Сабақ тақырыбы: Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа»



жүктеу 109.83 Kb.
Дата27.03.2019
өлшемі109.83 Kb.
түріСабақ


Пән: Қазақ тілі

Пән мұғалімі: Айдарбекова Акгул Какеновна

Сынып: 8 «А» сынып

Айы, күні: _________

Сабақ жоспары
Сабақ тақырыбы: Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым - Қожа» повесі. Жалпы есім.

Сабақ мақсаты:

а) Білімділік: Повесть бойынша оқушылардың білімін тиянақтау, Қожа бейнесіне талдау жасап, өз ойын жүйелі жеткізе алуға үйрету.

ә) Дамытушылық: Оқушылардың дүниетанымын, өзіндік ойын, сөз саптау дағдыларын дамыту.

б) Тәрбиелік: Адалдыққа, тазалыққа, адалдыққа, әділдікке, балалықтың балдәуренін түсіне білуге, адами тұлғалық ерекшелікті қастерлеуге тәрбиелеу.

Сабақ түрі: Жаңа сабақ, топтық жұмыс

Сабақ әдісі: Баяндау, салыстыру, талқылау, ой қозғау, топтастыру стратегиясы

Сабақ көрнекілігі: Интербелсенді тақта (суретті топтама, арнайы дайынд. мәтіндер),

Пәнаралық байланыс: Тарих, тіл, әдебиет.

Сабақ барысы:
I.Ұйымдастыру кезеңі: а) Сәлемдесу; б) Оқу құралдарын реттеу;

ә) Оқушыларды түгендеу; в) Кезекшілікті анықтау.
II. Үй тапсырмасын тексеру: Бердібек Соқпақбаевтың өмірбаянын жазып келу.

Үй тапсырмасын қорытындылау. Кластер толтырындар.


Бердібек Соқпақбаев

Топтық жұмыс: Үш топқа «Жазушының өмірі мен шығармашылық жолы» туралы кестені толтыру.

І топ – қызметі

ІІ топ – шығармалары

ІІІ топ – жетістіктері




Қызметі:

Шығармалары:

Жетістіктері:

1. Ауыл мектебінде бала оқытқан

2. Алғашқы қаламгерлік жолын өлең жазудан бастаған жазушы «Пионер» (қазіргі «Ақжелкен») журналында қызмет етті

3.«Қазақ әдебиеті» газетінде жұмыс істейді

4. «Балдырған» журналында қызмет етті

5. Қазақстан Жазушылар одағында балалар әдебиеті жөніндегі әдеби кеңесші болады.


1. 1950 жылы «Бұлақ» атты жыр жинағын шығарған

2. Жиырмадан астам әңгіме, повесть, роман кітаптарын ұсынады

3. «Менің атым ‒ Қожа», «Балалық шаққа саяхат», «Бозтөбеде бір қыз бар», «Он алты жасар чемпион», «Қайдасың», «Гауһар», «Аяжан», «Дала жұлдыздары», «Жексен ‒ жекеменшік» сурет кітапшасы жарық көреді


1967 жылы балалар мен жасөспірімдерге арналған фильмдердің Францияда өткен халықаралық фестивалінде «Менің атым ‒ Қожа» арнаулы жүлдеге ие болды. Қазақ КСР Құрмет грамотасымен марапатталды.


III. Жаңа сабақ:
Мұғалім: Маған бақыт сабақ өткізу сендерге,

Көріп тұрмын қуаныш бар жүздерде.

Балалықтың бал дәурені шат күліп,

Бәрімізге болсын серік сәттілік!
‒ Балалар, жаңа тақырыпқа кіріспес бұрын «Менің атым» деген мәселеге назар аударайықшы, жалпы «Ат қою дәстүрі» дегенді немесе өздеріңе берілген есімдер туралы не айтар едіңдер? (Бірнеше оқушы өзінің есімінің туу тарихымен таныстырады). (Бір оқушы «Ат қою дәстүрі» туралы мағлұмат береді)

Ат қою дәстүрі әдет-ғұрыпқа жатады. Қазақ балаға атты әр түрлі ырымға сүйеніп қойған. Мысалы, баласына соған тартсын деп бір жақсы адамға ат қойғызған, немесе жақсы адамның атын қойған. Мысалы, Абылай, Абай, Шокан, т.б. белгілі, даңқты адамдардың атын берген. Немесе Алдаберген, Қүдайберген, Тілепалды деп қойған. Мұндай аттарды ұзақ күткен, әулие-әнбиелердің басына түнеп тілеп алған балаларға қоятын.
‒ Иә, балалар, осылайша ат қою дәстүрі сақталған ба? Ал Қожаның кезінде ырымшыл қазақ халқының шілдехана тойында ат қою дәстүрі сақталыпты. «Шілдеханаға келгендер маған пәлендей әйдік ат бермеген»,-дейді кейіпкер. Бұл кім балалар? (Ол Қожаберген).
Қосымша ақпарат: Балалар, алғашқыда автор Б.Соқпақбаев «Менің атым Қожа» повестің «Өзім туралы повесть» деп атаған екен. Себебі, повестегі барлық оқиға желісі Бердікбек Соқпақбаевтың өз өмірімен тікелей байланысты екен. «Менің атым Қожа» повесі орыс, француз, украин, литва, латыш, молдаван тілдеріне аударылған. 1963 жылы «Қазақфильм» киностудиясында экрандалған. "Менің атым Қожа" фильмі француздың Канн қаласындағы жастар мен балаларға арналған кинофильмдердің халықаралық фестивалінде (1967) арнайы сыйлыққа ие болды.
«Повесть» деген не? Баяндау түрінде қарасөзбен жазылған оқиғалы көркем шығарманың түрін повесть (хикаят) деп атайды. Ол көлемі жағынан әңгімеден ұзақ, романнан қысқа болып келеді. Повесте оқиғалар жинақы, сюжеттік желісі бір арнада ғана өрістейді, кейіпкерлер саны да аса көп болмайды.
Қызығушылықты ояту

Ой қозғау стратегиясы:


І кезең.

Өзара топқа бөлінген оқушыларға: «Сыр сандықтан» топ басшылары өздеріне берілген тақырыптарды алады.

«Сыр сандықтан» мұғалім алғашқы сауалды алып шығады: «Қожа» деген кім?


  1. «Қожаның ісі дұрыс па?»

  2. «Қожаның ісі дұрыс емес» 3 топқа ортақ қойылатын сұрақ


«Менің атым – Қожа» фильмінен үзінді көрсетіледі.

Фильм туралы: Барлық мектепке аты шулы "сотқар" Қожа, бар ынтасын салып, жақсы болуға тырысады. Әкесінен жетім қалған Қожаберген, үйлеріне келіп жүретін, Қаратайдан шешесін қызғанады. Досы, Сұлтан екеуі неше түрлі қызық оқиғаларды бастарынан кешіп, көрермендерді талай рет қуантады. Ауылда беделі жоғары болған Қадырдың баласы, Қожа, әкесінің абыройын "шелектеп" төктім деп уайымдайды. Дегенмен, Қожа - ашық мінезді, арам пиғылы жоқ, ақкөніл бала.



ІІ кезең.

Қожа повестінің басты кейіпкері.

  1. Қожа алғыр, ақылды, әділетті, мейірімді бала

  2. Қожа өтірікші, қызба, сотқар, тентек, мақтаншақ бала

Пікірталас ( 3 топ өз тұжырымдарын дәлелдейді)

ІІІ кезең. Қорытынды:

І топ – Жақсы бала жеткізеді мұратқа

ІІ топ – Тентек бүлдіреді, ата-анасын күйдіреді

ІІІ топ - Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен


Грамматикалық тақырып: Жалпы есім.
Зат есімнің жалпылай немесе жекелей аталуына қарай екіге бөлінеді.

  1. Жалқы есім (собственные)

  2. Жалпы есім (нарицательные)

Біртектес атаулардың өз ішіндегі жекелеген (собственные) атауы. Асан, Абай, Қарағанды т.б.

Біртектес заттардың жалпы (нарицательные) атауы. Кісі, өзен, тау, қала т.б.


IV кезең.

Дәптермен жұмыс: Үш топқа мұғалім дайындаған шағын мәтінмен жұмыс жүргізіледі.

Тапсырма:

А) мәтінді оқу, түсінгендерін айту.

Ә) мәтіннен жалқы есімді тап

Б) мәтіннен жалпы есімді тап


…Менің атым Қожа. Қожа деген ат, байқаған шығарсыз, пәлендей тамаша ат емес.

Шынын айтсам, Қожа емес, Қожаберген. Бүгінде «Қожасы» қалып , «бергені» түсіп қалыпты. Ал ол қашан , қалай түсіп қалғаны ешкімнің есінде жоқ.

Біз бір класста екі Қожамыз. Оқушылар бізді шатастырмау үшін, мені – қара Қожа деп атайды. Фамилиям- Қадыров.

Ал енді сырт бейнеме келетін болсам, мынау, міне- мұрным. Әжем мені «тәмпіш мұрын» дейді. Екі шекем шығынқы, басым қарбыз тәрізді доп-домалақ. Ал шашым ше? Шаш емес, тікенек қой.

Бойымды біреулер: «Орта бойлы»,- дейді. Әжем болса: «Әкен сияқты сұңғақ боласын»,- дейді. Мектепте дәрігер өлшегенде, бір жүз отыз тоғыз сантиметр болған едім. Егер шашым болса, жүз қырық болуы сөзсіз еді. Тақыр бас жүргеннің осындай залалы да бар.
V Бекіту кезеңі:

Венн диаграммасы


Қожа




VІ. Қорытынды кезеңі:
Тест тапсырмасы:

  1. «Менің атым Қожа» повесінің алғашқы аты?

А) «Қожаберген» С) «Менің де атым Қожа»

В) «Өзім туралы повесть» Д) «Балалық шаққа саяхат»

2. Қожаның шын аты кім?

А) Қожабай В) Қожаберген С) Қожатай Д) Қожаберді

3. Жанардың фамилиясы?



А) Балабекова В) Майқанова С) Қадырова Д) Тұрсынбаева

4. «Түбінде адам болатын бала» деген кімнің сөзі?

А) Сұлтан В) Анасы С) Ахметов Д) Майқанова

5. «Ағаттықтың азабы» бөлімінде не туралы айтылады?

А) Орыс тілі сабағына дайындалмай келуі

В) Тәртібінің педкеңесте қаралуы

С) Мұғалімнің сөмкесіне бақа салуы

Д) Лагерьге жолдама үшін мұғалімге ренжуі

6. «Қожа, сен көшедегі иттерді тәртіпке салу үшін ауылда қалатын болдың»,- деп Қожаны келеке ететін кім?

А) Сұлтан В) Жантас С) Жанар Д) Майқанова

7. Қожаға әкесі туралы айтқан қария кім?

А) Дәуірбаев В) Әжесі С) Сәйбек Д) Директор

8. Жеке бас құпия кеңесін өткізген кім?

А) Сұлтан В) Қожа С) Жанар Д) Жантас

9. Қожа Майқанованы ең алғаш қайда кездестіріп еді?

А) Мектепте В) Көшеде С) Дүкенде Д) Жиналыста

10. А.С.Пушкиннің «Қысқы кешін» өте жақсы жаттап айтқан оқушы кім?

А) Ешкім В) Жанар С) Жантас Д) Сұлтан

VІI. Бағалау кезеңі: Әр топ спикерінің бақылауы арқылы жұмысты орындауы мен қатысымы бойынша бағалау.

VIІI. Үй тапсырмасын беру: 1. «Менің арманым ... » тақырыбына шығарма жазыңдар
Бағалау парақшасы:




Оқушының аты-жөні:

I.Үй тапсырмасы

(Топтық жұмыс, әр жауап 1 ұпай)




I кезең:

II кезең

III кезең

IV Мұғалім дайындаған шағын мәтінмен жұмыс жүргізіледі



V Бекіту кезеңі

VІ. Қорытынды кезеңі. Тест



Қоры-тынды

ұпай


1.Қожаның ісі дұрыс


2.Қожа-ның ісі дұрыс емес


Қожа

алғыр, ақылды, мейірім-ді, әділ бала




Қожа өтірікші, қызба, сотқар, мақтан-шақ бала


Жақсы бала жеткізеді мұратқа



Тентек бүлдіреді, ата-анасын күйдіреді


Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен

1







































2









































3









































4









































5









































6










































Сұрақ жауабына мұғалім:

5 ұпай – дұрыс жауап;

4-3 ұпай – орташа жауап;

2-1 ұпай – жеткіліксіз жауап






Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет