Сабақтың тақырыбы: «Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары»



жүктеу 289.32 Kb.
Дата01.12.2018
өлшемі289.32 Kb.
түріСабақ

1.Сабақтың тақырыбы: «Әйел жыныс мүшелерінің қабыну аурулары»

2. Сағат саны – 6 сағ.

3. Сабақ түрі: тәжірибелік

4.Сабақтың мақсаты:

оқыту: теориялық біліміне сүйене отырып оқушыларға жыныс ағзаларының клиникалық ағымына анықтауға, диагностирлеуге үйрету.Оқушыларды тексеру әдістерін тәжірибелік жүргізуге жоспарын құруға үйрету.Гинекологиялық тексеру әдістерін дұрыс жүргізуге,диагностика жүргізуге үйрету.



5.Оқыту әдісі:теориялық, пациенттің курациясы

6. Материалды техникалық жабдықталуы

а)техникалық құралдар, медициналық инструментарий

б)көрнекі және дидиактикалық құралдар,кестелер жатыр муляжы

б)оқыту орны гинекология бөлімі, оқу бөлмес

7. Әдебиеттер:

Негізгі


Мемлекеттік тілде:

1.Раисова А.Т., Нұрқасымова Р.Ғ. оқулық. «Акушерия және гинекология», - Алматы 2006

2. Көзденова Р.С., Сейтмәмбетова Н.Қ., оқулық «Гинекология» - Алматы 2000

Орыс тілінде:



  1. Гинекология : Г.С.Василевкоая, В.И.Грищенко, Н.А. Щербина. Ростов – на- Дону, «Феникс», 2007

  2. Акушерство и гинекология И.К. Славянова Ростов на Дону, «Феникс», 2007

Қосымша

  1. Акушерство и гинекология, неотложная помощь. Под ред. Г.К. Степанковской, Б.М. Венцковского М., Эксмо, 2008

4. Внутрибольничная инфекция: учебное пособие. В.Л. Осипова. – М., 2009.-256с

5. Гинекология практикум. В.Б. Цхай, Т.А. Макаренко, Е.К.Маламова, И.О.Ульянова.- Ростов – на – Дону2006

6. Гинекология детского и подросткового возраста. К.Ж. Кульбаева, Ю.А.Гуркин.- Астана 1999

7. Неотложная помощь в акушерстве и гинекологии. Краткое руководство. Под.ред. В.Н.Серова.-2-е

издание, испр и доп..- М., 2008.-256с

8. Руководство по охране репродуктивного здоровья в Казахстане. Н.А.Каюпова.-Алматы, 1999

9. Программа ВОЗ «Безопасное материнство», 2008

8.Ұйымдастыру кезеңі 16 мин

. Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

. Сабақтың мақсаты мен міндетін хабарлау.

9.Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру(тест тапсыру арқылы білімін тексеру) 40 мин




Жыныс мүшелерiнiң туберкулезiнде микобактерияның ең жиi таралу жолы:

| гематогендi, лимфогендi

| ауа -тамшылы

| өрлемелi

| жыныстық

| контактты

Спецификалық қабыну ауруларының берiлу жолы:

| жыныстық

| гематогендi

| ауа -тамшылы

| лимфогендi

| контактты-тұрмыстық

Жыныс мүшелерiнiң туберкулезiнде микобактерияның ең жиi таралу жолы:

| гематогендi, лимфогендi

| ауа -тамшылы

| өрлемелi

| жыныстық

| контактты

Спецификалық қабыну ауруларының берiлу жолы:

| жыныстық

| гематогендi

| ауа -тамшылы

| лимфогендi

| контактты-тұрмыстық

Әйелдер жыныс мүшелерiнiң қабыну процестерiнiң алдын-алу:

| аборттың алдын-алу

| гормоналдық заттар қабылдау

| жыныстық қатынастан сақтану

жатырiшiлiк спираль қолдану

| арнайы диета қолдану

Бартолин безi кистасының негiзгi емi:

| хирургиялық

| санаторлы-курортық ем

| физиотерапия

| жалпы қуаттандыратын ем

| спазмолитиктер енгiзу

Жатыр қосалқы мүшелерiнiң жедел қабынуының белгiлерiне жатпайды:

| артериалдық қысымның төмендеуi

| iштiң төменгi бөлiгiнiң ауырсынуы

| әлсiздiк

| алдыңғы құрсақ қабырғасының қатаюы

| дене қызуының жоғарылауы

Гениталий туберкулезiнде бiрiншiлiк ошақ ... орналасады

| өкпеде

| сүйекте

| лимфа түйiндерiнде

| iш пердесiнде

| несеп шығару жүйесiнде

Гениталий туберкулезi ... кезеңде анықталады.

| репродуктивтiк

| балалық шақта

| пубертаттық

| менопауза

Репродуктивтi жастағы әйелдерде гиперпластикалық процестердiң

клиникасының ерекшелiктерiне жатпайды:

| ауырсынулар

| етеккiрдiң алдында қанды жағынды

| меноррагиялар

| ациклдi қан ағулар

| етеккiрдiң кешiгуi

Әйелдер жыныс мүшелерiнiң қабыну ауруларының тарау жолдары:

| төменнен жоғарылау бойынша

| ауа-тамшылық жолмен

| иньекция арқылы

| трансмиссивтi

| парентеральды

Жыныс мүшелерiнiң қабыну ауруларының қыз балаларда жиi кездесетiн түрi:

| вульвовагинит

| пельвиоперитонит

| эндометрит

| кольпит

| сальпингоофорит

Iшкi жыныс мүшелерiнiң қабыну процестерiнiң ең жиi кездесетiн түрi:

| сальпингоофорит

| параметрит

| метроэндометрит

| бартолинит

| пельвиоперитонит

Iшкi жыныс мүшелерiнiң қабыну процестерiнiң ең жиi кездесетiн түрi:

| сальпингоофорит

| параметрит

| метроэндометрит

| бартолинит

| пельвиоперитонит

Репродуктивтi кезеңдегi дисфункционалды жатырдан қан кетудiң емi :

| жатыр қуысын қыру

| жалпы қуаттандыратын ем

| аналық бездер қызметiн өшiру

| спазмолитиктер енгiзу

| физиотерапия

Репродуктивтi жаста фолликуланың персистенциясында ... қолданылады.

| прогестерон

| синестрол

| преднизолон

| андроген

| дексаметазон

Репродуктивтi кезеңдегi дисфункционалды жатырдан қан кетудiң гемостазы:

| жатырдың шырышты қабатын қырып, гистологиялық тексеру

| лазеротерапияны қолдану

| аналық бездердi алып тастау

| эндометрийдiң криодеструкциясы

| жатыр ампутациясы

Репродуктивтiк кезеңде қан кетудегi дәрiгер амалы:

| жатыр қуысын қырып, қырындыны гистологиялық зерттеуге жiберу

| гистероскопия, жағындыны бактериоскопиялық зерттеу

| лапароскопия, эндометрий тiнiнiң биопсиясы

| гистеросальпингография

| оперативтi ем - жатыр ампутациясы



  1. Жаңа сабақты түсіндіру. 40 мин

Гинекологиялық аурулардың ішінеде ең жі кездесетіндері қабыну процестері. Госпитализацияны қажет ететін, барлық инекологиялық аурулардың 20-30 % әйелдердің жыныс мүшелерінің қабыну процестері болып табылады. Әйелдер консультациясына көрінетін , гинекологиялық ауірулардың арасынан, 60-65 % қабыну процестер екенін анықтауға болады В.И.Бодяжина , К.Н.Жмакин. Қабыну процестері туу мүмкіншіліктерін төмендетеді және жұмысқа қабілеттілігін нашарлатып , кәсібіне сай жұмыс істеуге мүмкіншіліктерін шектегендіктен қыруар жұмыс күндерін жояды, сондықтан бұл процесс көп экономикалық және әлеуметтік зиян келтіреді. Қабыну процестері бедеуліктің ең негізгі себептерінің бірі болып келеді. Жыныс мүшелеріне созылмалы қабыну процестері бар әйелдерде жиі және ішкі секреция жүйелерінің де бұзылыстары жиі байқалады. Әйелдердің жыныс мүшелерінің процестерінің негізгі себептері – инфекциялық агент болып табылады. Сирек кездесетін себептері – механикалық, термиялық және химиялық факторлар. Инфекциялы қоздырушылардың ішінде жиі кездесетіндері стафилококктар, стрепококктар, гонкокктар , ішек таяқшалары, туберкулез микобактериялары, вирустар, саңырауқұлақтар, трихмлхонадтар, хламидиялар. Қабынудың 70 % себепкері стафилакокктар болып келсе , 41 жағдайда ол 2-3 микробтардың ассоциациясы. Жынс мүшелерінің инфекциялы процеске ұшырауы негізінде экзогенді инфекцияның түсіп кетуінен болады. Кейде ішектің төменгі бөлігінен келетін экдогенді инфекция немесе қан арқылы таралатын алыстағы құлақтан бұлақ ағу отит, өкпе қабыну , баспа сияқты аурулардың ошақтары болуы мүмкін. Экзогенді инфекцияның жиі кездесуін әйел организмінің анатомиялық және физиологиялық ерешеліктерімен түсіндіруге болады, себебі жыныс мүшелері қынап кіре берісінен кіші жамбас іш пердесіне дейін өзінің ашықтығымен сыртқы орта факторларына тәуелдірек. Тек қанабиологиялық тосқауылдардың арасында жыныс аппратына инфекцияның түсіп тарауына қорғаныш бар. Жыныс аппаратына инфекцияның түсіп және тарауына қорғаныш ретінде биологиялық тосқауылдардың мәні зор. Енді сол тосқаулыдарға аздап тоқтап өтсек, олардың төмендегідей түрлері ажыратылады: Бірінші - жыныс санылауының жабық жағдайы, қынаппен сыртқы ортаны бөледі. Екінші тосқауыл – қынаптың өзін-өзі тазартуға қабілеттілігі, ол қасиет аналық безердердің функциналдық белсенділігіне тәуелді. Эстрогенді гормондардың әсерінен қынаптық көп қабатты жалпақ эпителиясында гликоген пайда болады. Қынаптық қалыпты микробтық флорасы - сүт қышқылы ашуының таяқшасы –гликогенді сүт қышқылына дейін ыдыуына ықпал жасайды. Қынап сұйығында сүт қышқылының деңгейі 0,3-0,5% дейін жетеді. Қынап сұйықтылығы осы деңгейдегі қышқылдығы оның қалыпты микрофлорасының тіршілігіне ең қолайлы болып, патогендік микробтардың дамуын тежейді. Балалық шақ пен жас ұлғайған уақытта, аналық бездердің функциональды жағдайына сай, гликогеннің синтез мөлшері және қынаптың өзін-өзі тазарту қабілеті төмендейді. Сондықтан, жыныстық жетілу кезеңінен кері, қыздардың бала кезімен жасы ұлғайған сайын әйелдерде қынапқа патогендік микробтартардың түсуіне сай қынаптық қабынуының  кольпиттің пайда болуы жиірек кездеседі. Үшінші биологиялық тосқауыл жатырдың мойыны болып табылады. Жатырға микробтардың түсуі жатыр мойынының физиологиялық және анатомиялық ерекшеліктерінің жиынтығымен тежеледі. Бұл ерекшеліктері болып жатырдың мойынының ішкі және сыртқы ернеулерінін тарлығы , мойын жолында былжыр жарғақтарты секреттің болуы. Мойын жолы қою жағақты тығынмен толы болады. Жатыр мойынының бездерінің секреті сілтілік реакцияда болады, бактерицидті қасиетке ие. Мойын жолына микробтар түскен жағдайда ол жарғақты тығынмен төменгі үштен бірінде ұсталады және оның мөлшері аз болады. Физиологиялық жағдайда жатыр мойынының жоғарғы бөлімі, яғни , жатыр және жатыр түтіктері стерилбді болады. Ішкі жыныс мүшелерін инфекциянын енуінен қорғауда иммунологиялы факторларды да маңызы зор. Жатыр мойын бездерінің секретінде , қынаптың шырышты қабатында жатырдың шырышты қабатында иммунологлоблиндер болады. Олардың мөлшері циклдің екінші жартысында , етеккірдің алдында яғни жатырда жара беткейі пайда болатын кезде көбейеді. Төртінші тосқауыл – жатырдың шырышты қабатының ай сайын бөлінуі . Егер жатыр қуысына микробтар өтетін болса, ол микробтармен зақымдалған функциональды қабаттың етеккір кезінде бөлініп шығуы қабыну процесін ықшамдап тежейді. Бесінші тосқауыл – түтіктің интерстициалды бөлігінде сфинктердің болуы, сосын түтіктер фимбрияларының жабысу қабілеттілігі. Жоғарыда айтылған тосқауылдардын құнды бағалы болуы, көбінесе аналық бездердің , жүе және ферменттер жүйелердің функцияларына байланысты. Әйелдер өмірінде биологиялық тосқауылардың зақымдалатын физиологиялық жағдайлары болады, олар етеккір кезеңі , босанғаннан кейін және түсіктен кейінгі кезеңдер уақыты. Одан басқа , бірсыпыра патологиялық процестер биологиялық. Тосқауылдардың зақымдануына әкеліп соғады. Босану кезендегі зақымдар, әсіресе аралықтың жыртылуы жатыр мойнының жыртылуы биологиялық тосқауылдарды зақымдайды. Аралықтың жыртылуы жыныс саңылауынын үңіреюіне , қынап қабырғасының төмендеуіне әкеліп соғады, ал сыртқы ортадан қынапқа жол ашып, оның инфекциялық процеске ұшырауына себепкер болады. Қорғаныш тосқауылдары қынаптық шырышты қабатының механикалық химиялық , физикалық факторларының әсерімен зақымдану кезінде де бұзылады, бұл жыныстық қатынастың тазалығы гигиенасын  сақтамаған кезде, жиі қынапты сепкіш аспаппен бүркіп шашу кезінде, химиялық заттардан әзірленген ұрықтануға қарсы дәрі-дәрмектерді жоғарғы дозада пайдаланғанда , әртүрлі , гинекологиялық спиральды қою зондтау, қыру сияқты манипулияциялардан болады. Қабыну процестерінің пайда болуы, оның даму ерекшеліктері тек микробтың түрі мен оның вируленттілігіне ғана мына байланысты болып қана қоймай , ол әйел организмінің раективтігіне , оның қорғаныш және компенсаторлық реакцияларына да байланысты. Бәріне белгілі , микробтардың жара бетіне түсуі, әрқашанда, қабыну процесінің басталуына әкеліп соқпайды. Қабыну процесі организмнің күш-қуаты әлсіреп , қорғаныш күштері нашарлаған кезде пайда болады. Ал қорғаныш күштері әйел бірнеше рет инфекциялы ауруларға ұшыраса әлсірейді, оның иммунды реакциясы, эндокриді және бейімделу адаптация  механизмін құрауға қатысатын басқа да жүйелердің нашарлауына әкеліп соғады. Соматикалық аурулар, стресс жағдайлары , тоңып-жаурау , ысытып жіберу, патологиялық босану , түсіктер, көп қан кету , жұмсақ тіңдердің жыртылуы, плацентаны қолмен айыру және тағы да басқа босану кезіндегі әрекеттер организмінің қорғаныш күшін азайтады. Дұрыс тамақтанбау организмнің инфекцияға төтеп беретін қасиетін төмендетеді. Әсіресе , гиповитамино және белок компонентінің жетіспеушілігінің зор маңызы бар . Клиникасы : қабыну ауруларының дамуын: жедел жеделдеу созылмалы сатыларда сосын созылмалы процестің қайталану  өршу кезеңдері деп бөлінеді. Аурудың жедел сатысында организмнің жалпы реакциясы делсалдығымен дене қызуының көтерілуімен , сонымен қатар зат алмасуымен және қан көрсеткіштерінің өзгертуімен анықталады. Иммунологиялық реакциялар жоғарылап , фагоцитон күшейеді. Жергілікті реакциялар үшін тән: қан тамырлары кеңіп, тіндері ісінеді, сұйық жиналады. Қабыну ошағының тіндері терең биохимиялық жәнек патологоанатомиялық өзгерістерге ұшырайды. Ауру сезімі- жыныс мүшелерінің қабыну процесінің негізі симптомдарының бірі болып табылады. Инфекциялық агент әсерінен тінді зат алмасу процесі бұзылады, яғни , клетканың тыныстық функциясы, көмірқышқылының деңгейі көбейді, ферменттің синтезі бұзылады. Гистамин жиналады, микроэлементтердің алмасуы бұзылады. Гистамин мен толық тотықпаған қышқылдардың жиналуы ауру симптомын тудырады. Көмірсулар, майлар , белоктар гидролизінің нәтижесі бойынша , тіндер өзінің жылуын шығару арқасында температуралық реакция пайда болады. Гиперемия- қабыну ошағындағы қантамырларының еакциясының нәтижесі, яғни қантамырларынын ішіндегі қан мөлшерінің молаюы және олардың тоқталып қалуы. Экссудация – қантамырларының ішіндегі қанның сұйық бөлігінің көбірек бөлініп шығып, оның дәнекер тінде жиналуы. Бұл кезде токсиндердің улар  мол бөлінуі байқалады, бұл уландыруға әкеліп соқтырады, соның арқасында , жүйке , эндокринді жүйелердің функциялары өзгереді. Жоғарыда айтылған барлық өзгерістердің маңызы зор, ауруды жедел сатысында , өте зор. Қабыну процесі бәсеңдей бастағанда, организ мен жыныс мүшелеріндегі болған өзгерістер бірінші орынға шыға бастайды. Қабыну процесінің нәтижесінде аналық бездердің гормоналдық функциясын бұзылуы, жатыр түтіктерінің патогензі өте күделі. Ол жергілікті және жалпы бұзылумен сипатталады. Микробтық агент процестің дамуына тек жедел сатысында ғана әсер есетді. Созылмалы сатыда – организмде осы процестің даму кезінде пайда болған өзгерістердің маңызы басымды. Қабыну процесінің қазіргі жағдапйдағы ағысының өзіне тән еркешеліктері бар. Қабыну процестеріне қарсы қолданылатын препараттарды антибиотиктерді кеңінен қолданудың нәтижесінде қабыну процесінің клиникалық көріністері өзгереді- айқын температуралық және ауру реакциясы сирек кездеседі, яғни , әшіріңкі түрлері жиірек байқалады. Сондықтан , жедел процесс созылмалы түрде ауысып , қайталануы жиі кездеседі. Процестердің қайталануы өршуі көбінесе өзгешеліксіз факторлардың әсерінен пайда болады- жаурап –тоңудан , денеің зорлануынан. Аурудың созылмалы сатысында қоздырғыштардың маңызы азаяды да , организмдегі және жыныс мүшелеріндегі өзгерістердің маңызы артады. Өршуі көбінесе , жүйке, қантамырлары , эндокриндік жүйелердің функцияларының бұзылуымен болатын симптомдарымен көрінеді. Сирек болса да қоздырушы себепкердің патогендік қасиетінің күшеюінен болатын өршу процесінде кездеседі. Қабыну процесінің ағысы, көбнесе , қоздырғыщтың мінезі және процестің орнымен анықталады . Жыныс мүшелерінің қабыну мына төмендегідей түрлерде аяқталады : Толық сауығумен сирекМүшелердің анатомиясы мен функцияларының жартылай қалпында келуімен тыртықтардың пайда болуымен Аурудың созылмалы түрге етуіменМүшелердің жойылуымен , ал кейде аурудың өлімімен аяқталады. Қабыну процестерінің жіктелуі : Қоздырушының сипаттамасына қарай қабыну процестері арнайы емес және арнайы болып бөлінеді. Арнайы емес неспецифический - түріне – стафилококктар , стрепкокктар ішек таяқшаларының әсерінен болатын қабыну процестері жатады. Арнайы қабыну процестеріне спецификалық - гонкокктар , құрт ауруыны микбактериялары, трихомонадтар , хламидиялар , кандидалар, вирустардың әсерінен туған түрлері жатады. Қабыну процестері орналасқан орнында байланысты екіге бөлінеді : 1. Жыныс аппаратының төменгі бөлімінің қабыну процестерінен сыртқы жыныс мүшелері, қынап және жатыр мойын2. Жыныс аппаратының жоғарғы бөлімнің қабыну процестеріне жатырдың шырышты және ет қабаты , жатыр маңындағы клетчаткалар, жатырдың қосалқылары , кіші жамбастың іш пердесі немесе барлық іш пердасеінің зақымдануы. Қабыну процестерінің этиологиялық факторларына қарай жіктелуі : Спецификалық емес қоздырғыштар :

  1. стафилаккокктар

  2. строптоскокктар

  3. ішек таяқшалары

  4. микробтардың ассоциациясы

Спецификалық қоздырғыштар :

  1. гонкокктар

  2. туберкулез микробактериялар

  3. трихомонадтар

  4. канлилалар

  5. вирустар

  6. миклоплазмалар

  7. хламидиялар

Қабыну процестерінің орналасқан орнына қарай жіктелуі : Жыныс аппаратының төменгі бөлімнің қабыну процестері :

  1. сыртқы жыныс мүшелерінің қабыну процестері вульвит, вульваның коршиханы, үшкір кандиломалар

  2. қынаптық қабыну процестері кольпиттер

  3. жатыр мойының қабыну процестері жатыр мойының эрозиясы, эндоцервициттер

Жыныс аппаратының жоғарғы бөлімнің қабыну процестері : эндометрит метроэндометрит сальпингит сальпингоофорит параметрит периметрит пельвиоперитонит перитонит Жыныс аппаратының төменгі бөлімнің қабыну процестері Бұған сыртқы жыныс мүшелерінің , қынаптық және жатыр мойнының қабыну процестері жатады. Сыртқы жыныс мұшелеріне вульва қасаға , үлкен және кіші жыныс ернеулері, шошақай , қынапқа кіреберіс , кіреберістің үлкен бездері, қыздық перде жатады. Вульвиттер балалық шақта жиірек кездеседі. Бала туатын шақта вульвиттер , көбінесе негізгі аурулардың әсерінен туатын қосалық қабынулар болып келеді, яғни сыртқы жыныс мүшелерінің қынаптық және жатыр сойынан бөлініп шыққан патологиялық бөлінулерден тітіркенуден Вульвит пайда болуына алдын ала бейімдейтін факторлардан эндокринді аурулар диабет , зат алмасуының және витаминдер балансының бұзылуын айтуға болады. Бұл процестерді жедел және созылмалы сатыға бөледі. Жедел сатының симптомдары – ауру сезімі , ақ сұйықтар, қызару , ісіну. Созылмалы вульвитте ошақтың қызару байқалады. Диагноз аурудың шағымына , жалпы және жергілікті қарап тексерудің нәтижес негізінде қойылады. Қоздырғыштың сипатын бөлінулерді бактериологиялық және бактериоскопиялық зерттеулер арқылы анықтауға болады. Емдеу жалпы ауруларды (диабет, дифтерия, гонорея) жоюға не бәсеңдетуге, жалпы жағдайын нығайтуға (витаминдер, дұрыс тамақтану), жалғаспалы гинекологиялық ауруларды (кольпиттерді, цервициттерді) емдеуге бағыталады.Жедел сатысында – төсектік режим, перманганат калий ерітіндісімен, түймедағының тұнбасымен, 2-3 % бор қышқылымен істелетін ванночкалар. Балалық шақ кезінде инфекция ошағына санация, шынығу және ультракүлгін сәулесімен емдеу.Вульваның клиникасы – көбнесе жалпы аурулардың нәтижесінде болатын қатты күйзеліс. Емдеуі негізгі және жергілікті ауруды емдеуге бағытталады. Көршиқан бар жерлерге антибактериальды майлар жағылып, жалпы антибактериальды терапия өткізіледі. Созылмалы кезде – аутогенді терапия, - глобулин, антистафилококктік плазмалармен ем қолданады.Вульваның үшкір кандиломалары - фильтрациялық вирустың әсерінен болатын терінің бүртікті қабатымен спидцермистің қауіпсіз өсін ұлғаюы. Кейде оған септикалық инфекцияның қосылуы мүмкін. Бұл жағдайдың дамуына демеу болатын факторлар жыныс жолынан мол бөлініп шығатын бөлінулер ,әсіресе жүктілік кезінде. Кішірек кандиломаны консервативті емдейді - росорцинге бор қышқылын қосып себу керек. Ірі және топ кандиломаға электрарегуляция немес оперативті түрде алынып тасталады. Бартоломинт – бартолин безінің процесі . Бартолин безінің қаюынуының себепкері гонкокктар болып табылады, бірақта кейбірде арнайы емес қоздырғыштарда болуы мүмкін. Клиникалық көрініс бездің көбеюіне екеуінің ұлғаюына , қызаруы, ауыратындығы , жыныс саңылауының қисаюы болып келеді. Егерде іріңдік пайда болса ,онда температурасы жоғарғы көтеріліп , жалпы жағдайы нашарлайды. Іріңдік өздігінен жаылып кетуі мүмкін. Іріңдік көбінесе үлкен жыныс ернеуінің сыртқы бетінен кесуге тура келеді. Іріңдік пайда болғанға дейін консервативтік ем қолданылады – төсектік режим, перианганат калий ертіндісімен немесе түймедағы тұнбасымен отырып істейтін жылы ванналар. Кольпит - қынаптың шырышты қабатының қабыну процесі . Кольпиттің пайда болуына жалпы аурулар, аналық бездердің функцияларының нашарлауы, жеке және жыныстық тазалықтарды бұзу сияқтылар көп ықпал өте жиі трихомонадтар болып табылады. Кольпиттің ерекше түрі, кандидомикоздың бір түрі болып келетін, саңырауқұлақтық кольпит. Оның негізгі симптомдары : қышу, күйдіру, ақ сұйықтар. Айнамен тексеру кезінде - қызару, ісіну, ақ сұйықтар. Диагноз қою қиын емес , тек бактерияиологиялық тексерулерден өткізу қажет. Трихомонадтар кольпит – жиі кездесетін , трихомонадтардың әсері туатын ауру, көбінесе жыныстық қатынас арқылы жұғады. Кейбір сирек жағдай1да асептика және антисептика ережесіне мән бермегенде медициналық құралдар арқылы және биадайлар арқылы жұғуы да мүмкін. Қынаптан басқа кейде үрпі жолы, үрпі жанының бездері , қуықта зақымдануы қобылып қынапты зақымдауы жиі кездеседі. Трихомонадтық кольпиттің негізгі белгілері көбікті іріңді , мол ақ сұыйқтар осының арқасында қынапта қышу , күйдіру пайда болады. Үрпі жолы зақымданғанда кіші дәретке отыру кезінде шаншып ауру сезімі болады. Диагноз аурудың шағымы, оюъективті тексеру және лабораториялық зерттеудің негізінде қойылады. Бактериологиялық зерттеуге қынаптың бөлінуін алып, нативті немесе боялған жағындағы микроскоп арқылы көреді. Нативті препараттарды зерттегенде трихомонадтар өзіне сай итермелі қимылдармен , қылықтарының тербелуімен анықталады. Кек метилдің І ертіндісімен немесе грамм әдісімен боялған препаратта трихомонадтар айқын контурасы , домалак немесе сопақтау формалы , ұялы протогланиялық , жақсы интенсивті бояулары өзарасы бар болып көрінеді. Трихомоз диагнозы қойылған барлық әйелдер және олардың жұбайлары , өздігінен ем алуға тиіс. Қазіргі уақытта иммуазол туындыларынан жасалған флогил , трихопол дәрі-дәрмектер кеңінен қолданылады. Препаратты 7-10 күндік курстың тәулігіне 25 мг 2-3 реттен беріледі. Сонымен бірге метрогиазол трихомонадтармен күрсете жақсы нәтиже береді. Иммузол туындыларының препараттарды өте нәтижелі болып шықты, бірақта оларды қолдануға қарсы көрсеткіштер мынадай болып келеді- қан аурулары , асқазан мойың жарасы , бауыр аурулары, жүктілік сүт шығу. Соңғы жағдайларджа, жергілікті ем қолданылады- қанып ішін 10% цинтомицин эмульсиясымен тазалау, түймедағының ертіндісімен бүркіп шашу. Сауығу белгілері аурудың клиникалық көрісінстерінің және қоздырғыштардың жағындыда 7 – күн емнен кем болмауын айтады. 1 айдан кейін , кезекті етеккір келгеннен кейін , 3 күн қатарынан бактериоскопиялық зерттеу бақылауын жүргізеді. Ем ерлі – зайыптылардың екеуіне бірдей жүргізіледі. Кандидоменоз – қынап сұйығы ашытқы тәріздес саңырауқұлақтар туғызады. Жиілігі бойынша трихомонадтардан кейін екінші орын алады. Жыныс мүшелерінің кандидоманысынң клиникалық көрісіністері оның төменгі бөлігінің зақымдаулы мен шектеліп вульваның қаныптық шырышты қабатының айқын қызаруымен анықталады. Сонымен бірге , сұрлы- ақшыл сүзбе тәріздес қатпар , жоғары жатқан жаралармен сипатталады. Кейде кішкене инфекциялар , ішіне ұйыққа жиналған ұсақ көпіршіктер пайда болады. Бұл элементтер микозошағының көрінісі емес, саңырауқұлақтар әсерінен болған аурудың аллергиялық көріністері. Аурудың негізгі тұрақты симптомы болып кешке қарай , түнде етеккір кезінде күшейетін азапты қышу. Қышу кандиданың ферментативтік белсенділігіне және клеткалар жайпақ эпителиясындағы гликогенні қышқылдарға ыдырауына байланысты. Олардың вульвамен қынаптың шырышты қабаттарындағы сезімтал жүйке талшықтарының ұштарына өтетін тітіркендігіштік әсерінен пайда болады. Қынаптың кандидомикозы , глюкоаурияның әсерінен , қант диабетімен ауыратын әйелдерде, сонымен бірге жүктілі әйелдерде, қынаптың эпителиялық клетькаларында гликоген мөлшері көеюімен байланысты, жиі кездеседі. Ірақта , көбінесе , әйел босанғаннан кейін бір жеті ішінде , оның гормондық статусынын , ынап секрециясының қышқылдық қасиетінің және лохияның бактерилцидтігінің өзгеруіне қарай микотикалық кольпит өздігінен жоғаып кетеді. Босану кезінде нәрестеге шешесінен осы инфекцияның жұғуы мүмкін. Кандидомикоздың лабораториялық диагностикасын қою үшін , нативті препараттарын және оны срам әдісісмен , көк метиленмен бояп, зерттеумен қортындылайды. Кандидомикоз кезінде жағындыда саңырауқұлақтың көп элементтерін- мицелий жіптерін , бластоспораларды ,бөлініп жатқан клеткаларды көруге болады. Жыныс мүшелерінің кандидомикозын емдеуде өте тиімді, заттар саңырауқұлаққа  қарсы қолданылатын антибиотиктер-нистатин, леворин болып емептеледі. Нистатин үлкен дозамен ішке тәулігіне 3-5 мин. бірлік, 2-3 апта бойы , курстармен , бір жетілік үзілістен кейін керек болса қайта тағайындайды, ал леворин 1,5 млн. бірлік күнде беріледі. Оларды жергілікті ем ретінде қынап ішіне май немесе майлы түйінділер шариктер салу ретінде қолданылады. Жергілікті ем ретінде 20 бураның глициринді ертіндісімен және аналин бояуының ертіндісі – көк метиленмен тампон жасалады. Жалпы ем мен жергілікті емнің комбинациясы өте тиімді нәтиже береді. Кейде кәрілік кольпит те жиі кездеседі. Оның клиникалық симпотмдары қынаптың осы жасқа қарай өзгерісінің негізінде , яғни қынаптың шырышты қабаты жұқарады. Қабырғалары , күмбездері жалпаяды, жатыр мойыны қысқарады. Шырышты қабатты тез зақымдайды. Сондықтан эпителий жоқ жерлерде қан құйылу болады. Қынапқа ірің тудыратын микробтар өсе мол іріңді бөлінулер пайда болады. Кәрілік кольпиттің қауіпті асқыну –қынап пен жатыр мойнының бітеліп қалып кейінірек пиометрдің пайда болуы. Емі – майлы тампондар, қынап қабырғасы сутегі қос тотығымен (H2 O2 ) сылау. Кольпиттің диагнозын қою қиынға соқпайды, тек қана этиологиясы бактериоскопиялық , керек болғанда бактериологиялық зерттеудің қортындысымен анықталады. Эндоценвицит – жатыр мойнының жолының шырышты қабатының қабынуы. Ол әртүрлі бактериялардың : стафилококктардың , стрептококктар-дың, гонококктардың, ішек таяқшаларының, хламидиялардың әсерінен болады. Аурудың дамуына ықпал жасайтын жағдайларҢ жалпы аурулар, босану кезінде орнына дұрыс келтірілмеген жатыр мойнының жыртылуынан қалған тыртықтар, жыныс мүшелерінің төмендеуі. Эндоцервициттің жедел кезеңінде сыртқы ернеудің маңында ісіну мен қызару пайда болып, жатыр мойнының жолынан жалқақ іріңді бөлінулер жығады. Аурудың жеделдеу және созылмалы кезеңіне өтуіне қарай ісіну мен қызару азаяды, тек сыртқы ернудің тұсында қызғылтым тақия валик қалып, бөлінуінде ірің мөлері азайып , сосын жалқыққа айналады. Эндервицит – табанды қиын ауру . атыр мойынының жолында өзегінде  бұтақталған бездер өте көп. Озылмалы эндоцервицит , көбінесе жатыр мойынының эрозиясымен қоса жүреді. Эрозия – жатыр мойнының қынаптық бөліміндегі қаязу эпителиалық жамылғаның кемістігі. Эрозия пайда болуына , қабыну процестерінен басқа, себепкерлері Ғ гормоналдық бұзылыстар , эпителий дистрофиясы, іштен туған ерекшеліктер іштен туған эрозия. Шын эрозия біраз уақыттан кейін жалған эрозия6а айналады, өйткені ол жер цилиндрлік эпителий арқылы эпителизацияланады. Жалған эрозия екі түрге бөлінеді : папиллярлы және фолликулярлы болып. Папиллярлы эрозия деп- дәнекер тіннің молая өсіп цилиндрлі эпителиймен жабылған бүртіктері. Фолликулярлы эрозия бездерінің тін тереңдей өсуімен сипатталады. Эрозияның түрін тек микроскопия анықтайды. Симпомдарды этиологиясына байланысты болады. Егерде эрозия эндоцервицитпен немесе жатырдың қосалқыларының қабыну процестерімен бірге дамыса негізгі симпомы- ақ сұйық болып табылады. Басқа жағдайларда – шағымы болмайды. Кейбір жағдайларда шағымы болып контактылық қан аралас бөлінуі мүмкін. Бұл қауіпті симптом - ол эрозияның қатерлі ісікке айналып бара жатқандығымен көрсетуі мүмкін . Диагностикасы – айнамен қараумен бірге , міндетті түрде кольпоскопия жағындыны цитологияға алу, кейбір жағдайда биопсия жасау керек. Емі негізгі аурудың этиологиясына байланысты. Этиологияны бактериологиялық және бактериологиялық зерттеулер арқылы анықталады созды анықтап шығару қажет. Эрозияның цервицитпен , жатыр қосалқыларының қабынуымен бірге өтетін түрлерінде жергілікті ем қолданылмайды, себебі негізгі ауруды емдеу керек. Аурудың созылмалы кезінде майлы тампондар қолданылады. Егер консервативті ем 2-3 апта ішінде нәтиже бермесе, цитологиялық зерттеуді , кольпоскопияны қайталап, ракт жоққа шығару ниетпен биопсия алу керек. Егер эрозияға консервативті ем нәтиже бермесе жатыр мойнының электрокоагуляция жасайды. Мойында тыртықтар болса онда пластикалық операциялар жаалады. Осы емнің бәрі процестің қатерлі ісікке өту мүмкіндігінің жоқтығын анықтағаннан кейін ғана өткізіледі онкоцитологиялық зерттеу , кольпоскопия , патологиялық ошақтардан алынған биопсиялық тіндерді гистологиялық зерттеу.Жыныс аппаратының жоғарғы бөлімінің қабыну аурулары – бұған жататындар эндометрит , метроэндрометрит ,параметрит , пареметрит, сальпингир, сальпингоофорит, пельвиперитоноит. Эндометрит – жатырың шырышты қабығынын қабынуы. Егерде инфекция жатырдың ет қабатына өтсе онда метроэндометрит дейміз . Жедел және жеделдеу эндометрит толық сауығуымен аяқталуы мүмкін, егерде микроб флорасы функционалдың қабаттан әрі асып кетпесе. Егер инфекция базалдық қабаттқа өтсе , шырышты қабаттың регенрациясы кешігіп, эндометрит созылмалы сатыға ауысады. Симптодарды - дене қызуының көтерілуі , ауру сезімі, жатырдан іріңнің бөлінуі , кейде қан аралас бөлініс болуы мүмкін. Қынап арқылы қарағанда жатыр аурушаң , біраз ұлғайған. Ауру көбінесе , жатыр ішіне манипуляция жасағаннан кейін , басталады –қыру, зондтау, немесе әйелде ырышты қабаттың атстындағы фимброматоздың түйін барда, баланың жолдасын қолмен айырып алу. Аурудың жедел сатысы 3-7 күнге созылады, сосын жеделеу сатысына ауысады.Емі –төсектік режим , антибиотиктер , ауру сезімін бәсеңдететін дәрі дәрмектер. Созылмалы эндометритте антиобиотиктер қолдану нәтижесіз. Бұл уақытта физиотерапиялық емдер. Озокрит, қара балшықпен емдеу, жалпы ығайту емдер қолданылады. Периметрит – сірі қабықтың қабынуы . урудың жедел процесі лимф және қантамырлары арқылы жатырдың барлық қабатына таралуы мүмкін. Симптомдары - ауру сезімі, кейбірде іштің кесуі. Созылмалы периметрит жатыр маңындағы бір-біріне жабысқан жерлер процесі болып табылады. Сондықтан жатыр безінің қалыпты жағдайынан уытқып , қисайып дұрыс орналаспайды. Сальпингоофрит – аналық безден түтіктің қабынуы. Немесе Аднексит. Инфекцияның жатыр қоалқыларына таралуы әртүрлі жолмен болады, ұзындығы бойынша жатыр мойынан жоғарғы көтерілу жолымен немесе төмен жолмен – іш пердеден. Инфекцияның лимфа және қан тамырлары арқылы аалуы да мүмкін. Аралудың негізгі жолдары - мойын жолы және гематогенезді жолмен. Қоздырғыштары- стрептококктар, стафилококктар, ішек таяқшалары, гонкокктар , хламидиялар , әртүрлі бактериялардың агенттерінің қосылулары. Инфекция жатыр түтігінің ырышты қабатына түскенде оған қарай реакция дамиды- ісіну, қызару, экссудация. Алдымен түтік зақымдалады, аланалық безге процесс одан кейін көшеді. Клиникасы сатысында , микробтардың флорасына, организмнің реактивтігіне байланысты болады. Жедел сатысында –дене қызуы 38-39 0 дейін көтеріледі, ауру сезімі тұрақты болып, іштің төменгі жағынан белге және аяққа таралады. Қатты қабынуда кейде іш пердесінің тітіркенуі болуы мүмкін , оған қоса лоқсу, құсу. Кейде қан аралас бөліну болуы мүмкін. Лабораториялық белгілері - лейкоцитоз, солға ауысу, СОЭ эритроциттердің тұну жылдамдығы  көтеріледі. Қынап арқылы , жедел сатыда , сипап қарау өте қиынға түседі. Процесс бәсеңдегенде , сипап қарағанда , қосалқылардың аурушаң жуандауын анықтауға болады. Егер процесс ұзақ уақытқа , 6-8 аптаға созылса , онда түтіктерді фимбриялары жабысып , дорба сияқты құрылым құрылады, оны сактосальпинкс деп атаймыз. Түтіктің ішіндегі сұйықтыққа қарай-гидросальпинкс йылмалы сұйық, пмосальпинкс түтікте іріңдер деп айыруға болады. Пиосальпинкс – кезінде аурудың жағдайы орташа немесе ауыр болып , ауру сезімі мазалап, дене қызуы көтеріліп , дірілдеп- қалшылдап , қан тамыры соғуы жиілеп, улану симптомдары күшейеді. Қынап арқылы қарағанда жатыр қосалқыларының маныңда тығыздылығы бір-ыңғайлы емес қатты, аурушаң құрылымды сипап қарауға болады. Пиосальпинкс құрсақ ішіне, тік ішекке,қуыққа қарай жарылып шығуы мүмкін . Пиосальпинкс жарылғаннан кейін, біраз уақыт тәуір болғандай болады да ауру сезімі азаяды, содан кейін жағдайы нашарлап ,перитонит дами бастайды. Пиосальпинкстің жарылу алдында аурудың жағдайы күрт нашарлап , іштің төменгі жағының ауру сезімі толғақ тәрізді болып, лоқсып-құсу басталады. Жедел сальпингоофориттің емі-төсектік режим , антибиотиктер , дезинтоксикациялық терапия, организмнің күш-қуатын жақсарту. Пиосальпинкстің жарылу алдында немесе оның жарылып кеткенде міндетті түрде операция жасау керек. Қазіргі кезде аурулардың абортивті, жеңіл және өшіріңкі түрлері кездеседі. өшіріңкі түрлері оның жәй клиникалық сипаттамасы мен ошақтағы патологиялық өзгерістеріне сай болмайды. Жатыр қосалқыларының қабыну процесстерінің аяқталуы мынадай жағдайлармен бітеді: 1. Толық сауығу.2. Мүшелердің анатомиясының және функциясының бастапқы қалпына толық келе алмауымен, тыртықтардың пайда болуымен. Созылмалы түрге ауысумен. Мүшенің жойылуымен және кейде аурудың өлімімен.Соңғы кезде аурудың созылмалы түрге ауысуы, оның жиі қайталануы жиі кездеседі. Қайталанудың патогенезінің екі түрі бар. Бірінші вариант кезінде , қайталанудың себебі ауру қоздырғышының патогендік қасиетінің күшеюінен болып табылады, ол субферильді дене қызуымен ауру сезімінің күшеюімен , орташа лейкоцитозбен , ақ қан формуласының солға қарай ауысуымен , гинекологиялық тексеру кезде ауру сезімінің бірталай болуымен , жатыр қосалқыларының үлкеюімен сипатталады. Екінші вариант кезінде қайталанудың себебі ,аутосенсибилизация болып келед де, ол жүйке , қан тамырлары , эндокриндік жүйелердің функцияларының бұзылуымен сипатталады. Бұл вариантта микроб факторларының белсенділігінін артуы болмайды. Клиникалық суреттемесі жалпы жағдайының бұзылуымен , еңбекке қабілетінің төмендеуімен , көңіл-күйінің тұрақсызыдығымен , жүйке және қан тамырлар бойындағы ауру сезімімен сипатталады. Гинекологиялық тексеру кезінде жатыр қосалқылары аздап үлкейген, ауру сезімі аздау.Емі – аурудың варианттарына қарай жүргізіледі. Егерде бірінші вариантта антиобиоткитер, дезинтоксикациялық және ауру сезімін бәсеңдететін препараттар қажет болса , ал екіні вариантта – физиотерапия организмінің қорғаныш күштерін нығайту, жүйке , қан тамыр және тағы басқа жүйелердің бұзылуын коррекция түзету жасау керек. Сонымен, ем аурудың сатысына байланысты , клиникалық ағысының вариантына байланысты. Көбінесе консервативтік ем жүргізіледі. Ал хирургиялық емді сактосальпинксті және түтік анабезі құрылымын, консервативті емдеу нәтиже бермеген кезде қолданылады. Қабыну процесін аппендицитпен салыстыру керек. Жатыр қосалқыларының қабыну процесі кезінде дене қызуы жоғары болады, ал аппендицит кезінде төмен болады. Аппендицит кезінде ауру сезімі күрт басталады, құсуы бір рет болады. Қынап арқылы тексергенде - аппендицит кезінде ауру сезімі күмбездерде болмайды және консломерат жоғары тұрады. Созылмалы қабыну процесі - қабыну процесіні\ен қалған жабысқан жерлер өзгерістері мен тіндердің трофикалық бұзылыстары. Ол тіндерде микробтар болмайды, бірақ нерв талшықтарының аяқтарының деструкциясына байланысты организмде жаңа реакциялар болады.

Параметрит- жатыр маңындағы клеткалардың шелдердің қабынуы. Ол көбінесе тесіктен, босанудан кейін пайда болады. Қоздырғыштары стафилакокктар, стрептококктар , ішек таяқшалары болып табылады. Ауру дамуы өте қатты өтеді, ол іштің төменгі жағының ауру сезімімен қатар аяққа, сегізкөзге, беріледі, үлкен дәретке отыру қиындап , дене қызуы көтеріледі. Диагнозы – анамнез және екі қолмен тексерудің нәтижесінде қойылады. Екі қолмен тексергенде мықын сүйегінің ішкң бетіне интимді түрде жабыса жатырдың бүйірі мен артқы жағына орналасқан инфильтрат байқалады. Оның іріңдей бастауын жұмсаруы мен флюктуациясы айқындайды. Жатыр көбінесе инфильтратқа қарсы жаққа қарай ығысады. Параметралдық клетчатканың қабынуға қай деңгейінің ұшырауына байланысты алдыңғы артқы және бүйірдегі параметрия болып екіге бөлінеді. Пельвиопетритонит- кіші жамбастың ішкі пердесінің қабынуы. Бұл қабыну , кіші, жамбас ішіндегі мүшелерінің жатыр, түтіктер немесе аналық бездердің жедел қабынуының әсерінен болады. Инфекция кіші жамбастың ішкі пердесіне, лимфогенді, гликогенді түрде және қасындағы орналасқан мүшелерден таралуы мүмкін. Клиникасын екі сатыға бөлуге болады : ашық және жабық. Ашық басқы сатыда ауру жедел дамиды, дене қызуы көтеріледі іште , әсіресе төменгі жағында шұғыл қатты ауру сезімі пайда болады. Объективті қарағанда алдыңғы құрсақ қабырғасы қатандағаны , пульстің шапшаңдауы мен азаюы , құсу, Шеткин-Блюмьберг симптомы, ішекатониясы , метереоизм байқалады. Бұл сатыда пельвиоперитониттің клиникалық көріністері диффузды перитониттің көрінісіне ұқсас. Біраз уақыттан кейін яғни 1-2 күннен кейін аурудың жағдайы жақсарады, іш кебуі оның төменгі бөлігімен шектеліп, қабыну консломераты пайда болып, ол құрсақ ішін қабынған және сау бөлімдерге бөледі. Енді пельвиоперитониттін екінші сатысы- Жабық түрі басталады. Аурудың жағдайы жақсарады, лоқсу,құсу жойылып , пульсі қалыптасады , дене қызуын төмендейді , іштің кебуі және ауру сезімі азаяды. Аурудың бірнеше жетіден 2-3 айға дейін созылуы мүмкін. Көбінесе , дене қызуы жайлап төмендеп , қуысқа , тіндерге жиналған сары сулар тарайды. Жамбас перитонитінін ерекше түрі болып тік ішек қалтасының абсцесі Дуглас қалтасының абсцесі есептеледі. Себептері жоғаыда айтылғандай – инфекцияның түтіктен лимфогенді жолмен немесе жоғарғы жолмен тарауы, криминалды түсік кезіндегі күмбезді жарақаттану , ескі жатырдан тыс жүктілік кезіндегі инфекцияның тарауы. Іріңдіктің қабырғалары көрші мүшелерден тұрады- алды жатырмен артқы тік ішекпен, жоғарғы ішектердің ілмегімен және шарбыменДуглас кеңістігінің абсцесін артқы күмбес арқылы ашу қажет кольпотомиі. Әйелдер жыныс мүшелерінің жоғарғы бөлімінің қабыну процестерін жедел түрлерін – эндометритті , метроэндометритті, параметритті , сальпингсоофоритті, пельвиоперитлнитті – консервативті , комплексті түрде емді стационар жағдайында өткізу керек. Жедел ауруымен ауырғанда дене қызуы 380 –тен асса, іш пердесінің тітркендігіштік қасиеті симптомдарымен тез түрде госпитализациялануы керек. Бірінші этап – зерттеудің ауру қоздырғышын анықтау болып табылады. Осы мақсатпен қынап, жатыр мойнының жолы , үрпі жолының ішіндегі сұйықтықтарды бактериологиялық зерттеу жүргізіледі. Жыныс аппартының төменгі бөлігінің микрофлорасы жатыр түтігіндегі және кіші жамбас қуысындағы микрофлораның тек қана 60 % жағдайға сай келеді. Сондықтан керек болған жағдайда , зерттеуге материал алғанда оны лапароскопия жасаған кезде және қынаптық артқы күмбезінің функциясында алу керек. Антибактериалық преператтарды тек микрофлорасының сезімталдығын анықтағаннан кейін ғана тағайындайды. Анализдің қортындысын алғаннан кейін кен спектрлі әсері бар антибиотиктермен жүргізу керек. Инфекция көбінесе , аралас болғандықтан дәрі-дәрмектік терапия қоздырғыштар спектрін түгел қамтуға тиіс. Антибиотикпен өткізілетін интенсивті терапия дене ыстығы төмендегеннен кейінде, кем дегенде 48 сағаттай жүргізілуі керек. Антиобиотиктермен емдеудің толық курсы 10 күннен кем болмауы тиіс. Ішкі жыныс мүшелерінің қабынуының жиі кездесетін себепке – стафилок.

11. Оқушының өз бетінше атқаратын жұмысы 94мин

Топтың барлығының қатысуымен оқушылардың бірі науқасты қабылдауды жүргізеді. Оқушылар болжамды диагноз қою, жүкті әйелді тексеру, емдеу, алдын-алу шараларының жоспарын құру тапсырмасын алады. Талқылаудан кейін оқушылар өздерінің науқастарын баяндайды. Оқушылар болжамды диагноз қояды, тексеру және емдік шаралар жоспарын құрайды. Қабынуі аурулардың себебіне байланысты емдеу әдістерін жүргізеді.



12. Жаңа тақырыпты бекіту. 28 мин Есептер шешумен жүргізіледі.

Есеп № 1 Науқас Д., 31жаста, 5 күн бұрын жасанды түсік жасатқаннан кейін, ішінің төменгі бөлігінде ауырсыну пайда болған, қалтырау, дене қызуының 38 С дейін жоғарылауы байқалған. Объективті тексергенде : іші жұмсақ , төменгі бөлігі ауырсынады. Ішастардың тітіркену симптомы жоқ.. Несеп шығару және үлкен дәреті қалыпты. Бимануалды зерттеуде: жатыр 5-6 апталық жүктілікке сәйкес ұлғайған, ауырсынады, консистенциясы жұмсақ.. Қынап күмбездері бос. Жатыр қосалқылары анықталмайды. Бөлінулер қоңыр түсті, жағымсыз иісті.

Диагнозы ? Қосымша тексеру әдістері, емі?



Есеп №2 Науқас А, 20 жаста, әйелдер кеңес орнының дәрігеріне қаралды. Шағымдары : вульва аймағының қышынуы және ауырсынуы , кіші дәретке жиі шығуы. Анамнезінен : етеккір қызметі 12 жастан, 5 күннен, 28 күн сайын, орташа мөлшерде, ауырсынусыз. Жыныстық өмірі 19 жастан. Объективті : сыртқы жыныс мүшелері дұрыс дамыған, вульваның қызаруы, ісінуі байқалады. Бимануалды зерттеуде: жатыр қалыпты өлшемде, тығыз, ауырсынусыз, жатыр қосалқылары анықталмайды.

Диагнозы? Емі?



Есеп №3 Науқас Б, 27 жаста, дәрігерге қаралды, шағымдары : вульва, қынап аймағының қышынуы, ауырсынуы, серозды - іріңді бөлінулер. Қынаптық айналармен қарағанда : қынаптың кілегей қабаты қызарған, ісінген, серозды –іріңді бөліндімен жабылған. Диагнозы? Қосымша зерттеу әдістері, емі?

Есеп №4 Науқас Е, 26 жаста, әйелдер кеңес орнына қаралды . Шағымдары : іштің төменгі бөлігінің ауырсынуы, мазасыздық, әлсіздік, дене қызуының 38 С дейін көтерілуі. Анамнезінен : етеккір қызметі 12 жастан, 5 күннен, 28 күн сайын, орташа мөлшерде, ауырсынусыз. Жыныстық өмірі 19 жастан. Ауруын суық тиюмен байланыстырады.Объективті : сыртқы жыныс мүшелері дұрыс дамыған, түктенуі әйел типтес. Бимануалды тексеруде: жатыр қосалқылары ұлғайған, ауырсынады. Алдын-ала қойылған диагноз ? Қосымша зерттеу әдістері, емі?

Сабақты қорытындылау 6 мин

. Оқушылардың білім деңгейін бағалау

. Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау

14. Үйге тапсырма беру 6 мин










Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет