Сабақтың тақырыбы: Орманның пайдасы және оны қорғау



жүктеу 90.77 Kb.
Дата30.04.2019
өлшемі90.77 Kb.
түріСабақ

Орманның пайдасы және оны қорғау. Кіріктірілген сабақ.

Дүниетану сабағы 4 сынып.

№39 гимназия оқытушысы Бейсямбекова Т.М.

химия – биология оқытушысы Ашықбаева Р.Б.

Қарағанды қаласы.

Сабақтың тақырыбы: Орманның пайдасы және оны қорғау

Сабақтың мақсаты: Орманның шаруашылықтағы және адам өміріндегі маңызын ашып көрсету және табиғатты қорғау қажеттілігіне баса назар аудару.

Сабақтың міндеттері:

Білімділік: Орман ағаштарынан алынатын өнімдер баға жетпес құнды қойма екендігі және орманның тіршіліктегі маңызды қасиеттері туралы білімдерін жетілдіру.

Дамытушылық: Орман табиғат қазынасы, халық байлығы екендігі туралы дамыта білім бере отырып оқушылардың есте сақтау дағдыларын қалыптастыру.

Тәрбиелік: Қоршаған ортаға қамқорлықпен қарауға тәрбиелеу.



Көрнекілік құралдар: Атлас картасы, сызбанұсқалар мен суреттер, таратпа, кесте бейнетаспа.

Сабақтың түрі: Кіріктірілген сабақ

Әдіс – тәсілдер: іздену, сұрақ – жауап, кесте, сызба, картамен жұмыс, жеке және жұптық жұмыс

Пәнаралық байланыс: дүниетану, экология, математика, ана тілі, қазақ тілі

Сабақтың барысы

1. Ұйымдастыру кезеңі: бүгінгі сабақтың мақсатымен таныстыру, оқушыларды түгендеу, сабаққа қатысты оқу – құралдарын тексеру, басқада мәліметтер беру

2. Үй тапсырманы сұрау:

Ізденген жетер мақсатқа. Орман тоғай өсімдіктері мен жануарлары тақырыбы бойынша оқушылар дайындап келген жұмыстарын қорғау.

Сергіту сәті:

Әуенмен табиғат құбылыстарын қимыл іс әрекет арқылы көрсету. Ағаш, жел, құс, күн. Ағаш дегенде - ағаш болып қолдарын дөңгелете қосады, жел тұрды дегенде жел болып қолдарымен бірқалыпты қозғалады, күн ашылды дегенде - күн болып қолдарын айқара ашады, құстар келді дегенде - құс болып ұшады.



III. Жаңа сабақ. Орманның пайдасы және оны қорғау.

  1. Орман ағаштарынан алынатын өнімдер: тұрмыстық бұйымдар, құрылыс материалдары, құнды аң терілері, құстардың мамығы, жеміс – жидек, киім, азық – түлік

  • Тұрмыстық бұйымдары: үстел,орындық,сөрелер,есік, терезе, бесік, кереге т.б.

  • Қағаз дайындайтын комбинат жұмысшысы: дәптер, газет, кітап, журналдар...

  • Темір жолшы: ағаш вагондар, темір жолдың астына салатын төсеніштер...

  • Дәрі – дәрмек жасаушылар: ағаштан алынған дәрі – дәрумендер

  • Инженер: жасанды табиғи жолмен алынған маталар,жіптер...

  1. Экология пәні жалғастырады:

Орман табиғаттың тарту еткен байлығы, баға жетпес халық қазынасы екендігін дәлелдеу үшін орманның маңызды қасиеттеріне көңіл бөлейік.

О
Ауаны оттегімен байытады


рманның маңызы.


Климатты жақсартады

фитонцид



Топырақты қорғайды



Суды қорғайды

Егістікті қорғайды

1. Ауаны оттегімен байытады. Жер бетіндегі оттектің 60% ормандар береді. Бір ағаш тәулігіне 3 адамның тыныс алуына қажетті оттегін бөледі. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг көмір қышқыл газын сіңіреді.

2. Климатты жақсартады. Ормандар суықтың, құрғақ желдің әсерін әлсіретіп, климатты жақсартады.

3. Топырақты құрғақшылықтан сақтап, топырақта ылғалдың сақталуына, құнарлылығын сақтауға жағдай жасайды.

4. Орман су ресурстарын қорғайды. Ашық жерлерге қарағанда ормандарда қардың еруі жай жүретіндіктен, су көздеріндегі судың деңгейі реттеліп, тасқынды болдырмайды.

5. Егістікте күздік дақылдарды желден, суықтан қорғап үсіп кетуден сақтайды.

6. Орман атмосфераны фитонцидтермен байытады. 1га жерге егілген ормандар тәулігіне 30кг дейін фитонцидтер бөледі, бұл бір үлкен қаланың ауасын тазартуға жетеді. Фитонцидтер дегеніміз – ауру тудыратын бактерияларды жойып жіберетін ұшқыш заттар, тірі организмге зиянды әсер ететін түрлі қосылыстар мен шуды, шаңды сіңіреді.

IV. Жаңа сабақты бекіту.

Білімдерін шыңдау: Мысалы:

I - топқа тапсырма: (дәптерге орындайды), 60 кг макалатура 1 га орманды шабудан сақтайды, ал 180 кг макалатура тапсырсақ неше тонна орманды сақтайды екен? Есептеңдер.

II – топқа: 1 тонна макалатурадан 25 мың оқушы дәптерін дайындауға болады. Егер біздің сынып оқушылары 5 тонна макалатура жинап тапсырсақ қанша оқушы дәптерін дайындауға болады?

2. Карточкамен жұмыс.

Әрбір қоқыстың қоршаған ортаға келтіретін залалына қарап өзіңнің балыңды тағайында, зияны көп болса жоғары бал, аз болса төмен бал (1 балдан 5 балға дейін).



  • Картоп, жуа, сәбіз қабықтары -1 б

  • Қағаз, картон – 2 бал

  • Полиэтилен - 3 бал

  • Консерві банкілері – 4 бал

  • Пластик шөлмектер, сынық шыны – 5 бал

Жаңа терминдер ойыны: Оқушылар әріпті таңдайды, әріпке байланысты терминге сипаттама немесе сұрақ қойылады.


Ф


О

К

М

Ф – фитонцид дегеніміз не ?

М – макалатура дегеніміз не ?

О – адам тыныс алғанда қандай газды жұтады ?

К – адам тыныс алғанда қандай газды шығарады ?

Экологиялық диктант. Диктантта мәтініне сәйкес сөйлем ішінде түсіп қалған жеке сөздерді орын – орнына тауып жазу көзделеді


сөйлемдер

Қажетті жауаптар

  1. Жер бетіндегі ......... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ............ тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ......... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны ....... байытады.

  5. Ормандарды ..... біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...... отырғызады..

  1. Көмірқышқыл газын

  2. Фитонцидтермен



  1. Қорғау, көшеттерді



  1. Оттектің

  2. 3 адамның

Қорытынды: Венн диаграммасы.

Оқушыларға орманға байланысты ойдан өлең шығарып келу тапсырмасы берілген. Елнардың өлеңі.

Көрікті даламыздың ормандары,

Орман деген аң, құстың қорғандары.

Осындай байлықтарды қорғаймыз деп,

Адамдардың дұрысқой толғанғаны.



Есте сақта!

Оқушыларды бағалау

Үйге тапсырма: Үйде отбасы мүшелерімен бірге экологиялық мәселелерді талқылаңдар.


Сөйлемдер

    1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

    2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

    3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

    4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

    5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..



Сөйлемдер

  1. Жер бетіндегі ........................................... 60% ормандар береді.

  2. 1 ағаш тәулігіне ..................................... тыныс алуына қажетті оттегін бөледі.

  3. Жаз айында қайың ағашы 44 кг, емен 28 кг ...................................... сіңіреді.

  4. Орман атмосфераны .................................................. байытады.

  5. Ормандарды ................................. біздің міндетіміз. Оны қалпына келтіру үшін көктемде немесе күзде жас ...................................... отырғызады..


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет