Сабақ № Тақырыбы: «А. М. Бутлеровтың химиялық құрылыс теориясы. Қаныққан көмірсутектердің изомериясы,номенклатурасы»



жүктеу 36.3 Kb.
Дата03.11.2018
өлшемі36.3 Kb.
түріСабақ

Сабақ №
Тақырыбы: «А.М.Бутлеровтың химиялық құрылыс теориясы. Қаныққан көмірсутектердің изомериясы,номенклатурасы»
Оқыту мақсаты: Органикалық химияның құрылыс теориясымен, қаныққан көмірсутектер және олардың құрылысы туралы білімді қалыптастыру.
Тәрбиелік мақсаты: Жаңа материалды тиянақты меңгеруге тәрбилеу.
Дамыту мақсаты: Алкандардың гомологтық қатарын, молекулалардың құрылысын, физикалық қасиеттерін білу.
Сабақ түрі: Теориялық сабақ
Әдісі: Түсіндіру, есеп шығару, сұрақ – жауап.
Құрал – жабдық: электронды оқулық «Алкандар», карточкалар, формулалар.
Сабақ барысы
1. Ұйымдастыру сәті Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру. Тақырыптың атауын, жоспарын, мақсатын айту. Бүгін біз А.М.Бутлеровтың химиялық құрылыс теориясы. Қаныққан көмірсутектердің изомериясы,номенклатурасын қарастырамыз.
2. Теориялық сабақтың тақырыбы бойынша білімін тексеру
1. Органикалық химия нені оқытады?

2. Органикалық химия құрылу барысында туындаған проблемалар.

3. Органикалық химияның бейорганикалық химиядан ерекшелігі.
3. Демеуші болатын білімді белсендендіру

Бутлеровтың құрылыс теориясы




  1. Жаңа материалды мазмұндау

А.М. Бутлеров 1861 жылы негізін қалаған органикалық қосылыстардың химиялық құрылыс теориясы түсіндірді.

1. Органикалық зат молекуласындағы атомдар ретсіз орналаспайды, олар өздерінің валенттіліктеріне сай белгілі бір ретпен байланысады.

2.Заттың қасиеті оның молекуласының құрамына қандай атомдардың қанша мөлшерде кіретіндігіне тәуелді болуымен қатар молекуладағы атомдардың өзара байланысу ретіне де тәуелді болады.

3. Молекула құрамындағы атомдар мен атом топтары бір-бірінің химиялық қасиетіне әсер етеді.

4. Заттың қасиеті арқылы оның молекуласының құрылысын анықтауға және керісінше оның молекуласының химиялық құрылысы бойынша заттың қасиетін болжауға болады.

Алкандар – молекула құрамындағы көміртек атомдары өзара тек дара сигма байланыстар арқылы байланысқан жалпы формуласы CnH2n+2 болатын алифатты қаныққан көмірсутектер.

СН4 – метан

С2Н6 -этан

С3Н8 –пропан

С4Н10 -бутан

С5Н12 -пентан

С6Н14 -гексан

С7Н16 -гептан

С8Н18 –октан

С9Н20 – нонан

С10Н22 – декан
Жалпы формулалары бірдей, химиялық қасиеттері ұқсас, ал құрамдары бір немесе бірнеше СН2 тобына өзгеріп отыратын заттар гомологтар деп аталады. Гомологтарды салыстырмалы молекулалық массаларының өсуіне қарай орналастырса, гомологтық қатар түзіледі. СН2 гмологтық айырым деп аталады.

Изомерлер – молекуласының құрамы (яғни, молекулалық формулалары) бірдей, бірақ химиялық құрылыстары әр түрлі болғандықтан, қасиеттері де өзгеше заттар.


Алкандардың құрылысы

Қаныққан көмірсутектердің ең қарапайым өкілі метан екенін білесіңдер. Төменде оның молекулалық, құрылымдық және электрондық формулалары көрсетілген:

Н Н

СН4 Н : С : Н Н – С - Н



Н Н

Құрылымдық формулалардағы атомдардың арасындағы сызықшалар байланыс түзуші электрон жұбын көрсететіндігін сендер бұрыннан білесіңдер. Көміртек пен сутек атомдарының электрон бұлттары түзетін электрон тығыздығы атомдардың ядроларын қосатын түзудің бойында жатса сигма байланыс түзілетінімен таныссыңдар. Метан молекуласында төрт сигма байланыс түзіледі:


H
H – C – H
H

Метан молекуласының кеңістіктік пішінін қарастырайық. Көміртек атомының sp3 гибридтенген пішіні дұрыс емес гантель тәрізді төрт электрон бұлты төрт сутек атомдарының шар тәрізді эс – бұлттарымен қаптасып, химиялық байланыс түзіледі. Метан молекуласының кеңістіктік пішіні тетраэдр тәрізді, С – Н байланыстарының осьтері араларындағы бұрыштар 1090281. тетраэдрдің төрт бұрыштарында сутек атомдары, ал дәл ортасында көміртек атомы орналасады. Көміртек пен сутек атомдары арасындағы электрон тығыздығының қоюланған жерлеріне назар аударыңдар.

Шарөзекті модель қандай атомның қай атоммен байланысқанын көрсеткенімен, салыстырмалы өлшемдерімен молекуланың сыртқы пішінін көрсете алмайды. Масштабты модель салыстырмалы өлшемдермен молекуланың сыртқы пішінін шамамен дұрыс береді.
5 Бекіту

5.1. Сұрақ-жауап, есептер шығару

1. Алкандар немесе қаныққан көмірсутектер деп қандай көмірсутектер деп қандай көмірсутектерді айтады? Мысалдар келтіріңдер.

2. Гомологтар деп қандай заттарды айтады?

3. Формулалары келтірілген көмірсутектердің ішінен: С2Н4, С3Н8, С4Н6, С5Н12, С6Н6 , С7Н16 формулаларын теріп жазыңдар, атаңдар.

4. Алкандардың жалпы формуласы арқылы есептеп құрамында а) 13 көміртек атомы бар ә) 26 сутек атомдары бар метан қатарының көмірсутектерінің молекулалық формуласын жазыңдар.

5. Мына алкандардың а) н-пентан, ә) 2-метилбутан, б) 2,4-диметилпентан, в)триметилметанның құрылымдық формулаларын жазыңдар.

6. Изооктанның (2,2,4-триметилпентанның) құрылымдық формуласын жазып, құрамында қанша біріншілік, екіншілік, үшіншілік, төртіншілік көміртек атомдары бар екенін көрсетіңдер.


Үй тапсырмасы

§ ____________________________________________________________________________
Каталог: uploads -> doc
doc -> Английские слова и выражения в оригинальном написании a horse! a horse! MY KINGDOM FOR a horse! англ букв. «Коня! Коня! Мое царство за коня!»
doc -> Викторина по пьесе В. Шекспира «Гамлет, принц Датский»
doc -> Тест сынып Ұлы Отан соғысы нұсқа
doc -> Пєн атауы: Математика
doc -> Сабаќтыњ тарихы: ХІХ ѓасырдыњ 60-70 жылдарындаѓы ќазаќ халќыныњ отарлыќ езгіге ќарсы азаттыќ к‰ресі
doc -> 1 -сынып, аптасына сағат, барлығы 34 сағат Кіріспе (1 сағат)
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы Сабақтың мақсаты
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет