Оқу жылының аудандық олимпиадасы географиядан практикалық турдың тапсырмалары (8 сынып) Тапсырма 1



жүктеу 0.52 Mb.
бет1/3
Дата03.12.2017
өлшемі0.52 Mb.
  1   2   3

2015-2016 ОҚУ ЖЫЛЫНЫҢ АУДАНДЫҚ ОЛИМПИАДАСЫ

ГЕОГРАФИЯДАН ПРАКТИКАЛЫҚ ТУРДЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ (8 - СЫНЫП)
Тапсырма 1.

Төменде берілген кестеден анықтама көрсетілген 1-бағанмен, географиялық ұғым атауы берілген 2-бағанды мағыналары бойынша дұрыс сәйкестігін табыңыз:




1. Шартты белгілермен және ірі масштабта орындалған жергілікті жердің сызбасы

Анаглификалық карта

2. Жер, аспан сферасы және басқа да планеталардың картографиялық бейнеленген шар тәріздес айналмалы үлгілері

Космостық түсірілімдер

3. Бүтін өнім ретінде бір бағдарламада жасалынған карталардың жүйелі жиынтығы

Фотокарталар

4.Жергілікті жердің суреті үш өлшемді кескінде берілетін карта

Жер бедері карталары

5. Белгілі бір беткейдің көлденеңін, тік бөлігін, бойлығын бөліп сипаттайтын үш өлшемді жалпақ картографиялық суреттер

Аэрофотосуреттер

6.Параллактикалық жылжытылып, екі түрлі түспен толықтырылып басып шығарылған карталардың барлығы стереожұпты суретті қалыптастырады

Глобустар

7. Компьютерлік техникаларда бағдарламалар мен техникалық құралдарды пайдалана отырып қабылданған проекцияда, шартты белгілер жүйесімен, картографиялық дәлділік және рәсімдеу ережелеріне сәйкестендіріліп жасалынған карталар

Пландар

8. Тікұшақтан, ұшақтан немесе басқа да ұшу аппараты арқылы түсірілген жергілікті жердің фотографиялық көрінісі

Блок-диаграммалар

9. Спутник, орбиталық немесе планетааралық станциялар көмегімен түсірілген Жердің суреттері

Атластар

10. Фотосуреттерді біріктіру арқылы жасалынған карталар

Электронды карталар


Бағалау өлшемдері: Әрбір дұрыс берілген анықтама үшін 1 ұпай. Барлығы 10 ұпай.
Тапсырма 2.

Төменде берілген географиялық объектілердің қайсысы көрсетілген материктерде орналасқан? Олардың реттік сандарын материк атауларының қасына жазып шығыңыз.



Материктер

Географиялық объектілер:

Аустралия

1) Ұлы жазықтар

Африка

2) Аппалачтар

Евразия

3) Парана өзені

Солтүстік Америка

4) Амур өзені

Оңтүстік Америка

5) Арал теңізі




6) Үлкен Виктория шөлі




7) Анхель сарқырамасы




8) Миссисипи өзені




9) Килиманджаро жанартауы




10) Гоби шөлі



Бағалау өлшемдері: Әрбір дұрыс жауап үшін 1 ұпай. Барлығы 10 ұпай.
Тапсырма 3.

Карта бетіне Қазақстан аумағында орналасқан келесі өзендер мен көлдер атауын жазып шығыңыз: Нұра, Зайсан, Сарысу, Алакөл, Іле, Ембі, Сілетітеңіз, Балқаш, Көлсай





Бағалау өлшемдері: Әрбір дұрыс белгіленген географиялық объект үшін 1 ұпай. Барлығы 10 ұпай

Тапсырма 4.

Сұрақтарға жауап беріңіз:



  1. Бұл таулы аймақта балды өсімдіктер көп өседі. Ал, одан алынған бал өзіңің нәзік иісімен, бағалы дәмдік және емдік қасиетімен ерекшеленеді.

  2. Қазақстанның қай аумағы Шығыс Еуропа жазығына кіреді.

  3. Сарыарқаны қандай жер бедеріне жатқызады?

  4. Қазақстан аумағында солтүстік-батыс Тянь-Шаньның ең шеткі, әрі өте қатты бүлінген бөлігі орналасқан

  5. Оңтүстік Қазақстанның батысынан шығысына қарай созылып жатқан кең байтақ жазық

  6. Герцин қатпарлығының даму кезінде қалыптасқан палеозойлық тау жүйесі

  7. Жер бедері ерекшелігіне қарай Алтай тауы қанша бөлікке бөлінеді?

  8. Орталық Азияда орналдасқан ең ірі құмды шөл

  9. Тұран ойпатының оңтүстік бөлігінде орналасқан құмды алаптың атауы қандай?

  10. Геологиялық құрылымы бойынша Солтүстік Қазақ жазықтығы төрт табиғи-аймақтық ауданға бөлінеді. Әрбір ауданға нақты физикалық-географиялық сипаттама беріңіз.

Бағалау өлшемдері: Әрбір дұрыс берілген дұрыс жауап үшін 1 ұпай. Барлығы: 10 ұпай
Тапсырма 5.

Келесі сұрақтарға жауап беріңіздер:



  1. Диаграммада Қазақстан облыстарының Қазақстандағы жалпы бидай жинаудағы үлесі пайызбен (2007 ж., мың тонна) көрсетілген. Бұл көрсеткіш бойынша қандай облыстар 30% және 35% үлесімен алдыңғы орындарды иеленді?



  1. Мемлекеттің жалпы жер аумағының 26 %-ын аймақтың жер ресурсы алып жатыр, оның ішінде 19 % - ауыл шаруашылығына жарамды жерлер. Көп бөлігін (95%) жайылымдар және тек 5% — егістік пен шабындықтар алып жатыр. Ауданның солтүстік бөлігінде топырақ жеткілікті құнарлы. Бұл ауданда бидай, арпа, тары және күнбағыс өсіріледі. Қазақстанның қандай экономикалық ауданы туралы сөз болып жатқанын анықтаңыз.




  1. Суретте Қазақстанда өсірілетін техникалық дақыл көрсетілген. Орамжапырақ тұқымдастығына жататын бір жылдық өсімдік. Бұл дақыл тыңайтқыш, мал азығы мен бал алатын дақыл және ашты дәмдеуіш ретінде пайдаланылады. Дәндері көкөністерді, балықты, саңырауқұлақтарды консервілеуде, көкөністен жасалған тағамдарда, ет сорпаларын және фарш дайындауда қолданылады. Медицинада суық тиіп ауырғанда пайдаланылады. Дақылды анықтаңыз.





  1. Францияда әйгілі жүзімді өсіретін және «Шампан» шарабын ойлап тапқан Шампань облысы бар. Ал Қазақстанда «кішігірім Шампань» деп ....... тау алды бөктерін атайды. Осыдан 100 жыл бұрын Франциядан мұнда жүзім алып келіп, жерсіндірілген және ол қазіргі уақытта өзінің Франциялық туысынан кем түспейді. Бұл жүзім қандай таудың тау алды бөктерінде өседі ?

  2. Оңтүстік Қазақстанда, жақсы табиғи-климаттық жағдайларына және ауыл шаруашылығына жарамды жерлердің көп болуына байланысты, ауылшаруашылық өндірісі жақсы дамыған. Бұл зонаға жалпы ауылшаруашылық өндіретін өнімнің 30% тиесілі. Төменде көрсетілген карта сұлбасы бойынша ауылшаруашылық дақылдарының атауларын анықтаңыздар.


Оңтүстік Қазақстанның негізгі ауылшаруашылық дақылдарының егістік алқабы

(мың. га, 2008 ж.)

Бағалау өлшемдері: дұрыс жауап үшін 2 ұпайдан, барлығы– 10 ұпай.

ЖАЛПЫ: 50 ҰПАЙ.
2015-2016 ОҚУ ЖЫЛЫНЫҢ АУДАНДЫҚ ОЛИМПИАДАСЫ

ГЕОГРАФИЯДАН ПРАКТИКАЛЫҚ ТУРДЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ (9 СЫНЫП)
Тапсырма 1.

  1. Дұрыс жауаптар жұбын құрастырыңыз: «аспап - өлшенетін шамаларды сипаттайтын өлшем бірлігі».

Аспаптар: анеморумбометр, барограф, гигрометр, жауын-шашын өлшегіш, термометр, эхолот, барометр, сейсмограф, флюгер.

Өлшем бірліктері: ұпай, сынап бағанасының миллиметрі, метр, секундына метр, миллибар, миллиметр, пайыз, градус.

Жұпсыз қалған аспапты атаңыз. Ол нені көрсетеді?


Бағалау өлшемдері:

аспаптар мен өлшем бірліктерінің атауларын дұрыс сәйкестендірген жағдайда–1 ұпайдан; қалған аспапты анықтап, оның пайдалану мақсатын дұрыс көрсеткені үшін –1 ұпайдан - барлығы-10 ұпай


Тапсырма 2.

Төменде берілген географиялық объектілердің қайсысы көрсетілген материктерде орналасқан? Олардың реттік сандарын материк атауларының қасына жазып шығыңыз.



Материктер

Географиялық объектілер:

Аустралия

1) Ұлы жазықтар

Африка

2) Аппалачтар

Евразия

3) Парана өзені

Солтүстік Америка

4) Амур өзені

Оңтүстік Америка

5) Арал теңізі




6) Үлкен Виктория шөлі




7) Анхель сарқырамасы




8) Миссисипи өзені




9) Килиманджаро жанартауы




10) Гоби шөлі

2) Төменде берілген жануарлар эндемик болып табылатын материктерді көрсетіңіз

1) горилла ____________________________________

2) вапити _____________________________________

3) панда______________________________________

4) капибара ___________________________________

5) вомбаттар ____________________________________
Бағалау өлшемдері:

1 пункт бойынша әрбір берілген дұрыс жауап үшін – 0,5 ұпай, ал 2 пункт үшін әрбір дұрыс жауапқа1 ұпай, барлығы – 10 ұпай


Тапсырма 3.

Қазақстан, Ресей, Қытай және Моңғолия елдері шекалары арасында табиғатты сақтау мақсатындағы физикалық-географиялық және тарихи-мәдени бірлікті қамтыған трансшекаралық резерват құрылады. Оның қай таулы елде орналасатынан анықтаңыз. Атлас картасын қолдана отырып, осы аумаққа кешенді географиялық сипаттама беріңіз.


Бағалау өлшемдері:

Таулы елдің дұрыс анықталғаны үшін - 2 ұпай, кешенді географиялық сипаттама үшін – 3 – ұпай, барлығы 5 ұпай


Тапсырма 4.

Берілген кестені негізге ала отырып, Қазақстан Республикасының әрбір облысындағы табиғи қозғалыс көрсеткіштері- туу коэффициентін (Кт), өлім коэффициентін (Кө) және табиғи өсім коэффициентін есептеніз (Ктө). Кестеде көрсетілген қандай облыстарда халықтың табиғи өсім коэффициентінің өзгеру қарқыны орташа республикалық көрсеткіштен төмен немес жоғары екенін анықтаңыз.






Облыстар

Туылғандар саны,

адам

Өлгендер

саны, адам

Орташа жылдық халық саны




Республикасы

399951

130890

17 160 774

1

Ақмола

12827

7436

735 566

2

Алматы

50083

13448

1 984 518

3

Батыс- Қазақстан

13040

5552

623 977

4

Қарағанды

24959

13466

1 369 667

5

Маңғыстау

19139

2773

587 419

6

Оңтүстік- Қазақстан

82073

14754

2 733 279

7

Солтүстік- Қазақстан

8227

6851

575 766

8

Шығыс- Қазақстан

23823

14449

1 394 018

Қазақстан Республикасының статистика Комитетінің 2014 жылғы мәліметі
Бағалау өлшемдері:

Әрбір облыстағы Кт, Кө және Ктө дұрыс есептегені үшін 0,5 ұпайдан (жалпы 12 ұпай)

Орташа республикалық көрсеткішке қатысты халықтың табиғи өсім коэффициентінің өзгеру қарқынынын дұрыс анықтағаны үшін 0,5 ұпайдан (жалпы 4 ұпай)

Барлығы- 16 ұпай
Задание 5.

Кестеде әртүрлі өндіріс салаларының көшбасшылары берілген (компания атауларымен сауда белгілері). Олардың қай қалаларда орналасқанын және қандай өнім шығаратынын көрсетіңіз.




р-с

Компания немесе сауда белгісі

Өнімдері

Орналасқан облысы (қала)

1

«Тұлпар-Тальго»







2

«Сұлтан»







3

«Баян Сұлу»







4

«Химфарм»







5

«Цесна»







6

«СарыарқаАвтоПром»







7

«АрселорМитл»







8

«Зенит»







9

«АзияАвто»







10

«Рахат»







11

«ФиллипМоррис»







12

«Қайнар-АКБ»









Бағалау өлшемдері:

Әрбір дұрыс табылған өнім атау үшін – 0,25 ұпай, орналасқан орнын дұрыс анықтағаны үшін - 0,5 ұпай, барлығы 9 ұпай.


ЖАЛПЫ: 50 ҰПАЙ

2015-2016 ОҚУ ЖЫЛЫНЫҢ АУДАНДЫҚ ОЛИМПИАДАСЫ

ГЕОГРАФИЯДАН ПРАКТИКАЛЫҚ ТУРДЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ (10 СЫНЫП)
Тапсырма 1.

Суретте төрттік түзілімдердегі сулы жүйе горизонты көрсетілген. Бұл аумаққа үй және осы үйге су беретін құдық тұрғызу жоспарлануда. Үй мен құдық салынатын ұңғыманың орнын таңдаңыз. Құрылыс салынуы мүмкін орынның тиімділіктері мен кемшіліктеріне талдау жасаңыз. Үй салатын орын мен ұңғыма орнын таңдау себебіңізге түсініктеме беріңіз.




Негіздеу үшін назарға алынуы керек нәрселер:

1) құдықтың тереңдігі шығынға әсер етеді;

2) Тереңде жатқан жер асты суы таязда жатқан горизонт суынан таза;

3)Үй мен құдық арақашықтығы аса үлкен болмауы тиіс.


Бағалау өлшемдері:

Үй орнын дұрыс тапқаны үшін – 3 ұпай;

Ұңғыма тереңдігін дұрыс тапқаны үшін – 3 ұпай;

Дұрыс пайымдағаны үшін – 4 ұпай;



Барлығы– 10 ұпай.
Задание 2.

Қазақстан аумағында кездесетін көлдерге 3 – ші кестеде сипаттама берілген. Сипаттама бойынша көл атауларын табыңыздар.

Кесте – Қазақстан көлдері.


Көлдердің атауы

Көлдердің сипаттамасы

1

...

Көл Азутау және Күршім жоталарының аралығында, теңіз деңгейінен 1449,3 м биіктікте орналасқан. Көлдің ұзындығы 38 км, ені 19 км, ауданы- 455 км², жағалау сызығыныңиұзындығы-106 км, ең терең жері 24- 27 м. Көлге 95 шағын өзендер мен бұлақтар келіп құяды. Көлге құятын өзендердің негізгілері – Қарабұлақ, Матабай, Жиренбайтал, т.б. Көлден жалғыз Қалжыр өзені ғана ағады. Көл тектоникалық жолмен пайда болған.

2

...

Әлемдегі ірі көлдердің ішінде 13 орынға ие. Аударғанда «шұңқырлармен көмкерілген батпақты жер» немесе «батпақты төмпешік» деген мағынаны білдіреді. Бұл көлді зерттеуге Лев Семёнович Берг көп үлесін қосқан. Теңіз деңгейінен 340 м биіктікте жатыр, сыртқы пішіні жарты айға ұқсас.

3

...

Бұл көл 47°60' мен 48°30' с.е. және 83° және 85° ш.б. аралығында орналасқан. Көлге көптеген өзендер құяды. Мысалы: шығысында Кендірлік, батысында Бұғаз, Базар, Көкпекті, солтүстігінде Черга, Терс-Арлық және Арасан сияқты өзендер. Өзен суынан алыс орналасқан жазық жағалауларында көне опырылмалар бастапқы кезде бұл көлдің терең және үлкен аумақты қамтығанына дәлел болады.

4

...

Барлық – Арасан бальнеологиялық курорты орналасқан, Қазақстанның тұзды, ағынсыз көлі. Көлдің ауданы шамамаен 2200 км², тереңдігі 45 м. дейін.

5

...

 Көлсай шатқалындағы солтүстік Тянь-Шань тауының үш көлі жүйесі - Күнгей Алатау мен Іле Алатау жоталарын байланыстырады. Аталмыш көлдердің орналасуы Қырғызстан шекарасынан солтүстікке қарай 10 км, Алматыдан оңтүстік-шығысқа қарай 330 км теңіз деңгейінен 1000 м, 2500 м, 2700 м биіктікте орналасқан.

Көлдерді- «Солтүстік Тянь-Шань тауының інжу-маржандары» деп атайды. Көлдер қылқан орманды Тянь-Шань шыршаларымен қоршалған. Көл тереңдігі 50м дейін жетеді. Жануарлар дүниесінен – қызыл балық кездеседі.



6

...

Боден көлінен үш есе үлкен, тұзды – ағынсыз көл. Көлдің өзінде аралдар көп. Тектоникалық ойпатта орналасқан. Бұл көлге Нұра өзені құяды.



Бағалау өлшемдері: Көл атауларын дұрыс тапқаны үшін –1,5 ұпай , барлығы 9 ұпай.
Тапсырма 3.

Қазақстан Республикасының төменде көрсетілген облыстарының халқының урбандалу деңгейін, орташа тығыздығын есептеңіз және салыстырыңыз. Мұндай айырмашылықтардың болу себептерін түсіндіріңіз




№ р/с

Облыс

Аумағы, мың км²

Халық, мың адам

Соның ішінде қалалық

Халықтың орташа тығыздығы адам/км²

Урбандалу дәрежесі




Қазақстан

2725

17 417,7

9868,6







1

Ақмола

146

736, 6

347,4







2

Солтүстік- Қазақстан

98

571,8

243,1







3

Алматы

224

1922,1

465,8







4

Жамбыл

144

1098,7

442,8







5

Оңтүстік- Қазақстан

117

2788,4

1247,5







6

Батыс- Қазақстан

151

1395,3

312,3







7

Маңғыстау

166

606,9

298,7







8

Ақтөбе

301

822,5

510,6







9

Шығыс- Қазақстан

283

1395,3

827,4







10

Қарағанды

428

1378,3

1088,3







Қазақстан Республикасының статистика Комитетінің 2014 жылғы мәліметі
Бағалау өлшемдері:

Орташа тығыздықты, урбандалу дәңгейін дұрыс анықтағаны үшін – 0,5 ұпайдан; айыпмашылық себептерін толық түсіндіргені үшін – 3 ұпай, барлығы – 13 ұпай.



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет