4. Түркістан

5. Палестина


39. Меголит қандай мағына береді?

1. ұсақ тас

2. ұзын тас

3. үлкен тас

4. аралық тас

5. дөңгелек тас


40. Менгир сөзі қандай мағына береді?

1. ұсақ тас

2. ұзын тас

3. үлкен тас

4. аралық тас

5. дөңгелек тас


41. Қабірді жерлегенде оның шет жағасын тастармен айналдыра қоршаған. Бұл қоршауды қалай атаған?

1.мезолит

2.меголит

3.менгир

4.кромлех

5.микролит


42. Рұқсат қағаз №1 не үшін қолданылады?

1. тек қана археологиялық барлауға +

2. кез келген археологиялық жұмысқа

3. белгілі бір жерге дейінгі жерді қазуға

4. археологиялық ескерткіштерді зерттеуге ғана

5. барлау мен қазба жұмысына


43. Микролит қандай мағына береді?

1. ұсақ тас

2. ұзын тас

3. үлкен тас

4. аралық тас

5. дөңгелек тас


44. Қазақстанның қай жағынан Таутары қорымы қазылып аршылды?

1. Шығысынан

2. Оңтүстік шығысынан

3. Батысынан

4. Оңтүстік

5. Жетісу


45. Ертедегі Нұра кезеңінен жерлеу салтында не басым болған?

1. Мәйітті жерлеу

2. Мәйітті өртеу

3. Мәйітті аң – құсқа тастау

4. Мәйітті суға жіберу

5. Басын батысқа қаратып жерлеген


46. Челябинск және Қостанай облыстарының шекарасынан орын тепкен қоныс

1. Тобыл


2. Үй

3. Арқайым

4. Қорған

5. Торғай


47. Орхон – Енисейден табылған мықты билеушілерге арналған ескерткіш

1. Тоныкөк

2. Күлтегін

3. Әмір Темір

4. Томирис

5. Абылай


48. Архелогиялық қазбалардың мақсаты

1. Тарихты зерттеу

2. Алтын іздеу

3. Топырақты зерттеу

4. Зат іздеу

5. Сирек зат


49. Кезінде адам аяғы басып кейін жердің астында қалған жерді қалай атайды?

1. Мәдени қабат

2. Материк

3. Топырақ

4. Тұрақ

5. Тұрғын қабаты


50. Адам аяғы тимеген жердің астында қалған жер

1. Мәдени қабат

2. Материк

3. Топырақ

4. Тұрақ

5. Тұрғын қабаты


51. Әйел бейнесіндегі тас мүсіндер қалай аталады?

1. Әйел тас

2. Кемпір тас

3. Тас мүсін

4. Балбал тас

5. Кескін


52. Мегалиттік құрылыстар

1. Қоныстар

2. Үйлер

3. Үңгірлер

4. Балбал тастар

5. Шақпақ тастар


53. Жер қабатының датасын анықтайтын әдіс қалай аталады?

1. Стратеграфиялық әдіс

2. Палентологиялық әдіс

3. Радиокарбондық әдіс

4. Геологиялық әдіс

5. Палеоботаникалық әдіс


54. Дошелльді қамтитын, ежелгі дәуір бұл күнде қалай аталады?

1. Шелль дәуірі

2. Ашелль дәуірі

3. Мустьер дәуірі

4. Олдувай мәдениеті

5. Мадлен мәдениеті


55. Тасты өңдеу техникасы қай кезде қалыптаты?

1. Мезолит

2. Энолит

3. Орта палеолит

4. Кейінгі палеолит

5. Ерте палеолит


56. Көп қолданылған тас қандай тас?

1. Кремний

2. Кварц

3. Калцедон

4. Яшмын

5. Ағат
57.Орта Азияда атақты бала обасы қайдан табылды?

1. Тесік – Тас

2.Самарқандта

3. Отырарда

4. Кавказда

5. Бішкекте
58. Келілер дегеніміз не?

1. Тас үккіш

2. Астық үгетін құрал

3. Өлшеу құралы

4. Оратан құрал

5. Балға түрі


59. Төрт бұрышты үйлердің көлемі 190 –нан – 300 шаршы метрге дейін болған қоныс

1. Дәндібай

2. Беғазы

3. Арқайым

4. Псков

5. Тельман


60. Атбасар мәдениетінің көрнекті ескерткіштерінің бірі?

1. Ақсу-Аюлы-2

2. Ортау – 2

3. Байбала – 2

4. Алқау -2

5. Виноградовка -2


61.Томсан тарихты неше кезеңге бөлген?

  1. 2

  2. 1

  3. 3

  4. 5

  5. 6

62. Қазу арқылы адам өмірі мен тіршілігін дәлелдейтін заттай деректермен зертеумен айналасатын ғылым



  1. антропология

  2. атхеолология

  3. археология

  4. биология

  5. онтрология

Ежелгі тас дәуірі.

63. Ежелгі тас ғасырының палеолит дәуірі нешеге бөлінеді?

1. 4


2. 2

3. 5


4. 3

5. бөлінбейді


64. Малтатас мәдениетінің мәні неде?

1. тасты жарып түсіру техникасының дамуы

2. шапқыш құралдардың болуы

3. соққыштардың дамуы

4. тас құралдарының пайда болуы

5. барлық жауап дұрыс


65.«Аралық тас» деген сөз ғылыми түрде қалай аталады?

1.мезолит

2.меголит

3.менгир


4.кромлех

5.микролит


66. Тастан астық үгетін құрал?

1.Үккіш


2. Келілер

3. Пышақ


4. Соқа

5. Ауыр тас






Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет