Тақырыбындағы шығармашылық жұмыс. (тәрбиешілерге көмекші құрал) Атырау облысы. Атырау қаласы



жүктеу 425.38 Kb.
Дата26.08.2018
өлшемі425.38 Kb.

«Оқытудың белсенді әдіс-тәсілдері арқылы жеке тұлғаны тәрбиелеуде халық ауыз әдебиетін қолдану” тақырыбындағы шығармашылық жұмыс.

(тәрбиешілерге көмекші құрал)



Атырау облысы. Атырау қаласы

Оқытудың белсенді әдіс-тәсілдері арқылы жеке тұлғаны тәрбиелеуде халық ауыз әдебиетін қолдану” тақырыбындағы шығармашылық жұмыс.



Атырау -2012

Құрастырған: Мектепалды даярлық топ тәрбиешісі М. Ә. Кунасова.


Пікір жазғандар: Сұлтанова Ғалия Сағынтайқызы.

Атырау облысы бойынша педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру институтының мектепке дейінгі тәрбие кабинетінің меңгерушісі

Жұмашева Нұржауған Сарсенқызы. Халел Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің психология кафедрасының меңгерушісі п.ғ.к
Баспаға Атырау облысы бойынша педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру институының ғылыми кеңесі ұсынды.

(№ 2 хаттама 11 мамыр 2012 ж.)

Бұл нұсқауда ұлттық тәрбиенің негізгі нышаны болып табылатын ауыз әдебиеті бағытында жүргізілген шығармашылық жұмысымның жиынтығы көрсетілген. Мектепалды тобында ата-аналармен, балалармен өткізілген әр-түрлі іс-әрекет үлгілері берілген нұсқауды мен мектепалды топ тәрбиешілеріне көмекші құрал ретінде пайдалануға ұсынамын.


Мазмұны
Кіріспе 4 бет

Педагог мамандардың жұмыс позициялары 5 бет
Мақсаты мен міндеттері 12 бет
Жұмыс барысы 15 бет
Инновациялық әдіс тәсілдерді қолдану 20 бет
Балалармен, ата-аналармен жүгізілген
іс-әрекет үлгілері 35 бет
Тест тапсырмалары бойынша балалардың
білім деңгейінің көрсеткіштері 54 бет
Қорытынды 70 бет

Кіріспе
Жалпы мектепке дейінгі мекемелерде балалардың ой-өрісін, санасына, туған тіліне, халқына деген сүйіспеншілігі мен мақтаныш сезімін ұялатып, қиялдарын қанаттандыру, ұлттық рухты бойларына сіңіру, ана тілі мен Отанына, тарихы мен мәдениетіне деген сезімдерін қалыптастыруда қазақ халқының ауыз әдебиетінің орны ерекше.

Сәбилердің ой-өрісін дамытуға, қиялын шарықтатып, тіл байлығын молайтуға ауыз әдебиет үлгілері – ертегілер, жұмбақ, жаңылтпаштардың, халық ойындарының тигізетін пайдасы ұшан-теңіз. Сол себептен тіл мәдениетін дамыту жұмыстарын қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған ауыз әдебиеті негізінде ұйымдастыру тиімді тәсіл. Өйткені ұрпақтан ұрпаққа мұра болып келе жатқан халық шығармашылығы - ғажайып ертегілер, мақал-мәтелдер, жұмбақтар, жаңылтпаштар тәрбие әліппесі, өнер көзі. Мектепке дейінгі балалар отбасында, балабақшада фольклорлық шығармалармен және көркем әдебиеттің тұғырлы туындыларымен тәрбиеленеді. Қазақ ұлтының тілашар дәстүрі бойынша тілі шыға бастаған кезде бөбекке санамақтар - сан үйрету, жаңылтпаштар - тіл ширату, тақпақтар - ой дамыту, жұмбақтар - ой қорыту, мақал – мәтел - тіл мен ойды саралау, мазақтамалар - намыс ояту үшін қолданылады. Әсіресе, ертегілер баланың қиялын кеңейтіп, дамытады. Өз тәжірибемде ең әуелі осыларды пайымдап, пайдаланамын. Қысқасы, халық ауыз әдебиеті - тәрбиенің негізі. Онсыз тәрбие тәлімсіз, мәнсіз болады. Көркем әдебиеттен нәр алған бала инабатты, тәрбиелі, жігерлі болып өседі. Қазақ балалар әдебиетінің атасы Ыбырай Алтынсарин де балаларды оқыту-тәрбиелеу ісінде ауыз әдебиеті шығармаларының маңызды орын алатынын айта келіп: «Өмірге қажетті ауызекі сөйлеу дағдыларына жаттықпайынша, қай-қай тілде болса да еркін, жүйелі сөйлеу мүмкін емес», — деген болатын. Сондықтан бұл еңбекте халық ауыз әдебиеті нұсқаларын пайдалану арқылы тілге үйрету әдістемесіне ерекше көңіл бөлдім.

Педагог – мамандардың жұмыс позицияларын ертегі кейіпкерлері арқылы суреттеп көрсек
Қазақ ертегісіндегі бай кейіпкері өз мақсатына жету үшін қамшыны, ұрыс, айқай жазалауды қолданады. Бай баланы тәрбиелемейді, оны жаттықтырады. Бай тәрбиешінің ұстанымы балалардың шығармашылықтарын басып, дамуына кедергі келтіреді.




Мақта қыз тәрбиешінің ұстанымы балалардың психикалық белсенділігінің шектелуіне соқтырады. Мақта балаларға өзін

еліктейтін жалғыз үлгі ретінде ұсынады. Сондықтан баланың танымдық, білімқұмарлық қызығушылықтары жоғалады.

Қызыл телпек көңілді, ерке, балалармен ұқсастығы бар.

Бұл тәрбиешінің ұстанымы балаларды өз әрекеттерін жоспарлауына, болжауына қиындық туғызады.

Ұйқы аруы үнемі ұйықтап жүреді. Қоршаған ортаның ол үшін еш мәні жоқ. Ұйқы аруының позициясын ұстайтын тәрбиешінің балалармен қарым қатынасы болмайды.

Осындай тәрбиешімен ұзақ уақыттарын бірге өткізетін балалардың

ұйымшылдығы, мақсаттығы жоқ және бастаған істерін аяқтай алмайды.




Ертегідегі әже тәрбиеші – қамқоршы, ол балаларды өте жақсы көреді, балаларын қорғаштап көп нәрсені балалар үшін өзі атқарады.

Бұл позициядағы тәрбиеші балалардың психикалық дамуын тежейді.


Қар ханшайымы – позициясындағы тәрбиеші балаларды өзі қалаған үлгі ретінде тәрбиелейді.

Біреудің дегенімен жүретін балалар өз ой-пікірлерін жоғалтады.

Жиренше позициясындағы тәрбиеші өз ісіне мақсат қоя алатын, өте сауатты тәрбиеші. Оның көздеген мақсаты балаларды жан-жақты дамыту.



Заңғар жазушы Мұхтар Әуезовтың “Халықты халықпен, адамды адаммен теңестіретін білім” деп атап көрсеткеніндей, рухани ұлттық қажеттілікке

жараған білім ғана – ең мықты білім, рухани ұлттық тәрбие нәрімен сусындаған ұрпақ қана – болашақты гүлдендіріп, тәуелсіз елді нығайтушы ұрпақ. Ұлттық тәрбие бағыты бойынша алдыма қойған мақсатым:

ата-бабадан қалған өшпес мұраны, мол қазынаны қабілеті жоғары ұрпақтың бойына дарыту. Өз тәжірибемде мынадай міндеттерді басшылыққа алдым: балалардың шығармашылық, танымдық-тілдік қабілеттерін дамыту, балаларды ұйымдастырылған оқу іс-әрекеттерде, басқа да шараларда белсенділік көрсетуге, өзін-өзі басқара білуге үйретуді дамыту.




Жеке тұлғаның қалыптасуына бірден бір әсерін тигізетін қоршаған ортасы яғни қоғам. Әр сәби –болашақ басты тәрбиесін алатын отбасының маңызы зор. Жас жеткіншектер бойына адамгершілік, ізгі қасиеттерін сіңіретін орта бұл балабақша. Бұл мақсатта балабақшада сабақтар, ертеңгіліктер, ойын сауықтар, әр түрлі іс әрекеттер, ата-анамен жұмыс жүргізіледі.



organization chart 2

Бұл схемада ұлттық тәрбие тармақтары көрсетілген.(ұлттық киімдер, ұлттық тағамдар, салт дәстүрлер, халық ауыз әдебиеті, ұлттық ойындар, тұрмысқа қажетті жабдықтар, ұлттық аспаптар, ұлттық ыдыс аяқтар.



Мектепке дейінгі мекемелерде балалардың ой-өрісін, санасына туған тіліне, халқына деген сүйіспеншілігі мен мақтаныш сезімін ұялатып, болашақта мектепте оқытуға дайындығына, сөздік қорын молайтып, тілдерін жетілдіруге үлкен үлесін қосатын қазақ халқының мұрасы, сарқылмас асыл қазынасы - халық ауыз әдебиеті. Сол себепті халық ауыз әдебиетімен балаларды таныстырып тереңдете жұмыс жүргіздім. Халық ауыз әдебиетіне жұмбақтар, әңгімелер, өлеңдер, өтірік өлеңдер, жаңылтпаштар, ертегілер,аңыздар, мысалдар, санамақтар, айтыстар, мақал мәтелдер жатады.






Топта тәрбиеленушілерге ауыз әдебиеттінің үлгілерін үйретуге баса назар аудардым. Онда ертегілер оқу, әңгіме мазмұнын жүйелі байланыстырып әңгімелеуге, ертегі-әңгімеде кездескен кейіпкерлердің іс-әрекетіне сай образды сөздер мен диалогтарды, кейбір өлең шумақтарын бұлжытпай жатқа айта білуге талпындырдым. Әсіресе балаларды ауыз әдебиетінің үлгілері – санамақтар, жұмбақтар, жаңылтпаштар, мазақтамалар, мақал-мәтелдер қызықтырады.




Топтың дәстүрлері.
Балалардың тамақтанып болған соң айтатын ас қайыру батасы. Туған күн иелерін құттықтау кезінде ертегілерден сахналау көрсету. Наурыз мерекесі ертеңгілігінде ата-аналар дәстүрлі түрде қазақ халқының салт- дәстүрлерін көрсетеді.

Топта қазақ бұрыш безендіріп, баланың қызығушылығын оятып, белсенділігін арттыратын көптеген дидактикалық ойындар жасақтадым: «Ұлттық киімдер», «Жұмбақтың жауабын шеш», «Өрнегін тап», «Тез ата», «Ұлттық тағамдар», «Енесін тауып, ата», «Мақалды жалғастыр», «Киіз үй», «Ертегі кейіпкерін анықта», «Сурет бойынша тыйым сөзді ата», «Сипаттама арқылы тап» т.б.

Ертеңгілік, ойын-сауық кезінде балаларға қимылды ойындар ойнату арқылы ойын сөздерін жатқа үйренеді.



Балабақшада балалардың өмірлік дағдылары мен жаңа білім, біліктілігі жан-жақты дамуы үшін, жаңа технологиялық әдістерді дұрыс таңдай білген жөн.








Көркем әдебиет ұйымдастырылған оқу іс әрекетінде Осееваның «Тәтті тоқаш» шығармасымен таныстырғанда иновациялық «Балық сүйегі» әдісін қолдандым. Шығарманы бірнеше бөлімге бөліп оқу, бірінші бөлімін оқып проблема туды. Балаларға сұрақ қоямын –Балалар тоқашты неге екіге бөлді. Балалар жауаптары төменгі сүйектеріне жазылады. Бөліскісі келмеді, қарындары ашты, өздері жегісі келді, санауды білмейді т.б. Сосын шығарманың екінші бөлімін оқып, сұрақ қоямын: Не істеу керек? Балалар жауаптары жоғарыға жазылады. Дүкеннен сатып әкелу керек, пісіріп беру керек, кешірім сұрау керек т.б.Осы жауаптар ішінен ең үйлесімді кешірім сұрау керек деген шығармадағы жауап алынады. Сосын шығарманы аяғына дейін оқып, «Атаңа не қылсаң, алдыңа сол келеді» деп сабақты қорытындылау.

Бұл «Балық сүйегі» әдісі баланың ойы орамды, тілі ширақ болып, шығармашылық қиялын дамытуына үлкен маңызы бар.


Шешу жолдары
равнобедренный треугольник 67 Дүкеннен сатып әкелу керек

Ппрямая со стрелкой 66ісіріп беру керек Кешірім сұрау керек



двойная волна 60прямая со стрелкой 62прямая со стрелкой 65прямая со стрелкой 63прямая со стрелкой 64прямая со стрелкой 61

волна 59
прямая со стрелкой 56прямая со стрелкой 57прямая со стрелкой 58


прямая со стрелкой 55прямая со стрелкой 54прямая со стрелкой 53

Неге? Өздері жегісі келді

Бөліскісі келмеді

Санауды білмеді

Қарындары ашты


Ұйымдастырылған оқу іс әрекеттерінде «Шынжыр» инновациялық әдісін қолдандым. Мысалы қоршаған орта ұйымдастырылған оқу іс әрекетінде балаларды ұлттық аспаптармен таныстырғанда:

Не?-домбыра

Қайда? Қашан?- тойда, ертеңгілікте, мейрам күндері, туған күндерде

Қандай?- ағаштан жасалған т.б

Не үшін? –көңіл көтеру үшін, күй тыңдау үшін т.б.

Қалай?- ойнайды, шертеді. Әр түрлі тақырыптарда бұл әдісті қолданып, сұрақтарын түрлендіріп шынжыр үзбектерін қосуға болады.





“Жыл басына таласқан хайуанаттар” ертегісін бекітуде ойын тәсіл қолдандым.

Топ ішінен 2-3 баланы бөліп шығарып, ол балаларға топ ішіндегі балалар тәрбиешінің көмегімен ертегі кейіпкерлерінен 1 кейіпкерді жасырып суреттейді.

Мысалы: түйе.



  • Оның жүні жұмсақ.

  • Жүнінен көрпе жасайды.

  • Сүтінен шұбат, құрт жасайды.

  • Ол шөлдалада сусыз, ұзақ өмір сүре алады.

- Оның 2 өркеші бар, төрт аяғы бар т. б.









Балабақшада балаларды түстермен таныстырып, оларды ажыратуға үйретеміз. Осы түстердің мағынасын халық ауыз әдебиеті арқылы ашып түсіндіреміз. Қазақ халқында әр түстің өзіндік мәні бар. Осы түстердің мағынасын халық ауыз әдебиеті арқылы ашып түсіндіріп, түстерге байланысты мақал-мәтелдер, өлең-тақпақтар үйретуге болады. Мысалы, көк түске байланысты:

Айнымайды аспаннан

Біздің тудың бояуы.

Оны халық қашанда,

Биікке іліп қояды.

Көк аспанда қызыл күн,

Көк аспанда- жас қыран.

Естілгендей біздің үн,

Сол ғарыштың астынан.





Көк түс, гүлдену, көркею, өркендеудің белгісі.

Қазақ «Көкте, Көгер, Көсегең көгерсін!»-деп бата береді. Қазақстан туының көк түсті болуы да осы ұғыммен астарлас.

Жасыл түс жаңарудың, гүлденудің, жақсылықтың нышаны.






Балаларды Наурыз мерекесімен таныстырғанда, жер көгеріп, малдар төлдеп, адамдар талдар егіп жалпы табиғаттың жаңаруына көңіл аудару. Наурыз күндері адамдар бір-біріне қонаққа барып, бірін-бірі қуантып жатады.

Наурыз келді,

Көктем келді

Ел көгерді, жер көгерді

Дастарханын шашып дархан

Жақсылық пен бақыт шашқан





Ақ түс адалдықтың, тазалықтың, пәктіктің айғағы.


Балаларды ұлттық тағамдармен таныстырғанда, ақ түстің ерекшелігіне көңіл

аудару( шұбат,сүт, қаймақ, құрт, айран,сүзбе, ірімшік)

Балалардың құрт жасау тәжірибесі.







Сары түс уайым, сарғаю, сағыныштың бейнесі.

Күзде жауын. Бұлт. Тұман.

Сары жапырақ жауады.

Сары құйын ұйтқыған,

Сапырады ауаны.

Тапталады табанға,

Судыр, судыр жапырақ

Өрттей сары бояуға,

Малынғандай атырап.




Бидай тоқшылық, жомартылықты, алтын байлықты, күн бізге жылулық сыйлайды, шуағын төгеді, деп сары түстің жақсы жағын түсіндіреміз.



Қызыл түс жастықтың, сұлулықтың, әдемілік пен нәзіктіктің, сыпайылық нышанын білдіретін ұғым.

Қара түс жағымсыз бейне көрінісі.

Қара түс-жағымсыз бйне көрінісі. Ертегілерде жағымсыз кейіпкер – мыстан кемпір. Мыстан кемпір арам ойлы, қара ниетті кейіпкер.

Ол адамдарға жақсылық ойламайтын, тек қара жол, арамдық, залымдық иесі.


Қара түстің жақсы жақтарына тоқталып еліміздің байлықтарына назар аударамыз, мысалы қара түсті көмір, және мұнай.

Атырауым мұнайлы,

Маған сондай ұнайды

Фонтан-мұнай атқылап

Көктен жерге құлайды.

Қ. Жұмағалиев.



organization chart 18
organization chart 33
Балалармен, ата-аналармен жүргізілетін

іс-әрекет үлгілері.

«Халық ауыз әдебиеті-асыл мұра» атты шара.

Мақсаты: Ұлттық тәрбие мен сахналау іс әрекетін біріктіре отырып бағыт бойынша жұмыс нәтижесін көрсету. Балаларды халық ауыз әдебиетімен таныстыруды жалғастырып, мақал мәтел айту, жұмбақ шешу арқылы ойлау қабілеттерін жетілдіру. Ертегілерді танып оны сахналауда қызығушылықтарын арттыру. Ата- анамен балабақшаның байланысын нығайтып, ата-аналарды шараға белсене қатыстыру. Балаларды бір бірін сыйлауға, үлкенді құрметтеуге, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.

Алдын ала жұмыс: Балаларға «Жыл басына таласқан хайуанаттар» ертегісін оқу.

Барысы: Қош келдіңіздер құрметі ата-аналар, қонақтар, балалар!

Бүгінгі біздің «Халық ауыз әдебиетті- асыл мұра» атты ойынымызға екі команда қатысады. «Кәусар» және «Қайнар» командалары.

Ойынымызды әділ қазылар алқасы бағалап отырады.

Командаларға сәттілік тілеп ойынымызды бастайық.

1 айналым: «Сөзжұмбақ» деп аталады. Бұл турда ата-аналар сөзжұмбақты шешіп, жауабын жазады. (ата-аналар жұмысы).

Балаларға арналған тапсырма: Екі команда кезекпен бір біріне жұмбақтар жасырады:

Ұшады, қонады

Гүлдердің қонағы

Түр түсі сары ала

Ол не? (бал ара)

Ұшып жүрген гүл көрдім

Қонғанда ұстап үлгердім. (Көбелек)

Ұқсайтын шеңберге

Қабырғасы жиылып керіледі

Жиһазы мол кең бөлме

Төбесінен жұлдыздар көрінеді. (киіз үй)

Кіруге адам батпайды

Суға салса жатпайды

Ішіне кірген заттарды

Аман есен сақтайды. (Сандық)

Тастан тасқа секіреді

Қалқиып қос құлағы

Ойын болып көкірегі

Аула оның тұрағы. (Лақ)

Үстінде қос қорабы

Мінсең көлік болады

Жақындаса қасына

Қорқытады баланы.(Түйе)

Қос қанатын иіп ап

Жарға келіп қонады

Қара киім киіп ап

Балшықтан үй соғады. (Қарлығаш)

Тұмсығымен ояды

Ұя салып қояды

Табыңдаршы балалар

Ол қандай құс болады? (Тоқылдақ)

2 айналым: «Мақал мәтел құпиясы» деп аталады. Ата-аналарға тапсырма: мультимедия арқылы командаларға суреттер көрсетіледі. Сол суреттерге кезекпен мақал мәтелдер ойлайды.( бала, ағаш, гүл, қыз, кітап, тіл, қол, ту)

(«Балалы үй базар», «Ағаш көркі жапырақ, адам көркі шүберек», «Гүл өсірсең терлеп, оның аты еңбек», « Көз қорқақ, қол батыр» «Тіл тас жарады, тас жармаса бас жарады», «Кітап білім бұлағы, Білім өмір шырағы», «Туған жердей жер болмас, Туған елдей ел болмас» т.б

Балаларға тапсырма «Мақал ойла, тез ойла» деп аталады. Қоржыннан әр түрлі түсті асық суыру арқылы сол түске мақал айту:

Қызыл асық: Отан туралы.

Жасыл асық: Еңбек туралы.

Сары асық: Әдептілік, жақсылық, адамның қасиеттері туралы.

Көк асық: Білім туралы.

3 айналым: « Дыбыстар сыры» деп аталады: Командалар карточка суыру арқылы сол суретің бірінші дыбысына сөз ойлайды.

Балаларға тапсырма «Сыр сандық» деп аталады. Алдарыңыздағы сандықтың ішіндегі затты табу. (құрт, білезік, камзол, домбыра)

1 Сандықтың ішінде ұлттық тағам түрі. Оны мал сүтінен жасайды және кептіреді. Қалада оны дүкеннен сатып алуға болады. Балалар оны жегенді ұнатады. (құрт)

2 Оны күміс немесе алтыннан соғып жасайды, оны әдемі ою өрнектермен әшекейлейді. Ол қазақтың зергерлік бұйымдарына жатады, әдемі әшекей. Оны көбінесе әжелер тағады. (білезік)

3 Ол қазақтың ұлттық киімдеріне жатады. Оны әдемі ою өрнектермен әшекейлейді. Оны мерекелерде, тойларда киеді. Ол әйел адамның киетін киімі.(камзол)

4 Ол ағаштан жасалады. Оның көмегімен әдемі әуендер шығаруға болады. Оны үйреніп тартқан адамды күйші дейді. (домбыра)



«Өнерлі бала сүйкімді» дегендей балаларды ертегіні сахналауға дайындалуларын сұраймыз.

4 айналым: «Ойлы болсаң озып көр» деп аталады. Бұл айналымда командалар бір біріне қимыл әрекеті арқылы мақал мәтелді жасырады, екінші команда сол мақалды табу керек.

«Оқу инемен құдық қазғандай».

«Жүз сомың болғанша, жүз досың болсын».

«Ағаш көркі жапырақ

Адам көркі шүберек»

Өткен күн таң тамаша зулап өткен

Шертеді ертегі сыр, ертегі ой

Тыңдаған балаларды еліктіріп

Қияға қызықтырып ертеді ғой.

Қазақтың халық ертегісі «Жыл басына таласқан хайуанаттар» атты ертегіні тамашалаңыздар. (сахналау)

Жүргізуші: Болашақ үшін қиындыққа қол созған соң

Үміт күткен ел арманын қолдасын

Бүлдіршіннің жүрегіне жол тартқан

Ізгі ниет, жақсы өнеге тозбасын.-

деп бүгінгі ойынымызды аяқтаймыз. Ойынымызды бағалауға сөз әділ қазылар алқасына береміз. Мадақтау.






«Балабақша мен ата ананың халық ауыз әдебиеті арқылы балаларды тәрбиелеу» тақырыбындағы викторина.

Мақсаты: Рухани өмірді бейнелейтін қазақ халқының ауыз әдебиетімен таныстыру, ата анамен біргесе отырып халық ауыз әдебиетін қолдану арқылы Отанымыздың мәдени байлығын сүюге тәрбиелеу, жұмбақтар, ертегілер, мақал мәтелдер, тыйым сөздермен таныстыра отырып балалардың бойына адамгершілік, мейірімділік, қасиеттерін, сіңіру. Бала тәрбиесіндегі отбасының маңыздылығын ата ана есіне салу.

Жүргізуші: Қош келдіңіздер құрметті қонақтар!

Сәлем сөздің анасы, сәлем берер әр қазақтың

баласы демекші алдымен қонақтармен сәлемдесіп алайық..

Бекзат: Қош келдіңіз, бүгін бізге бәріңіз



Қош келдіңіз көңіл күйге сеніңіз

Қош келдіңіз, шыққан кундей жарқырап

Бақытты сәтті бізге бірге бөліңіз.

Елназ: Қуаныңыз, бүгін бізге бәріңіз



Қуаныңыз, көңіл күйге сеніңіз.

Қуаныңыз, шыққан күндей жарқырап

Бақытты сәтті бізбен бірге бөліңіз.

Жүргізуші. «Жақсы сөз жарым ырыс» дейді дана халқымыз, құрметті ата аналар бүгінгі кездесуімізді бір бірімізге жылы лебіз тілеп «Тілек ағашы» треннгісінен бастайық.

Шарты: Үстелдегі суреттерге сай тілектер айтып оны ағашқа жапсыру.

Болашақ үшін қиындыққа қол созған соң

Үміт күткен ел арманын қолдасын

Бүлдіршіннің жүрегіне жол тартқан

Ізгі ниет, жақсы өнеге тозбасын

дегендей бүгінгі отбасы викторинасын бастаймыз.

-Балалар, екі командаға бөлініп отырайық ата аналар өз балалары отырған үстелдерге отырады.

Міне біздің командаларымыз белгіленді олар «Ай» және «Күн» командалары.

Бек: Күндей күліп

Жарқын дауыспен

Батыл болуға

Сәттілік тілейміз!

Батыр: Толған айдай

Жарқыра жарқыра

Ақылды достар

Самғаймыз алға!

Әділ- қазылар алқасымен таныстыру.

Викторинамызды «Бәріміз біріміз үшін, біріміз бәріміз үшін» ұранымен бастаймыз.

Бірінші айналым.

I « Кім жылдам». Бұл айналымда берілген сұраққа қай команда бірінші жауап береді сол ұпай алады.

Ата аналарға арналған сұрақ.


  • Балалардың кішкентайынан халық ауыз әдебиетін сусындатып олардың ой өрісін, танымдық қабілетін дамытатын шығарма.(Ертегі)

  • Арнайы ойлап табылған айтуға қиын дыбыстар жиынтығының сөздер тізбегі.(Жаңылтпаш)

Балаларға арналған сұрақ.

  • Үннан жасалған ертегі кейіпкері?(Бауырсақ)

  • Қызыл телпекті құтқарған кім? (Орманда ағаш жарушы)

Ата аналарға сұрақ.

  • Апельсин жәшігінде саяхатта болып телефон үйшігінде орналасқан жануар? (Чебурашка)

  • Әйел адамның алғаш рет ауаға көтерілген ұшатын аппараты?

(Сыпырғыш)

Балаларға сұрақ.



  • «Жыл басына таласқан хайуанаттар» ертегісінде кім жыл басы болды?(Тышқан)

  • Шық бермес Шығайбайды алдаған кім? (Алдар көсе)

Ата анаға арналған сұрақ.

  • Қазақша жыл санаудың аттарын атаңдар.

(Тышқан, сиыр,барыс, қоян, ұлу, жылқы, қой, мешін, тауық, ит, доңыз)

  • Қонақ түрлерін атаңдар? ( арнайы, құдайы, қыдырма, қылқима)

Әділ қазылар бағасы.

Өткен күн таң тамаша зулап өткен

Шертеді ертегі сыр, ертегі ой

Тыңдаған балаларды еліктіріп

Қияға қызықтырып ертеді ғой.

II «Ертегілер елінде» айналымында, ертегілерден көрініс көрсету.

Әр топтан бір бала шығып ұнаған түсті таңдайды, артында ертегі жазылған, сол ертегіні команда рольдерге бөліп сахналап көрсетеді.

( Шалқан, Бауырсақ ертегілері)

«Ай» командасы дайындалуға кетеді

Балаларға ойын- тапсырма «Ертегіге лайықты суретті тап». «Ай» командасы «Үйшік» ертегісін, «Күн» командасы «Мақта қыз бен мысық» ертегісінің кейіпкерлерін жинайды.

«Ай» командасының ертегісін тамашалайық.

«Күн» командасы дайындалуға кетеді.

Кезекті ойынға берейік. «Бауырсақ» қимылды ойыны.

«Күн» командасының ертегісін тамашалайық.

Әділ қазылар бағасы.

Ал мұқият тыңдаңдар

Ойнайық та ойлайық

Қандай жұмбақ болса да

Шешпей оны қоймайық.

III айналым «Жұмбақ әлемінде». Бұл айналымда ата аналарға, балаларға жұмбақтар жасырамыз.

Ата аналарға жұмбақтар.

Тілімізде дыбысталуы бірдей, мағыналары әр түрлі сөздерде болады.



  • Бірі ыдысқа керек

бірі жүріске керек (Аяқ)

  • Санасақ бір үйде төртеуі бар

Қаласаң ауызды өртейтін нәр. (бұрыш)

  • Төрт аяқтының үстінде

Екі аяқтының астында. ( ер тоқым)

  • Ұшы үшкір, сабы бар

Екі жүзі қайраулы

Бауы мен қабы бар

Белде жүрер байлауы.( Қанжар)


  • Иінінде құлағы

Ішінде бұлағы

Көмейіне от салсаң

Ызыңдап тұрады. (Самаурын)


  • Қарындасы қонаға

Ағасы іздеп келгенде

Ағасы қашып кетеді

Үйден шығып бір жерге. (Ай мен күн).

8 Бір көрсе өзі білік, іші қуыс

Ол заттың сүйегі көп айқыш айқыш

Көзі бар жарқыраған төбесінде

Жайса үлкен, жиналғанда бір ақ уыс.(Киіз үй)

9. Жылмаң-жылмаң етеді,

Жылмаңдап сайдан өтеді.

Із-міз тастап кетеді. (Ине)

Келесі тапсырма балаларға арналады. Балалар жұмбақ шешімін суреттер арасынан тауып қояды.

IV айналымда тыйым сөздер туралы әңгімелейміз.

Конверттегі суреттерге байланысты тыйым сөздер ойлау.

Әділ қазылар бағасы.



Бала тілі қызық, балды тілі

Ата ананың ай мен күні

Қызығына бір қанбайсың

Аймаласаң кундіз түні

дегендей келесі айналым «Бала тілі бал».

Алдарыңыздағы теледидардан балалар сіздерге әртүрлі сөздер жасырады сіздер оны табу керексіздер.

( Сандық, құрт, қонақ, ертегі).

Әділ қазылар бағасы.

V айналым Мақал мәтел сайысы.

Ата аналарға берілетін тапсырма әкранда схема арқылы жасырынған мақалды табу керек.

1 Көз қорқақ қол батыр.

2 Балық басынан шіриді.

3 Оқу инемен құдық қазғандай.

4 Жүз сомың болғанша, жүз досың болсын.

5 Тіл тас жарады, тас жармаса бас жарады.

6 Балалы үйдің ұрлығы жатпас.

7 Бала ананың бауыр еті.

8 Кітап- алтын қазына.

9 Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.

10Атана не қылсаң алдыңа сол келеді.

Балаларға келесі ойын тапсырма «Мақалды жалғастыр».



  • Туған жердей жер болмас

Туған елдей ел болмас.

  • Отан отбасынан басталады.

  • Отансыз адам ормансыз бұлбұл.

  • Еңбек етсең ерінбей тояды қарның тіленбей.

  • Жер қазына- су гауһар.

  • Ас- адамның арқауы.

  • Улкенге құрмет кішіге ізет.

  • Сыйластықтың белгісі иіліп сәлем бергенің.

  • Кітап білім бұлағы.

  • Өнерлі бала елдің көркі

Үкілі қамыс- көлдің көркі.

  • Аға әдепті болса іні әдепті

Апа әдепті болса сіңлі әдепті.

  • Өнер ағып жатқан бұлақ

Білім жанып жатқан шырақ.

  • Еңбектің наны тәтті

Қорқақтың жаны тәтті.

Әділ қазылар бағасы.

VI Үй тапсырмасы бойынша ата аналар ертегі кейіпкерлерінің суретін салып әкелді. Бұл суреттерді ауыстырып беру арқылы, командалар өзінің жаңаша ертегісін ойлап шығарады.

VII Келесі балаларға берілетін ойын тапсырма «Суретші нені шатастырды».

Әділ қазылар бағасы.

Міне бізде босқа тұрмадық

Қайраттанып намысты қолдан бермедік

Балалармен бірге осылай күш қосып

Бүгін бізде бағымызды сынадық.

Әділ қазылар бағасы.







Наурыз мерекесіне арналған «Ал қане әжелер» сайысы.
Жүргізуші:Мереке Наурыз жыл басы

Наурыз тойы құтты болсын!

Дендеріңіз сау мықты болсын!

Аман есен болайық!

Шалқытып мерекеде ән салайық,

Би билеп, ән, өнерге тамсанайық.

Ақ ниетпен, шын пейілмен бізге келген.

Құрметті әжелерді қарсы алайық!

(Әжелер кіреді, 2 топқа бөлініп отырады)

Қош келіпсіз, құрметті ата-аналар,

Жүздеріңнен мейіріммен нұр тамар.

Алдарыңда жауқазындай құлпырған.

Балғын шақты кішкентай біздің балалар!

Тақпақтар:

Ақбота:

Аманбысың, армысың халқым менің

Ақтарған кең даламның алтын кенін

Мереке басы болсын берекенің

Ардақты Наурыз тойы, салтым елім.

Нурдаулет:

Армысыздар халайық

Бармысыздар халайық

Наурыз тойын жұп жазбай

Жылда қарсы алайық.

Алибек:

Жасай берсін жаңа күн

Туа берсін жаңа күн

Дүр сілкінсін дала бір

Құтты болсын жаңа-жыл

Кұтты болсын Наурыз-той

Бейбарыс:

Баршамызға тілегім осы халайық!

Еліміздің несібесі көп болсын

Жауын жауып жер бетіне көк толсын

Даламызға бұл жаңа жыл құт болсын.

Расул:


Ал халайық тұрмайық

Әндетейік жырлайық

Ырыс тілеп бұл жылға

Ортамызды ашайық.

Ән «Наурыз келді».

Әділ-қазылар алқасымен таныстыру.

Әжелер бұл сайыста 2 топқа бөлініп қатысады. «Дана әжелер», және «Асыл әжелер». Командаларға сәттілік тілеп, сайысымызды бастаймыз.

1 тапсырма: Викториналық сұрақтар.



  • Төрт түлікке не жатады?

(Сиыр, түйе, жылқы, қой мен ешкі)

  • Жеті атаны атау. (Бала, әке, ата, арғы ата, баба, түп ата, тек ата)

  • Жиеннен туған бала қалай аталады? (Жиеншар)

  • Ілік жекжат деген не? (Алыс туысқандар)

  • 3 тәтті. (Мал , жан, жар)

  • 3 байлық. (Денсаулық, онсаулық, ақжаулық)

  • Қол кесер деген не? (Соғым союшыларға еттен берілетін сыбаға)

  • 7 қазынаны ата. (Ер жігіт, сұлу әйел, ақыл білім, қыран бүркіт, берен мылтық, жүйрік ат, тазы)

  • 3 қадірсіз. (Жар, жастық, денсаулық)

10.3 қонақ. Арнайы, қыдырма, құдайы.

11. 4 мұрат. Дау мұраты біту, сауда мұраты ұту, қыз мұраты кету, жол мұраты жету.

12. 40 санына қатысты ұлағатты ұғымдар. (мысалы 3 санына байланысты, ел кезегі үшеу, үш қайнаса сорпасы қосылмайды т.б) (Қызға 40 үйден тыйым, әйелдің 40 жаны бар, баланы 40 шығару, 40 қасық сүт т.б.

13. 3 тыйым. (тіліңе ие бол, басыңа ие бол, қолыңа ие бол)

14. 3 үміт (Жазыламын деп ауыру үмітті, кетемін деп қыз үмітті, байимын деп кедей үмітті)

Қазақ биі.

II тапсырма: Командалар бір біріне кезекпен мақалдың басын айтасыз, екінші команда мақалдың жалғасын табады.

Ата көрген оқ жанар?

Ана көрге тон пішер.

Аяғын көріп асын іш

Анасын көріп қызын ал

Жақсы бала –сүйік

Жаман бала күйік.

Өз балаңды өскенше бағасың

Немереңді өлгенше бағасың.

Жүргізуші:Наурыз тойы тамаша,

Наурыз тойы жаңаша.

Табиғат та тамаша,

Тамылжып тұр жараса.

Мерекемізді жалғастырып балалардың тақпақтарын тамашалаңыздар.

Абылай:Ата баба тойлаған

Наурызым армысың

Қызығына тоймаған

Дархан дала, қарлы шың.

Алихан: Қош келдің Наурызым ардақты

Халқым саған бар үмітін арнапты

Жылда осылай келе берсін жасарып

Гүлге бөлеп нұрға бөлеп аймақты.

Мирас: Армысың Наурыз

Қуаныш боп кір төрлет

Ел болып саған

Көрсетіп жатыр сый құрмет.

Алтынай:Келді Наурыз жар салып

Би билейік, ән салып

Жылда келсін ұлыс күн

Тұрайық есен қарсы алып.

Әсем: Наурыз тойын аңсап келем

Ата бабам жырлап келген

Той думаның жалғассын деп

Той бастарды жолдаймын мен.

Айгерім: Көктем келді, Наурыз келді

Жер көгерді ел көгерді

Дастарханын жайып дархан

Жақсылық пен бақыт шашқан.

Диас: Наурыз келді тойға ұласқан

Наурыз тойы құтты болсын

Жер көгеріп малға толсын

Ырыс тасып берекелі

Өмір сүрсін бақытты елім.

Ән: «Әже туралы»

Жүргізуші: Болашақ үшін қиындыққа қол созған соң

Үміт күткен ел арманын қолдасын

Бүлдіршіннің жүрегіне жол тартқан

Ізгі ниет, жақсы өнеге тозбасын деп келесі тыйым сөздерге арналған III тапсырмамызға көшеміз.

Командалар конверттер ішіндегі суреттерге байланысты тыйым сөздер жазады.

Әжелеріміз тапсырманы орындағанша, балалар көңілді ойын ойнайды.

Ұлттық ойын «Киіз үй»

IVтапсырма. Адамның аты кездесетін ән айту.

Би «Қара жорға»

Кең даланың ежелгі

Қазақ дейтін халқымыз

Өзге ұлттай біздің де

Бар дәстүр мен салтымыз.

V тапсырма. Салт дәстүр көрсету.

Командалар жеребе арқылы таңдап бір салт дәстүр көрсетеді. (Бесіке салу және тұсау кесу рәсімдері)

Жүргізуші: Сәби дүниеге келген соң алғаш жасалатын рәсім бесікке салу рәсімі.

Айкөркем: Мойнымдағы тұмарым

Тарқамайтын құмарым

Тағдыр берген алсын деп

Ақ бесікке салсын деп.

Азиза: Мойнымдағы маржаным

Қорадағы мал жаным

Бесігіңе жата ғой

Тәті ұйқыға бата ғой.

Бесікке салу рәсімі.

Камила: Қаз қаз балам, қаз балам

Қадам бассаң мәз болам

Күрмеуіңді шешейін

Тұсауыңды кесейін

Дария: Қаз қаз балам, қаз балам

Тақымыңды жаз балам

Қадамыңа қарайық

Басқаныңды санайық

Қ .Бекзат: Қаз қаз балам, жүре ғой

Балтырыңды түре ғой

Тай, құлын боп шаба ғой

Озып бәйге ала ғой.

Тұсау кесу рәсімі.

Сұлу қыз.(қойылым)

VI тапсырма. «Сиқырға толы киіз үй»

Командалар кезекпен киіз үй ішінен қарамай бір затты алып, сол зат туралы толық балаларға айтып түсіндіресіз.

(Домбыра, оймақ, білезік, сандық, сәукеле, торсық, т.б).

Тақпақтар:

Х. Дильназ: Жарқын өмір жаңаша

Наурыз тойым тамаша

Әкел Наурыз ырыс құт

Әлемде той тыныштық.

Әділ: Наурыз келді құт болып

Мына бізге сүт болып

Аққа аузымыз толады

Бар жақсылық болады.

Рамазан: Наурызды халқымыз

Жыл басы санайды

Көнермей салтымыз

Көп елге тарайды.

Асылхан: Наурыз тойы салтымыз

Көгерсін деп халқымыз

Көшеге тал егеді.

Айнұр: Сүр етін де жедік біз

Бәрімізге ұнады

Таңдайымнан көженің

Дәмі кетпей тұр әлі.



Марта:

Ұлы күні әндетіп

Құстар келе жатады

7 түрлі дәм татып

Әжем көже жасайды.

Жүргізуші: Келесі бөлім «Наурызға қонақ келді» деп аталады. Командалар ұлттық тағамдармен әдемі дастархан жаяды.

Бата: Дәуренің сәнді болсын

Ғұмырың мәнді болсын

Таңың азанды болсын

Үйің қазанды болсын

Шаңырағыңа шат құйылсын

Дастарханыңа жұрт жиылсын

Әумин!

Ұлттық ойын.

Ән « Кел, Наурыз»

Әділ қазылар бағасы.

Жүргізуші:Наурызым құт әкелсін елімізге

Береке, ырыс, келсін жерімізге

Жаңа жыл елімізді жарылқасын

Қиналып әр отбасы тарықпасын

Әжелер келгенде қуанғандай

Балалардан қуаныш арылмасын.











«Наурыз мерекесі»

Жүргузіші:

Міне ұлы Наурыз мерекесіне де келіп жетті қазақ халқы. Жаңа жылды 22 наурыз күні қарсылаған.Бұл күні Қызыр баба бүкіл даланы аралаған және оның жүрген жеріне көк шығып жер ана ерекше құлпырады. Наурыз мерекесі береке басы демекші наурыз мерекеміз құтты болсын.

Тақпақтар:

Биназир

Армысыңдар халайық,

Бармысыңдар халайық

Наурыз тойын жұп жазбай

Жылда қарсы алайық!

Томирида

Аманбысың армысың халқым менің,

Ақтарған кең даланың алтын кенін.

Мереке басы болсын берекенің,

Ардақты Наурыз тойы салтым менің.

Елназ

Көктем келді Наурыз келді,



Жер көгерді ел көгерді.

Дастарханын жайып дархан,

Жақсылықпен бақыт шашқан.

Бекзат


Наурыз тойын аңсап келем,

Ата бабам жырлап келген.

Той думанның жалғасында,

Той бастарды жырлап келем.

Рысханым

Наурыз- гүл көктем,

Сәнді ай арайлы.

Күлімдеп күн көктем

Нұр шашып қарайды.

Альтаир


Ал халайық тұрмайық,

Әндетейік жырлайық.

Ортамызды ашайық,

Ырыс тілеп бұл жылға.

Ән Наурыз.

Шығыс биі.

Мыстан кемпір кіреді.

Мыстан:


Наурыз тойы келді деп

Кім қуанып жатырған

Сиқырлап мен тастайын

Қане қайсы ол адам.

Джин:

О,меірімділердің мейірімдісі



Олай істей көрме.

Мыстан: Ха! Мені мейірімді қылу мүмкін емес. Ал көктемде мен оданда

қатыгез боламын.

Жүргізуші: Не істесек екен? Өзіміздің әліміз келмейтін сияқты.

Джин: Мен білемін бізге Алдар көсені шақыру керек.

Бәрі: Алдар көсе.

Алдар көсе: Не болып қалды?!

Мыстан: Иә мен мерекені де қуамын, тойларыңды тойлатпаймын.

Алдар: Кәнеки күш сынасып көрейік.

Әсел: Желге ілесіп шапқанда жүйрік жорға

тұяқтары тимейді жерге тіпті

Атың болса сескенер сенен жау да

Ат дегенің қанаты ғой ер жігітің.

(Жорға биі)

Мыстан: Менде епті шабандозбын, қане ат шаптырып бәйге жасайық.

Ойын «Бәйге»

Мыстан: Байқаймын, беріспейсіңдер екен сендерде.

Бекзат: Мыстан кемпір әрмен кет,

естимісің біздерді

шуағын төгіп далама

көктем келді жаңара.

Димаш: Күннің көзі көзі күлімдеп

нұрсәулесін шашқаны

естіледі тау жақтан

сылдырап бұлақ аққаны.

Томирис: Қулығыңды ұмытып,

сәл отыра тұрыңыз

көңілді әнмен Наурызды

бізбен қарсы алыңыз.

Ән «Наурыз»

Мыстан: Қатты желді тұрғызып, мен үсіріп тастаймын!

Нұрсейіт Жылы әрі әдемі

біз киіз үй ішінде

қорықпаймыз ешкімнен

ойнаймыз суық желменде.

Алдар: Мейірімді сиқыршы, құтқара гөр егер мыстан кемпір айтқанын

істесе біз баспанасыз қаламыз.

Джин: Бізге киіз үй құру керек!

Балалар менімен бізге көктемнің сиқырлы сөздерін қайталаңдар.
Наурыз, Наурыз көмектес

бізге киіз үй керек тез!

(Ойын «Киіз үй»)

Мыстан: Маған сендердің достықтарың ұнай бастады.

«Гүлдер» биі

Тақпақтар:

Амиржан: Наурызда күлімдеп

күннің көзі жылы жылынды

өзгеше бүгін леп

қыс тауға тығылды.


Камила: Наурыз келді құт болып,

мына бізге сүт болып

аққа аузымыз толады

бар жақсылық болады.

Әсем: Осыншама жақсылық

алып келген Наурызым

төрлет бізге нұр беріп

шуақ шашып ақ жүзің.

Темірлан: Көлде аққу көкте қаз

орманда бұлбұл сайраған

көптеп күткен көктемім

құлпырды дала жайнаған.


Бай: Мен өте мейірімді баймын, меннен әдемі, ешкімде жоқ.

Жүргізуші:Осылай айтуға болама екен?

Неге сонша мақтанып сөйлейсіз?!

Джин, бізге не істеу керек?

Алдар: Біз оған мақтануды қойдырамыз.

Бай: Ал сендер өздерің тоңбайсыңдарма?

Жүргізуші: Алдар Көсе мен балалардың киімдері сиқырлы ол оларды

Суықтан қорғайды.

Бай: Болды ! Жарайды!

Джин: О бақытты жан, сен неге түсінбейсің біздің балаларды қорғайтын

олардың достығы.

Алдар: Біз бір бірімізбен әрқашанда доспыз, сондықтан ештеңеден

қорықпаймыз.

Мыстан: Бізде сендермен дос болайықшы.

Жүргізуші: Әрине, бізде қанша балалар бар, енді солардың барлығы

сендердің достарың.

(Көңілді би)

Бай: Біз енді мейірімді және ақылдырақ болдық, мүмкін біз жаңа

достарымызды қуантармыз.

Мыстан: Біздер бүгін тойладық

мерекені көңілді

қазақтың ұлы тойына

шақырамыз бәріңді.

Жүргізуші: Батамен ел көгерер

Жаңбырменен жер көгерер

демекші, кезекті батаға берейік.

Алдар: Баеке,бата беріңіз.

(Бата береді)

Жүргізуші: Ұлы кісіден бата алса, сізге «олжалы жол бар демекші сізге көп

рахмет.


Ән «Наурыз келді»

Жүргізуші: Осымен Ұлыстың Ұлы күні, Наурыз мерекесіне арналған

ертеңгілігіміз аяқталды. Наурыз мерекесі құтты болсын!

Халық ауыз әдебиетінен тест тапсырмалары.


  1. Жұмбақты шеш.

  2. Отан, білім, тіл туралы мақал айт.

  3. Сурет бойынша санамақ айтып бер.

  4. 1 жаңылтпаш айт.

  1. “Менің сүйікті ертегілерім.”

  2. Ертегі мазмұнын айтып беру.

  3. Тыйым сөздер айту.

  4. Қазақстан жазушыларын атап берші.

  5. Тақпақ, өлең айтып берші.


Нәтижелерді бағалау:
1 тапсырма- 3 жұмбақты шешіп, жауабын суреттер арасынан табу.
5 балл - бұл тапсырма балада қиындық туғызбады, жауабын

суреттерге байланысты тауып , бұл сурет туралы қосымша

мәлімет берді.

4 балл жауабын тауып , қосымша мәлімет бермеді.

3 балл 1 жұмбақтың шешімін таба алмады немесе суреттерден

көрсетіп атауынатай алмады.

2 балл бала тапсырманы орындауда қиналып, жауаптарын

тәрбиешінің көмегімен тапты.

0 балл бала тапсырманы орындай алмады, көптеген қателік жіберіп, тәрбиешінің көмегімен де түзей алмады.

2 тапсырма.



Отан, тіл, білім туралы мақал айту.
5 балл бала тақырыптарына тоқталып, 3 мақалды нақышына келтіріп, тез, мүдірмей айтып берді.

4 балл 3 мақалды айтып берді, бірақ эмоциясы жеткіліксіз.

3 балл 2 мақалды айтты, бірақ мақалдың жалғасында тәрбиешінің көмегіне сүйенді.

2 балл 1 мақал айтты, бала сөзі түсініксіз,эмоциясы жоқ және тәрбиешінің көмегі қажет болды.

0 балл мақал мәтел айта алмады.

3 тапсырма



Санамақ айту.
5 балл бала санамақты, эмоциясын келтіріп, мазмұнына сай,

қызығушылықпен толық айтып берді.

4 балл санамақты айта білді, эмоциясы жеткіліксіз.

3 балл санамақты айтуда қиналып бірақ өздігімен соңына дейін айтты.

2 балл санамақты айтуда тәрбиешінің көмегіне сүйенді.

0 балл санамақ айта алмады


4 тапсырма

1 жаңылтпаш айту.
5 балл жаңылтпашты мазмұнды, тез, жаңылыспай айта білді.

4 балл жаңылтпашты айтты, эмоциясы жеткіліксіз

3 балл жаңылтпашты ұмытып, тоқтап бірақ өздігімен еске түсіріп айта білді.

2 балл тәрбиеші көмегімен айта білді.

0 балл жаңылтпаш айта білмеді.
5 тапсырма

Менің сүйікті ертегілерім”.


Бұл тапсырмада балаға өзі білетін ертегілерді атап беру ұсынылады.

Бағалау нәтижесі: Әр айтылған ертегіге бала бір балдан алып отырады.

6 тапсырма

Ертегі мазмұнын айтып беру.

Бір ертегіден суреттер беріледі, оларды ретімен орналастырып,

мазмұнын айтып беру.
5 балл ертегі мазмұнын ретімен орналастыра отырып, мәнерлеп айтты. Қосымша ертегі кейіпкерлерінің жағымды, жағымсыз бейнесін ашып түсіндірді.

4 балл ертегі мазмұнына сай суреттерді құрастырып, толық әңгімеледі, бірақ эмоциясы жеткіліксіз. Ертегі кейіпкерлер мінезін дұрыс түсіндірді.

3 балл ертегінің мазмұнды суреттерін құрастыруда тәрбиешінің көмегі қажет болды. Кейіпкерлер бейнелерін дұрыс ашты, бірақ толық емес.

2 балл өз бетімен әңгімелеуге қиналды. Мәнерлеп оқүы нашар.

0 балл әңгімелеуі толық емес, тәрбиеші көмегіне сүйенеді. Кейіпкерлер мінезін түсіндіре алмады.
7 тапсырма

3 тыйым сөзді айтып беру оны суреттер арасынан табу.

5 балл 3 тыйым сөзді мазмұнды айта білді және сәйкес суреттерді көрсетті.

4 балл 3 тыйым сөзді айтып, суреттерін көрсете білді, эмоциясы жеткіліксіз.

3 балл 1-2 тыйым сөз біледі және суреттерін көрсетеді.

2 балл тыйым сөз айтуда тәрбиеші көмегіне көбірек сүйенеді.

0 балл өз бетімен айта алмады, суреттерін көрсете алмады.

8 тапсырма

Қазақстан жазушыларын білесің бе?

Бұл тапсырмада балаларға Қазақстан жазушыларын атап беру ұсынылады.

Бағалау нәтижесі:

Әр айтылған жазушыға бір балдан беріледі.


9 тапсырма

Өлең, тақпақ айт.
5 балл өлеңді мәнерлеп айтты, авторын біледі.

4 балл өлеңді айтты, авторын біледі, эмоциясы жеткіліксіз.

3 балл өлеңді айтты, авторын білмейді, эмоциясы жеткіліксіз

2 балл өлеңді айтуда тәрбиеші көмегіне сүйенеді, авторын білмейді.



0 балл өз бетімен айта алмады, мәнерлеп оқуы, эмоциясы жоқ, авторын білмейді.

Қолданылған әдебиеттер:



  1. Ақжарқын Бәделқызы. “Асыл мұра” Астана-2012.

  2. Сейіт Кенжеахметұлы . Қазақ халқының тұрмысы мен мәдениеті. 2007

  3. Мектепке деәінгі педагогика. Ред. Басқ. В.И.Ядэшко, Ф.А.Сохин. Алматы,1982.

  4. Табылдиев Ә. Халық тағылымы. –Алматы, 1992.

  5. Халық педагогикасы мен психологиясы дәстүрлерінің оқу тәрбие ісіне қолданылуы “атты ғылыми практикалық конференцияның материалдары. -Алматы,1992.

  6. Этнопедагогика және этнопсихология. Ұлттық тәлім тәрбие III -Vжинақ. Ғылыми ред. Қ. Жарықбаев. –Алматы,1997.

  7. А.К.Мынбаева «Оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдері.

  8. Мектепке дейінгі педагогика. Жұмабекова Ф.Н.-Астана, 2012.

  9. “Отбасы және балабақша “ журналдары. Алматы, 1998, 2004,2005, 2009 .2010,2011 ж.ж.


прямоугольник 43

Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет