ОңТҮстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы №2 қоғамдық денсаулық сақтау кафедрасы Дәріс кешені Пән



жүктеу 357.58 Kb.
Дата28.04.2019
өлшемі357.58 Kb.

ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК

ФАРМАЦЕВТИКА АКАДЕМИЯСЫ

2 қоғамдық денсаулық сақтау кафедрасы




Дәріс кешені


Пән: «Денсаулық сақтаудағы маркетинг негіздері»
Мамандығы – 5В110200 «Қоғамдық денсаулық сақтау»
Курс-ІІ

Шымкент-2014ж.

Дәріс кешені кафедра мәжілісінде талқыланып, бекітілді.

хаттама №. __ 2014ж.

Кафедра меңг,

м.ғ.д., профессор м.а.: А.М.Жаксыбергенов.




Кредит № 1

1.1 Тақырыбы: Маркетингінің теориялық негіздері. Маркетингінің дамуының тарихи алғышарттары. Маркетингінің негізгі ұғымдары. Маркетингілік қызметке қатысушылар.

2.Мақсаты : Маркетингінің теориялық негіздерімен студенттерді таныстыру. Маркетингінің негізгі ұғымдарымен таныстыру.

3. Дәрістің тезисі:

Маркетингтiң элементтерiнiң пайда болуын XVII ғасырдың ортасына жатқызады. Өнеркәсiптiк революция, шаруашылық мамандандыру, жергілікті тауарлық нарықтардың қалыптасып, маркетинг қызметінің бірінші импульсін берді. Тауар өндiрушiлермен тауарды айырбастау, айырбастың шарттарын, тауарлардың бағасын анықтау үшін серіктес табу қажет болды. XX ғасырда маркетинг, нарықты зерттеудің көмегімен бизнес еніп, Еуропа және Америка фирмаларында нарықты зерттеу бойынша бөлімшелер ұйымдастырылды. Маркетинг ғылымын ұйымдастыруға арналған жұмыстардың тәжірибесін қорыту негізінде біртіндеп-маркетингті басқарудың жекеленген, жаңа ағымы кристалдана бастады. 60-шi жылдарының басында делдалдар және тұтынушыларға кәсiпкерлердiң әсер етуінің зардаптары туралы үлкен эмперикалық материал толтырылды.

Маркетингтің теориялық және тәжірибелік жетістіктеріне жеткен ғалымдарда пайда болды.1980 жылдың аяғы 90-жылдың басында әлемдік маркетингтің үрдісі байқалады. 1992 жылы Әлемдік маркетинг бойынша Канберрадағы (Австралия) Халықаралық конференцияда «Маркетинг - кәсiпкерлiктi бiлдiредi» атымен жарияланды. Маркетинг эволюциялары үрдісінде –бұл маркетингтің анықтамасының экономикалық санасы ретінде бірмәнді түсіндіру қалыптаспады. Американдық маркетинг қауымдастығының мәліметі бойынша , маркетингтің 2000-нан астам анықтамасы бар.

Маркетинг-айырбас арқылы мұқтаждықтар және қажеттілікті қанағаттандыруға бағытталған адамгершілік қызметтің түрі. (Ф. Котлер ).

Маркетинг –бұл болжау, басқару және тауарға сұранысты қанағаттандыру, қызмет, ұйым, адамдар, аймақ және идеясы. (Д.Ж.Эванс).

Ұйымдардың және жеке тұлғалардың мақсаттарын қанағаттандыратын, тікелей айырбас қызметі және тауар, ойды жүзеге асыратын және жоспарлау үрдісін маркетинг көрсетеді. (Америкалық маркетинг қауымдастығы)

Маркетинг эволюциясының әлемдік ғылымы және маркетинг саласының тәжірибесі дәлелдеп және бірнеше тұжырымдаманың қатарларын ұсынды.

Өндiрiстiк тұжырымдама тұтынушылардың түсінікті және қолжетімді тауарларды қалайтынын бекітеді.

Тұтынушыны жоғары сапа емес, тауарды көп алу қызықтырады. Тауарды жетілдіруінің тұжырымдамасы, тұтынушылардың ең жоғары сапаны жақсы қолдану кезіндегі қасиеттері және мінездемеге ие болатын тиесілі тауарды алуы, кәсіпкерлердің жоғары сапалы өнімнің өндірісі және оның тұрақты әбден жетілдіруіндегі күш-жігерлер шоғырландыруы керек екенін бекітеді.

Бұл тұжырымдама шектеулі өткізу нарығы бар бар қызметтер және тауарды өндірушілерді немесе сол тауарларды артық өндірудің өткізу салдарынан машақаттанатын кәсіпкерлерді жиірек ұстап тұрады.

Маркетинг тұжырымдамасы бойынша, кәсіпорынның мақсатқа жету кепілдігі, әсіресе ұзақ мерзімді, мұқтаждықтар және мақсаттық нарықтардың анықталуы, бәсекелестерге қарағанда әдістермен қажеттілікті қанағаттандыру түсіндіріледі.

Табиғаты бойынша коммерциялық күштердің интенсификациясының тұжырымдамасына сәйкес, тұтынушылар барлық шығарылатын өнімдерді кәсіпорындардан сатып алмайды. Сондықтан кәсіпкер сатудың агрессивті саясаты өзінің тауарларын интенсивті түрде алға бастыруы керек.

Маркетинг тұжырымдамасы : тұтынушылар, олардың мұқтаждықтары және сұраныстары, топтың айқын анықталуы; мұндай есеппен тұтынушылардың таңдаулы тобына әсер ететін, өндiрiстiң рентабельділігін алу үшін шаралардың өңдеуін анықтайды.

Әлеуметтiк -этикалық маркетингтiң тұжырымдамасы мұқтаждықтар, қажеттiліктер және мақсаттық нарықтардың мүдделерiнiң анықталуы және тұтынушылардың бәсекелестерге қарағанда тұтынушы және қоғамның аманшылығын нығайтудың және негiзiн көрсетеді.

Өзара әрекеттесудің маркетингі - бұл қатысушы тараптардың (коммуникациялар ) мәмiлелерiндегi мақсаттарын қанағаттандыруға бағдарланған тұжырымдамасы. Кәсiпорынның жоғарғы басқаруына дейін, тұтынушыға тiкелей қызмет етушi кәсiпорынның барлық қызметкерлерінің арасында маркетингтiң функцияларының түсiндірілуі және орындалуын үлестiру, жауапкершiлiктiң кеңейтілуi, бір уақытта маркетингті ұйымдастырудың әдiстері бар. Маркетингтiң бұл түрi - нақты форма және потенциалдық тұтынушылардың топтарының қамтуының дәрежесі ғана емес, кәсiпкердiң тауарына тұтынушының сұраныс арқылы бiлдiретiн қатынасын да есепке алады.

Маркетинг - қызметтiң кез келген түрiнiң табысты жүргiзуiнің коммерциялық және коммерциялық емес әмбебаб құралы .

Маркетингтiң кешенiнiң келесi негiзгi элементтерiн ерекшелейдi:

1. Адамдар - бұл потенциалдық және кәсiпкерлiк ұйымның тауарларының қазiргi тұтынушылары.

2. Өнiм - потенциалдық және кәсiпкерлiк ұйымның қазiргi тұтынушы тұратын мақсаттық нарықта шығарылатын тауары.

3. Орын (үлестiрiлу ) - бұл кәсiпкерлiк ұйымның тауарларының таратуының әдiстерi. (нақты көтерме және бөлшек сатудан тұратын жүйе немесе көтерме)

4. Баға - кәсiпкерлiк құрылымның тауарларының нарықтық құны.

5. Алға басу - өткiзудi ынталандырудың нақтылы жүйесі.

6. Позиция (тұжырымдама )- өзіндік маркетинг қызметiне кәсiпкердiң көзқарастарының нақтылы жүйесi.

1. (promotion ) алға басу

2. (product ) өнiм жүйе

3. (place ) «4 Р 5 Р 6 Р» орын

4. (price ) баға

5. (people ) адамдар

6. (position ) /концепция позиция.

Сайып келгенде, маркетингтiң кешенi - мақсаттық нарықтардың қажеттiлігiн қанағаттандыруға манипуляция жасауға ең жақсы түрімен тырысатын ұйым маркетинг қызметінің параметрлерінің басқаруларының жиынтығы. Кешен маркетингтер бағытында, маркетинг-микс атауларын алатын маркетинг әсерлерiнiң бағдарламалық жобалары өнделедi.

Маркетинг - микс, маркетинг және менеджменттiң жоспарлау жүйесiндегi қорлардың ұтымды орналастыруын 4 түпкі тұтынушыға тауарды жылжытуға және қызметтердің сатуы бойынша шаралардың кешенді бағдарламасы болып саналады. Маркетингте өте жиi қолданылатын түрі – маркетинг- микстің төрт субмиксасы қосылады. Бұл - тауарлық микс; келiсiм миксi; коммуникатив миксi; таратушы микс.
4.Иллюстрацияланған материалдар : презентация (13 слай ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. - 320 б.
6.Қорытынды сұрақтар (қайтымды байланыс):

1. Маркетингінің теориялық негіздері қандай?

2. Маркетингінің дамуының қандай тарихи алғышарттарын білесіз?

3. Маркетингінің қандай негізгі ұғымдарын білесіз ?

4. Сіздің ойыңызша маркетинг қызметіне қатысушысы кім болуы мүмкін?

1.2 Тақырыбы: Маркетингілік орта. Маркетингілік зерттеулер. Маркетингілік зерттеулер өткізу қағидаттары мен əдістері.
2.Мақсаты : Маркетингілік орта. Маркетингілік зерттеулер ұғымымен студенттерді таныстыру. Маркетингілік зерттеулер өткізу қағидаттарыжәне əдістерімен таныстыру.
3.Дәрістің тезисі:

Маркетингтік зерттеулер (ағылш. márketing reséarch) — нарық экономикасының нарықтары мен бәсекелестері, тұтынушылардың қалауы, қолданбалы әлеуметтану бағытымен, бизнес зерттеу түрін түсіну болып табылады.

Статистикалық ғылым сияқты маркетинг зерттеулерiнiң саласы 1923 жылы ACNielsen Company серiктестiгiмен бірге құру (Arthur Nielsen ) Артур Нильсонмен басталды.



Маркетинг зерттеулерiнiң түрлерi

Маркетинг зерттеулерiнiң көптеген түрлері болады:

Инициацияның фазасы


  • сегменттеулер (segmentation research ) - потенциалдық сатып алушылардың демографиялық, психологиялық және мінез-құлық мiнездемелерiн анықтайды

  • сұраныстың бағасы (demand estimation ) - осы өнiмге сұраныстың жуық шамамен деңгейлерiн анықтайды.

  • сатуларды болжау (sales forecasting ) - сатуларды күтiлетiн деңгей сұраныстың осы деңгейiнде анықтайды.

  • тұтынушылардың шешiм қабылдаудағы процессiнiң зерттеуi (consumer decision process research ) - сатып алушылармен қолданылатын, шешiм қабылдаудың процессі және сатып алуда және адамдардың себебiн анықтайды.

  • өнiмнiң орнын анықтауының зерттеуі (positioning research) - мақсаттық нарық бәсекелестерге қарағанда қандай марканы көредi? Тұтынушыға марка не үшін керек ?

  • Өңдеудiң фазасы

  • бағаның икемдiлiгін зерттеуді (price elasticity testing )- тұтынушылар қаншалықты бағалардың өзгерiсiне сезімталдығын анықтайды.

  • тұжырымдамаларды тестілеу (concept testing )– тұтынушыларды бағалау үшiн

нақты тұжырымдамаларды қабылдайды.

• Марканың атауын тестілеу (brand name testing ) –марканың атауына қарап тұтынушылар сезінеді.

• Марка имиджін зерттеу (brand equity testing ) - тұтынушылар қаншалықты қолайлы маркаларды көредi

Тәжiрибелi өндiрiс және тестілеудiң фазасы

• Сыналатын маркетинг (Test marketing ) – кең нарыққа жіберуге өнімді шектеулі түрде шығару.

•Іскерлiктi тестілеу (usability testing ) - сайтты қолданушылар немесе бағдарламалық қамтамасыз етуде интуицияны қолданып анықтайды.

•Жарнама және тауарды жылжытуды тестілеу (advertising and promotion research ) - сатып алуда тұтынушының мiнез-құлығына қаншалықты тиімділігін ықпал етедi.

Маркетинг зерттеулерiнiң әдiстерi



Әдiстемелiк, барлық маркетинг зерттеулерiне бөлінеді:

  • Сапалы маркетинг зерттеуi –жарнамаға мүмкіндік беретін қатынастың варианттары, қауымдастықтар, сатып алу туралы тұтынушыларымен қабылданудың терең себептерін анықтайтын қабылдау және әдістері.

  • Сапалы зерттеулер табиғатынан барлау беттері болып табылады және «қалай?», «қалайша?» сұрақтарға жауап бередi. Сапалы зерттеулерге терең интервью және фокус-топ әдiстері жатады. Зерттеулердiң бұл түрi өз атауын алмағандықтан емес, қалған барлығы сапасыз нәтиже бермегендіктен, сондықтан алынатын нәтижелер сандық жағдайлар үшiн негiз бермейді.

  • Сандық маркетинг зерттеуi - шешiмдердi алуы үшiн әдетте қолданылады - нақты болжамдарды тексередi - кездейсоқ iрiктеу техникасын пайдаланады. Респонденттердiң үлкен саны кіреді-тұрғындар туралы қорытынды жасау үшін- сұрау және сауал-сұрақ жүргiзулер болып табылады.

  • Бақылаушы техникалар - зерттеушi табиғи шарттарындағы әлеуметтiк құбылыстарын бақылайды - бақылау қиылыса алады (барлық бақылау бір уақытта болады) –немесе соңы (барлық бақылау бір уақытта болады) -өнімнің қолдануы бойынша талдаулар болып табылады.

  • Эксперименталдi немесе тәжiрибелi техникалар - зерттеушi жасанды ортаны кем дегенде бiр айнымалы басқаратын жалған факторлар- сатып алудың лабораториясы және сыналатын маркетинг болып табылады.

  • Зерттеушiлер бiр дизайннан астамын жиi қолданады. Мәселені зерттеу үшін (сапалы маркетинг зерттеуінің дизайны) топтық талқылауларды өткізе алады және қорытынды ақпаратты алу үшін екіншілік зерттеуді бастай алады. Қорытындысында, олар клиент үшін нақты ұсыныстардың жасалуы үшін (сандық маркетинг зерттеуінің дизайны) толық жалпы-ұлттық сұрауды өткізе алады



4.Иллюстрацияланған материалдар : презентация (10 слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. - 320 б.
6.Қорытынды (сұрақтар):

1. Маркетингілік орта ұғымын қалай түсінесіз?

2. Қандай маркетингілік зерттеулерді білесіз?

3.Қандай Маркетингілік зерттеулер өткізу қағидаттары мен əдістерін білесіз?



1.3 Тақырыбы: Медициналық қызметтер нарығының ерекшеліктері. Медициналық қызмет аясындағы нарықтық қатынастар. Медициналық қызметтер нарығындағы маркетингілік қызметке қатысушылар. Медициналық қызметтің ерекшеліктері.

Медициналық қызметтер нарығының функциясы


2.Мақсаты: Студенттерді Медициналық қызметтер нарығының ерекшеліктерімен таныстыру. Медициналық қызмет аясындағы нарықтық қатынастарға анықтама беру.
3. Дәрістің тезисі

Денсаулық сақтау мекемелерінде халыққа ақылы медициналық қызмет көрсетудің шепте тұратын мәселелерінің бірі ол медициналық көмекті қажет ететіндерді қызықтыру арқылы медициналық қызметті өндірушілерге қалайда тарту, назарын аудару және ұстап қалу.

Сонымен денсаулық сақтау саласының маркетингі әлеуметтік маркетингке қатысты, ал барлық тауарлар және денсаулық сақтауға байланысты қызмет түрі - әлеуметтік тауарға жатады. Денсаулық сақтау саласында тауарға немесе медициналық қызметке сұранысты зерттеу іскерлік жұмыстың алғашқы кезеңінде қаралады, ал нарықтық экономика жағдайында әр түрлі меншіктік медициналық мекемелер іскерлер ретінде болады.

Медициналық маркетинг – бұл халықтың медициналық тауарлар мен қызметке қажеттілігін қанағаттандыру үшін сұранысты зерттеу арқылы ұйымдастырылатын іс – шаралардың жиынтығы.

Маркетингтік зерттеулердің нәтижесі ретінде медициналық тауарларды және қызметті өндірудің бағыттары айқындалады. Денсаулық сақтау саласының маркетингіне халық денсаулығын сақтауға және нығайтуға қатысы бар барлық тауарлар және қызмет түрлері , мәліметтер, мамандар, мекемелер, ұйымдар, ұжымдар т.б. кіреді.

Медициналық қызметті бәсекелік жағдайда ұйымдастырғанда нақты емдеу – профилактикалық мекемеге бағыттау үшін жарнаманы тиянақты пайдалану қажеттілігі туындайды. Жарнамалық саясат жүргізу үшін медициналық қызметтің рыногын үзбей зерттеу керек, ол үшін аурушылдықты және т.б. Халық денсаулығының көрсеткіштерінің өзгеруінің әлеуметтік мониторинг бақылау арқылы бақылап отыру қажет. Қазіргі кезеңде ҚР денсаулық сақтау жүйесінде 1086 аурухана және 3609 амбулаторлық – емханалық медициналық мекемелер бар.

Олардың орналасуына сәйкес денсаулық сақтау жүйесінің медициналық қызмет көрсету мүмкіншілігінің ерекшеліктері бар, олар;

- басқару қаржыландыру деңгейінің өзгешілігі,

- әр адам басына кепілді көлемде тегін медициналық көмек көрсетуге бөлінген;

- қаржылық қор өзгешелігі;

- қаржыландыру әдістерін пайдалану;

- медициналық көмектің сапасын бақылау жүйесінің ерекшелігі.

Халыққа емдеу – профилактикалық жәрдемді ұйымдастыру қазіргі уқытта өте күрделі және қиын жұмыс. Тәуелсіз азаматтар денсалығын сақтау туралы қабылданған заңдарында мемлекеттік саясат пен азаматтар денсаулығын сақтаудың негізгі ұстанымдары бекітілген, олар;

-денсаулық сақтау саласында мемлекеттік кепілдікті қамтамасыз ету және азаматтардың құқықтарын сақтау;

- денсаулығынан айырылған жағдайда азаматтардың әлеуметтік қорғалуы;

- кепілдік көлемдегі тегін медициналық көмекті алудағы әлеуметтік әділеттілік пен теңдігі.

Денсаулық сақтау жүйесі қамтамасыз етеді:

- халықтың медициналық көмекке қажеттілігін;

- медициналық көмекке қол жетерлік;

- медициналық көмектің сапасын;

- денсаулық сақтау қорларын тиімді пайдалану;

- мемлекеттік медициналық – экономикалық стандарттарға сәйкес медициналық көмекті қазіргі деңгейде көрсету;

- медициналық жәрдем көрсетуді дер кезінде , кезеңде түрде жйне сабақтастық сақталуды.
Медициналық маркетингі бір үрдіс ретінде алса, ол медициналық көмекті ұсыну, басқару және іске асыру болып танылады.

Денсаулық сақтау саласындағы маркетинг немесе денсаулық сақтау саласының маркетингі деп кеңірек тұрғыда алынған түсінікті айтады, ал медициналық маркетинг соның бір бөлшегі болады. Маркетингтік орта өндірістік нәтижесіне тікелей немесе жанама жолмен ықпал ететін экономикалық және әлеумекттік факторлар мен субьектілердің жиынтығы.


4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (12 слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. - 320 б.
6.Қорытынды (сұрақтар):

1. Медициналық қызметтің қандай ерекшеліктерін білесіз?

2. Медициналық қызмет аясындағы нарықтық қатынастарды қалай түсінесіз ?

3. Медициналық қызметтер нарығындағы маркетингілік қызметке қатысушылар кім болып табылады?

4. Медициналық қызметтің ерекшеліктері қандай?

5. Медициналық қызметтер нарығының қандай функциясын білесіз?



1.4 Тақырыбы: Медициналық өнімдер мен медициналық қызметтер нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқы.
2.Мақсаты: Студенттерді медициналық өнімдер мен медициналық қызметтер нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқымен таныстыру.
3.Дәрістің тезисі :

Медициналық ұйымдағы нақты клиникалық жағдайда немесе ауруларда нақты синдромымен науқастарға медициналық көмектің орындалуының талаптарын анықтайтын немесе медициналық ұйымның клиникалық хаттамасы және нормативтік құжат.

Клиникалық хаттаманы өңдеуінің мақсаты-медициналық ұйымның клиникалық хаттамасы келесі міндеттердің шешімі үшін өңдейді:


  • Нақты ауру үшін реабилитация, диагностика және емдеу, профилактика технологиясын ұтымды таңдауы;

  • Емделушінің құқын қорғау және дәрігердің даулы және шиеленіс сұрақтарын шешуі;

  • Оның әбден жетілдіруі бойынша шаралардың жоспарлауы және нақты клиникалық жағдайы немесе синдромымен, ауруларға медициналық көмек көрсетудің сапасын бағалау және сараптаманы жүргізу;

  • Медициналық көмектің көлемдерінің жоспарлауы;

  • Медициналық көмекті көрсетуге кеткен шығындарды есептеу;

  • Тұрғындарға медициналық көмекті көрсетудің мемлекеттік кепілдіктерінің бағдарламасының негіздемесі.

Клиникалық хаттаманың өңдеуінің технологиясы медициналық көмектің сапасын басқарудың принциптерін анықтайды, әрекеттегі нормативті құжаттардың және ғылыми мақалалар, клиникалық нұсқаулар (жетекшілік), науқастарға федералды хаттамаларының құрастыруы бойынша отандық және шетел тәжірибесінің есепке алуымен ұйымдастырылады.

Клиникалық хаттаманың жасалуы үшін негізгі аурулардың жүргізуінің хаттамалары (синдроммен, клиникалық жағдай) жоғары мамандандырылған көмек, стационарлық, амбулаториялық-емханалық көмекті қоса, нақты аурулармен науқасқа медициналық көмекті көрсету процессінде жалпы талаптардың хаттамалары, ережелері, науқастарға хаттамасын жүргізу болып табылады.

Федералды хаттамалар әр түрлі медициналық ұйымдардағы медициналық көмекті көрсетудегі емдеу – диагностикалық процесстің бүтіндігі, мирасқорлық және өзара байланыстың қамтамасыз етуіне бағытталған және қойылған талаптардың іске асыруының жолдарын анықтағанда (медициналық көмекті көрсетуге ұйымдастыру – технологиялық шарттар) жеке медициналық ұйымдардың нақты ерекшеліктерін есепке алмайды. Сайып келгенде, федералды хаттамалардың әртүрлі медициналық ұйымдарға тиісті, оның әрбір қызметтеріне таралатын хаттамалардың бөліктерінің талабы және өз алдына анықтауы керек болады.

Клиникалық хаттама медициналық көмекті көрсетуге талаптардың сипаттамасының бір бөлігіндегі хаттамасымен негізделіп, бірақ федералды хаттаманың талаптарының орындауын қамтамасыз ететін медициналық ұйымдардың процедурасы және стандартты операциядан тұрады. Клиникалық – экономикалық хаттама (стандарт) аймақ немесе муниципалдық білім деңгейінде болған жағдайда, медициналық ұйымның клиникалық хаттамасымен сәйкес келеді. Сайып келгенде, медициналық ұйымның клиникалық хаттамасы 3-ші деңгейлі жүйенің көлемдері (федералды, аймақтық деңгейлер және медициналық ұйымның деңгейі) медициналық көмекті көрсетудің сапасын реттейтін құрама бөлігі болып табылады.


Медициналық ұйымның клиникалық хаттамасының өңдеуінің тәртібі

Медициналық ұйымдағы клиникалық хаттамасының өңдеуі қамтиды:



    1. Жұмыс тобының құрастыруы (стандарттау жөніндегі орган, формуляр комиссиясы)

    2. Жұмыс тобының қызметтерінің регламентінің өңделуі, клиникалық хаттаманың (талаптар, маңызды бөлік) мәтінінің құрастыруы

    3. Медициналық ұйымның қызметіне клиникалық хаттамасының енгізуі

    4. Клиникалық хаттамадағы сапаны бағалау критерилері үшін оның қолдануының тиімділіктерін бағалау

Жұмыс тобының қызметі ережелер немесе басқа нормативтік құжаты, мақсаттар, міндет, қағидалар және оның қызметінің ретімен анықталады. Әрбір клиникалық хаттама бойынша жұмыс тобының қызмет туралы ережесі, тізімдік құрамы, жауапты орындаушылар және әрбір хаттаманың өңдеу мерзімдері, бас дәрігердің бұйрығы немесе басқа нормативтік құжатпен анықтаған ретте бекітіледі. Жұмыс тобының барлық мәжілістері хатталады. Медициналық қызметтерінің сапасын басқару жүйесі (МҚСБЖ) электрондық үкіметтің шегінде денсаулық сақтаудың бірыңғай ақпараттық жүйенің құрамына кіретін компоненттің бірі болып табылады. Медициналық көмектің сапасын басқару мониторинг көрсеткіштері, берілетін медициналық көмектің сапасын бағалау үшін көрсеткіштердің құрастыруын білдіреді.

Медициналық қызметтердің сапасын басқару жүйесі басқарудың функцияларының ақпараттық қамтамасыз етуіне, құрылымдық бөлімше және органдардың жеке мамандары және денсаулық сақтаудың ұйымдарын жоспарлауға, есепке алуға, талдауға және (ұйым) басқару, сонымен бірге қазіргі ақпараттық технологиялардың қолдануы, жүйелік техникалық және ұйымдастыру – басқару әдістері және есептеуші техникалардың құралдары, денсаулық сақтаудың ұйымдары және басқару органының жетекшілігі және мамандарға ақпараттың берілуі және талдау, өңдеу, жіберу және мәліметтің ұсынысының операцияларының орындауы үшін қолдану негізге алады.

(МҚСБЖ) келесі үдерістерді автоматтандырады:


  • Берілген медициналық қызметтердің тиімділігі және сапа сараптамасы;

  • Жеке жағдайда емдеу сапасы деңгейінің анықталуы, ауру тарихының сараптамасы;

  • Медициналық жабдық және кадрлармен денсаулық сақтаудың ұйымдарының жинақтылығының бақылауы;

  • Емделушілердің қанағаттану дәрежесінің деңгейі;

  • Кәсіби құзіреттілік және категорияға аттестациялау;

  • Аккредитация, лицензиялау және лицензиялық бақылау;

  • Медицина қызметкерлердің және жетекшілерді аттестациялау.

Қазіргі уақыттағы ҚР денсаулық сақтау министрлігінің ұйымдастырушылық құрылымы анықталған:

  • Медициналық қызметтердің сапасын бақылау комитеті;

  • Медициналық қызметтердің сапасын бақылау бойынща ҚР ДМ комитетінің аймақтық басқарулары;

  • Денсаулық сақтаудың аймақтық департаменттері;

  • Денсаулық сақтаудың ұйымдары.

Медициналық қызметтердің сапасын басқару жүйесінің құрылуының негізгі мақсаты тұрғындардың денсаулығын қорғау және медициналық көмектің сапасын жоғарылату болып табылады. Автоматтандырылған жүйені құру, ҚР ДМ-нің МҚСБ комитетінің тиімді қызметі, оның құрылымдық бөлімшелері және тиісті медициналық ұйымдардың бөлімшелері, көрсетілетін медициналық қызметтің толықтығы және сапаны бақылаудың төңірегіндегі мемлекеттік саясаттың іске асыру бойынша бақылау функцияларын жүзеге асыруға өнімділігіне мүмкіндік береді.
4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (9 слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. -
6.Қорытынды (сұрақтар):

1. Медициналық өнімдер мен медициналық қызметтер нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқыерекшеліктері қандай ?

2. тұтынушылардың мінез-құлқы жөнінде ғылымда не айта аласыз?

1.5 Тақырыбы: Нарықты сегменттеу мəні. Тұтынушылар нарығын сегменттеу қағидаттары: тұтынушылар бойынша, негізгі бəсекелестер мен параметрлер бойынша.
2.Мақсаты: Нарықты сегменттеу мəні. Тұтынушылар нарығын сегменттеу қағидаттары: тұтынушылар бойынша, негізгі бəсекелестер мен параметрлерін.

3.Дәрістің тезистері:

Денсаулық сақтау жүйесінде маркетингтің енгізудің негізгі себептері қазіргі уақытта денсаулық сақтау жүйесін реформалау барысындағы басты мақсат қоғамымыздағы, барлық сферадағы дамып келе жатқан элеуметтік-экономикалық жағдайды - нарықтық қатынас жағдайына бейімдеу болып табылады.

Бұл денсаулық сақтау жүйесінде қазіргі жаңа эдістермен басқаруды жэне жүріп жатқан реформаны тездетуге бағытталған жаңа технологиялармен ақпараттық қүралдарды ендіру мен өңдеуді қажет етеді.

Ақырғы он жылдықта шет мемлекеттерде кэсіп орындардың өндірісін өткізу туралы басқару ілімі қалыптасты - ол маркетинг. Сондықтанда бірінші қызығушылықты кэсіп орындар мен өндірістік мекемелер халықаралық нарық жүйесіне шығу үшін көрсетті.

Маркетинг жүйесін ең соңынан меңгере бастағандар ондіріс шығармайтын кэсіп орындар болды сонын ішінде медициналық мекемелер. Денсаулық сақтау жүйесіне маркетингтің концепциясын ендіру адамдардың мүқтаждықтары мен қажеттіліктерін қанағаттандыруға мүмкіндік туғызып отыр. Себебі жеке медициналық клиникалар, сақтандыру медицинасының қалыптасуы т.б. нарықтық қатынастың элементтерінің қалыптасуына жағдай жасап отыр.

Медициналық қызмет көрсетуде маркетинг алғы мақсаты болып мыналар саналады:жаңа шаруашылық механизмінің даму барысында медициналық мекемелерді қаржыландару эдісін енгізу комерциялық медициналық мекемелердің дамуы, қызмет істеу барысында пайда табу.

Нарықтық экономиканың эвалюциялық жолына түскен Қазақстандағы маркетингтің дамуы, нарық заңдары мен қағидаларынан туындайды. Маркетингті игеру жэне оның кэсіпорындағы басқару жүйесімен бірігуі нарықтық экономиканың даму деңгейін көрсетеді.

Нарықтағы қатаң бэсеке, халықтың толем қабілеттілігінің төменділігі, кэсіпорындардағы айналым қүралдарының жеткіліксіздігі, өндірістік шығындардың үнемі өсуі, отандық өнімнің бэсекеге қабілеттілігін төмендетіп, өткізуді қиындатуда. Осы жэне басқа да мэселелерді шешу нарықты дамытатын қозғаушы күштер мен тэсіл-қүралдарды түсінуге бағытталған үйымның казіргі бизнес философиясы - маркетингті творчестволық түрғыда пайдалануға байланысты.

«Қазақстан -2030» стратегиясы үсынған стратегиялық мақсаттарға жету экономиканы түбегейлі реформалау жөніндегі терең ғылыми зерттеулерді, сонымен қатар отандық компаниялардың іс-эрекеттерінде маркетингтің шетелдік тэжірибесін қолдануы туралы тэжірибелік үсыныстарды эзірлеуді талап етеді.

Қазақстанның қазіргі нарықтық экономика жағдайындағы кэсіпорынды басқару мэселелерін талдай отырып, маркетингті жетілдіру бағыттары мен даму ерекшеліктерін анықтау, отандық өнімнің табыстылығы мен бэсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етуде маңызды болып табылады. Маркетингтің эволюциялық даму кезеңі бір ғасырдан асты.


4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (12 слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. - 320 б.
6.Қорытынды (сұрақтар):

1. Нарықты сегменттеу мəнін қалай түсінесіз?

2 Қандай Тұтынушылар нарығын сегменттеу қағидаттары: тұтынушылар бойынша, негізгі бəсекелестер мен параметрлерін атай аласыз?

Кредит№2

1.1 Тақырыбы: Медициналық өнімдер мен медициналық қызметтер нарығын сегменттеу.
2.Мақсаты: Медициналық өнімдер мен медициналық қызметтер нарығын сегменттеу ұғымымен студенттерді таныстыру.
3.Дәрістің тезистері:

Осы Дәрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы өндіру және олардың сапасын бақылау, сондай-ақ тұрақтылығына сынақтар жүргізу және сақталу мерзімі мен қайта бақылау мерзімін белгілеу ережесі (бұдан әрі – Ереже) «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексіне, Қазақстан Республикасында фармацевтикалық қызметті реттейтін нормативтік – құқықтық актілерге сәйкес әзірленген және дәрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы (бұдан әрі – өндіруші) шығаратын денсаулық сақтау ұйымдарында өндірісті және сапасын бақылауды ұйымдастыру талаптарынан тұрады және дәрілік заттарды қайта бақылау кезеңін, тұрақтылықты сынақтан өткізу және сақтау мерзімін белгілейді.


2. Осы Ережеде мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады.

Дәрілік заттар, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың өндірісін дәрілік заттар, медицина мақсатындағы бұйымдар мен медициналық техника айналысы саласындағы дәрілік заттар, медицина мақсатындағы бұйымдар мен медициналық техниканы белгіленген заңдылық тәртібімен берілген өндіру құқығына лицензиясы бар субъектілер жүзеге асырады.

Дайын дәрілік заттарды тіркеу кезінде ұсынылған дәрілік заттардың сапасы мен қауіпсіздігін бақылау жөніндегі нормативті-техникалық құжатқа сәйкес тиісті өндіріс тәжірибиесі жағдайында жасалған және дәрілік субстанциялардан басқа, Қазақстан Республикасында тіркелген дәрілік субстанцияларды немесе жартылай өнімдерді қолданады;
1) дайын өнім – соңғы буып-түюді қоса алғанда технологиялық процестің барлық сатыларынан өткен фармацевтикалық өнім;
2) карантин – саудаға шығару, ақауға жатқызу немесе қайта өңдеу жөніндегі шешім қабылданға дейін физикалық немесе басқаша түрде оқшауланған бастапқы немесе қаптама материалдардың, аралық, буып-түйілмеген немесе дайын өнімдердің мәртебесі;
3) шығыс материалдары – дәрілік заттар, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы өндіруге қолданылатын (шикізат, аралық өнім немесе дәрілік субстанция), буып-түю материалдарынан басқа, кез-келген зат;
4) дәрілік заттар, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың сапасы – олардың тағайындалу бойынша әрекет ету мүмкіндігіне әсер ететін дәрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың қасиеттері мен сипаттамаларының жиынтығы;
5) контаминация – өндіру кезінде, сынама алу, буып-түю немесе қайта буып-түю, сақтау немесе транспорттау кезіндегі химиялық және микробиологиялық текті қоспаларды немесе бөтен материалдарды шығыс материалына, аралық өнімге немесе дәрілік субстанцияға қалаусыз енгізу;

6) өндіру үдерісіндегі бақылау (өндірістік бақылау) – бақылау мақсатында және қажеттілік кезде үдерістісті басқару кезінде, өзіндік ерекшелігіне байланысты өнімдердің сәйкестігін қамтамасыз ету үшін технологиялық үдеріс кезінде іске асырылатын тексеру;


7) түзету әрекеті – технологиялық үдеріске әсер ететін сәйкессіздікті, ақауларды немесе болымсыз жағдайларды жоюға арналған әрекет;
8) сынамаларды іріктеу – шикізат, аралық және дайын өнім үлгілерін (сынамаларды) олардың сапасын анықтау үшін алу бойынша іс-шаралар;
9) сапаны бақылау қызметі – сапаны қамтамасыз ету және сапа бақылауын іске асыратын өндірушінің құрылымдық бірлігі (бөлім, сынақтау зертханасы);
10) сапа үшін жауапты тұлға – шығарылатын өнімнің қауіпсіздігіне және дайын өнімнің әрбір сериясының белгіленген талаптарға сәйкестігі куәлігін қамтамасыз етуге жауап беретін өндірушінің басшысымен тағайындалатын лауазымды тұлға;
11) айқасқан контаминация – заттардың, материалдардың немесе өнімнің басқа заттармен, материалдармен немесе өнімдермен ластануы;
12) өлшеу құралын тексеру – өлшеу құралдарының белгіленген техникалық және метрологиялық талаптарға сәйкестігін анықтау және растау мақсатында мемлекеттік метрологиялық қызмет немесе басқа аккредиттелген заңды тұлғалардың орындайтын операцияларының жиынтығы;
13) жартылай өнім – өңдеудің бір немесе бірнеше сатыларынан өткен және дайын өнім алу үшін одан әрі қолданылатын өнім;
14) дәрілік заттар, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы өндіру - шикізатты, материалдарды және жартылай фабрикаттарды алумен, технологиялық үдерістермен және оның ішінде оның бір кезеңін жүзеге асырумен, өндірілген өнімді сақтау және өткізумен, сондай-ақ барлық оларды бақылау түрлерімен байланысты дәрілік заттар, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы шығару сериялары үшін қажетті барлық жұмыс түрлерін қамтитын фармацевтикалық қызмет;
15) өндірістік нұсқаулық – өндіру процесінің нақты бір бөлігін регламенттейтін өндірушінің ішкі құжаты.

4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (12 слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. - 320 б.
6.Қорытынды (сұрақтар):

1. Медициналық өнімдер мен медициналық қызметтер нарығын сегменттеу дегеніміз не?

2. Медициналық өнімдер мен медициналық қызметтер нарығын сегменттеу қандай қағидамен өндіріледі?

1. 2 Тақырыбы. Денсаулық сақтау маркетингіндегі тауар жəне тауар саясаты.
2.Мақсаты: Денсаулық сақтау маркетингіндегі тауар жəне тауар саясаты ұғымымен студенттерді таныстыру.

3.Лекциятезисi:

Нарықтауар өндірісі мен айналымы заңдары бойынша ұйымдастырылатын айырбасты сипаттайтын тауар қатынастарының жиынтығын білдіреді. Басқаша айтқанда, нарық — нақты тауар сатушылар мен оны сатып алушылардың басын қосатын кез келген институт немесе механизм. Ол тауар-ақша айырбасының саласы болып табылады және өндірушілер (сатушылар) мен тұтынушылар (сатып алушылар) арасындағы экон. қатынастар жүйесін білдіреді. Бұл қатынастардың негізгі элементтері – құн, баға, бәсеке, сұраныс пен ұсыныс. Нарықтың жұмыс істеуі тауар өндірушілердің арасындағы байланыстарды реттейтін, сондай-ақ адамдардың арасындағы экон. қарым-қатынас олардың еңбегінің өнімін сатып алу мен сату арқылы көрініс табатын тауар өндірісі жағдайында қоғамдық еңбекті бөлу мен ынталандыруды реттейтін заңға бағындырылған. Сұраныс пен ұсыныс заңы осыны жүзеге асыру нысаны ретінде әрекет етеді, оның іс-әрекеті айырбастың баламалылығын, ақша және тауар ағынының, төлем қабілеті ағынының, төлем қабілеті бар сұраныс пен ұсынылатын тауарлардың (қызметтердің) ара салмағын айқындайды.

Нарық қатысушылардың бәрін, бір жағынан, бәсекеден, банкроттықтан, т.б. туындайтын экономикалық мәжбүрлеу арқылы, екінші жағынан, материалдық ынталандыру (пайданы молайту, т.б.) жолымен тауарлар мен қызметтердің жоғары сапада болуына, өндіріс шығынын азайтуға, тұтынушыларды ойдағыдай қанағаттандыруға бағдарлайды.

Нарыққа тауар өндірушілердің тәуелсіздігі, олардың толық дербестігі, тауарлардың бағасын еркін белгілеуі, тұтынушылар мен жеткізуші-лерді еркін таңдауы, тауар өндірушілердің, сатушылардың өткізу бәсекелестігі тән. Мемлекет нарықтық қатынастарды ретке келтіру, шаруашылықты жүргізудің нарықтық нысандарының теріс зардаптарын барынша азайту, халықтың жекелеген топтарын әлеум. жағынан қорғау шараларының кешенді жүйесін әзірлеп, жүзеге асырады.

Мұндай реттеу нысандары құрылымдардың (биржалардың, жәрмеңкелердің, жарнамалық және басқа агенттіктердің) жұмыс істеуі ережелерін белгілейтін заңдық және басқа нормативтік актілер жатады. Бағаны мемлекеттің реттеп отыруы, тауарлар мен қызметтердің кейбір түрлеріне тұрақты баға белгілеу немесе жәрдемқаражат белгілеу нарықтың жұмыс істеуіне айтарлықтай ықпал жасайды. Тауарлар нарығы тікелей тауар айналысы, ақшаны тауарға және тауарды ақшаға айырбастау саласы нарықтық жүйенің өзегі болып табылады. Демократиялық қоғам тарихи жағынан нарықтық қатынастардьң енуімен жалпылама сипатқа ие бола бастады.

Мәдениеттің, демократияның, нарықтың арақатынастарын қарастырайық. Мәдениет пен нарықтың арақатынасы туралы әртүрлі, кейде бір-біріне қарама-қарсы көзқарастар бар.

Алайда бір нәрсені анық айта аламыз: адамзат әлі күнге дейін адамдық әрекетті ынталандыру мен қоғамдық байлықты бөлудің нарықтан жетілген тәсілін ойлап тапқан жоқ. Нарықтық шаруашылыққа негізделген үлгілердің бір артықшылдығын қоғамдағы экономикалық әрекеттерді, бір жағынан, тұтынушылардың сұраныстарына сәйкес бағыттап, екінші жағынан, тауар дефицитін барған сайын өрістететін бәсекелестік пен еңбек өнімділігін арттыру арқылы жүзеге тиімді және рационалды шаруашылық процестері нәтижесінде қысқарту деп пайымдауға болады. «Әлеуметтік нарық экономикасы» атты кітабында X. Ламперт нарықтың төмендегідей приоритеггерін атап өтеді:

— еркін баға жүйесі ең төмен шығындарға негізделген және осы арқылы өндіріс құралдарын тиімді түрде қолданатын осыған дейін белгілі өндірістік қатынастардың арасындағы нағыз ұтымдысы болып табылады;

— өз шешімін қабылдауда автономды және ерікті болып табылатын кәсіпкерлер шығынды аз жұмсайтын өндіріс тәсілдерін қолданып, өзгермелі сұраныс жағдайында жылдам әрекет ете алады және өз әрекеттерінің тиімділігін қашан да естен шығармайды, керісінше, мемлекеттік экономикалық басқаруды жүзеге асыратын құрылымдар көптеген жағдайда динамикасыз, бюрократиялық машиналардың тетігіне айналып, дұрыс әрі тиімді шешімдер қабылдай алмайды және олар өндірістің жағдайымен кәсіпкерлерге қарағанда формалды түрде ғана таныс болып келеді;

— әкімшілік экономикасының үлгісіне қарағанда нарықтық шаруашылық моделі жеке белсенділік пен іскерліктің толыққанды, шығармашыл және еркін жүзеге асуына көбірек мүмкіндік береді;

— сосын, нарықтық шаруашылықта өндірушілер шектелген, қатал, міндетті жалпышаруашылық жоспарларымен тоқталынбайды, шаруашылық субъектілері өндіріс құралдарын өз мақсаттарында еркін қолданады және осы себептен нарықтық жүйеге және ондағы өзгерістерге жылдам бейімделе алады.


4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (14 слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана
6.Қорытынды (сұрақтар):

1. Тауар дегеніміз не?

2. Денсаулық сақтау маркетингіндегі тауар жəне тауар саясатын қалай түсінесіз?

1. 3 Тақырыбы: Маркетингідегі бағалар жəне баға саясаты. Тауарлар мен тауар қозғалысын үлестіру (тұрмыс).
2.Мақсаты: Маркетингідегі бағалар жəне баға саясаты. Тауарлар мен тауар қозғалысын үлестіру (тұрмыс) жұмысымен студенттерді таныстыру.
3.Дәріс тезистері :

Тұтынушы үшін, тауарды шығару керек, сату үшін өндіру керек;

Нарыққа тұтынушылық сұранысын кәсіпорынға арналған қажетті қолжетімді заттардың көмегімен әсер беру керек ;

Ең алдымен өнiм сапасының әбден жетiлдiруге және жоғарылатуы бойынша және қызметтердің техникалық және шаруашылық мәселелерiнiң маркетинг зерттеулерiн шешiмге пайда болған творчестволық қатынастың кәсiпорынының нәтижелігін жетiлдiрiп мадақталсын ;

осындай мөлшердегi, мұндай уақытта және мұндай түпкi тұтынушыны орынға тауарлардың жеткiзуiн ұйымдастыру бәрiнен артық ұнар едi;

барлық процесспен мақсатты басқарумен қамтамасыз ету: сервистiң => iске асыруының =>өндiрiсiнiң => ғылыми өңдеулерi;

Өніммен, жоғары технологиямен, нарыққа жаңарып шығу керек;

тұтынушылардың (сегменттер ) бiркелкi топтары туралы нарық ойрандасын және кәсiпорын қатынасында ең жақсы потенциалдық мүмкiндiктермен ие болатын олардың iшiненге және сатып алушылар және олардың қажеттiгiнiң нақтылы түрін сипаттайтын жеке нарық сегменттерiнiң ерекшелiктерiнiң есепке алуы бар өнiмiн шығару бағдарлау;

ең жоғары сапа және сенiмдiлiктiң тауарларымен нарық жаулап алу; артықшылықтардың үлкен көлемде және бiрге болатын қызметтердiң жақсы сапасының сатып алушысын жоғарылату есебiнен техникалық деңгей және өнiм сапасы, бәсеке күресiнде дегенiне жету;

- саудалық делдалдарға жәрдемдесуде тұтынушылар оның дереу жабдықтауы үшiн олардың дайын өнiм қоймаларымен қамтамасыз ете отырып, техникалық мәселелердiң шешiмiнде және қызметкерлерінің үйренуiне көмек көрсете болу;

- перспективаға маркетинг стратегияны, сату көлемiнiң кеңейтуiне нарықтың жаулап алуы бойынша нақты есептері бағдарласып, нарықтың перспективалы секторларына әсiресе; – нақты өнiм түрлерiнiң өндiру және өткiзудiң басқарудың жоғары кәсиби дағдыларын қызметкерлері алуға мүмкiндiк туғызатын және тауарлардың жеке нарықтарына жұмысқа жетекшiлерiнiң жауапкершiлiгiн жоғарылататын тауарлық қағида бойынша басқаруды ұйымды барынша қолдану.

Мысалы, маркетингтi қолдануды тәжiрибе тиiстi эффекттi бермейдi тауар немесе нарықтың болжауының қолдану тек қана жеке құрайтын зерттеу көрсеттi.

Тек қана кешендi жол тауарлармен және қызметтермен базарға бұзып-жарып өтуге тиiмдi мүмкiндiк бередi, жаңа тауарлар және бiртума қызметтермен әсiресе. үлкен ықпалдың маркетингiнiң нәтижелерiне кәсiпорынның iшкi және сыртқы ортасында болады.

НИОКР есептегi қазына, сату көлемi, күйінің бар болуы факторларына жататын iшкi орта запастағықоймалық деңгейi тағы басқалар, жартылай немесе толық кәсiпорынның басқаруы немесе маркетингтiң қызметiмен тексере алады. Сыртқы орта, немесе онда кәсiпорын жұмыс iстеген орта нарықтық қатынастардың қатысушыларынан негiзiнен тұрады.


4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (10слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. - 320 б.
6.Қорытынды( сұрақтар):

1.Маркетингте баға қандай орын алады?

2. Маркетингідегі баға саясатын қалай түсінесіз ?

3. Тауарлар үлестіру (тұрмыс) дегенді қалай түсінесіз ?

4. Тауар қозғалысыдегеніміз не?

1. 4 Тақырыбы. Маркетингідегі жоспарлау жəне бақылау.
2.Мақсаты : Маркетингідегі жоспарлау жəне бақылау жұмыстарымен студенттерді таныстыру.

3.Дәрістің тезисі:

Басқару туралы ғылым әмбебап сипаттың кешендi ғылымы, соның iшiнде әлеуметтiк сала сияқты әр түрлi жүйелердiң басқаруын үйрететiн үдеріс.Басқарусыз қазiргi қоғамда мүмкiн емес адамгершiлiк қызметтiң кез келген саласының табысты дамуы.



Басқарушылық шешім – бұл басқару субьектісінде мәселелерді жоюға бағытталған шығармашылық акті.

Кез келген басқарушылық шешімдері 4 стадиядан өтеді:

1. Мәселені анықтау:

А) ақпараттарды жинау;

Б) алынған ақпаратты талдау;

В) өзектілікті анықтау;

Г) жағдайларды анықтауда мәселенің шешілу мүмкіндігін түсіндіру.

2. Жоспар шешімінің құрастырылуы:

А)Альтернативті варианттардың шешімін өңдеу;

Б)Қорлары бар альтернативті варианттардың салыстырмалы шешімі;

В) Әлеуметтік салдары бойынша альтернативті шешімге баға беру;

Г) Экономикалық тиімділік бойынша альтернативті варианттарды баға беру;

Д) бағдарлама шешімінің құрылуы;

Е) Шешім жоспарының құрылуы мен өңделуі.

3. Шешімнің орындалуы:

А)Нақты орындаушылар бойынша шешімнің аяғына дейін жеткізілуі;

Б)Жаза мен марапаттаулардың шараларын өңдеу

В)Шешімнің орындалуын бақылау.

Шешiм қабылдауға жолдар

•Жеке - шешiмдердiң ұйымдарында көбiнесе басқаруды жоғарғы буында қабылданады. (топ-менеджермен )

•Топтық - менеджер шешiм қабылдауларға ұйымның қызметкерлерi қызықтырады.

Сенiмдi шешiмдердiң қабылдануларына мүмкiндiк туғызады:

•адами парасат

•(тiршiлiк және кәсiби) тәжiрибе

•бiлiктiлiк

•мәлiмет


Шешiм қабылдаудың жеке стилдерi:

•Түрдiң басқарушылық шешiмi

•Импульстi шешiмдер

•Қатерсiз шешiмдер

•Қатерлi шешiмдер

•Абайлау түрінiң шешiмдерi

Шешiм қабылдаудың процессі

•Есептi белгiлеу

•Мақсаттар және шешiмнiң белгiсiн анықтау

•Екiнiң бiрiн жасау

•Екiнiң бiрi талдап салыстыру

•Жақсы екiнiң бiрiн таңдау

•Таңдаулы екiнiң бiрiн iске асыру

•Нәтижелердi тексеру

Демек, ұйымның қызметi сыртқы және iшкi ортаның өзара әрекеттесуiнен қалыптасатындығы, басқарудың ең маңызды қоры - бұл (кадрлар, қызметкер) адамдар.

Кейбiр ахуалдардағы кейде толық санап шығылған ғылыми жолы жеткiлiксiз сауаттылық оның қолдануын жағдайдағы болжамдамалатын нәтиже бере алады. Басқару дарынмен ғылыми әдiс қолданушы ие болатын тек қана адам ұйыммен тиiмдi басқара алады. Әрбiр ұйымда, ішкі фирмалық жүйе, коммуникацияда, ұйымдық құрылымның басқарушылық шешiмдерiн сипатпен және оның қызметiнiң ерекшелiк анықталатын қабылданулар ерекшелiктерде болады, Әйтсе де, басқарушылық шешiмдi өңдеудiң процессі, кез келген ұйым, қайда болсада ортақ болады, мәселенiң ахуалының үлгiсi және басқарушылық шешiмнің түрі, сонымен бiрге қолданылмайтынын iске асар едi

Бірінші кезең-басқарушылық шешімді өңдеу кезеңде жағдайлар туралы,мақсаттың анықталуы, бағалау жүйесінің өңделуі,басқарушылық жағдайды талдау,жағдайдың диагностикасы және жағдайды дамытуда болжамды өңдеу.

Жағдай туралы ақпараттар сенімді,толық жеткілікті болу керек.Аналитикалық материал,тәжірибелік әрекеті және білімі бар мамандармен бірге басқарушылық мәселесін шешуге дайындалады.

Екінші кезең-басқарушылық шешімді өңдеу-альтернативті варианттарды шешімін толықтыру,басқарушылық әрекеттің негізгі варианттарын іріктеу,басқарушылық әрекеттердің негізгі варианттарына сараптамалық баға берумен көрсетіледі.

Үшінші кезең-үш негізгі элементтерден тұрады: ұжымдық сараптамалық баға, тұлғалардың шешімін қабылдау, әрекеттің жоспарын өңдеу.

Төртінші кезең-шаралардың жоспарын өңдеу кезінде, басқарушылық шешімді жүзеге асыру болып табылады.Шешімді жүзеге асыру кезеңі орындаушыларға дейін, ресурстарды орындаушылар, орындаушылардың әрекетінің координациясы шешімнің жүзеге асырылуын барлық жерлерде орындайды.

Бесінші кезең бақылауды жүзеге асыру және жағдайлардың дамуын басқарушылық әрекеттен кейін нәтижелік талдау болып табылады.Жоспарланған шараларды жүзеге асыруды бақылау және ұйымның әрекетінің тиімділігін қамтамасыз етеді.

Басқару обьектінің сипатына қарай,бақылаудың әртүрлі түрлерін қолданады.Бақылаудың негізгі түрі үздіксіз және дискреттік болып бөлінеді.Бақылаудың негізгі міндеті аралық және нәтижелік жоспарлардың, оптимальды дамуын,ауытқуларын анықтау болып табылады.
4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (10слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана: Фолиант, 2007. - 320 б.
6.Қорытынды(сұрақтар):

1. Маркетингідегі жоспарлауға не кіреді?

2. Маркетингідегі жоспарлаумен кім айналысды?

3. Маркетингідегі бақылауға не кіреді?

4.Маркетингідегі бақылауды қандай орган жүргізеді ?

1.5 Тақырыбы: Маркетингіде стратегиялық жоспарлаудың ерекшеліктері мен міндеттері.
2.Мақсаты: Маркетингіде стратегиялық жоспарлаудың ерекшеліктері және міндеттерімен студенттерді таныстыру.
3. Дәріс тезистері:

Жоспарлау-бұл мақсаттың анықталуы және олардың жетістіктерін таңдау әдістері.

Бұл процесстің алгоритмі жалпы түрде үш кезеңнен тұрады:

1.Ағымдық жағдай және оны талдауға анықтама.

Стандарттық құрал.

2. Мақсатты талдау.

3. Мақсатқа жетудің әдісін анықтау.

Жоспарлаудың процессі:

Тұрақты жоспарлауда қажеттiлiктi сыртқы ортаның тұрақты өзгерiсiмен ұғындырылады. Бұл демек, жоспардың iске асыруының процессiнде ол түзетуге керек мақсаттар және есептi айқындау.

Жоспарлаудың әр түрлi әдiстерi бар болады:

a ) (down - up) төменнен жоғарыға жоспарлау- біріктірулер және жазбаша келiсімдер жолымен жалпы жоспарға, бөлiмшелерiнiң жоспары арқылы. Жоспарлаудың айқын бейнеленгені басым болады.Тізбектің төменгi ұйымдастыру бiрлiгi жоғарғы баспалдақтарда кәсiпорынның ортақ жоспарын жинап келгенде құрастыра бiрiгетiн толық жоспарды белгiлейдi.

b ) (up - down) жоғарыдан төменге-кәсiпорынның иерархиясы бойынша, кәсіпорынның жұмыс орындарына да бөлiмшелерге бет қояды. Төменде тұрған деңгейлер сонымен бiрге жоспарлар толық бөлiндiлерде қорытылған жоспарлар түсетiн оларға түрлендiруi керек.

c ) (bottom - up) қарсы жоспарлау - жоғарыдан төменге ағымдағы процесстегi екi әдiс топтастырған. Басты мақсаттар бойынша алдын ала жоспарлау iске асады және шаруашылықты басқаруы ортақ жоспар деңгейде құрастырылады. Төменгі деңгейлердiң бұл жоспардың конкретизациялау өтеді.. Содан соң жоспарлаудың төменнен жоғарыға кері жүрісі қосылады. Ұтымды шешiмдер таңдалынады және жоспардың жеке мақсаттарымен арасындағы келіспеушіліктер шеттетіледi. Процесс көбірек iске аса алады. Қарсы әдiс жоспарлау идеалына өте жақын.

Жұмысының мақсаты мен мәндерi жетекшiнiң негiзгi есебiмен қойылулардан кейiн жұмыс процессi, қызметкерлердi ұйымдастырып жеке алғанда жұмыс iстете алуға болып табылады. Ол үшiн оны дәлелдеп, әсерге түрткi болуға керек. Негiзгi дәлелдейтiн фактор еңбекақы болып табылғаны түсiнiктi, алайда, адам жұмыс iстеуге iстететiн тағы басқа факторларды жиын бар болады.

Уәждеме - бұл мақсатқа жету үшiн нысананы көздейтiн әсерге тағы басқа адамдарының өзiне ниеттiң әдiсi. Бұл адам және адамның ниетпен жұмыс iстеуге үлкейтетiн оның iшкi күйіне ықпал ететiн нақтылы сыртқы факторлар.

Бақылау - бұл мұндай мәселе айқындалған және сәйкесiнше бұл мәселелер дағдарыстарға тиесілі ұйымның қызметiн сәйкесiнше түзетуге мүмкiндiк берген басқаруға сипаттама..

Болу үшiн бақылау қызметтiң тексерiлетiн түрiне сәйкес келуi керек. Ол шындығында маңызды болған объективтi түрде өлшеп бағалауы керек.Бақылаудың ұйқассыз тетiгi тезiрек, маскировка жасасын, сын көзiмен маңызды мәлiметтi жинамау керек.

Бақылау мiндеттерiне кiредi:

•жиын, мәлiметтiң өңдеу, талдауы және АЕМнiң барлық бөлiмшелердi бикелiгi қызметтiң нақты нәтижелерi;

•салыстыру оларды жоспарлы көрсеткiштермен және стандарттармен, ауытқулардың анықталуы және бұл ауытқулардың себептерiнiң талдауы;

•межелердi табыс үшiн қажеттi шаралардың өңдеуi қажеттi.

Әрбiр жеке бөлiмше де, АЕМ негiзiнен де маңызды бақылау мiндетi қызметтiң нәтижелерi бойынша үйреншiктi есеп-қисап жүйенi өңдеу, бұл есеп берудi тексеру және оның талдауы болып табылады.

Сапаны қамтамасыз етудiң бағдарламалары денсаулық сақтаудың мекемелерi, олардың қызметтерi және жеке қызметкерлер басқарудың төңiрегiдегi, қызметтiң бақылауының процессi не бiр шеңберiнде мамандардың пiкiрiншейдi бiрнеше сөзсiз кезеңдерi болады.

1-шi кезең. Нақтылы медбикелiк қызметін алып жатқан маманның жұмыс көлемiнiң анықтауы.

2-шi кезең. Қажетті ұйымның қызметiнiң нәтижелерiне ықпал ететiн тексерiлетiн объекттiң қызметiнiң өте маңызды тұрғыларын анықтау.

3-шi кезең. Оның бағаларын өткiзуге мүмкiндiк беретiн тексерiлетiн қызметтiң өлшелетiн мiнездемелерiнiң анықтауы.

4-шi кезең. Мәлiметтiң бағасы үшiн табалдырықты шамалардың таңдауы.

5-шi кезең. Медбикелердің қызметi туралы мәлiметтiң жиын және жүйелеуi.

6-шы кезең. Мәлiметтiң бағасы және қорытындылар.

7-шi кезең. Бақылаудың құжаттауы.

(индикаторға ) әрбiр белгi бойынша мәлiметтiң жиыны өз ерекшелiктерiн иемдене алады, сондықтан (индикатор ) әрбiр белгi үшiн анықтауы керек:

•(алғашқы дәрiгерлiк құжаттама, бөлiмшелердiң журналы, емделушiлердiң сауалнамасы, бақылаудың түзулерi) мәлiметтiң көзi;

•(сұрау немесе бақылау құжаттардың iрiктеуi, нақты деректердi жиын жолымен) бастапқы деректердiң жиынының әдiсi;

•есептеулердiң ақиқаттықтарымен қамтамасыз еткен бақылаулардың саны. Ыңғайлы кестелер, мәлiметтiң жиыны бойынша жұмысты жеңiлдетер едi сауалнамалардың өңдеуi орынды тағы сол сияқтылар.

Менеджменттің мыналарды қамтамасыз ететін ең маңызды деп саналатын сәттерін бөліп көрсетуге болады:


  • еңбек өнімділігін арттыру;

  • бәсекеге жарамдылық;

  • тұтынушыға бағдарлану (маркетинг);

- іс-әрекетте еркін болу әрі ереже бойынша жұмыс істеу.

Қоғамдағы экономикалық байланыстың дамуы мен өндірістік масштабтың өсуі басқару процесін қиындатты. Нарықтық байланыста дамығанға дейін басқару функциялары универсалды сипатқа ие болды. Өндірісті басқару өндіріс құралдарының иелері арқылы жүргізіледі, бірақ капиталды концентрациялау процесінде қоғамдық өндірістің жаңа ұйымдық формалары пайда болды, мұның өзі басшылық еңбектің жеке түрлерін басқару функцияларын кеңейтті.


4.Иллюстрацияланған материалдар: презентация (10слайд ұсынылады).
5.Әдебиет:
Ќазаќ тіліндегі

негізгі:

1. Нысанбаев С.Н. Маркетинг негіздері: оќулыќ/ Нысанбаев С.Н.,

Садыханова Г.А. – Алматы: Эверо, 2009. - 200 б.

ќосымша:

1. Сатыбалдыўлы С. Маркетинг жəне менеджмент негіздері: оќулыќ/

Сатыбалдыўлы С., Байтанаева Б. – Астана

6.Қорытынды (сұрақтар):



1. Маркетингіде стратегиялық жоспарлаудың ерекшеліктері қандай?

2. Маркетингіде стратегиялық жоспарлаудың қандай міндеттерін білесіз?


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет