"Шюльке және Майр ГмбХ" фирмасының (Германия) зарарсыздандырғыш Аспирматик” дәрмегін және тазалағыш Аспирматик Клинер” дәрмегін қолдану туралы



жүктеу 196.5 Kb.
Дата25.09.2018
өлшемі196.5 Kb.




"Шюльке және Майр ГмбХ" фирмасының (Германия) зарарсыздандырғыш «Аспирматик” дәрмегін және тазалағыш «Аспирматик Клинер” дәрмегін қолдану туралы

ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ

Бұл әдістемелік нұсқау Республикалық санитариялық-эпидемиологиялық стансасында әзірленген (бас дәрігері - м.ғ.к. К.С. Оспанов. Орындаушы – профилактикалық және ошақтық зарарсыздандыру, дезинсекция, дератизация бөлімінің меңгерушісі О.А. Хасенова).

Зарарсыздандыратын дәрмектің «Әсер ететін заттардың (диоктилдиметиламмоний хлориді және лимонқышқылының моногидраты) физикалық-химиялық және аналитикалық әдістері» туралы бөлімін өндіруші фирма дайындаған

Бұл әдістемелік нұсқау емдеу - профилактикалау ұйымдарының, мемлекеттік санитарлық - эпидемиологиялық қадағалау департаменттерінің, санитарлық – эпидемиологиялық сараптау орталықтарының, зарарсыздандыру стансаларының және басқа да зарарсыздандыру жүмыстармен шұғылдануға құқығы бар мекемелердің қызметкелеріне арналған.



1. ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТ

Зарарсыздандырғыш дәрмек «Аспирматик» арнайы жағымды иісі бар, мөлдір, көгілдір түсті сұйықтық. Әсер етуші заты диоктилдиметиламмонийхлориді (7,5%), ионсыз беттік-белсенді заттар, коррозия тудырмайтын, хош иістендіргіш, бояғыш зат бар.

Тазалағыш дәрмек «Аспирматик Клинер» арнайы жағымды иісі бар, мөлдір, сарғыш түсті сұйықтық. Дәрмектің құрамында 40% лимон қышқылының моногидраты; рН реттегіші, мен көбіктендіргіш зат, ионсыз беттік-белсенді заттар, коррозия тудырмайтын, хош иістендіргіштер мен бояғыш заттар бар.

Дәрмектер тұтқасы бар полиэтиленнен жасалған 2 литрлік құтыларға құйылған.


Зарарсыздандырғыш «Аспирматик» және «Аспирматик Клинер» дәрмектерін минус 50С-тен плюс 400С-ке дейінгі температура аралығында өндірушінің жабық қаптамасында сақтағанда, оның мерзімі 3 жылды құрайды.

1.2. Зарарсыздандырғыш «Аспирматик» дәрмегі грамтеріс және грамоң бактерияларға (туберкулезден басқасына) антимикробтық Кандида тәрізді зеңдерге, В және С гепатитінің вирустеріне қарсы әсер етеді.

«Аспирматик Клинер-дің» тазартқыш қасиеті бар.

1.3.Зарарсыздандырғыш «Аспирматик» және «Аспирматик Клинер» дәрмектерін асқазанға енгізіп, терімен жанасқандағы адам организміне ететін әсері жағынан 12.1.007-76 МЕМСТ-ке сай қауіпсіздігі аз заттардың қатарына - 4-ші сыныпқа жатқызылады; парэнтеральді жолмен енгізгенде жергілікті түрде теріні шамалы

түрде тітіркендіреді, көздің шырышты қабығын жергілікті түрде айтарлықтай қызартады. Сенсиблизациялық әсері жоқ.

2. ЖҰМЫСШЫ ЕРІТІНДІНІ ДАЙЫНДАУ ӘДІСІ

2.1. Зарарсыздандырғыш «Аспирматик” және «Аспирматик Клинер” дәрмектерінің жұмысшы ерітіндісін шыныдан немесе пластмассадан жасалған сыйымдылықтарда ( 1,2- кестелер) немесе «Шюлке Майр ГмбХ» (Германия) фирмасының арнайы қондырғысында (Аспирматик жүйесі) дәрмекті ауыз суға қосу арқылы дайындайды.

1 - кесте

«Аспирматик» дәрмегінің 2% жұмысшы ерітіндісін дайындау



Жұмысшы ері

тіндісінің қаны ғу мөлшері



Жұмысшы ерітіндінің керекті көлемін дайындауға керекті дәрмекпенен судың (мл) мөлшері

Препарат бойынша

ӘЗ







Дәрмек

Су

Дәрмек

Су

Дәрмек

Су

2,0

0,15

40

1960

80

3920

120

5880

2-кесте

«Аспирматик Клинер» дәрмегінің 2% жұмысшы ерітіндісін дайындау



Жұмысшы ері

тіндісінің қаны ғу мөлшері



Жұмысшы ерітіндінің керекті көлемін дайындауға керекті дәрмекпенен судың (мл) мөлшері

Препарат бойынша

Лимон қышқылы

ның моногидра

ты бойынша








Дәрмек

су

Дәрмек

Су

Дәрмек

Су

5,0

2,0

100

1900

200

3800

300

5700

10,0

4,0

200

1800

400

3600

600

5400

3. Қолданылуы

3.1. Зарарсыздандырғыш «Аспирматик” дәрмегі стоматологиялық сорғыш жүйелерді және түкіргіштерді тазалауға, зарарсыздандыруға және иісін кетіруге арналған.

«Аспирматик Клинер” дәрмегі стоматологиялық сорғыш жүйелерді және түкіргіштерді тазалауға арналған («Аспирматик» дәрмегіне қосымша ретінде).

Зарарсыздандырғыш «Аспирматик” дәрмегінің жұмысшы ерітіндісн стоматологиялық сорғыш жүйелерді және түкіргіштерді зарарсыздандыру үшін қолданады.

«Аспирматик Клинер” дәрмегінің жұмысшы ерітіндісін стоматологиялық сорғыш жүйелерді тазалау үшін қолданады.

3.2. Жұмыс біткеннен кейін стоматологиялық сорғыш жүйелерді заласыздандыру үшін жүйе арқылы «Аспирматик» дәрмегінің 1,5л жұмысшы ерітіндісінтүтіктер арқылы жіберіп, түкіргіштерді жұмысшы ерітіндісінің 0,5 л ерітіндісін құяды. Ерітіндімен толтырылған жүйені 30 минөтке немесе түні бойы қалдырады. Зарарсыздандыру уақыты біткеннен кейін жүйедегі ерітіндіні шығарып тастап, ағынды ауыз сумен 2 мин бойы жуу куерек.

3.3. Сорғыш жүйені және түкіргіштерді тазалау үшін жетісіне 1 немесе 2 рет «Аспирматик Клинер” дәрмегінің 5% (қатты кірлесе 10%) жұмысшы ерітіндісінде 2 сағат бойы қалдырып, артынан ауыз сумен жуу керек. «Аспирматик Клинер” дәрмегінің жұмысшы ерітіндісін түні бойы жүйе ішінде қалдыруға болмайды



«Аспирматик” және «Аспирматик Клинер” дәрмектерін араластыруға болмайды!

4. Сақтық шаралары

4.1. Теріге және көзге шашыратуға және жанастыруға болмайды.

4.2. барлық жұмыстарды резеңке қолғап киіп істеу керек.

4.3. Дәрмектерді бір- бірімен араластыруға болмайды.



5. Алғашқы көмек шаралары

5.1. Дәрмек теріге тиген жағдайда оларды сумен жуып тастау керек.

5.2. Дәрмек көзге түсетін болса, сол сәттен бастап ағынды судың өтінінде 10-15 мин бойы жуып, егер көз қызарған болса, онда сульфацил ерітіңдісінің 30% ерітіндісін тамызу керек. Керек болған жағдайда дәрігерге көріну керек.

5.3. Дәрмек асқазанға түскен жағдайда белсенді көмірдің 10-20 ұнтақталған таблеткасын суға қосып, бірнеше стақанын ішу керек Керек болған жағдайда дәрігерге көріну керек.



6. ДӘРМЕКТІҢ САПАСЫН ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ ЖӘНЕ АНАЛИТИКАЛЫҚ ӘДІСТЕР АРҚЫЛЫ БАҚЫЛАУ

6.1. Зарарсыздандырғыш «Аспирматик” және «Аспирматик Клинер” дәрмектері кестеде көрсетілген көрсеткіштер бойынша бақыланады.

4-ші кесте

«Аспирматик” және «Аспирматик Клинер” дәрмектері нормаланатын көрсеткіштер


Реттік №

Көрсеткіштердің атауы

«Аспирматиктің” нормасы

«Аспирматик Клинердің” нормасы

1

Сыртқы түрі

Мөлдір, көгілдір түсті жағымды арнайы иісі бар сұйықтық

Мөлдір, сары түсті арнайы иісі бар сұйықтық

2

200С-тағы тығыздығы г/мл

0,988+- 0,010

1,175+-0,005




200С-тағы сындыру көрсеткіші

1,349+-0,010

1,387+- 0,010




200С-тағы дәрмектегі сутегі иондарының белсенділігінің көсеткіші, рН

6,5-7,5

0,4-1,4




Диоктилдиметил –аммоний хлоридінің массалық үлесі, %

7,50-+0,75







Лимонқышқылының моногидратының массалық үлесі, %




38,0 -42, 0

6.2. Дәрмектің сыртқы түрін көру арқылы 14618.0.-78 МЕМСТ- сай анықтайды.

6.3. Тығыздығын 18995.1-73 МЕМСТ-ке сай гравиметрлік әдіспен анықтайды.

6.4. Сындыру көрсеткішін 18995.2.-73 МЕМСТ-ке сай рефрактометрлік әдіспен анықтайды.

6.5. Сутегі иондарының белсенділігін, рН-ты Р50550-93 МЕМСТ-ке сай, потенциометрлік әдіс арқылы анықтайды.

6.6. Диоктилдиметиламмоний хлоридінің массалық үлесін потенциометрлік жолмен титрлеу әдісі арқылы анықтайды.

6.6.1. Құрал – жабдықтар, ыдыстар және реактивтер:

Өлшем электроды- беттік белсенді заттарды өлшеуге арналған арнайы электод, мысалға, Metrohm 6.0504.150 (High Senss suprafactiant electrod. Metrohm plug-in head G);

Қосымша электрод-хлорлы-күмісті стандартты, мысалға Metrohm 6.0733.100;

Потенциометр (милливольтметр) мысалға, үшпроцессорлы Metrohm;

Сыйымдылығы 150мл стақан;

Натрийдің тетрафенилбораты, 0,01 М (мол/л) қаныққан ерітінді

Метанол, мысалға, E Merck 6007; Минералсыздандырылған (екі рет дистильденген) суда, массалық үлесі 5% болатын метанол ерітіндісі.

6.6.2. Тексерісті жүргізу

«Аспирматик» дәрмегін (0,0001г дәлдікпен өлшенілген) 0,08-0,10 г сыйымдылығы 150 мл стақанға өлшеп алып, оған 100 мл метанол ерітіндісін қосады. Алынған ерітіндіде өлшегіш электрод пен салыстырғыш электродтарды 3 минөтке қалдырып (жүйемен теңестіру үшін), одан соң натрий тетрафенилборатының ерітіндісімен титрлеу жұмыстарын жүргізеді.

6.6.3. Тексерістің қорытындысын өңдеу

Диоктилдиметиламмоний хлоридінің % массалық үлесін (Х) мына формула арқылы анықтайды:

Vх0,01хКх312

Х = ——————

M х 10

Мұндағы


V- сынаманы титрлеуге кеткен 0,01 қанығу мөлшеріндегі натрий тетрафенилбораты ертіндісінің мөлшері, мл.

K - титрлеуге кеткен 0,01 қанығу мөлшеріндегі натрий тетрафенилбораты ертіндісінің түзету коэфиценті.

m- тексерілетін сынаманың массасы,г.

312-диоктилдиметиламмоний хлоридінің молекулярлық салмағы

6.7. Лимон қышқылы моногидратның массалық үлесін фенолфталеин индикаторын пайдалана отырып қышқылды-негізбен титрлеу әдісі арқылы анықтайды.

6.7.1. Құрал – жабдықтар, ыдыстар және реактивтер:

Зертханалық таразылар.

Бюретка


Конус тәрізді колбалар

Өлшем цилиндрлері

Минералсыздандырылған су

0,05 моль/дм3 қанығу мөлшеріндегі натрийдің сулы тотығы

Массалық үлесі 0,5% фенолфталеин, спиртті ерітіндісі ( этанолмен берілген).

6.7.2 Тексерісті жүргізу

«Аспирматик Клинер» дәрмегінің 1,4-1,6 г сыйымдылығы 250мл конус тәрізді колбаға 0,0001 г дәлдікпен өлшеп алып, оған 100мл 0,2моль/л фенолфталеин қосады да, оны натрий сулытотығының ерітіндісімен түссіздіктен қызғылт түске боялғанша титрлейді.

6.7.3. Тексерістің қорытындысын өңдеу

Лимон қышқылы монгидратының пайыздық массалық үлесін мына формула бойынша есептейді:

Vх Кх3,5


Y= ———————

m

V- титрлеуге кеткен натрий сулы тотығы ерітіндісінің мөлшері, мл.



K- титрлеуге кеткен натрий сулытотығы ерітіндісінің 0,02мол/л деңгейдегі қанықпасының түзету коэфициенті.

m- дәрмектің массасы, г.



7.ТАСЫМАЛДАУ, САҚТАУ, ҚАПТАУ

7.1. Дәрмекті тасымалдауды дәрмектің және ыдыстардың сақталуына кепілдік беріп, көліктің осы түріндегі қолданыстағы ережелерге сай көліктің барлық түрімен жүргізуге болады.

7.2. Дәрмекті температурасы минус 50С-тен плюс 400С температура арлығында құрғақ, салқын үй-жайда сақтау керек.

ЕПМ-де дәрмекті дәрілер және басқадай дәрмектерден бөлек, балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау керек.

7.3. Дәрмек картон қорапқа салынған 2 л құтыларға құйылған.


МЕТОДИЧЕСКИЕ УКАЗАНИЯ

по применению дезинфицирующего средства «Аспирматик» и очищающего средства «Аспирматик Клинер», фирмы Шюльке и Майр ГмбХ (Германия)

Методические указания разработаны в Республиканской санитарно-эпидемиологической станцией (главный врач – к.м.н..Оспанов К.С., исполнитель- заведующая отделом профилактической и очаговой дезинфекции, дезинсекции, дератизации – Хасенова О.А.).

Раздел «Физико-химические и аналитические методы контроля действующих веществ (диоктилдиметиламмоний хлорида и моногидрата лимонной кислоты) дезинфицирующих средств, представлены фирмой-производителем указанных средств.

Методические указания предназначены для персонала лечебно-профилактических организаций, департаментов государственного санитарно-эпидемиологического надзора, центров санитарно-эпидемиологической экспертизы и других учреждений, имеющих право заниматься дезинфекционной деятельностью.





  1. ОБЩИЕ СВЕДЕНИЯ

1.1 Дезинфицирующее средство «Аспирматик» представляет собой прозрачную голубоватую жидкость с приятным специфическим запахом. В качестве действующего вещества (ДВ) средство содержит диоктилдиметиламмониумхлорид (7,5%., неионогенные поверхностно-активные вещества, ингибиторы коррозии, ароматизатор, краситель.

Очищающее средство «Аспирматик Клинер» представляет собой прозрачную желтоватого цвета жидкость со специфическим запахом. Средство содержит 40% моногидрата лимонной кислоты; регуляторы рН и пены, неионогенные поверхностно-активные вещества, ингибиторы коррозии, ароматизаторы и красители.

Средства расфасованы в полиэтиленовые флаконы с ручкой вместимостью 2 л

Срок годности средств «Аспирматик» и «Аспирматик Клинер» при условии хранения в закрытой упаковке производителя при температуре от минус 5°С до плюс 40 °С составляет 3 года.

1.2. Дезинфицирующее средство «Аспирматик» обладает антимикробной активностью в отношении грамотрицательных и грамположительных бактерий (в том числе микобактерий туберкулеза), грибов рода Кандида, вирусов гепатита В и С

Средство «Аспирматик Клинер» обладает очищающими свойствами

1.3. Дезинфицирующие средства «Аспирматик» и «Аспирматик-Клинер» по параметрам острой токсичности по ГОСТ 12.1.007-76 относятся к 4 классу малоопасных веществ при введении к желудок и нанесении на кожу, малотоксичны при парентеральном введении, оказывают слабое местно- раздражающее действие на кожу и выраженное -на слизистые оболочки глаз, не оказывают сенсибилизирующего действия.
2. ПРИГОТОВЛЕНИЕ РАБОЧИХ РАСТВОРОВ

2.1 Рабочие растворы средств «Аспирматик» к «Аспирматик - Клинер» готовят в стеклянной или пластмассовой емкости путем добавления средства к питьевой воде (табл. 1,2) или в специальном дозирующем устройстве (Аспирматик система) фирмы «Шюльке Майр ГмбХ» (Германия)


Таблица 1

Приготовление 2% рабочего раствора средства «Аспирматик»




Концентрация рабочего раствора по

Количество средства и воды (мл) необходимые для приготовления рабочего раствора объемом:

Препарату

ДВ

л


4 л

п


средство

вода

средство


вода

средство

вода

2,0

0,15

40

I960

80

3920

120

5880

Таблица 2.

Приготовление рабочих растворов средства «Аспирматик Клинер»


Концентрация рабочего раствора по:

Количество средства и воды (мл) необходимые для приготовления рабочего раствора объемом

препарату

моно

гидрату лимонной кислоты












средство

вода


средст­во

вода

средст­во

вода


5,0

2,0

100

1900

200

3800

300

5700

10,0

4,0

200

1800

400

3600

600

5400


3. ПРИМЕНЕНИЕ

3.1.Дезинфицирующее средство «Аспирматик» предназначено для очистки, дезинфекции и дезодорирования стоматологических отсасывающих систем и плевательниц

Средство «Аспирматик-Клинер» предназначено для очистки стоматологических отсасывающих систем и плевательниц (в дополнение средству «Аспирматик»)

Рабочий раствор средства «Аспирматик» применяют для обеззараживания стоматологических отсасывающих систем и плевательниц.

Раствор средства «Аспирматик Клинер» применяют для очистки стоматологических отсасывающих систем.

3.2. Для обеззараживания стоматологических отсасывающих систем после окончания работы через систему прокачать 1,5 л рабочего раствора средства «Аспирматик», в плевательницы закачать 0,5 л рабочего раствора. Заполненную раствором систему оставить на 30 мин. или на ночь. По окончании дезинфекционной выдержки раствор из системы слить и промыть ее проточной питьевой водой в течение 2-х мин.

3.3. Для очистки 1 или 2 раза в неделю отсасывающую систему и плевательницы наполнить 5% (при сильном загрязнении 10%) раствором средства «Аспирматик - Клинер» оставить на 2 часа, затеем промыть питьевой водой. Не оставлять рабочий раствор средства «Аспирматик Клинер» в системе на ночь!

Не смешивать средства «Аспирматик» и «Аспирматик-Клинер»!
4. МЕРЫ ПРЕДОСТОРОЖНОСТИ
4.1. Избегать разбрызгивания и попадая средств на кожу и в глаза.

4.2. Все работы проводить в резиновых перчатках.

4.3. Средства не смешивать друг с другом.
5.МЕРЫ ПЕРВОЙ ПОМОЩИ

5.1. При попадании средств на кожу смыть их водой.

5.2 При попадании средств в глаза следует немедленно! промыть их под струей воды в течение 10-15 мин., при появлении гиперемии закапать 30% раствор сульфацила натрия. При необходимости обратиться к врачу

5.3. При попадании средств в желудок следует выпить несколько стаканов воды с 10-20 измельченными таблетками активированного угля. Рвоту не вызывать При необходимости обратиться к врачу.


6. ФИЗИКО-ХИМИЧЕСКИЕ И АНАЛИТИЧЕСКИЕ МЕТОДЫ КОНТРОЛЯ КАЧЕСТВА

6.1. Средства «Аспирматик» и «Аспирматик Клинер» контролируют согласно спецификации последующим показателям (таблица 3):

Таблица 3

Нормируемые показатели средств «Аспирматик» и «Аспирматик Клинер»



п/п


Наименование показателей

Норма

«Аспирматик»



Норма «Аспирматик Клинер»

1

Внешний вид

Прозрачная голубоватая жидкость с приятным специфическим запахом

Прозрачная желтоватая жидкость со специфическим запахом

2

Плотность при 20°С, г/мл

0,988 ± 0,010

1,175 ± 0,005

3

Показатель преломления при 20°С,

1,349 ± 0,010

1,387 ± 0,010

4

Показатель активности водородных ионов, рН средства при 20°С

6,5 - 7,5

0,4 - 1,4

5

Массовая доля диоктилдиметил - аммоний хлорида, %

7,50 ± 0,75




6

Массовая доля моногидрата лимонной кислоты, %






38,0 -42,0

6 2 Внешний вид и цвет определяют визуально в соответствии с ГОСТ 146180,

6.3.Определение плотности проводят по ГОСТ 18995.1-73 гравиметрическим методом.

6.4. Определение показателей преломления проводят по ГОСТ 18995.2,-73 рефрактометрическим методом

6 5. Определение показателя активности водородных ионов, pH проводят по ГОСТ Р SOS 50 потенциометрическим методом.

6.6. Определение массовой доли диоктилдиметиламмоний хлорида проводят методом потенциометрического титрования.

6.6.1 Оборудование приборы, посуда и реактивы:

Измерительный электрод - селективный электрод для измерения поверхностно-активных веществ, напр. Metrohm 6.0504.150 (High Senss surfactiant elektrod. Metrohm plug-in head G);

Вспомогательный электрод - стандартный хлорсеребряный, напр. Mуtrohm 6.0733. 100:

Потенциометр (милливольтметр) напр. Metrohm титропроцессор-

Стакан, вместимость 150 мл.

Натрия тетрафенилборат, раствор концентрации 0,01 М (моль/л)

Метанол, напр. Е Merck 6007;

Раствор метанола* с массовой долей 5% на деминерализованной воде (бидистиллированной)

6.6.2. Проведение анализа.

Средство «Аспирматик массой 0,08 - 0,10 г (точность взвешивания 0,0001 г), взвешивают в стакане вместимостью 150 мл, добавляют 100

мл раствора метанола. Измерительный электрод и электрод сравнения оставляют на 3 минуты в полученном растворе (для установления равновесия с системой), затем проводят титрование раствором натрия тетрафенилбората.

6.6.3 Обработка результатов.

Массовую долю диоктилдиметиламмоний хлорида (X) в % вычисляют по формуле:

где


V - объем раствора тетрафенилбората натрия, концентрации 0,01 моль/л, израсходованный на титрование пробы, мл,

К - поправочный коэффициент титра раствора тетрафенилбората натрия концентрации 0,01 моль/л;

m - масса анализируемой пробы, г;

312 - молекулярный вес диоктилдиметиламмоний хлорида

6.7. Определение массовой доли моногидрата лимонной кислоты проводят методом кислотно-основного титрования с фенолфталеином в качестве индикатора.

6.7 1. Оборудование, приборы, посуда и реактивы

Весы лабораторные.

Бюретка;


Колба коническая;

Цилиндр мерный;

Вода деминерализованная;

Натрия гидроокись концентрации 0,5 моль/дм3

Фенолфталеин, спиртовой раствор (в этаноле) с массовой долей 0,5%.

6.7.2. Проведение анализа

1,4 - 1.6 г средства «Аспирматик Клинер» взвешивают с точностью 0,0001 г. переносят в коническую колбу вместимостью 250 мл, добавляют 100 мл. 0,2 мл раствора фенолфталеина и титруют раствором натрия гидроокиси до изменения цвета раствора от бесцветного до розового.

6.7.3. Обработка результатов.

Массовую долю моногидрада лимонной кислоты У в процентах рассчитывают по формуле:

где


V - объем раствора натрия гидроокиси израсходованный на титрование, мл;

К - поправочный коэффициент титра раствора натрия гидроокиси концентрации;

m - масса средства, г.
7.ТРАНСПОРТИРОВАНИЕ, ХРАНЕНИЕ, УПАКОВКА
7.1. Транспортировка средств возможна всеми видами транспорта в соответствии с правилами перевозки грузов, действующими на данном виде транспорта и гарантирующими сохранность средств и тары.

Хранить средство следует в сухом прохладном помещении при температуре от минус 5°С до плюс 40°С

В ЛПУ средства хранить отдельно от лекарстве иных средств в местах, недоступных детям.

7.3. Средства расфасованы во флаконы по 2 л, уложенные в картонные коробки.







Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет