М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік универсиетті



жүктеу 0.96 Mb.
бет2/7
Дата13.03.2018
өлшемі0.96 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

12 апта.

23 кредит сағат.

12 дәріс.



Тақырыбы: Африка.

Дәріс мазмұны: 1. Африканың саяси картасы және субаймақтары.

2.Африка конфликттер континентті.



Әдебиеттер: Максаковский В.П. Географическая картина мира, 2 б

ОЖСӨЖ мазмұны: Африка шаруашылығы.

  1. Африка өнеркәсібі.

  2. Африка ауыл шаруашылығы.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

СӨЖ мазмұны: Номенклатура. Африканың көлік жүйесі.

  1. Африканың көлік жүйесі.

  2. Трансафрикандық магистральдар.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.
24 кредит сағат.

12 практикалық сабақ.



Тақырыбы: Африканың халқы.

Практикалық сабақ мазмұны: 1.Африка халқының орналасу тығыздығы.

2.Сауаттылық деңгейі.



  1. Қала агломерациялары. .

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

ОЖСӨЖ мазмұны: Африка халқының халқына сипаттама.

  1. Африка халқының нәсілдері.

  2. Африка халықтары.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

СӨЖ мазмұны: Номенклатура. Африка халқы.

  1. Африка халқының діндері.

  2. Африка континентіндегі СПИД ауруының көрсеткіштері.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.
13 апта.

25 кредит сағат.

13 дәріс.



Тақырыбы: Солтүстік Америка.

Дәріс мазмұны: 1. АҚШ-тың мемлекеттік территориясының қалыптасуы.

2.АҚШ иммиграннтар елі.



  1. АҚШ-тағы урбандалу үрдісі.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. Географическая картина мира, 2 б

ОЖСӨЖ мазмұны: АШҚ штаттарының символикалары.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. Географическая картина мира, 2 б

СӨЖ мазмұны: АҚШ-тың саяси-әкімшілік картасы.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.
26 кредит сағат.

13 практикалық сабақ.



Тақырыбы: Солтүстік Американың шаруашылығы.

Практикалық сабақ мазмұны: 1. Солтүстік Американың өнеркәсіп саласы.

2.АҚШ-тың ауыл шаруашылығы.



  1. Солтүстік Американың өңдірістік емес саласы.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

ОЖСӨЖ мазмұны: Солтүстік Американың халқына сипаттама.

  1. Солтүстік Америка халқының орналасу тығыздығы.

  2. Солтүстік Америка халқының діни құрамы.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

СӨЖ мазмұны: Солтүстік Американың көлік жүйесі.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.
14 апта.

27 кредит сағат.

14 дәріс.



Тақырыбы: Латын Америка елдері.

Дәріс мазмұны: 1. Латын Американың географиялық атауларының пайда болуы.

2.Латын Американың саяси картасы.



  1. Латын Американың этникалық құрамының қалыптасуы.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. Географическая картина мира, 2 б

ОЖСӨЖ мазмұны: Латын Америкасының аймақтары және интеграцялық топтамалар.

  1. Латын Америкасының аймақтары.

  2. Латын Америкасының интеграциялық топтамалары.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

СӨЖ мазмұны: Номенклатура. Латын Америкасының халқына сипаттама.

  1. Латын Америка елдерінің демографиялық көрсеткіштері.

  2. Латын Америка елдеріндегі урбандалу үрдісі.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.
28 кредит сағат.

14 практикалық сабақ.



Тақырыбы: Латын Америка елдерінің шаруашылығы.

Практикалық сабақ мазмұны: 1. Латын Америка елдерінің өнеркәсіп шаруашылығы.

2. Латын Америка елдерінің ауыл шаруашылығы.



Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

ОЖСӨЖ мазмұны: Латын Америка елдерінің көлік жүйесі.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.

СӨЖ мазмұны: Номенклатура. Латын Америка елдерінің сыртқы экономикалық байланыстары.

Әдебиеттер: Максаковский В.П. География – электронды оқулық.
15 апта.

29 кредит сағт.

15 дәріс.



Тақырыбы: Австралия және Океания.

Дәріс мазмұны: 1. Австралияның қоныстануы және қазіргі қоныстану ерекшеліктері.

2.Океанияға сипаттама.



Әдебиеттер: Максаковский В.П. Географическая картина мира, 2 б

ОЖСӨЖ мазмұны: Австралия және Океанияның аймақтары. Аралдар бойынша номенклатура.

СӨЖ мазмұны: Дүние жүзі елдері бойынша Презентация дайындау.
30 кредит сағат.

15 практикалық сабақ.



Тақырыбы: Австралия және Океанияның шаруашылығы.

Практикалық сабақ мазмұны: 1. Австралия шаруашылығы.

2.Океанияның шаруашылығы.



Әдебиеттер: Максаковский В.П. Географическая картина мира, 2 б

ОЖСӨЖ мазмұны: Дүние жүзі елдеріне саяхат презентацияларын тапсыру.

СӨЖ мазмұны: Дүние жүзі елдеріне саяхат презентацияларын тапсыру.

3. Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі.




Жұмыс түрі

Тапсырманың мақсаты мен мазмұны

Ұсынатын әдебиеттер

Орындау мерзімі және тапсыру уақыты /аптасы/

Балл

Бақылау түрі

1

ОЖСӨЖ бойынша тапсырмалар (барлығы 29)

Географиялық картамен жұмыс жасап үйрену, оны еркін оқу және номенклатурамен жұмыс жасауды жақсы білу..

ОЖСӨЖ тақырыбына сай

Оқу үрдісінің кестесіне сай

100

Тақырып бойынша есеп тапсыру

2

СӨЖ орындалуы

Географиялық картамен жұмыс жасап үйрену, оны еркін оқу және номенклатурамен жұмыс жасауды жақсы білу..

СӨЖ тақырыбына сай

әр апта сайын

100

Конспект карта сызбаны тексеру.

3

Бақылау жұмысы

1-7 аптаның тақырыптары бойынша 5 сұрақ.

ОЖСӨЖ және СӨЖ тақырыптары бойынша

50 мин

7 апта


100

Бақылау жұмысы

5

Сөздік

Әлем географиясы бойынша жаңа сөздермен танысу.

Дәріс, ОЖСӨЖ және СӨЖ тақырыптары бойынша

3,6,9,12,15

апта


100

Сөздік дәптерлерін тексеру.

6

Номенклатура

Европа, Азия, Америка, Африка, аралдар бойынша елдерді жатқа тапсыру.

Атлас

10,11,12,13,

14 апта


100

Контур картамен номенклатураны тапсыру.

7

Презентация «Дүние жүзі елдеріне саяхат»

Ғылыми дискуссияда қатысу мүмкіндіктерін туғызу.

14-15 тақырыптар.



Дәріс, ОЖСӨЖ, СӨЖ тақырыптары бойынша.

50 мин

15 апта


100

Слайд шоуларын тексеру және оларды қорғау

8

Емтихан

Барлық курс бойынша алған білімді тексеру.

Пайдаланатын әдебиеттер.

Емтихан кестесіне сай.

100

Тест сұрақтары.


4. Пәннің әдебиеттерімен қамтамасыз етілу картасы.

Кафедра география тьютор Темралиева Самал Бекжанқызы

Пән : Геоурбанистика

Кредит саны – 2.



Әдебиет атауы

Б а р л ы ғ ы

Ескерту

Кітапханада

Кафедрада

Студенттердің қамтылу пайызы

Электронды түрі

1

2

3

4

5

6

7

1

Алаев Э.Б. Социально-экономическая география. Понятийно- терминалогический словарь. М; 1983





1

11

-

Кітапха-наның жабдық-тау бөлімі-нен кафедра-ға алу керек.

2

Баранский Н.Н. Становление советской экономической географии. М., Мысль.,1980

1 дана




11 %

-

3

Гладкевич Г.И. Введение в экономическую и социальную географию. Смоленск, 1994,1997


1 дана




11 %

-

4

Дмитриевский Ю.Д., Вольф М.Б. География сельского хозяйства. М., 1980





1 дана

11 %

-

5

Максаковский В.П. «Географическая культура». М., 1998




1 дана

11 %




6

Саушкин Ю.Г. Введение в экономическую географию М., МГУ,1970

13 дана




90 %

-

7

Саушкин Ю.Г. Экономическая география: история, теория, методы, практика. М; Мысль,1973




1 дана

11 %

-

8

Семевский Б. Введение в экономическую географию,, Л,,1978.




2




-

9

Скопин А.Ю. Введение в экономическую географию М., 2001

1




11 %

-

10

Калашникова Т.М. Экономическое районирование М., 1982










-

11

Ковалев С.А., Ковальская Н.Я. География населения СССР. М.,1980




12

33 %

-

12

Экономическая и социальная география. Основы науки. Под ред. Голубчик М.М. – М.: Владос ,2003

5 дана

-

60 %

-

13

Максаковский В.П. Географическая картина мира. Кн. 1: Общая характеристика мира. – М.: Дрофа,2003

20 дана

-

100 %

+

14

Максаковский В.П. Географическая картина мира: 230 «каналов углубления» к курсу «Эконом. и соц. геог. Мира» (10 кл.)-Ярославль: Верх.-Волжс. Кн. Изд-во. Ч.З.: Глобальные проблемы человечества.-1996.-160 с.

1 дана

-

10 %

10 %

15

Максаковский В.П. Географическая картина мира: 230 «каналов углубления» к курсу «Экон. и соц. география мира» (10 кл.).- 2-е изд., испр. И доп.- Ярославль: Верхняя Волга. Ч. 1.: Общая характеристика мира.-1998.-320 с.

1 дана




10 %

10 %

16

Перцик Е.Н. Города мира: География мировой урбанизации:Учеб. Пособие.- М:Междунар. Отношения,1999.-380 с

2 дана

-

20 %

-

17

Максаковский В.П. Экономическая и социальная география мира: Учеб. М.:2000

8 дана

-

80 %

-

18

Экономическая и социальная география СССР. В 2-х т. Учеб. Под ред. В.Я. Рома. М.: Просв.,1986

35




100 %

-

19

Максаковский В.П. Географическая картина мира. 2 бөлім. Общая характеристика мира. – М.: Дрофа,2003










10 %





5. Пән бойынша дәріс конспектілері

1 апта

1 кредит сағат.

1 дәріс



Тақырыбы: Дүние жүзінің қазіргі саяси картасы.

Дәріс мазмұны. 1. Дүние жүзі елдерінің санымен топтамасы.

2.Дүние жүзі елдерінің типологиясы.



Дәріс мақсаты: Дүние жүзі елдерінің саяси орнымен танысып, олардың топтамасына, типологиясына сипаттама беру.

Қажетті сөздер: объект, дүние жүзі елдері, тәуелсіз елдер, отаршыл елдер, БҰҰ, мүше, гигант-елдер, халық, территория.

1. Дүние жүзі елдерінің санымен топтамасы.

Белгілі орыс географы Н.Н. Баранский өз жұмыстарының бірінде жазып өткен – мемлекет өзінің табиғи, шаруашылық, мәдени және саяси жағынан – географияның негізгі объекті болады, сондықтан мемлекеттердің саны және топтамасы сұрағы үлкен қызығушылықты тудырады.

20 ғ. бойы жалпы дүние жүзі елдерінің саны өсіп тұрды. Бұл ең алдымен Бірінші дүние жүзілік соғыс және Екінші дүние жүзілік соғыс нәтижесіндегі жер бөлінуден пайда болды. 2000 жылғ мәліметтерге қарағанда дүние жүзінде 225-230 ел бар.

Сонымен қатар 20 ғ. тәуелсіз мемлекеттер саны да өсуде және саяси тәелді елдер саны азаюда. Соғыстан соңғы дүниенің бөлінуі, сонымен қатар империализмнің отарлау жүйесінің ыдырауы да 1945 жылдан кейін саяси тәуелсіздікті Азия, Африка, Америка, Океания және Европаның (Мальта) 102 саны алды. Ал өзін өзі басқара алмайтын елдер саны (кология, протекторат, теңіз департаменттері және т.б.) 1900 жылғы 130-дан 2000 жылы 35 дейін төмендеді. Қазір олар Кариб теңізінде және Океанияда аралдық мекендер.

Тәуелсіз мемлекеттердің санын анықтаған кезде маңызды сілтеме ретінде мемлекеттердің БҰҰ-ғы мүшелігі.

БҰҰ мүшелерінің санының өсуі 1950-1989 жылдар арасында негізінен отаршылдықан жаңа босаған елдер кірген. Олар солай атайды да, босаған елдер. 1990-2000жж БҰҰ құрамына тағы да бірнеше босаған елдер кірді, олар (Намибия, Эритрея және т.б.), сонымен қатар БҰҰ мүшелер санының өсуі постсоциалисттік елдердің кіру нәтижесінде болды.

Елдер жылдан жылға өсіп жатқан соң, оларға нақты бір топтама жасау керек, олар әдетте бірнеше критерий бойынша жасалады.

Территория көлемі бойынша елдер өте ірі, ірі, орта, кішкене және мүлдем үсақ болып бөлінеді. Дүние жүзінің ең ірі елдерінің бірінші ондығына немесе гигант –елдер жатады: Ресей (17,1 млн км2), Канада (10,0), Қытай (9,6), АҚШ (9,4), Бразилия ( 8,5 ), Австралия (7,7), Үндістан (3,3), Аргентина (2,8) Қазақстан (2,7) және Судан (2,5). Бұл елдер мекендейтін құрлықтың 55% алып жатыр.

Халық саны бойынша да осындай топтама жасалады. Бұл жағдайда да дүние жүзінің бірінші 10 елі ерекше көзге түседі, олар дүние жүзі халқының ¾ бөлігін өз жерлерінде шоғырлап отыр: Қытай (1261 млн адам), Үндістан (1014), АҚШ (281 ), Индонезия (212), Бразилия (170), Пакистан (156), Ресей (145), Бангладеш (129), Жапония (127), Нигерия (112).

Халқы саны 50-ден 100 млн –ға дейін елдер саны 13: Европада - Германия, Франция, Ұлыбритания, Италия және Украина; Азияда – Вьетнам, Филиппины, Тайланд, Иран және Турция; Африкада – египет және Эфиопия және Латын Америкасында Мексика. 55 елде халық саны 10-нан 50 млн-ға дейін болатын. Ал халық саны 1 млн-нан 10 млн-ға дейін болатын елдер одад да көп.

Географиялық орнының ерекшеліктері бойынша олар көп жағдайларда Дүние жүзілік мұхитқа шығатын және шықпайтын болып бөлінеді. Теңіз маңы елдері арасында аралды елдерді бөлуге болады( мысалы, Европада Исландия және Ирландия, Азияда Шри-Ланка, Африкада Мадагаскар, және т.б.). Аралды елдердің бір түрі – ол архипелаг –елдер. Мысалы Индонезия 13 мың аралда, Филиппины 7000 және Жапония шамамен 4000 аралда орналасқан.

Дүние жүзі мұхитына 42 мемлекет шыға алмайды. Олардың ішінде ТМД елдерінен – 9, Европа – 11, Азия – 5, Африка -15 және Латын Америкасынан – 2. Дүние жүзілік мұхитына тікелей шығыс болмаса ол елдің географиялық орнының жағымсыз жағдайларына жатады.



2.Дүние жүзі елдерінің типологиясы.

Дүние жүзі елдерінің типологиясы - өте күрделі әдістемелік мәселелердің біріне жатады. Оның шешуімен эконом-географтар, экономисттер, саясаттанушылар, әлеуметтанушылар және басқа ғылымдардың өкілдері.

Белгілі жағдайда елдер типологиясы тарихи категория саналады. Дүние жүзілік социалисттік жүйенің ыдырауынан кейін елдер келесі типология бойынша бөлінеді: 1) экономикалық тұрғыда жоғары дамыған; 2) даму үстіндегі; 3) өтпелі экономикасы бар елдер. Сонымен қатар дамыған елдер және даму үстіндегі елдер типологиясы болып та бөлінеді.

Соңғы жылдары халықаралық статистика Дүние жүзілік банкпен ұсынған елдермен әлем территорияларының нақты типологиялық топтамасын ұсынды. Ол топтама Валдық ішкі өнім көрсеткішіне негізделген, сондықтан негізгі 3 топқа бөлінеді. Біріншіден, бұл төмен пайдасы бар елдер, олар: Африканың 42, Азияның 15, Латын Американың 3, Океанияның 1 және ТМД елдерінің – 6 (Армения, Азербайджан, Қырғызстан, Молдавия, Тәжікстан, Түркменистан) елдері. Екіншіден, орташа пайда сы бар елдер, олар өзара орта пайдадан төмен елдерге (Европаның -8, ТМД – 6, Азиягығ -9, Африканың -10, Латын Америкадан -16, Океаниядан -8 ел) және ортапайдадан жоғары елдер (Европаның 6, Азияның 7, Африканың 5, Латын Америкасының 16 елдері ) жатады. Үшіншіден, жоғары пайдасы бар елдер: оларға Европанығ 20 елі, Азияның 9, Африканың 3 ,Солтүстік Американың 2, Латын Американың 6 және Океанияның 6 елдері жатады:Жоғаы пайда бар елдер қатарына «үлкен жетілік» елдері жатады, сонымен қатар Жапония, Мальта, Кипр, Катар, БАЭ, Бруней, Бермуд, Багам, Мартиника, Реюньон аралдары жатады.

ІВӨ көрсеткіші дамыған және даму үстіндегі елдер арасында толық нақты шекара қоя алмайды. Мысалы, кейбір халықаралық ұйымдар сандық шек ретінде адамның бір басына 6000 доллар көрсеткішін алады. Ал егер оның негізіне екі мүшелік типологияны алатын болсақ, онда барлық бұрыңғы социалисттік елдер өтпелі экономикалы, соның ішінде Ресейде бар, олар даму үстіндегі категорияға жатады, ал кувейт, Катар, БАЭ, Бруней, Бахрейн, Барбадос, Багамы аралдары – экономикалық тұрғыда дамыған елдер категориясына жатады.



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет