Курсы: 2 Шымкент 2013 ж



жүктеу 0.56 Mb.
бет3/3
Дата27.04.2019
өлшемі0.56 Mb.
1   2   3

Тақырыбы: Эритроциттер биохимиясы. Гемоглобиннің оттек пен көмірқышқыл газын тасымалдаудағы рөлі. Гемоглобиннің физиологиялық және патологиялық туындылары.

  • Мақсаты:

    1. қанның физика-химиялық қасиеттері, қанның ұюы және ұюға қарсы жүйелері туралы білімді меңгеру;

    2. эритроциттер алмасуы ерекшеліктерін қарастыру;

    3. гемоглобиннің оттегі және көмірқышқыл газын тасымалдаудағы рөлі туралы білімді меңгеру.


    1. Оқыту мақсаты:

    1. қанның пішінді элементтерін, адам организміндегі эритроциттердің рөлін түсіндіру;

    2. қанның ұюы және ұюға қарсы жүйелерін түсіндіру;

    3. гемоглобиннің газдарды тасымалдаудағы рөлін түсіндіру;

    4. гемоглобиннің физиологиялық және патологиялық туындыларының рөлін түсіндіру.



    1. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

    1. Қан ұюы факторлары. Қан ұюы механизмдері.

    2. Қан ұюына қарсы жүйе. Фибринолиз.

    3. Қанның биохимиялық көрсеткіштерін анықтаудың диагностикалық маңызы.

    4. Эритроциттер биохимиясы.

    5. Гемоглобиннің синтезі.

    6. Гемоглобин. Қанның оттегі тасымалдауы.

    7. Оттегінің улы түрлері және антиоксиданттық қорғаныс жүйесі. Гемоглобинопатиялар.


    1. Білім берудің және оқытудың әдістері: ауызша сұрау, пікірталас, мәселелік есептер

    2. Әдебиеттер:

    Қазақ тілінде

    негізгі:

    1. Т.С. Сейтембетов, Биологиялык химия, Алматы-2011 ж.

    2. С.О. Тапбергенов, Медициналық биохимия, Алматы-2011ж

    3. 3.С.Сеитов, Биологиялық химия, 2012ж.

    4. П.К.Кенжебеков, Биологиялық химия (арнайы бөлімдері), -Шымкент, 2005 ж.

    қосымша:

    1. Биохимия сұрақтары мен жауаптары. ҚР ҰҒА корр., проф. С.М.Адекеновтің ред.басшылығымен.-Алматы, 2011



    Орыс тілінде

    негізгі:

    1. Тапбергенов С.О. Медицинская биохимия.- Астана, 2001.

    2. Березов Т.Т., Коровкин Б.Ф. Биологическая химия.- М., 2007.

    3. Биохимия, под ред. Чл.-корр. РАН, проф. Е.С. Северина.- М., 2011

    4. Строев Е.А. Биологическая химия. 1986, Москва,

    5. Николаев А.Я. Биологическая химия. Москва, М., 2007



    қосымша:

    1. Комов В.П. Биохимия: учеб. Для вузов-М., 2008

    2. Кухта В.К. Основы биохимии – М., 2007

    3. Биохимия. Тесты и задачи: Учебное пособие для студентов медвузов ,

    под ред. Чл.-корр. РАН, проф. Е.С. Северина.- М.,2005.

    4. Биохимия в вопросах и ответах. Под. Ред. чл.-корр. НАН РК, д.х.н.,

    проф. С.М.Адекенова.-Алматы, 2011

    Ағылшын тілінде

    1. Lehninger «Principles of biochemistry», Fourth Edition, David L. Nelson, Michael M. Cox, 2005.

    2. Murray R. K., Granner D.K., Mayes P.A., Rodwell V.W., Harpers Biochemistry. 1988.

    3. Saini A.S. , Kaur J., Textbook of biochemistry.-New Delhi, 1995



    1. Бақылау. Мәселелік есептер.

    10 сабақ



    1. Тақырыбы: Зертханалық практикум: «Қандағы билирубинді және зәрдің патологиялық құрамдас бөліктерін анықтау». Гемоглобиннің ыдырауы. Өт, нәжіс, зәр пигменттерінің түзілуі.

    2. Мақсаты:

    1. диагностикалық мақсатта қанда билирубинді, зәрде патологиялық копоненттерді анықтау дағдыларын меңгеру;

    2. гемоглобиннің ыдырауы, өт, зәр, нәжіс пигменттерінің түзілу жолдарын үйрену.

    3. Оқыту мақсаты:

    1. гемоглобиннің ыдырау жолын, өт пигменттерінің: биливердиннің, билирубиннің, уробилиногеннің және т.б. түзілуін үйрету;

    2. қандағы билирубинді анықтаудың диагностикалық маңызын түсіндіру.

    3. диагностикалық мақсатта қанда билирубинді, зәрде патологиялық копоненттерді анықтауды үйрету.



    4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

    1. Гемоглобиннің жасушалардағы ыдырауы, реакцияларының кезектілігі. 2. Билирубиннің залалсыздандырылуы. 3. Тікелей және тікелей емес билирубиннің қасиеттері, қандағы билирубиннің қалыпты мөлшері. 4. Өт, зәр, нәжіс пигменттері. 5. Сары аурулар, түрлері, пайда болу себептері, биохимиялық көрсеткіштерінің салыстырмалы сипаттамасы.



    5. Білім берудің және оқытудың әдістері: зертханалық жұмыс, ауызша сұрау,тестілеу

    6. Әдебиеттер:

    Қазақ тілінде

    негізгі:

    1. Т.С. Сейтембетов, Биологиялык химия, Алматы-2011 ж.

    2. С.О. Тапбергенов, Медициналық биохимия, Алматы-2011ж

    3. 3.С.Сеитов, Биологиялық химия, 2012ж.

    4. П.К.Кенжебеков, Биологиялық химия (арнайы бөлімдері), -Шымкент, 2005 ж.

    қосымша:

    1. Биохимия сұрақтары мен жауаптары. ҚР ҰҒА корр., проф. С.М.Адекеновтің ред.басшылығымен.-Алматы, 2011



    Орыс тілінде

    негізгі:

    1. Тапбергенов С.О. Медицинская биохимия.- Астана, 2001.

    2. Березов Т.Т., Коровкин Б.Ф. Биологическая химия.- М., 2007.

    3. Биохимия, под ред. Чл.-корр. РАН, проф. Е.С. Северина.- М., 2011

    4. Строев Е.А. Биологическая химия. 1986, Москва,

    5. Николаев А.Я. Биологическая химия. Москва, М., 2007



    қосымша:

    1. Комов В.П. Биохимия: учеб. Для вузов-М., 2008

    2. Кухта В.К. Основы биохимии – М., 2007

    3. Биохимия. Тесты и задачи: Учебное пособие для студентов медвузов ,

    под ред. Чл.-корр. РАН, проф. Е.С. Северина.- М.,2005.

    4. Биохимия в вопросах и ответах. Под. Ред. чл.-корр. НАН РК, д.х.н.,

    проф. С.М.Адекенова.-Алматы, 2011
    Ағылшын тілінде

    1. Lehninger «Principles of biochemistry», Fourth Edition, David L. Nelson, Michael M. Cox, 2005.

    2. Murray R. K., Granner D.K., Mayes P.A., Rodwell V.W., Harpers Biochemistry. 1988.

    3. Saini A.S. , Kaur J., Textbook of biochemistry.-New Delhi, 1995



    7. Бақылау: Тест тапсырмалары.

    1. Гемоглобиннің ыдырауында ... пигменттері түзіледі.

    а) плазма, тері, несеп в) тері, өт, несеп д) плазма, асқазан сөлі е) склер, өт, нәжіс

    2. Тікелей билирубин:

    а) суда ериді, улы емес в) суда ерімейді, улы емес с) улы д) Эрлых диазореактивімен тікелей реакцию жүреді е) альбуминмен байланысады

    3. Тікелей билирубин ... конъюгация кезінде түзіледі:

    а) глюкурон қышқылымен в) күкүрт қышқылымен c) фосфор қышқылымен д) глицинмен e) глютаминмен

    4. Механикалық сары ауру себебі:

    а) жаңа туған нәресте сары ауруы в) эритроциттердің жоғары гемолизі c) вирусты гепатит d) улы гепатит e) өт бұзылысы

    5. Гемоглобиннің ыдырауы .... басталады:

    а) протопорфириннің циклдік құрылымының ашылуы және вердоглобин түзілуінен

    в) биливердиннің билирубинге тотықсыздануынан

    с) вердоглобинде Fе2+ алынуынан д) глобиннен гем бөлініп такстауынан е) гем құрамындағы темір Fе2+  Fе3+ тотығуынан

    6. Ұрық гемоглобині:

    а) Нb О2. в) мет Нb. c) НbҒ. d) НbСО. e) Нb2 2.

    7. О2 тасымалдаушы ақуыз – бұл:

    а) глобин.

    в) метгемоглобин с) ферритин д) трансферрин е) гемоглобин


    8. Гем синтезі үшін қажет:

    а) метионин+сукцинилКоА

    в) глицин+сукцинат с) глуттамин+ацетилКоА д) глицин+сукцинилКоА е) метионин+сукцинилКоА

    9. Билирубин ... түзіледі:

    а) бауырда в) эритроциттерде c) бас миында д) бұлшық еттерде е) сүйек тінінде

    10. Гемоглобиннің құрылысы .... тұрады:

    а) 4 альфа в) 4 бета с) 2 альфа және 2 бета д) 1 альфа және 3 альфа е) 1 бета және 3 альфа

    12. Эритроциттерді энергиямен қамтамасыз ету ... есебінен жүреді.

    а) гликогенолиз в) глюконеогенез с) гликогеногенез д) май қышқылдарының тотығуы е) гликолиз

    13. Эритроциттерің негізгі ішкі катионы:

    а) Na+ в) K+ с) Ca++ д) Mg++ е) H+

    14. О2 тасымалдаушы ақуыз:

    а) метгемоглобин в) ферритин с) гемоглобин д) трансферин е) глобин

    15. Оттегінің өкпеден қанға өтуі ... байланысты:

    а) қан қысымына в) үш валентті темір концентрациясына с) екі валентті темір концентрациясына д) көмірқышқыл газы концентрациясына е) оттегі концентрациясының шегіне

    16. Мыспен байланысқан ақуыз::

    а) ферритин

    в) церуллоплазмин

    с) трансферин

    д) гамма-глобулин

    е) апоферритин

    17. Тыныстық алкалоз ... кезінде байқалады.

    а) өкпенің гиповентиляциясы

    в) өкпенің гипервентиляциясы

    с) Н2СО3 концентрациясының жоғарылауы

    д) СО2 концентрациясының жоғарылауы

    е) СО концентрациясының төмендеуі

    18. Билирубин қанда қандай затпен комплекс түзіп, тасымалданады:

    а) өт қышқылдары в) липидтер с) белоктар д) холестерин е) порфириндер

    19. Қандай витамин жетіспегенде эритропоэз бұзылады?

    а) В1

    в) В2



    с) В12

    д) В6



    е) С

    20. Гемоглобин күрделі ақуыз, ол ... жатады.

    а) липопротеидтерге в) гликопротеидтерге с) гемпротеидтерге д) нуклеопротеидтерге е) металлопротеидтерге
    11 сабақ


      1. Тақырыбы: Бүйрек биохимиясы. Қалыпты және патологиялық жағдайдағы несептің негізгі компоненттерінің сипаттамасы.

      2. Мақсаты: 1. диагностикалық, профилактикалық, сондай-ақ патологияларды емдеу мәселелерін шешу үшін бүйрек қызметтері, онда жүретін метаболиттік процесстер туралы білімді меңгеру; 2. қалыпты және патологиялық жағдайдағы зәрдің құрамын қарастыру.

      3. Оқыту мақсаты:

    1. бүйрек биохимиясын, нефронның құрылысын, зәр түзілу механизмін үйрету;

    2. зәрдің қалыпты жағдайдағы химиялық құрамын, органикалық және бейорганикалық компоненттерін үйрету;

    3. зәрдің патологиялық құрам бөліктері және олардың пайда болу себептері туралы білімді студенттермен талқылау;

    4. бүйрек ұлпасындағы метаболизм ерекшеліктерін қарастыру;

    5. зәрдің қалыпты және патологиялық жағдайлардағы физика-химиялық қасиеттерінің өзгерістеріне талдау жасауды үйрету.


      1. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

    1. Бүйректің қызметтері, сипаттамасы.

    2. Бүйрек ұлпаларындағы метаболизм ерекшеліктері. 3. Несептің физика-химиялық қасиеттері, қалыпты және патологиялық жағдайлардағы өзгерістері.

    4. Қалыпты несептің химиялық құрамы.

    5. Несептің органикалық құрам (мочевана, креатинин, индикан, несеп қышқылы) бөліктері, анықтаудың маңызы.

    6. Несептің бейорганикалық құрам бөліктері.

    7. Несептің патологиялық құрам (глюкоза, ақуыз, қан, кетонды денелер, билирубин) бөліктері.




      1. Білім берудің және оқытудың әдістері: ауызша сұрау, тестілеу

      2. Әдебиеттер:

    Қазақ тілінде

    негізгі:

    1. Т.С. Сейтембетов, Биологиялык химия, Алматы-2011 ж.

    2. С.О. Тапбергенов, Медициналық биохимия, Алматы-2011ж

    3. 3.С.Сеитов, Биологиялық химия, 2012ж.

    4. П.К.Кенжебеков, Биологиялық химия (арнайы бөлімдері), -Шымкент, 2005

    қосымша:

    1. Биохимия сұрақтары мен жауаптары. ҚР ҰҒА корр., проф. С.М.Адекеновтің ред.басшылығымен.-Алматы, 2011



    Орыс тілінде

    негізгі:

    1. Тапбергенов С.О. Медицинская биохимия.- Астана, 2001.

    2. Березов Т.Т., Коровкин Б.Ф. Биологическая химия.- М., 2007.

    3. Биохимия, под ред. Чл.-корр. РАН, проф. Е.С. Северина.- М., 2011

    4. Строев Е.А. Биологическая химия. 1986, Москва,

    5. Николаев А.Я. Биологическая химия. Москва, М., 2007



    қосымша:

    1. Комов В.П. Биохимия: учеб. Для вузов-М., 2008

    2. Кухта В.К. Основы биохимии – М., 2007

    3. Биохимия. Тесты и задачи: Учебное пособие для студентов медвузов , под ред. Чл.-корр. РАН, проф. Е.С. Северина.- М.,2005.

    4. Биохимия в вопросах и ответах. Под. Ред. чл.-корр. НАН РК, д.х.н.,

    проф. С.М.Адекенова.-Алматы, 201



    Ағылшын тілінде

    1. Lehninger «Principles of biochemistry», Fourth Edition, David L. Nelson, Michael M. Cox, 2005.

    2. Murray R. K., Granner D.K., Mayes P.A., Rodwell V.W., Harpers Biochemistry. 1988.

    3. Saini A.S. , Kaur J., Textbook of biochemistry.-New Delhi, 1995



    7. Бақылау: Тест тапсырмалары

    1. Бүйрек аурулары және несеп жолдарының қабынуы кезінде аурудың несебінде ... байқалады:

    а) ақуыз в) мочевина с) несеп қышқылы д) креатинин е) уробилиноген.

    2. Дені сау адам организмінде бөлінетін несептің тәуліктік мөлшері (л):

    а) 0,5-0,8 в) 0,8-1,0 с) 1,0-1,5 д) 2,0-2,5 е) 2,5-3,0

    3. Біріншілік несеп – бұл:

    а) алғашқы бөлінген несеп – 100мл

    в) жаңа туған нәресте несебі

    с) мальпийгий түтікшелерінде түзілген несеп

    д) бүйректен шыққан несеп

    е) несеп қапшығының несебі

    4. Ацидоз кезінде бүйректе ... ферментінің белсенділігі жоғарылайды:

    а) глутаминаза

    в) АЛТ


    с) АСТ

    д) ЛДГ


    е) СДГ

    5. Антидиуретикалық гормонның негізгі әсер ету механизмі::

    а) судың реабсорбциясына қатысады

    в) диурезді төмендетеді

    с) артериялық қан қысымын жоғарылатады

    д) артерияны тарылтады

    е) капиллялды тарылтады

    6. Полиурия – бұл:

    а) несепте полисахаридтердің пайда болуы

    в) несепте мочевина мөлшерінің артуы

    с) түнгі диурездің артуы

    д) тәуліктік диурездің артуы

    е) күндізгі диурездің төмендеуі

    7. Глюкозурия – бұл:

    а) несепте сахарозаның пайда болуы

    в) несепте глюкозаның пайда болуы

    с) несепте глюкоза мөлшерін жоғарылауы

    д) несепте глюкозаминдердің пайда болуы

    е) несепте ақуыз пайда болуы

    8. .... гормонының синтезінің күшеюі глюкозурияға алып келеді.

    а) Альдестерон в) Кортизол с) Вазопрессин д) Инсулин е) Окситоцин

    9. ... ферментінің жетіспеушілігі фруктоземиға алып келеді.

    а) фосфофруктокиназа в) фруктокиназа с) альдолаза д) фосфоглюкомутаза е) фруктозобифосфотаза

    10. Несепте фенилаланин ... ферменті жетіспегенде пайда болады.

    а) фенилаланингидроксилаза

    в) аргиназа

    с) тирозиназа

    д) гексокиназа

    е) альдолаза

    11. Кетонурия ... синтезінің төмендеуінде байқалады.

    а) вазопрессиннің

    в) тироксиннің

    с) инсулиннің

    д) окситоциннің

    е) кортизолдың

    12. Гематурия – бұл:

    а) қанда мочевина мен ураттар мөлшерінің жоғарылауы

    в) несепте гем бар ферменттер пайда болғанда

    с) несеп шығару жолдарынан қан ағуы

    д) несепте қан плахзмасының ақуыздарының пайда болуы

    е) несепте эритроциттер пайда болуы

    13. .... кезінде гематурия байқалады.

    а) Гипотония в) Ацидоз с) Гипертония д) гепатит е) несеп-тас ауруында

    14. Тікелей билирубин несепте ... кезінде пайда болады.

    а) нефрит в) өт-тас ауруы с) панкреатит д) миокард инфарктісі е) эритроциттер гемолизі

    15. Бүйрек ауруы кезінде ... ферменті диагностикалық маңызға ие.

    а) аргиназа в)глицинамидотрансфераза с) альдолаза д) гексокиназа е) урокиназыа

    16. Протеинурия .... кезінде байқалады.

    а) асқазан-ішек жолы аурулары в) бүйрек қабынуы с) өкпе қабынуы д) асқазан асты безі қабынуы е) жүрек ауруы кезінде

    17. Гиперурикемия – бұл ... жоғарылауы :

    а) несеп қышқылының в) мочевинаның с) аммоний тұздарының д) алантоиннің е) креатининнің

    18. Несептің патологиялық компоненты:

    а) 3 – метилгистидин в) креатинин с) несеп қышқылы д) ақуыз е) мочевина

    19. Зәрдің құрамындағы негізгі органикалық зат:

    а) креатин в) мочевина с) креатинин д) белоктар е) зәр қышқылы

    20. Бүйректегі азотты алмасудың соңғы өнімі:



    а) аммоний тұздары в) мочевина с) аланин д) креатинин е) карнитин

    Достарыңызбен бөлісу:
  • 1   2   3


    ©kzref.org 2017
    әкімшілігінің қараңыз

        Басты бет