Негізгі бөлім Банктер мен банктен тыс мекемелерд


Бухгалтерлік тұрақты уақытша



жүктеу 0.79 Mb.
бет3/5
Дата30.03.2018
өлшемі0.79 Mb.
1   2   3   4   5
Бухгалтерлік тұрақты уақытша

Табыс айырмасы айырмасы

- уақытша айырманың салықтык эффектісі сол есептік кезеңде не төленеді, не жойылады, оның мөлшерін ағымдағы кезеңнің салықтық мөлшерлемесі бойынша жалпы уақытша айырманың сомасынан аныктайды. Егер де келесі жылға корпоративтік табыс салығының мөлшерлемесі өзгеретін болса, онда ол сол өзгерген мөлшерлемесі бойынша алынады.

- кейінге қалдырылған салықтарды осы есептік кезеңге сәйкес келетіндей етіп түзетеді. Түзету сомасы 4310 шотта көрініс табады.

Мысалы. Кәсіпорын 2002 жылғы нәтижесі бойынша келесі нәтижені алды делік:

Бухгалтерлік есеп мәліметі

Жылдық жиынтық табыс туралы деклорацияның мәліметі және жасалған шегерімдер

Көрсеткіштер атауы

Сомасы, мың теңге

Көрсеткіштер атауы

Сомасы, мың теңге

1

2

3

4

1. өнімді (жұмысты, қызметті) сатқаннан түскен табыс

10200

1. жылдық табыс, оның ішінде:

- өнімді (жұмысты қызметті) сатқаннан түскен табыс

10400

10200

200

2. сатылған өнімнің (жұмыстың, қызметі) өзіндік құны, соның ішінде

-7312 негізгі құралдардың амортизациясы

-7313 жөндеуге кеткен шығыстары


7015

217

94

2. тауарды (қызметті, жұмысты) сатымен байланысты шығыстары 7620 теңге (7015-217-94+916)

7620


3. кезең шығыстары

жалпы және әкімшілік шығыстары, оған кіретіндер:

-7314 басқару және шаруашылық шығыстары

-7315 бюджетке төленетін, айыппұл санкциялары

-7316 нормадан жоғары жасалған іс-сапарының шығыстары

-7317 кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес шығыстары (мүшелді тойларына сыйлық тарту, бассейн абономенттерін өтеу т.б)

-7318 салықты есептеу

3.2. пайызды төлеуге байланысты шығыстар (шетел валютасында резидент еместерден 03.01.02 ж. 10000 доллар немесе 1506000 теңге 2 жылға несие алған, 9% жылдық пайызда үстеме төлейтін болып, яғни 135540 теңге (1506000х9%))



3. марапаттау (Лондон банкаралық мөлшерлемесі бойынша, несиені алған күні оның деңгейі 2,455 құраған):

- бірінші шектеу кезіндегі марапаттау сомасы (Лондон банкаралық нарығының 2-еселенген мөлшерлемесі пайдаланған: 73945 теңге (150600х(2,455х2)%)

- қосымша шектеуді ескеріп, есептелген марапаттау сомасы: 0+135540х15/30=67770 теңге

67,77







4. бағамның теріс айырмасы (200-бағамының оң айырмасы; 900,23-салық салынатын табыс, оң да, теріс те бағамы ескерілмей есептелген; енді осы соңғының 50% аламыз ((200+50%х900,23)>400 т. Бұл толық колемде шегерімге жатады, өйткені ол бағамның теріс айырмасына қойылған шектеуден аспаған)

400







5. салықтар (оның 500 мың теңгесі осы кезеңде, 50 мың теңгесі – откен кезеңде төленген)

550


Төлем көзінен ұсталатын салықтар. Төлем көзінен ұсталатын салықтар 15% мөлшерлемесі бойынша ұсталады, сондай-ақ ол Қазақстанда жұмыс істейтін резидент еместердің де табысынан үсталады. 15% мөлшерлемесі бойынша төлем көзінен ұсталатын табыстардың қатарына:

- дивиденттер;

- депозиттер бойынша марапаттаулар (жеке тұлғалардың банкке және ұйымдарға салған салымдары бойынша төленетін депозиттері және ҚР ҰБ лицензиясын алып банктің кейбір операцияларын жүзеге асырғаны үшін төленетін депозиттері кірмейді);

- ұтыс;

- занды тұлғалардың төлейтін марапаттау сомасы (банк-резидент, зейнетақы жинақтау қоры, төлейтін марапаттау сомасы кірмейді);

- бағалы кағаздарды шығарғаны үшін төленетін марапаттау сомасы.

Егер де ұтыстардан, марапаттаудан табыс салығы ұсталса жөне оларды растайтын құжаттары болса, онда олар корпоративтік табыс салығынын зачетына жатқызылады.

Резидент емес занды түлғалардың таза табысынан 15% мөлшерлемесінде салық ұсталынады. Олардың таза табысы салық салынатын табыс пен корпоративтік салық сомасының айырмасынан шығады.

Резидент еместердің Қазақстан Республикасының көзінен алатын табыс түрлерінің катарына мыналар жатады:

- өнімді, жұмысты, кызметті сатқаннан алынған табыстары;

- басқару, қаржылық, аудиторлық, маркетингтік т.б. көрсеткен қызметтерінен алынған табысы;

- мүліктердің құнының өсімінің арқасында алынған табыстары;

- талап ету құқына жеңілдік жасаудың арқасында алынған табыстары;

- айыппұл және өсімдерден түскен табысы, бүл айыппұлдар мен өсімдер өз міндеттемесін тиісті орындамаған резиденттерге де, резидент еместерге де салынады;

- дивиденд түрінде алынған табыстары және үлестік қатысудан алған табыстары;

- роялти нысанында алынған табыстары;

- жалға беруден алған табыстары;

- халықаралык тасымалдау процесінде транспорттық қызмет көрсетуден алған табысы;

- резиденттердің төлеген ұтыстары;

- тегін алынған мүліктерден түсетін табысы;

- баска да қызметтерден түсетін табыстары.

Резидент емес заңды тұлгалардың табысына салынатын салықтың тәртібі Қазақстан Республикасындагы тұрақты ұйымдардың қызметі арқылы жүзеге асады. Резидент емес заңды тұлғалардың табысына тұрақты ұйымдардың қызметімен байланысты барлық табыс түрі жатады.

Жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы. Жеке тұлғалар бойынша бюджетпен есеп айырысу есебі 3140 пассивтік шотында жүреді.

Жеке табыс салықты төлеуші

Салық салынатын объектісі

Салық мөлшерлемесі

Салық кезеңі

Салық салынатын объектісі бар

Төлем көзінен алатын табысына салатын салық

Төлем көзінен алатын табысына салмайтын салықтар

1. ұтыс, марапаттау, дивиденд түріндегі табысы (сақтандыру қоры бойынша марапаттауды қоспағанда) – 15%

2. адвокаттар және жеке нотариустар - 10%

3. басқа да табыстар: - 15 есе еселенген жылдық есептік көрсеткішке дейіні – салық салынатын табыстың сомасынан 5%; 15 еседен 40 есе еселенген жылдық есептік көрсеткішке дейін – 15 еселенген жылдық есептік көрсеткіштен салық сомасы +10% одан артық сомадан; 40 еседен 600 есе еселенген жылдық есептік көрсеткішке дейін – 40 еселнген жылдық есептік көрсеткіштен салық сомасы +20% одан артық сомадан; 600 есе еселенген жылдық есептік көрсеткіштен және одан әрі қарай – 600 еселенген жылдық есептік көрсеткіштен салық салу сомасы +30% одан артық сомадан

Күнтізбелік жылы

Салық салынатын объектісі бар, Қазақстан Республикасының резиденттік емес жеке тұлғасы

Төлем көзінен алатын табысына салынатын және салынбайтын салықтар

Резиденттік емес жеке тұлғалардың табысына салық салудың ерекшеліктері төменде текс бойынша келтірілген




Төлем көзінен салық салынбайтын табыстар. Төлем көзінде салык салынбайтын табысқа салық төлеушнің келесі табыс түрлсрі жатады: мүліктік табысы, жеке кәсіпкерлердің салық салынатын табысы, адвокаттардың табысы және жеке нотариустардың табысы және т.б.

Резидент емес заңды тұлгалардың табысына салық салудың ерекшеліктері. Жекс шетел тұлғаларының табыстарына салық салу кезінде резиденттердегі қағидалар пайдаланылады, осыған сәйкес салық төлеушілер резиденттік және резиденттік емес болып болінеді.

Салық салу мақсатыңда жеке тұлға, егер де олар келесі тұжырымдамалардың кез келгеніне жауап берсе, онда олар Қазақстан Рсспубликасының резиденті болып саналады:

- Қазакстан Республикасына занды жолымен келген (тұрғылыісгы болу үшін);

- Қазақстан Республикасына біршама уақытқа келген;

- Қазақстан Республикасына 183 календарлық күнінен кем емес уақытқа келген. Егер де Қазақстан Республикасында шетелдік жеке тұлғасының тұрған күні

ағымдағы жылы 31 калеңдарлық күннен кем болмаса және ағымдағы салық кезеңімен аякталатын, үш жылдық кезең ішіндегі календарлық күні 183-тен кем болмаса, онда ол "біршама уақытқа келген" деген тұжырымдамаға сәйкес келеді.

Қосылган құн салыгы. Бұл өндіріс процесіне және тауардың (жүмыстың, қызметтердің) айналысына косылған, сату айналысына салынатын құн бөлігінің бюджетке аударылатын, қосылған құны салығы болып табылады, сондай-ақ Қазакстан Республикасының аумағына тауарларды импорттау кезінде жасалатын аударымдар. Бюджетке төлеуге жататын (тиісті) қосылған құн салығы тауар айналымына қосылған кұннан, орындалған жұмыстан, көрсетілген қызметтеи үсталынады.

Қосылған құнға салынатын салық объектілері болып, салық салынатын айналым және салық салынатын импорт болып табылады.

Сондай-ак, еңбек ақы заттай түрде төленген жағдайда берілетін тауарлардың құнына қосылған құнға салынатын салық енгізіледі.

Салықтан босатылған тауарлардан баска, сырттан әкелінетін тауарларға салық салынады.

"Сату" термині тауарларға қатысты қолданғанда сатуды, айырбастауды, ақысыз беруді немесе кепілге салынған тауарларды кепілдікке зат ұстаушының меншігіне беру және жұмыстар мен қызметтерді орындау деп білеміз.

Қосымша кұнға салынатын салық бойынша есепте түрғаң немесе тұруға міндетті кәсіпкерлік, яғни заңды тұлғалар салық төлеушілер болып табылады.

Қазақстан Республикасының қатысуымен жасалған халықаралық шарттарда түсті және кара металлдардың сынығын коспағанда, тауарлардың экспортына нольдік мөлшерлеме бойынша салық салынады.

Қосымша құнға салынатын салықтың мөлшерлілігі салық салынатын айналымның 16 пайызын құрайды (КҚС-нан босатылған айналымды қоспағанда).

Салык салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге жататын косылған кұн салығының (ҚҚС) сомасы сатылған тауарға есептелген КҚС сомасы мен, алынған тауар үшін төлеуге жататын ҚҚС сомасының арасындағы айырмасынан шығады.

Қосылған құн салығын төлеуші

Салық салынатын объекті

Салық мөлшерлемесі

Салық кезеңі

ҚҚС бойынша есепте тұрған тұлғалар қосылған құн салығын төлеуші болып табылады

Салық салынатын айналым

ҚР аймағында сатқан кезде 16 пайыз мөлшерінде салық салынады. Экспортқа сатқан кезде, оның нольдік пайызы алынады

КалендарлықайЕгердеайсайынтөленетінҚҚСсомасыМЕКаспасаондатөлеукезеңітоқсансайынтөленетінболыпшешіледіАлауылшаруашылығыныңөнімінөндіретіндерүшінтөлеукезеңісалықтықжылболыптанылады

ҚР кедендік заңына сәйкес ҚР-ң аймағына тауар әкелуші (импорттаушы) тұлғалар қосылған құн салығын төлеуші болып табылады.

Салық салынатын импорт

16%




Қосылған құн салығын төлеушінің тауарды (жұмысты, кызметті),сатуы бойынша жасаған айналымына салық салынады жене ол салық салынатын айналым болып табылады; Салық Кодексімен босатылғандар немесе Қазақстан Республикасы өнімді сатудың орны болып табылмаса, онда олар салық салынатын айналымға кірмейді. Салық салынатын айналымның деңгейін қосылған құн салығының сомасына қоспай, тариф пен тараптардың мәмілесі бойынща белгіленген бағасын қолдана отырып, тауардың (жұмыстың, кызметтің) сатылатын құнын негізге ала отырып анықтайды.

Қазақстан Республикасының аймағына сырттан (импорттан) келген тауарларға салық салынады (қосылған құн салығынан босатылғаннан басқасы). Оларға салынатын салықтың деңгейі Қазақстан Республикасындағы кеден заңына сәйкес анықталады және оларға кеден кұны да қосылады.

Қосылған кұн салығын анықтау үшін сату орны болып мыналар танылады:

Тауар бойынша

Жұмыс пен қызмет бойынша

Тауарды тиеу орны,егерде жабдықтаушы, алушы немесе үшінші тұлға болса

Қозғалмайтын мүліктің тұрған жері, егер де жұмыс пен қызмет осы мүлікпен байланысты болса;

Алушығатауардыберуорны

Жұмыс пен қызметтің нақты жүзеге асқан жері, егер олар сол мүліктің қозғалысымен байланысты болса;




Қызмет көрсеткен нақты орны, сол қызметке қатысты болса, мәдениет саласы, өнер, білім, спорт;




Кәсіпкерліктің орны немесе жұмысты, қызметті сатып алушының кез келген қызметі, келесідей жұмыспен қызметке қатысты болса:

Байланыс, кеңес аудиторлық, инжиниринголық, бухгалтерлік қызмет көрсетсе, туризмді ұйымдастырушы болса, т.б.

Тауар (жұмыс. қызмет) алушы бюджетке төленетін жарнасы бойынша салык сомасын анықтаған кезде қосылған құн салығының сомасын зачетка жатқызуға құқығы бар. Зачетқа жатқызылатын айналымды есептеген кезде қосылғаи кұн салығын төлеуші пропорционалды немесе бөлек есептелінетін әдісті тандай алады. Пропорционалды әдісте қосылған құн салығын жалпы айналымдағы сомадан үлес салмағы бойынша аныктайды және соның денгейінде зачеткда жатқыза алады. Ал бағалы қағаз бойынша операциясының кезінде сату бойынша айналымына, оның өсімі қосылады. Ал балек есептелінетін әдісте салық төлеуші шығыс сомасы бойынша және алынған тауардың (жұмыстың, қызметтің) қосылған құн салғының сомасы бойынша жеке есептеулер жүргізеді және салық салынбайтын айналымның үлес салмағын және олардың сомасын анықтауға көмектеседі. Салық салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге жататын қосылған құн салығының сомасы айналым бойынша есептелген қосылған құн салығының сомасы мен зачетқа жаткызылған салық сомасының айырмасы ретінде анықталады.

Салық салынатын айналым резидент еместерден алынған жұмыс пен қызмет, қосылған құн салығын төлеуші болып табылмайды. Егер де ол жұмыс пен кызметтің сату орны Қазақстан Республикасы болса, онда қосылған құн салығын салуға жатады.

Қосылған күн салығы салынатын тауарларды тиеуді, жүмыстарды атқаруды немесе қызмет көрсетуді жүзеге асыратын қосымша құнға салынатын салық бойынша есепте тұрған салық төлеуші аталған тауарларды, атқарылған жұмыстарды немесе керсетілген қызметтерді қабылдап алатын тұлғаға салық шот-фактурасын ұсынуға міндетті.

Акциздік (жанама) салық — сатып алушы төлейтін тауардың бағасына немесе тарифіне қосылатын жанама салық болып табылады.

Акцизді есептеген кезде 1210 шоты дебеттеліп, 3140 шотының "Акциз" деп аталатын субшоты кредиттеледі.

Акцизді төлеушілер

Салық салынатын объектісі

Салық мөлшерлемесі

Салық кезеңі

ҚР-ң заңды тұлғалары, сондай-ақ олардың құрылымдық бөлімшелері, жеке тұлға;

-7319 акцизделетін (акцизделген) тауарларды ҚР-ң аймағында шығару;

-7320 акцизделген тауарларды ҚР-ң аймағынан кедендік бекет арқылы шығару;

-7321 жаңа және көтерме саудасы арқылы бензинді ҚР-ң аймағына сату;

-7322 тәркіленген, тегін алған тауарларды ҚР-ң аймағында сату;

-7323 акцизделген қызмет түрлерін ҚР-ң аймағында жүзеге асыру

Акцизделген тауарлармен жасалған операция:

-7324 спирттің барлық түрлері;

-7325 алькогольді өнімдер;

-7326 темекі өнімдері;

-7327 құрамында темекісі бар басқа да өнімдер;

-7328 балық уылдырықтары;

-7329 алтыннан, қоладан жасалған зергерлік бұйымдар;

-7330 бензин, дизельдік отыны;

-7331 жеңіл автомобильдер;

-7332 газбен жанатын қарулар

-7333 шикі мұнай өнімдері;

акцизделетін қызметтер түрлері:

-7334 ойын бизнестері;

-7335 ұтыс лотореясын жүргізу және ұйымдастыру.

Акциздердің мөлшерлемесін ҚР-ң үкіметі бекітеді және оны келесі жолмен белгілейді:

-7336 пайыздық белгілеу, ол тауардың құнына бөлу арқылы анықталады немесе натуралды жолмен алынады

Календарлық ай




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет