Сайтының материалдары бойынша Намаз оқуыңа не кедергі? Дайындаған: Абу Салих Қазақстани Қазақ тіліне аударған: Азамат Махыпбекұлы сайтының басшылығы тексерген аударма мәтінін редакциялаған «Абу Ханифа мирасы»



жүктеу 355.67 Kb.
Дата04.12.2018
өлшемі355.67 Kb.



сайтының материалдары бойынша

Намаз оқуыңа не кедергі?


Дайындаған: Абу Салих Қазақстани

Қазақ тіліне аударған: Азамат Махыпбекұлы



сайтының басшылығы тексерген

аударма мәтінін редакциялаған «Абу Ханифа мирасы» сайтының редакциясы

Аса Мейірімді, ерекше Рахымды Аллаһтың атымен.
Оны дәріптеп әрі Одан ғана жәрдем мен кешірім сұрап жалбарынатын Аллаһқа барлық мақтау мен мадақтар болсын. Нәпсіміздің жамандықтары мен жаман іс-амалдарымыздан Аллаһқа сиынып, Одан пана тілейміз. Кімді Аллаһ тура жолға бастаса, онда оны ешкім адастыра алмайды. Ал кімді Ол тастап қойса, оны тура жолға салар ешкім жоқ. Біз Аллаһтан өзге құлшылыққа лайық ешкім жоқ екеніне, Оның серігі жоқ әрі жалғыз екеніне куәлік етеміз, сондай-ақ Мухаммад Оның құлы әрі елшісі екеніне куәлік етеміз.

WWW.TOISLAM.COM сайтынан Абу Салих бауырымыздың таңдап, жинақтап әрі толықтырған баспа күйіндегі бір топ дәрістер жиынын қалың мұсылман жұртшылығы назарына ұсынамыз. Бауырымыздың осынау еңбегі үшін оған алғысымызды айтып, оған Аллаһ екі дүниеде де жақсылық беруін сұраймыз. Пайғамбарымыз Мухаммадқа, оның отбасына және оның сахабаларына Аллаһ Тағаланың салауаттары мен сәлемдері болсын!
«К Исламу» сайтының басшылығы.

Аса Мейірімді, ерекше Рахымды Аллаһтың атымен.
Әлемдердің Раббысы Аллаһқа барлық мақтау мен мадақтар болсын, әрі Мухаммадқа, оның отбасына және оның сахабаларына Аллаһ Тағаланың салауаттары мен сәлемдері болсын!

Ұлы Аллаһ Тағала мейірімін төгіп, кейбір бауырларымыздың ат салысуымен осыдан төрт жыл бұрын «К Исламу» деген сайт ашылған болатын. Ислам жайындағы аудио мағлұматтардың көптігі бұл сайттың құндылықтарының бірі болып табылады. Сайтты ашудағы алға қойылған негізгі мақсат – дініміз ең алғашында Пайғамбарымыз Мухаммадқа (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қалай түсірілген болса, оны қалың жұртшылыққа тура сол қалпында жеткізу еді.

Бұл сайттағы лекциялар бүкіл жер бетіндегі орыс тілді мұсылмандар арасында өте кең таралып кетті. Ізінше әртүрлі ұсыныстар, өтініштер, алғыс хаттар және әлемдердің Раббысы Аллаһқа шүкіршілік айтқан тақырыптағы хаттар келіп жатты.

Көбіне осы сайттағы лекцияларды жазбаша түрде шығару жөніндегі өтініштер келетін еді. Алайда бауырларымыздың оқып өткен сайттағы лекциялары мен дәрістері дайындық ретінде шағын ғана қағаз бетіне түсірілгені болмаса, үлкен көлемде мәтінге көшірілмеген болатын. Дәрістердің жазбаша түрін талап еткен хаттар легі толастамағаны себепті мен Аллаһтан жәрдем сұрап, иман келтірген бауырларымыздың өтінішін орындауға бел будым.

Менің атқарған істерім:

1) Дыбыс күйіндегі материялдардан, дәрістер мен лекциялар стилінен алыстамай, тыңдаушыға қалай жеткізілген болса, тура сол қалпында баспаға шығару. Мағынаның дәл болуы үшін, сондай-ақ сөздерді қайталамау мақсатында кейбір жерлері сәл ғана қысқартып, кейбір сөздері ауыстырылды.

2) Қысқаша толықтырулар мен түсініктемелер енгізілді.

3) Лекциялардағы аталып өткен аяттар мен хадистерге сілтеме жасалды. Хадистердің алынған жерінің бір-екеуін ғана атап өтумен шектелдім.

Бұл еңбегім тегін таратылып, жалпы осы атқарған ісімнің құқығы өзімде қалады.

Аллаһ Тағаладан Оның есімдері мен сипаттары арқылы осы ісімді пайдалы етуін, әрі бұл еңбегім үшін үлкен сый беруін сұраймын. Мухаммадқа, оның отбасына және оның сахабаларына Аллаһ Тағаланың салауаттары мен сәлемдері болсын!


Абу Салих

Хижра жыл санағы бойынша зул-хижжаның 8-і, 1426 жыл

(2006 жыл, 8 қаңтар)
Аса Мейірімді, ерекше Рахымды Аллаһтың атымен.
Әлемдердің Раббысы Аллаһқа барлық мақтаулар мен мадақтар әрі Мухаммадқа, оның отбасына және оның сахабаларына Аллаһ Тағаланың салауаттары мен сәлемдері болсын!

Бұл үндеу адамды өзінің Иесі, әлемдердің Жаратушысы Аллаһқа қайтару мақсатында жазылған. Шын мәнінде біз мұсылманбыз, Раббымызды жақсы көреміз әрі басқалар да Оны жақсы көргенін қалаймыз емес пе? Әрине, кез келген жаратылыс өзінің Жаратушысын, яғни барлық әлемдерді Жаратушы - Аллаһты жақсы көруін қалаймыз. Егер де біз Жаратушы Иемізді жақсы көрсек, Ол да бізді жақсы көрері анық. Кімді Аллаһ жақсы көрсе, онда Ол оны тура жолға салады. Ал кімде-кім тура жолда болса, оны Аллаһ Жәннатқа кіргізері сөзсіз.

Бұл үндеу құлшылықтардың ең абзалын тастап кеткен адамдарға арналады. Ол біздің қолымызға қалам алуымызға себепкер болған күнә шырмауында жүрген кісілерге бағытталған. Иә, досым, қателеспедің, менің бұл сөздерім саған бағытталған. Бәрімізге міндетті етіп бұйырылып жүктелген осы құлшылықты тастап кеткен сен емес пе едің? Намаз оқуды керек етпей, оны тастап қойған ақымақ та дәл өзің.

Арақ пен шарап жетегіне кеткен мұсылмандарды көргенде, біз оған: «Бауырым, арақ ішпе!», - дейміз. Жартылай жалаңаш мұсылман қызды көргенде, оған: «Қарындас (әпке), Аллаһқа сеніп, иман келтірген әйел затына бұл киім үлгісі жараспайды», - деп айтамыз.

Ал енді сен және сен сияқты намазды тастап, оны оқудан бас тартқандарды кезіктірсек оны өзімізге қалай тартамыз?! Сені қалай жақсы көре аламыз?! Сені қалай атасақ дұрыс болады?!

Арақ ішетін адамды мен: «Мұсылман бауырым», - дей аламын, себебі оның бұл әрекеті үлкен күнә болып саналады. Дінге қайшы түрде киінген қыз баланы мен: «Мұсылман әпкем, қарындасым», - дей аламын, себебі оның да бұл әрекеті тек күнә болып саналады. Ал енді, әй, намазды тастаған жан, сенің бұл ісіңді Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) «кәпірлік» деп атаса, мен сені қалай атайын?! Сені кім десем дұрыс болады?!

Мәселенің бәрі осында. Сені жақсы көре алмасам, саған қалай жақындауға болады, сені кім деп атасам дұрыс болады? Міне, осы... Себебі сен Аллаһ Өзінің иман келтірген құлдары үшін әзірлеп қойған нәрсеге ие болуға тырыспайсың ғой. Баға жетпес сыйға асықпайтының рас қой.

Мүмкін сен маған: «Бұлай деуге қалай ғана дәтің барды?! Сен қателесесің! Мен Аллаһтың сыйын, ризалығы мен махаббатын қаламайды деп неге айтасың?», - дерсің. Мен саған: «Егер сен шынымен де Аллаһтың ризалығы мен оның сыйына қол жеткізуге тырысқан болсаң, неге Аллаһқа қарай ұмтылмайсың? Мешітке барып намаз оқуыңа не кедергі?», - деп, өзіңе сұрақ қоя, жауап беремін.

Сен «Аллаһты жақсы көремін» деген өтірігіңді әлі айтып отырсың ба? Жақсы! Жаман ойдан аулақ бол бауырым, мен сені кекетіп, кемсіткім келіп тұрған жоқ. Бар болғаны сен не себепті намаз оқымайтыныңды білгім келіп тұр.

Сен өзіңе-өзің: «Мен не себепті намаз оқымаймын? Адамдар мешітке барып, құлшылық жасауға сәл болса да тырысып жатқанда, мен неге бармаймын? Адамдар арасында Аллаһтың азабынан қорқып, сәждеге бас ұратындар бар, ал мен неге ондай емеспін? Менің олардан қай жерім кем?», - деп сұрақ қойып көрдің бе? Әлде сен өзіңді олардан жоғары санайсың ба? Олардың бұл әрекетін «қараңғылық, артта қалушылық» деп санасың ба? Солай болса, ендеше, сен қолыңды кеудеңе қойып, Жаратушыңның алдына келіп, шынайы түрде жалбарынуыңа тәкаппарлығың кедергі болғаны ғой. Ал, тәкаппарлық деген... Жо-жоқ! Аллаһ сені одан сақтасын деймін. Жоқ, Аллаһ тәкәппарлықты басқа жазбасын!

Немесе намаз оқымаушы әйелге қарап: «Әй, Аллаһтың пендесі! Сен намазды тек ер адамдарға жүктелген деп ойлаймысың? Аллаһпен ант етемін, намаз ерлерге қалай жүктелген болса, әйелдерге де тура сол дәрежеде жүктелген. Намаз әрбір мұсылман адамның міндеті, оның мойныңа жүктелген жеке парызы. Оны орындамаған адам: ері болсын, әйелі болсын - тегіс жауапкершілікке тартылады», - деймін.

Әй, намаз оқымаушы, бері қара да, ренжіме. Мен сенің ренжігеніңді емес, керісінше, бар болғаны Жәннат бақтарына бірге жетіп қуанышқа бөленуімізді қалаймын. Әлде сен Жәннатты керек етпейсің бе...?

Намаз оқуды көптеген жандар, тіпті Исламға жақындығы жоқ кісілердің өздері де қалап, аңсайтынын саған хабарлағым келеді саған. Олар саған қарап, Аллаһ сені мұсылман еткенін көріп, қызғанады. Бұны Аллаһтың өзі баяндап, Қасиетті Құранда былай деген:
} رُّبَمَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ {
«Кәпір болғандар әлі мұсылман болуды қалайды» («Хижр» сүресі, 2-аят).

Олар Аллаһтың саған бес уақыт намазды жүктегенін де қызғанады, себебі намаз себебімен дінге кіргендер көптеп кездеседі емес пе?! Рено есімді француз: «Әрдайым мешітке кіргенімде, мені бір ұнамды сезім құрсап алатын», - дейді. Басқаша айтсақ, өзінің мұсылман еместігі оны таңқалдыратын. Ал енді сен мұсылман бола тұра, Аллаһтың үйіне кіруге аяғың баспай ма? Бұлай жасаудан тартынамысың? Намаз оқығың келмей ме? Әлі күнге дейін намаз оқымауыңа не себеп? Маған ашылып, сырыңды айтшы. Аллаһпен ант етейін, сенің сөзіңді соңына дейін тыңдап, сенің қиыншылығыңды түсінуге тырысамын. Тек не үшін намаз оқымайтыныңа жауап берші. Мүмкін бірігіп шешімін табатын шығармыз.

Томас Арнольд есімді біреу жайында да айтып берейін. Бірде ол: «Мұсылмандармен алғаш кездескен адам таң қалып, тіпті қатты әсер алуы мүмкін. Шынымен де, қай жерде болса да: жай жолда да, темір жол платформасында да, жайылымды алқапта да - намаздың нақты белгіленген уақыты келгенде, сол адам барлық жұмысын тастап, асықпай намазына кірісетіні көкейде ризашылық тудырады», - деген.

Ал сен Мысырдағы яһудилер қоғамының ақсақалы Зәкки Ғариб жайында естуің бар ма? Ол: “«Мен неге Исламды қабылдамадым?» деген сұрақты өзіме үнемі қоятынмын. Бұл менің мазамды алып, тыныштығымды кетірген сауал еді. Ауылшаруашылық плантацияларында адамдар жаппай намаз оқуға кіріскенде бұл сұрақ менің мазамды алып, «Олар жасап жатқанындай мен де намаз оқып көрсем бе екен?» деген ой туатын. Аллаһқа мадақ, бұл мені Исламға әкелді. Алайда бұл менің намаздан алпыс бес жыл бойы алыс болғанымнан кейін келді”, - деген.

Намаз оқуға деген құлшынысы зор бола тұра, ол Исламды алпыс бес жасында қабылдаған. Мен мұны не үшін айтып тұрғанымды түсінемісің? Яһудилер мен христиандар біздің намазымызды қалайтынын білесің ғой, ал өзің мұсылман бола тұра, оны тастайсың ба? «Қолда бар алтынның қадірі жоқ» деген осы ғой, сірә! Мұсылманның санын толтырып, сапасына нұқсан келтіріп жүргеніңе ұялмайсың ба? Аллаһ сенің Исламыңды алып қояды деп еш қорықпаймысың? Мен сен үшін алаңдаймын. Тезірек тұр, Жаратушың Аллаһқа құлшылық жасап, намаз оқуға асық!

Мүмкін сен: «Досым, менің жұмысым бар. Ақша табу керек. Намаз оқуға қолым тимей жүр», - дегендей жаңа сылтау айтатын шығарсың? Осы ма сенің сылтауың? Бұл сөзің шындыққа еш жанаспайды ғой? Аллаһтың Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) не дегенін тыңдап көрші. Ол (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): “Аллаһ Тағала: «Шын мәнінде біз мал-мүлікті намаз оқылып, зекеті төлену үшін түсірдік», - деді”1 - дейді. Сенің ақша табуыңа себеп болатын жұмысың саған не үшін берілгені түсінікті болды ма? Ол сендегі дүниені Аллаһ саған намазыңды орындап, зекет төлеуің үшін берген. Аллаһтың мейірімінің арқасында жұмысты болып, намаз оқымай жүрсең, ертең бұл әрекетің өзіңе қарсы болатыны анық қой. Сәл болса да ой жүгіртсең болмай ма?

Сонда да қолыңның бос еместігін алға тартпақпысың? Уақытың жоқ па? Намаз оқу себебінен ақшаң мен мал-мүлкіңді жоғалтып аламын деп қорқасың ба? Бұлай жасауың, керісінше, сені шығынға әкеледі. Мал-мүлкі мен жұмысы қолдарын құрсап, діни міндеттемелерден басқа жаққа алаңдатқан адамдарға Аллаһтың не дегенін байқап қарашы. Олар төмендегі аятта мысал етілген адамдар тобына кіреді:
{ وَالْآخِرَة خَيْرٌ وَأَبْقَى $ بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا }
«Жоқ, сендер дүние өмірін жоғары қоясыңдар. Негізінен Ақырет жақсырақ әрі мәңгі»2, - деген. Сондай-ақ тағы бір аятта:
} إِنَّ هَؤُلَاء يُحِبُّونَ الْعَاجِلَة وَيَذَرُونَ وَرَاءهُم يَوْمًا ثَقِيلًا {
«Әлбетте, бұлар жақын өмірді сүйеді және ауыр күнді артқа тастайды»,3 - деген.

Ал сен Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мына хадисін естідің бе? Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Аллаһ Тағаланың сөзін жеткізіп: «Ей, адам, маған құлшылық етуге уақыт бөл. Мен сенің жүрегіңді байлыққа толтырып, сені кедейліктен сақтаймын. Ал егер бұны жасамасаң, жұмысыңды көбейтемін де, сені кедейліктен құтқармаймын»4, - деген. Естідің бе?! Аллаһ Тағала мен Оның Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) ешқашан жалған айтпайды. Шын мәнінде, ризық беруші - ол Аллаһ. Ақша мен байлықты Өзі қалай берсе, тура солай алып та қоя алады. Келісемісің?

Осындайдан кейін де намаз оқымайтындарға таңым бар! Кейде бір дүкендегі сатушыға немесе фабрикада істеуші адамға: «Бауырым, намаз уақыты келіп қалды, жүр, намаз оқып қайтайық», - десең, ол: «Жұмыс та құлшылық қой», - дегендей жағымсыз әрі пасық сылтау айтады. Парыз етіліп мойынға жүктелген міндеттен алаңдататын жұмыс құлшылық бола алады ма?! Бұл қандай құлшылық?!

Әй, намазға салғырт қараушы жан! Егер де сен жұмысқа бола намазды тастап: «Дүңгіршегімді жауып намазға барсам елу тиынымды ала алмай шығынға ұшыраймын», - деп қорықсаң, сөзсіз, осы дүниемен мастанып қалған үлкен шығындағы адамға айналасың. Себебі бұл парыз сау тұрмақ, ауру адамның да мойнынан түспейді. Ауру адамның өзіне де намаз оқу жүктелген болса, сау болып жұмыс істеп жүрген адам қалайша ол жөнінде сұралмай қалмақ?

Мүмкін сен дәретті қалай алу керек екенін білмей, бұл сені ұялтып, намаз оқуыңа қиындық тудырып жүрген шығар? Жоқ, әлде дәрет алуды білесің, алайда бес уақыт намаз сайын намазға бола аяқ киіміңді шешу саған ауыр болып жүрген шығар. Біле-білсең, бұдан да қиын жағдайлар болады. Сен болсаң бір аяқ киімге бола бас қатырасың ба?! Егер де бұл қиын болса, онда аяқ киіміңді шешпей-ақ оқы5. Тек таза, дәретті болсаң жеткілікті.

Дәретті қалай алу керектігін білесің бе? Білмеймісің? Ендеше, мұқият тыңдап, ұғып ал: қолыңды білезігіңе дейін үш мәрте жу.6 Сумен аузыңды шайып, одан кейін мұрныңды да тазала.7 Одан кейін бетіңді жу. Бет жуу дегенде маңдайыңның шаш басталатын жерінен бастап иектің астына дейінгі аралық және екі құлақ аралығы меңзеледі. Бетіңді жудың ба? Бәрекелді! Енді оң қолыңнан бастап8 екі қолыңды кезек-кезек шынтағыңа дейін үш реттен9 жуып, тазалап шық. Шынтағыңды қоса жу. Содан кейін қолыңды сулап алып, сулы алақаныңмен алға, артқа10 бір мәрте басыңды сүртіп шық.11 Сосын сулы қолыңмен бір рет құлағыңның іші-сыртын сүртіп, тазала.12 Осыдан соң аяғыңды тобығыңа дейін үш реттен жуып шық.13 Қолдарың мен аяқтырыңды жуғанда жуылу керек деген жерден асырып жусаң тіпті жақсы болады.14

Осыдан кейін сен үшін Жәннаттың сегіз есігін айқара ашып беретін мына сөздерді айт:
أَشْهَدُ أَن لا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَه ُ

وَ أشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ و َ رَسُولُهُ
/Әшһәду әллә иләһә иллаЛлаһу уахдаһу лә шәриикә ләһу.

Уә әшһәду әннә Мухәммәдән ғабдуһу уә рәсуулуһу/

«Аллаһтан өзге құлшылыққа лайықты ешкім жоқ, Ол жалғыз әрі Оның серігі жоқ екеніне, сондай-ақ Мухаммад Оның құлы әрі елшісі екеніне куәлік етемін».15

Жуынып, тазаланып алдың ба? Ондай болса аяқ киіміңді ки де, келесі намаздарда шешуге ерінсең, аяқ киіміңді шешпей-ақ намазға кіріс.

Енді біреу: «Жо-жоқ! Мәселе аяқ киімде емес. Сол да сөз болып па? Мен намаз оқығым-ақ келеді, алайда мен үшін намаз ауыр тірлік пе деймін!», - деп қиынсынуы мүмкін.

Намаз - еш қиындығы жоқ, жеңіл құлшылық. Бұл шыдай алмайтындай ауру емес, алайда оны оқымау кез келген аурудан да ауыр, әрі жаман азапқа әкеп соғады.

Оған намазды ауыр етіп көрсететін нәрсе – Аллаһтан алыстататын күнәлар ғана. Сол үшін де намазға кірісіп, сәждеге бас қойғанда Ұлы Аллаһтан жәрдем мен қиындықтан босатуды сұрап жалбарын да, жылап жібер... Иә, шын жүректен жылап жібер. Көз жасы деген таптырмас байлық, әрі Аллаһ оны бағалайды. Сол үшін де Раббыңа жалбарынғанда көз жасыңмен жалбарын. Сонда намаз да сен үшін жеңіл болады.

Намазға жығыл!!! Намаз оқы!!! Ұлы Аллаһтың құзырына тұрып, Оған жақындауға тырыс. Ең алғашында Оған жақындау сәл қиындық туғызары - сөзсіз, алайда екінші кезде сәл жеңілдеп, үшінші кезде одан да жеңіл болып, төртіншісінде намазға деген сүйіспеншілігің ашылғанын байқайсың. Алайда шынайы түрдегі ықылас болу керек.

Мүмкін басқа біреу: «Мені қинап жүрген мәселе бұл емес. Мен намаз оқысам болды, бір жаман нәрсе болады. Бірде аяқ киімімді мешіттен ұрлап кетті. Тағы бірде намаздан кейін қатты ұйықтап кетіп едім, қалтамдағы әмиянымды алып кетіпті біреулер», - деп, жаңа сылтау айта бастайтын шығар.

Бұл істе сен үшін тек жақсылық бар емес пе?! Мүмкін Аллаһ Өзін ұмыттырмауды қалап, тағдырға деген сеніміңді күшейтіп, Аллаһтан жәрдем сұрауды үйреткісі келген шығар. Аллаһ Тағаланың мына аяттарына назар аударып, Оның не дегенін қарап көрші:


} وَمِنَ النَّاسِ مَن يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ {
«Адамдар арасында Аллаһқа құлшылық жасауда немқұрайлылары бар. Егер оған бір жақсылық келсе, көңілі орнығады да, егер бір зияндық келсе, жалтарып, теріс айналады. Ол осы дүниеде, Ақыретте де зияндыққа кенеледі. Міне, бұл нағыз зиян»16, - деген. Сол үшін де қиындық келсе салың суға құрымасын. Аллаһқа мадақ айтып, сабыр сақта әрі қайтпас-қайсар берік бол.

«Намаз оқуыңа не кедергі?» дегенге басқа біреу: «Әй, бауырым, тыңда мені. Ең маңыздысы жан емес пе? Ал менің жаным, ниетім таза ғой. Мен намазсыз да Аллаһты жақсы көремін», - дейді.

Бұл тек ақымақ адамның айтар сөздері десек, қателеспейміз. Бұған өздеріңіз де келісетін шығарсыздар. Адамның жанын Аллаһтан басқа кім біледі? Сенің жүрегің шынымен де таза шығар, ал оны қалай байқауға болады? Мен үшін жан тазалығының дәлелі - намаз. Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Сенім мен күпірлік арасы - намазды тастау»17, - деген. Демек, намаз оқымау арқылы сен Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) «күпірлік» деп атаған нәрсені жасайсың. Ал күпірлігі бар адамның жүрегі, жаны таза болады дегенге өзің келісе аласың ба? Жүрегің таза болса, иман белгісі болып табылатын намазды неге оқымайсың?!

Намаздың сен үшін маңызы жоқ деймісің?! Аллаһтың бұйрығы сен үшін маңызсыз ба? Егер де сенің жұмысыңның бастығы саған бір жұмыс тапсырып, сен оған: «Бұйрықтарың мен үшін маңызсыз, құны жоқ бос сөз», - десең, жазаң не болмақ?! Кем дегенде жұмысыңнан айрылатының рас қой?! Аллаһ келтірілген мысалдардан жоғары. Ондай болса Аллаһтың


{ وَ أَقِيمُواْ الصَّلاة }
«Намазды толық орындаңдар!»18 деген әмірін түкке тұрғысыз деп айтуға қалай ғана дәтің барады?! Мұндай сөздер үшін адам Исламынан да айрылып, кәпір болып қалуы ғажап емес. Сол үшін жаным таза десең, дәлелдеп көрсет, намаз оқы!

Не дейсің? «Ертең немесе жұма күні немесе Рамазанда бастаймын» деймісің?! Жұмаға жетпей, о дүниелік болсаң не істер едің? «Ниетім таза, өмірім жетіп, өлмей тірі қалғанымда намаз оқитынымды Аллаһ біледі», - деп ойлаймысың? Жақсы ниет жаман істі жақсы етпейті, ал жаман ниет жақсы ісіңнің өзін бүлдіріп, керексіз ететінін естімеп пе едің? «Бір жылдан кейін намаз оқимын, екі жылдан кейін ораза ұстаймын, үш жылдан соң сақал жіберемін» дегенді елестетіп қарашы! Жай ниетпен жүріп сауап жинаймын деген ақылға сыймас ақымақтық емес пе?! Жоқ, бауырым, ниет деген соңынан амалды талап етеді.

Мүмкін осы арада біреу-міреу: «Болды, жетер! Сен тым қатты кетіп барасың. Аллаһ Тағала ерекше Мейірімді, күнәларды Жарылқаушы емес пе? Осы күнәмізді кешірер», - деп айтуы ғажап емес. Иә, Аллаһ Тағала ерекше Мейірімді, күналарды Жарылқап, Кешіруші екені рас. Алайда бойұсынбайтын адамның оның мейірімінен үміттенуі ақылының таяздығын, қасіретке ұшырағандығын білдіреді. Аллаһ бұйырған істі орындамай оның мейірімінен үміт етсең нағыз ақымақтың өзі боласың. Сол үшін де ең алдымен бойұсынып, содан кейін ғана Оның мейірімділігін айтып, Оның мейірімі мен рақымынан үміттен.

Намазды сәл де болса қалдырма, сонда денеңнің әрбір жасушасы құлшылықта болады. Намаз деген жан мен тәннің атқаратын арнайы сөздері мен әрекеттерінен тұрады. Ақыл мен тәннің ден қоя ұйып тұруы, тілмен айтылатын ғибадат-куәлік сөзін айту, Аллаһтан жәрдем мен қорған сұрау, Оның есімдерін ауызға алу, Құран оқу, Оны мадақтау, Оған жалбарыну, Одан мейірім мен рақым сұрау. Дене мүшелерің рукуғ пен сәжде жасайды. Ақылың Аллаһ сөздерінің мәнін түсінумен ынтық болып, терең ойға бөгеді. Тәнің, тілің, жаның яки барлық тұла бойың Аллаһқа жалбарынып, рахатқа кенеледі. Сондықтан да намаз оқымайтын адам бақытсыз әрі қанша жерден бай, әдемі, атақты, күшті болса да бұл өмірдегі бақыттың не екенін білмейді. Аллаһпен болған байланысты орната алмаған адам әсте бақытты бола алмас.

Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Көздерімнің рақаты намазда», - деген19. Намаздың неткен ғажап екенін байқап қарашы! Басқа бір хадисте Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Ұлы Раббысының сөзін жеткізіп: «Мен құлым екеуіміздің арамызға намазды бөліп қойдым», - деген20. Аллаһ Тағаланың бұл айтқан сөзін түсініп тұрмысың?! Сенің намазың өзің мен Раббың араларыңда бөлініп қойылған. Жай ғана елестетіп, өміріңде бір атақты, мансапты, бай-қуатты адаммен кездесу маңдайыңа жазылып қалды деп ойла. Сен сол кездесуге барар ма едің?! Сөз жоқ, жоқ демесің анық қой. Тіпті барып келгеннен кейін сол кездесу есіңнен кетпестей болып қалары да анық емес пе?! Ал Аллаһпен, Әлемдер Раббысымен, Құдіреттімен сұхбаттасуға қалай қарайсың?!

Себебі сен намазыңда «Фатиха» сүресін оқып:


{الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ }
«Әлемдер Раббысы Аллаһқа барлық мадақтар болсын» дегеніңде, Аллаһ Тағала: «Құлым маған мадақ айтты», - дейді. Сен:
{ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}
«Аса Мейірімді, ерекше Рахымды» дегеніңде, Аллаһ: «Құлым мені мақтады», - деп айтады. Сен:
{ يَوْمِ الدِّينِ مَالِكِ }
«Қиямет күнінің патшасы» дегеніңде: «Құлым мені ұлықтады», - дейді21. Осыдан артық зат бар ма?! Осыдан артық мақсат пен мұратты айта аласың ба?! Сен болсаң бұны қаламайсың ба?! Керек еткің келмей ме?! Бауырым-ау, бойыңдағы әрбір жасушаңның өзі де Аллаһтың қалауымен болған жоқ па?! Бақытың да, өмірің де, өлімің де тек оның қолында емес пе?! Солай бола тұра Одан бет бұрып қайда қашасың? Одан алыстауыңа не себеп? Алдыңа келіп, иіліп, оған құлшылық жасаудан неге тартынасың? Өмірің де, өзің де оның қолында емессің бе? Сені жоқ қылуды қаласа, оған ол еш қиындық туғызбайды. Ал сосын қайта тірілтіп: «Құлым менің! Сені өзіме шақырғанымда маған неге тіл қатпадың? Намаз орындауды бұйырғанымда оны тастауыңа не себеп болды?», - деп сұраса жауабың не болмақ? Не дей аларсың?

Намаз оқуыңа не кедергі? Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) өлер шағында: «Намаз, намаз, намаз! Намазда Аллаһтан қорқыңдар», - деп айтып кеткен22. Бұл сөйлемде намазды оқудың артықшылығы мен оны тастаушыға деген қорқытудың қаттылығы байқалады. Бұл бізге, мұсылман жұртшылығына Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қалдырып кеткен өсиеті.

Сақ болғайсың! Қасірет пен қиыншылыққа толы Қиямет күні күнәларыңды, әсіресе, намаз оқымауыңнан жиылған күнәларыңды арқалап, азапқа душар болып қаласың ба деп қорқамын. Амал дәптерлер таратылған кезде халің не болмақ? Жағдайыңнан кім хабардар? Ал сол қиын күні сұралатын сұрақтың ең алғашқысы да осы намаз болады23.

Имам Ахмад: «Адам жүрегіндегі Ислам сапасы оның намазға деген қарым-қатынасынан байқалады. Ал оны тастаушыға Исламнан алар орын жоқ», - деген. Сол үшін де адам жүрегіндегі Исламды өлшеп, таразылайтын құрал - намаз. Исламдағы орныңды айқындап алғың келсе, өзіңнің намазға деген қарым-қатынасыңа қарап біл. Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) : «Кімде-кім Аллаһ оған не әзірлеп қойғанын білгісі келсе, онда өзі Оған не әзірлеп қойғанына қарасын», - деген24.

Аллаһ Тағала Қасиетті Құранда:
{ وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ }
«Аллаһпен жүздесуді қалап таңертең, кешке Раббыларына жалбарынғандармен бірге өзің де сабыр ет»25, - деген. «Таңертең, кешке Раббыларына жалбарынғандармен бірге», дегенді кейбіреулер: «Бес уақыт намаз оқушылар», деп түсіндірген26.

Намаз жайлы сөз қозғауды бастағаннан кейін ол жайында толық мағлұмат беріп кеткеніміз жөн. Ондай болса тағы бір айта кетері, парыз етілген намаздан өзге де намаздар бар. Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мұндай намаздарды орындауға шақырып, мүминдерге көп қайталап айтып кеткен27. Өзі де парыз етілген күнделікті он жеті рәкәғат намазбен қатар он екі рәкәғат қосымша намаз оқитын болған28.

Намаз-өміріңнің ағымын өзгертіп, өмір салтыңды дұрыстайды. Дәрістеріміздің бірінде біз: «Егер адам толығымен Ислами тұрғыда өмір кешкісі келсе, онда ол айналаға, өзін қоршаған ортаға Ислам призмасы арқылы қарау керек», - деп айтып кеткен болатынбыз. Өзін қоршаған ортаға Ислам призмасы арқылы қарау-адамды толығымен Ислам қабылдауға, толығымен Исламға берілуге әкеледі әрі осы арқылы ол толыққанды мұсылман болады. Өзінің жүріс-тұрысын, отырысын, жатысын, адамдармен қарым-қатынасын, бәрін де Ислам тұрғысынан қарайды. Ал оны осындай көзқарасқа жетелейтін құрал – намаз. Бұл адам өмірін танымастай етіп өзгертуге шамасы келетін нәрсе.

Бұл сөзімізге дәлел іздесек, оны Шұғайб пайғамбармен (оған Аллаһтың сәлемі болсын) болған оқиғадан аңғару қиын емес. Шұғайб пайғамбарды (оған Аллаһтың сәлемі болсын) еске алып қарайықшы:


وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبا ًقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوااللّه مَا لَكُم مِّنْ إِلَـه غَيْرُهُ قَدْ جَاءتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَوْفُواْ }

الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ و لا تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْيَاءهُمْ وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ {إنكُنتُم مُّؤْمِنِينَ
Мәдиян еліне туыстары Шұғайбты жібердік. Ол: «Әй, Елім! Аллаһқа құлшылық етіңдер, сендердің одан өзге құлшылыққа лайықты тәңірлерің жоқ. Сендерге Раббыларыңнан ашық дәлел келді. Енді өлшеу мен таразылауды толық орындаңдар. Адамдардың нәрселерін кемітпеңдер. Түзелтілгеннен кейін жер бетінде бүлік жасамаңдар. Егер сенсеңдер, сендерге осы істерің жақсы болады», - деді29. Тағы бір аятта:
وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبا ًقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللّه مَا لَكُم مِّنْ إِلَـهٍ غَيْرُهُ وَلاَ تَنقُصُوا ْ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَان}

وَيَا قَوْمِ أَوْفُواْ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ $ إِنِّي أَرَاكُم بِخَيْرٍ وَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُّحِيطٍ

بَقِيَّةُ اللّهِ خَيْرٌ لَّكُمْ $ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاس أَشْيَاءهُمْ وَلاَ تَعْثَوْاْ فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ

{  إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ وَمَا أَنَاْ عَلَيْكُم بِحَفِيظٍ


Мәдиян еліне туыстары Шұғайбты жібердік. Ол: «Әй, Елім! Аллаһқа құлшылық етіңдер, сендердің одан өзге құлшылық етерлік тәңірлерің жоқ. Сондай-ақ өлшеу мен таразылауды толық орындаңдар. Расында, мен сендерді молшылық ішінде көремін. Мен сендер үшін азабы бәрін қамтитын ауыр күннен қорқамын», - деді. «Әй, қаумым! Өлшеу мен таразылауды толық орындаңдар. Адамдардың нәрселерін кемітпеңдер. Сондай-ақ жер жүзінде бұзық болып жүрмеңдер», - деді. «Егер сенсеңдер, сендерге Аллаһтың қалдырған хәләл нәрсесі қайырлы. Алайда мен сендерді сақтай алмаймын», - деді”30, - делінген.

Шұғайб (оған Аллаһтың сәлемі болсын) не дегенін байқап қарасақ, ол: «Бәлен істерің жақсы болады, Расында, мен сендерді молшылық ішінде көремін», - деді емес пе?! Яғни бұзықтық салдарынан олар бұл берілген нығметтен айырылып қалады ма деп қорыққан.

Тура сол сияқты мен де саған берілген нығметтерден айрылып қаласың-ау деп сен үшін қорқамын. Сол орайда Шұғайб (оған Аллаһтың сәлемі болсын) айтқан сөзді саған айтып: «Исламнан болғанның бәрі де сен үшін жақсы болады. Аллаһ Тағала саған нығметтер беріп, ризығына бөлегенін байқадым, ондай болса Оған рахмет айтып, шүкіршілік жасаушы құл болсаң жаман болмас. Басыңды иіп, сәл де болса құлдығыңды мойындасаң нең кетер?!» дегім келеді.

Шұғайбтың (оған Аллаһтың сәлемі болсын) қауымы оған не дегенін білгің келеді ме? Онда мына аятқа көз таста:


{ مَا نَشَاء فِي أَمْوَالِنا أَوْ أَن نَّفْعَلَ قَالُواْ يَا شُعَيْبُ أَصَلاَتُكَ تَأْمُرُكَ أَن نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَ }
Олар: «Әй, Шұғайб! Аталарымыз табынғанды тастауымызды немесе малды қалаған жолымызбен табудан тыйылуды сенің намазың бұйырды ма?», - деді”31. Жауабын байқадың ба? Олар Шұғайбтың (оған Аллаһтың сәлемі болсын) осындай сөздеріді айтуына намаз себеб болғанын байқаған, өйткені намаз адамды толығымен өзгертіп жібере алады.

Аллаһтың құлы, намазға жығыл! Не дерсің осыған? Намаз оқуға бел будың ба? Бәрекелді! Әлемдердің Раббысы Аллаһқа мадақ! Бұл ісің жарады. Ендігі кезде: «Әй, бауырым! Сені өзгертіп, мазақ қылып, үстіңнен күліп кетіпті ғой мыналар. Мазақ еткені сонша – намаз оқитын халге әкеп тірепті ғой өзіңді», - дейтін адамдар шығары айдан анық. Еш қам жеме, сабыр сақта. Сенен алдын намазға келгендерге де, тіпті пайғамбарларға да осылай айтқан адамдар. Адамдардың сөздеріне құлақ аспай, намазыңды жалғастыра бер.

Тағы біреу келіп: «Әй, қойшы осы сендерді. Бір рет мешітке барып намаз оқып едім, рукуғтен бас көтермей, белім ауырып кетті», - деп қынжылуы мүмкін. Раббыңның алдында он бес минут бел бүгіп тұруыңа шамаң келмеді ме? Доп қуалаған сарбаздарды бақылап, бір жарым сағат стадионда отырғанда шыдамың табылып, Аллаһ алдындағы он бес минутке мазаң кетті ме?

Иә, намаз өмір салтын өзгертіп, әдеп пен тәрбиені үйретеді. Дүниелік істерде тиянақты болуға жетелейді. Намаз арқылы сабырлық, байсалдылық, орнықтылық тәрбиеленеді. Немқұрайдылықтан алыстатып, жан тыныштығына жетелейтін де осы намаз. Уайым-қайғының емі де осы намаз арқылы табылады. Аллаһ Тағала Құранда:


{ إِلَّا الْمُصَلِّينَ $وَإِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً $ إِذَا مَسَّهُ الشَّرّ جَزُوعاً $ إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعاً }
«Шын мәнінде адам баласы сабырсыз жаратылған. Басына бір ауыртпашылық түссе тым шыдамсыз. Ал қолына жақсылық келсе аямшақ бола қалады. Тек намаз оқушылар (мұндай) емес»32, - деген. Сол үшін де намаз оқиық кел бірге. Аллаһпен ант етейін, жүрегіңде қуаныш ұялап, ләззат пен тыныштық орнағанын байқайсың.

Намаз күнәларыңды өшіретін нәрсе. Бұл жайында Аллаһ Тағала:


{إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّـيِّئَاتِ وَأَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفاً مِّنَ اللَّيْلِ }
«Күннің басы мен соңында және түннің бір бөлігінде намаз оқы. Шынында жақсылықтар жамандықтарды кетіреді»33, - деген. Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Бес намаз солардың аралылығында жасалған үлкен күнәларды қоспағанда, кішігірім күнәларды өшіреді...», - деген34.

Намаз күнәларыңды кешіріп қана қоймай, оларды жасаудан да сақтайды. Бұл жайында Қасиетті Құранда:


{إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ}
«Шын мәнінде, намаз арсыздық пен жамандықтан тыяды»35, - делінген.

Сөзімнің соңында намазды тастау – күпірлік болып табылатынын тағы бір ескертіп кетуді жөн санадым. Пайғамбарымыздың (оған Алллаһтың игілігі мен сәлемі болсын)«Иман мен күпірлік арасы – намазды тастау»36 деген хадисі есіңде шығар.

Сонымен қатар Умар (Аллаһ оған разы болсын): «Намазды тастаған адамға Исламнан алар үлес жоқ», - деген.

Абдуллаһ ибн Масғуд (Аллаһ оған разы болсын): «Намазды тастағанның діні жоқ», - деген.

Абу әд-Дәрда (Аллаһ оған разы болсын): «Намаз оқымайтынның иманы жоқ. Ал дәреті жоқтың намазы жоқ», - деген. Бұл сахабалардың сөзі. Олардан артық дін жайында кім білген?

Имам Ахмад (оған Аллаһтың мейірімі жаусын): «Ер адамға намаз оқымайтын әйелмен бірге тұруға болмайды ма деп қорқамын», - деген. Осындай айтылған сөздерден кейін намазды тастап, бұл күнәңді жалғастырудан қорықпаймысың? Бұл жасап жүрген күнәң өзіңе ұнай ма? Сол үшін де намазға кіріс, бауырым! Біз сенің Жәннатқа кіруіңді қалаймыз.

Ибн Хазм (оған Аллаһтың мейірімі жаусын): «Көпқұдайшылықтан кейін намазды тастаудан үлкен күнә жоқ», - деген.

Ибн әл-Қаийм (оған Аллаһтың мейірімі жаусын): «Намазды әдейілеп тастау үлкен күнә екендігіне мұсылмандар бірауыздан келіскен. Бұл күнә Аллаһ алдында жазықсызды өлтіруден де, тонаудан да, әйелмен ойнастық жасаудан да, арақ ішуден де ауыр болып саналады. Бұлай жасаушы адамға жаза мен Аллаһтың ашуы уәде етілген. Осы өмірде де, о дүниеде де масқара болар жанның бірі болмақ», - деген.

Имам Зәһаби (оған Аллаһтың мейірімі жаусын): «Намазды өз уақытында оқымайтын адам үлкен күнә жасаған болып табылады. Ал оны тастаушы ұры мен зинақордан да жаман», - деп жазған.

Алайда көптеген адамдар уайымсыз өмір кешіп, мәз-мейрам болып, бұл ауыр күнәға мән бермейді. Аллаһтың азабының қандай болатынын еш ойламайды. Обал-ақ! Осылай жалғасқан күнде, Аллаһ Тағала оларды бұдан сорақы жазамен жазалап, жүректері Аллаһты еске алудан да мақұрым қалуы мүмкін. Ал одан кейін олар өздерін де ұмытары айдан анық. Аллаһ Тағала Құранда:


{وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوااللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ }
«Аллаһты ұмытып, кейін Аллаһ оларды өздерін де ұмыттырғандарға ұқсамаңдар»37, -деген. Аллаһты ұмытып, о дүниені ойлаудан да мақұрым қалады. Бұдан сорақы зат бар ма? Аллаһты еске алмас жүректен не пайда? Пайдасы жоқ өлі жүрек деген сол ғой, сірә!

Ойланып қарашы, намазды зорлықпен орындату керек болған нәрсе ме?!

Намаз денсаулыққа немесе материалдық жағдайға зиянын тигізеді ме?!

Намаздың ешқандай да пайдасы жоқ па?!

Намаз оқыған адам неден ұтылады, не жоғалтады?!

Біреу жақсылық жасай қалса, адамдар оның асты-үстіне түсіп, оған ризалықтарын білдіріп, алғыс айтаты да, сансыз нығметтер берген Раббысына алғыс айтудан неге бас тартады?! Неге шүкірлік етіп намаз оқымасқа?! Сондықтан-да намазды әдейілеп тастаушылардан болмайық.

Намаз оқып, Раббымыздың азабынан қорқайық! Азабынан құтылудың қамын жасайық!

Намаз оқып, ризалық білдіруші құлдардан болайық!

Аллаһ дәрежемізді көтерер, намаз оқиық!

Намаз оқып, екі дүниеде де амандыққа жетейік!


Аллаһым, бізді намаз оқушы құлдарыңның қатарына қоса гөр!!!
Мухаммадқа, оның отбасына және оның сахабаларына

Аллаһ Тағаланың игілігі мен сәлемі болсын!


1 «Силсилатус-Сахиха» (1639). Әбу Уақид әл-Ләйсиден.

2 «Әғла» сүресі, 16-17 аяттар.

3 «Инсан» сүресі, 27-аят.

4 Әт-Тирмизи (2466), Әбу Һурайрадан Аллаһ оған разы болсын.

5 Яғни шөп, топырақ, жер сияқты аяқ киім салдарынан бүлініп қалмайтын жерлерде намазды аяқ киіммен оқуға болатыны айтылған. Бұндай жерлерде аяқ киімді шешпей намаз оқу - Пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Сүннеті әрі сахабалардың жолына сәйкес келетін нәрсе. Әбу Сағид әл-Худри (Аллаһ оған разы болсын) жеткізген хабарда: ”Бірде Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) өзінің сахабаларымен намаз оқып жатып, аяқ киімдерін шешіп, сол жағына қойып қойды. Бұны көрген сахабалар да аяқ киімдерін шешіп қояды. Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) намазды аяқтағаннан кейін: «Аяқ киімдеріңді шешуге не себеп болды?», - деп сұрады. Олар: «Сіздің аяқ киім шешкеніңізді көріп, біз де шештік», - деді. Сонда Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Шынында, маған Жәбірейіл келіп, аяқ киімімде нәжіс бар екенін айтты. Араларыңнан кім болсын мешітке келсе, аяқ киімін жақсылап қарасын. Егер де аяқ киімінен нәжіс байқаса, оны жерге жақсылап сүртіп, намазын (аяқ киімде) оқысын», - деді”, - деді. Әбу Дәуд (650).

6 Аус ибн Аус әс-Сақафидің (Аллаһ оған разы болсын) «Мен Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қолын білезігіне дейін үш рет жуғанын көрдім» деген сөзінен. Ән-Нәсаи (1/64), Ахмад (4/9).

7 Ләқит ибн Сабраның «Дәрет алу барысында аузыңды шай» деген сөзінен. Әбу Дәуд (144). Сондай-ақ Әбу Хурайрадан (Аллаһ оған разы болсын) жеткен хабарда ол Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Қайсыбірің дәрет алсаңдар, мұрнына су толтырып, оны сіңбіріп тастасын», - деген сөзін келтіреді. Бухари (162), Муслим (237).

Ескерту: Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мұрны мен аузын қалай шаятын еді дегенге келсек, Усман мен Алиден (Аллаһ оларға разы болсын) жеткен хабарларда олар: «Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) аузы мен мұрнын бір уыс сумен шаятын. Ол бұны үш рет қайталайтын», - деген. Усман (Аллаһ оған разы болсын) хадисін Бухари (159) және Муслим келтірген (226), ал Али (Аллаһ оған разы болсын) хадисін Бухари (2615) және Әбу Дәуд (112) келтіреді. Абдуллаһ ибн Зәйдтің хадисінде: «Сосын аузына су толтырып, оны шайып, мұрнына да толтырып, оны сіңбіріп тастайтын. Ол суды алақанымен үш мәрте көсіп алатын», - делінген. Бұл хадистерден Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) суды аузы мен мұрнына толтырғанда арасын бөлмей, аузына толтырып, бірден мұрнына да толтырғандығын байқаймыз. Одан кейін суды сіңбіріп тастап, осылай үш рет қайталайтын.

8 Айша анамыздан жеткен хабарда ол кісі: «Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) аяқ киімін кигенде, таранғанда, тазарғанда және барлық істе де оң жағынан бастауды ұнататын», - деген.

9 Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) дене мүшелерінің бет, қол, ауыз, мұрын, аяқ сияқты жерлерін үш реттен жуатын болған. Бұған Сүннет дәлел болып табылады. Бухариде (159) және Муслимде (226) Усман ибн Аффанның (Аллаһ оған разы болсын) сөзінен жеткізілетін хадисте ол Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қалай дәрет алатынын көрсетіп, аталған мүшелерді үш-үштен жуып шыққан. Бухаридегі (158) Абдуллаһ ибн Зәйдтен жеткен хадисте Пайғамбарымыз (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) екі реттен жуғаны айтылған. Сондай-ақ Бухариде (157), Әбу Дәудте (138) және т.б. Абдуллаһ ибн Аббас (Аллаһ оған разы болсын) сөзі бойынша Пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) тек бір рет жуғаны айтылған.

10 Абдуллаһ ибн Зәйд әл-Ансариден жеткен хабарда ол кісі Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қалай дәрет алатынын көрсетіп, сулы қолымен басын алға, артқа сүртіп шыққан /мәсих тартқан/. Басын маңдай жағынан бастап, желкесіне дейін сүртті. Одан кейін сүртуін бастаған жерге қайтып оралды. Бухари (185), Муслим (235).

11 Али (Аллаһ оған разы болсын) Пайғамбарымыздың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қалай дәрет алатынын көрсетіп, басын бір рет сүртіп шыққан /бір рет мәсих тартты/. Әбу Дәуд (115).

12 Абдуллаһ ибн Амр ибн әл-Ас (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ Елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қолының сұқ саусағын құлағының ішіне салып, онымен ішін сүртіп, бас бармағымен сыртын сүрткенін айтады. Әбу Дәуд (135).

13 Бетті, екі қолды шынтаққа дейін, аяқты тобықпен қоса жуу және басқа мәсих тартудың міндеттілігі Аллаһ Тағаланың

﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَينِ ﴾

«Әй, иман келтіргендер! Егер намазға тұрсаңдар жүздеріңді, қолдарыңды шынтақтарға дейін жуыңдар. Бастарыңа мәсих тартыңдар және аяқтарыңды тобыққа дейін жуыңдар!» деген сөзі дәлел («Мәида» сүресі, 6-аят).

14 Әбу Хурайрадан (Аллаһ оған разы болсын) жеткен хабарда Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Шын мәнінде менің үмметім Қиямет күні есеп беруге шақырылады. Ал олардың жүздері, қолдары және аяқтарында дәреттің ізі қалып, жарқырап тұрады», - деген. Сонда Әбу Хурайра (Аллаһ оған разы болсын) сөзін жалғап :«Осы нұрды көбейтуге кімнің шамасы келсе солай жасасын», - деді. Бухари (136), Муслим (246). Әбу Хурайрадан (Аллаһ оған разы болсын) жеткен тағы бір хадисте: «Менің сүйікті досым: «Мүминнің Жәннаттағы әшекейі (нұры) оның дәрет алғандағы су жеткен жеріне дейін болады», - дегенін естідім», - дейді. Муслим (250)

15 Умардан (Аллаһ оған разы болсын) жеткен хабарда Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Кімде-кім дәретті дұрыс күйде алып, содан кейін: «Аллаһтан өзге құлшылыққа лайықты ешкім жоқ, Ол жалғыз әрі Оның серігі жоқ екеніне, сондай-ақ Мұхаммед Оның құлы әрі елшісі екеніне куәлік етемін», - деп айтса, оған Жәннаттың сегіз есігі ашылып, ол қалаған есігінен кіреді», - деген. Муслим (234).

16 «Хаж» сүресі, 11-аят.

17 Әт-Тирмизи (2618). Жәбир ибн Абдуллаһтан (Аллаһ оған разы болсын).

18 «Бақара» сүресі, 43-аят.

19 «Сахихул Жәмиғ» (3098). Әнас ибн Мәлик сөзінен.

20 Әбу Дәуд (821). Әбу Хурайра (Аллаһ оған разы болсын) сөзінен.

21 Әбу Дәуд келтірген жоғарыдағы Әбу Хурайра (Аллаһ оған разы болсын) хадисінің негізіне сүйене ықшамдалған нұсқа.

22 «Әс-силсилату сахиха» (868). Умму Сәлама сөзінен.

23 «Адамның амалдарынан ең алғаш сұралатыны - намаз. Егер де намазы толық болса, онда ол жетістікке жеткен болып саналады. Ал егер де толық болмаса, онда ол анық шығынға ұшыраушы болады» деген хадис негізіне сүйеніп айтылған. Тирмизи (413). Әбу Хурайрадан (Аллаһ оған разы болсын).

24 «Сахихул Жәмиғ». (6006). Әбу Хурайра мен Әнас ибн Мәлик (Аллаһ оған разы болсын) сөздерінен.

25 «Кәһф» сүресі, 28-аят.

26 Қуртуби «Әл-Жамиғ ли ахкамил Қуран». Ибн Аббас (Аллаһ оған разы болсын), Мужаһид және Хасан әл-Басри сөздерінен.

27 Әбу Хурайрадан (Аллаһ оған разы болсын) жеткен хабарда Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Шын мәнінде Ұлы Қиямет күні мұсылман құлдың сұралатын ең бірінші нәрсесі – намаз. Өзіне айқын бола тұра, Құдіретті Ұлы Аллаһ Тағала өз періштелеріне: «Құлымның намазы толық, толық еместігін қарап көріңдерші», - дейді. Егер де толық болса, онда толық деп жазылады. Ал егер де кемістігі бар болса, онда Аллаһ: «Құлымның қосымша оқыған намаздары бар ма екен, байқап қараңдар»,-деп айтады. Егер де оның оқыған қосымша намаздары бар болса, Аллаһ Тағала: «Парыз етілген намаздарды қосымша намаздармен толықтырыңдар», - деп бұйырады. Осыдан кейін басқа істері үшін де осылай есеп айырысу жүргізіледі», - деген. Әбу Дәуд. (864).

28 Умму Хабибадан жеткен хабарда Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Кімде-кім бір күнде парыз етілген намаздан өзге он екі ракағат намаз оқитын болса, ол үшін Жәннаттан үй салынады», - деген. Муслим, (728). Тирмизиде келген нұсқада: «...Төртеуі бесін алдында, екеуі Ақшамнан кейін, екеуі Құптаннан кейін, екеуі таң намазының алдында», - деп келген. Тирмизи, (415).

29 «Әғраф» сүресі, 85-аят.

30 «Һуд» сүресі, 84-85 аяттар.

31 «Һуд» сүресі, 87-аят.

32 «Мағариж» сүресі, 19-22 аяттар.

33 «Һуд» сүресі, 114-аят.

34«Сахихул Жәмиғ» (3874) Әнас ибн Мәликтен.

35 «Ғанкабут» сүресі, 45-аят.

36 Әт-Тирмизи, (2618). Жәбир ибн Абдуллаһтан.

37 «Хашыр» сүресі, 19-аят.


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет