Педагог кадрлардың біліктілігін арттыру және қайта даярлау институты



жүктеу 94.58 Kb.
Дата02.05.2019
өлшемі94.58 Kb.





Логопед; Жантыкева Б.Ш.

ШҚО.с.Курчум КППК

Жаттығу “Затты аяқтап сал”
Мазмұны:Жаттығудың шарты бойынша біз сызықша жүргізу арқылы “өзіңнен әрі”(ұзын-қысқа), “өзіңе қарай” сонан соң жарты дөңгелек жасаймыз. “Бұл не?” яғни осы сұрақты ашу арқылы қандай заттар екенін тануымыз керек. Жұлдызша, саңырауқұлақ бейнелері жасалынады.




Жаттығу “Сиқырлы жіптер”
Мазмұны: Бір түсті жіптерді бояуға ала отырып, түрлі-түсті жіптер жасалынады.Бұл жіптерді қағаз парақтарына орналастырады (желпігіш зигзаг) тек қана жіптің ұшы қағаз сыртында қалады. Одан кейін жіп қойылған парақ екінші альбом парағымен жабылады. Жіптерді бала біртіндеп шығарып алу керек. Түсті дақтарды алған соң, бала зат бейнесіне ұқсатып бөлшектерді аяқтау керек.

Желпігіш зигзагы жасалады.






Жаттығу “Сүйеніш нүктелер арқылы сурет салу
Мазмұны:Бұл жаттығуда алдын-ала бір заттың суретін салады. Ол үшін барлық ойыншылар бөлме ішінде тыныштық сақтаулары қажет. Ойыншылар нүктелерді жалпы сызықпен жүргізіп, өз қалауы бойынша бояйды. Бұлт, күн,шырша бейнесі жасалады.


Тапсырма: Пішіндердің бұрыштарын санаймыз
Пішіндер
Мазмұны:

Пішіндердің бұрыштарын санау.

Үшбұрышта үш бұрыш, үш кесінді бар.

Төртбұрышта төрт бұрыш, төрт кесінді бар.

- дөңгелекте бұрыш бар ма?

- дөңгелекте бұрыш жоқ.

- пішіндердің түстерін ажырату. ( сары, көк, жасыл)

Тапсырма: Таяқшалардан пішіндерді құрастыру




Мазмұны:

Таяқшаларды түстеріне қарай санау.

Үш сары таяқшадан үшбұрыш құрастырамыз.

Жасыл дөңгелекте табу.

Бірдей пішіндерді жалға.

Пішіндердің түсін, көлемін ажырата отырып, бірдей пішіндерді жалғау.


Тапсырма: Пішіндерден күшікке үй жасап беріңіздер



Терезе”

Мазмұны:

“Бір” дегенде ауызды қатты ашамыз. (терезе ашық)

“Екі” дегенде ауызды жабамыз. (терезе жабық)




Құрбақа”

Мазмұны:

Тісті-тіске басып тұрып бар күшін салып қатты күлу керек.

Астынғы иек алға шығып кетпеу керек.







Пілдің тұмсығы”Мазмұны:

Ерін мен тісті қымқырып тұрып, бар күшімен ерінді алға созамыз.

5-ке дейін санап, осы қалыпты ұстап тұрамыз.

Құрбақа-пілдің тұмсығы.

“Бір-екі” деп санап “Құрбақа” және “Піл тұмсығы” жаттығуларын кезектестіріп істейміз.





Күрекше”

Мазмұны:

Жымиямыз. Аузымызды ашамыз. Тілді жалпақ күйінде астыңғы

ерінге қоямыз. Осы қалыпта 5- ке дейін санап тұрамыз.

Бұл жаттығу барысында астыңғы ерін тістерге тимеу керек.








Түтікше”

Мазмұны:

Ауызды ашып, тілді түтікше сияқты етіп ұстап тұрамыз.









Толық адам”
Мазмұны:

Күлімдеп тұрамыз, аузымызды ашамыз. Тілдің ұшын сағат тілі

сияқты ары-бері қимылдатамыз. Астыңғы иек қимылдамау керек.










Арық адам”
Екі ұртты қатты ішке тартып, суалтамыз





Тілімізді тараймыз”

Мазмұны:

Ерініміз күлімдеп тұрады. Тілді барынша сыртқа шығарып,

жайлап ауызымызға кіргізу барысында ұшынан бастап,

өне бойын ауыртпай, жеңіл тістелеп шығамыз.









Айтқанға көнбейтін тілді жазалау”

Мазмұны:

Ерніміз күлімдеп тұрады

Тілді екі тістердің арасына қыстырып,

тістерімізбен тарақтаймыз.













Әткеншек”

Мазмұны:

Екі ұртқа бірдей ауаны толтырып тұрамыз.

Екі ұртты кезек-кезегімен ауаға толтырып томпайтамыз.





Ашулы мысық”

Мазмұны:

Күлісдеп тұрып, аузымызды ашамыз.

Тілдің ұшын астыңғы

тістерге тірейміз.

“Бір” дегенде тілді дөңес етіп ұстаймыз.

“Екі” дегенде тілді бастапқы қалыпқа келтіреміз.









Қиқар есек”
Мазмұны:

Езуіміз күлімдеп тұрады.

ИЕ буынын аузымызды ашып айтамыз

Тілдің ұшы астыңғы тістерге тіреліп тұрады.







Баумен ойнайтын ойын
Үстелдің үстіне бауды немесе жіпті иректетіп сыйғызып қойыңыз, балаға әрбір саусақтарымен сол иірімнің үстімен секіріп өтуін ұсыныңыз. Сонымен қатар баудың үстімен «адымдап» өтуге де болады.

Баланың екі саусағын баумен шармалдап тастаңыз. Балаға оны шешуді ұсыныңыз. Сонымен бірге ойыншық мышықпен де солай істеуге болады. Балаға жіпті шешуді ұсыныңыз. Ол жіптің ішінде шырмалып қалған мысықтың баласын көргенде таң қалады.

Балаға баудан мынандай оюлар тоқуды көрсетіңіз: баудың ұшымен кішкентай саусақты орап тастаңыз, одан кейін ортаңғы саусақтың астымен айналдырып, үстімен ортаңғы, астымен көрсеткіш, үстімен үлкен және қайтадан қарама-қарсы істеуді.

Алуан түрлі қалған маталардың қалдықтарынан гүл жасап оның жан-жағын тесіп, сол арқылы бауды жүргізіңіз. Ал бала әбден үйренгеннен кейін баладан суреттерді рет – ретімен, түр-түрімен орналастыруды сураңыз.

Картон қағаздан күрдеше немесе етік ойып қиыңыз да оған бау өткізетін тесіктер жасаңыз, одан балаға беріңіз ол өзі сол тесттерден бауды өткізсін. Осыдан кейін оған өзінің киімдерімен қалай, не істеу керек екені оңай болады.

Қағаз кортоннан алуан түрлі ойыншықтар, аңдар, құстар т.б. қиыңыз. Шет жағына таман тесік жасайтынмен аралары бірдей қашықтықта (1 немесе 1,5см.) тесіктер жасаңыз (арнайы жасайтын сайманмен). Сол тесіктермен бауды өткізіп, балаға әлуан түрлі оюларды қалай жасауды көрсетіңіз. Сөйтіп кішкене киім тігуші қалай қуыршақтың көрпешешін, ойыншық кілемшені қалай әдемілеп оюлауды үйренеді. Кішкентай кілемшені мынандай түрде де көктеуге болады. Кішкентай төртбұрышты матаның ішінен қатар екі қиық істеу керек (ара қашықтығы 1,5см болатын етіп), одан кейін көлдененінен алуан түрлі бауларды алып, соның араларынан кезек-кезек үсті-астымен,асты-үстімен өткізу керек. «Шеберге» бұндай қол орамал немесе табақтың астына қойғышты сізге сыйлық ретінде сыйласа, онда өз-өзіне аса бір шеберлікпен қарайды. Осы жұмыстың арасында балаға өзінің байланып қалған бауын шешуді сұраңыз. Келесі жолы кім өзінің бауын тез шешеді жөнінде жарыс ұйымдастырыңыз.


Түймелер
Түйме ұстайтын сандықшаны ретке келтіру жөнінде өзіңіздің кішкентай балаңыздан көмек сұраңыз. Үлкен түймелерді – үлкен қорабшаға, орташасын-орташаға, ұсағын - кішкентай қорабшаға салуды. Енді түймелердің көлеміне, түріне қарай әдемі ою жасауға болады: гүл, моншақ, қорабша т.б.с.с.

Әртүрлі матаның қалдығынан машина, қайық, самолеттің бейнесін қиып жасаңыз. Сол бейнеге түймеден дөңгелектерін, қанатын, терезесін жабыстырып тігіңіз (ірі заттары үлкен түймеден болу керек). Жануардың бейнесіне түймеден құлақтарын, аузын, құйрықтарын, аяқтарын тігіңіз. Көбелектің бейнесінің үстіне қызылды-жасылды кішірек көбелек бейнесін тіксе, онда көбелек алуан түрлі болып шығады. Қағаз картоннан жасалған қуыршақтың кеудешесі әртүрлі түймелермен әдеміленген. Оған: қолтықша, шалбар, белдік қалта жапсырып тігуге болады.

Бұл ойындардың барлығы, баланың өз киіміндегі түймесін өзі салып, ағытуына көп көмектеседі. Үш жасында бала өзінің көңіл қойып, ақыл-оймен, бір алдына қойылған мақсатпен орындайтын ойн-сабақтарын істеуде жақсы жетістікке ие болады. Бұл ойындар баланың ойлауына көп көмектеседі. Төмендегі ойындар баланың ойлауын, тапқырлығын, білгірлігін және қолсаусақтарының қимылдарының бірігіп пайдалануына көмектеседі. Осындай бейнеде, үзілмейтін айналым.
Жылтыр кілемше
Жылтыр қағаздан төртбұрыш қиыңыз. Оның үстіне әртүрлі осындай қағаз немесе матадан кескіндерді қойыңыз. Олар төртбұрыш, үшбұрыш, тікбұрыш болуы мүмкін. Өзіңіздің жасаған кілемшені балаға көрсетіңіз. Бала осыған қарап тура осындай кескіндерді тура осылай қойсын. Кескіндерді дұрыс қоюға көмектеспеңіз, тура осы кезде баланың ақыл – ойы, көзқарасы, қол саусақтарының іс-қимылдары жақсы жетіле түседі. «Үшбұрышты жылжылт... – төртбұрышты түзулеп қой...- домалақты оңға (солға) қарай жылжылт» - деп сөз арқылы көмектесіңіз. Бұларды қолмен бейнелеп көрсетуіңізге болады. Ал бала сіздің іс-тәжірибеңізге қарап өзінің ақыл-ойын, ойлауын, көзқарасын одан әрі жетілдіре түседі. Екі кескіннен тұратын оюдан бастаңыз (мысалы: домалақ және төртбұрыш немесе тікбұрышпен үшбұрыш). Кескіндер түрі және кескіні жағынан бірдей болу керек. Бара – бара қиындатып кескіндердің санын көбейтуге, одан кейін түрін ауыстыруға болады.

Әркімге - өз үйі
Ақ жылтыр бетке үш үй салыңыз: ананың үйі, қызға үй және қуыршаққа үй-үлкен, орташа және кішкентай. Төртбұрыштан – үйдің қабырғасы ал үшбұрыштан үйдің шатыры тұрады. Әртүрлі кескіндерден қағаз бетіне, балаға тура осындай үй салуды ұсыныңыз. Бала үлкен төртбұрышқа үлкен үшбұрыш, ортаншыға – ортаншы және кішкентайға-кішкентайды қою керек.
«Не өзгерді?» ойыны
Мақсаты: Баланың танымдық белсенділігін ояту, зейінін және ес процесін дамыту.

Ойынның шарты:

Үстелдің үстіне бірнеше зат я болмаса кішкентай ойыншық қойылады. Балаға үстелде тұрған ойыншықтарды есінде сақтау ұсынылады, содан кейін «көзіңді жұм» - деп нұсқау беріледі, осы кезде жүргізуші ойыншықтардың біреуін алып тастайды да қай ойыншықтың жоғалғанын табу ұсынылады.

Осы ойынның басқа нұсқасы ретінде, келесі тапсырма заттардың орналасуының өзгергенін табу болып табылады. Ойыншыларға үстелдегі заттардың қандай тәртіппен орналасқанын есінде сақтау ұсынылады, ал кейін ойынды жүргізуші бірнеше заттың орнын ауыстырады да не өзгергенін табу ұсынылады.

Егер бұл ойын балаларға тым қиын болса, онда сөзбен бірігіп айту тәсілі қолданады.
Сөйлеу процесін дамытуға арналған жаттығулар
«Сөйлемді жалғастыр» ойыны.
Мақсаты: Балада белсенді сөздік қорын дамыту.

Балалар шеңбер бойына отырады. Жүргізуші әр балаға оқылған сөйлемді жалғастыруды ұсынады, мысалы: «Анамның көңіл – күй жақсы, өйткені мен бүгін жақсы баға алдым».

Сөйлемдер:

Мен бүгін қатты жаурадым, өйткені... далада аяз ... жемпір қиюді ұмытып кеттім.

Анамның көңіл – күйі жақсы, өйткені...

Мен оқығанды жақсы көремін, өйткені...

Менің аяғым су болып қалды, өйткені...

Мен жануарларды жақсы көремін, өйткені...




  1. Әртүрлі буындарды оқып жаттығу.

  2. Мағынасы жоқ сөздерді оқып жаттығу: гаурезанкар, мордкан, кортлаля, малакартар, чиндростан.

7.Жаттығу. «Қосылатын топты іздеу»



Екі түрлі зат беріледі, мысалы, «күрек» және «автомабиль» берілген екі сөзге де логикалық байланысты сөз ойлап табу қажет. Мысалы, бұл ретте «Экскаватор» сөзін алуға болады, (күрек қызметінде, автомабиль ретінде-көлік құралы, «жұмысшы» автомабильді жүргізеді, күрекпен қазады) Байланысы жағынан көршілес элементтердің мазмұны нақты ашылған түсініктерге ерекше көңіл бөлу қажет. Заттар мен ұғымдар арасындағы байланысты тез анықтауға мүмкіндік береді.





Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет