Танымдық ойындар



жүктеу 36.02 Kb.
Дата06.05.2019
өлшемі36.02 Kb.

ҚАЗТҰТЫНУОДАҒЫ ҚАРАҒЫНДЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ

ЭКОНОМИКА, БИЗНЕС ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ КОЛЛЕДЖІ

БАЯНДАМА
«Химия сабағында танымдық ойындарды қолдану»

оқытушы: А.Б.Макжанова

Қарағады-2017

Макжанова А.Б.

Химия сабағында танымдық ойындарды қолдану

Оқыту әдістемесінде танымдық және іскерлік ойындарды қолдану теоориялық алған білімді практикада қолданумен ұштасып жатады.

Ойын түрінде өтетін оқыту әдісін пікір-талас, дебат және т.б. түрінде өткізуге болады.

Танымдық (іскерлік) ойында білім есте ғана сақталып қалмай, ол әрі қарай белгілі бір мәселелерді шешуде қолданылады. Ойын оқушының белсенділігін және олардың іскерлік қабілеттіліктерін көрсетеді. Айта кететін жайт, танымдық ойын кезінде дәріс түрінде өтетін сабақтан 3-4 есе артық мәлімет беріледі. Және де дәстүрлі оқыту әдісімен салыстырғанда танымдық (іскерлік) ойынды өткізетін оқытушының дайындалуына өте көп уақыт жұмсалады.

Енді қысқаша оқыту ойындарын ұйымдастыруға тоқталайық. Оқушылар жан-жақты білімді, яғни ғылым, техника, өндіріс және т.с.с. мәліметтермен толық қанық болулары керек. Ойнайтын ұжымға оқытушы барлық тапсырмаларды беріп, мақсатымен таныстырады. Ал ойыншылар әрі қарай тереңірек жекелей тапсырмаларын қарастырып, қойылған мақсатқа жетулері үшін өз ойларын ұсынады.

Оқытушы ойынның сценариін құрып, қажетті түсініктерді, заңдарды, теорияларды, формулаларды және т.б. білімдірді ойынға кіргізуі қажет.

Ойынға 25-30 адам қатыса алады. Рөлдерді оқытушы немесе ойынға қатысушылар өздері бөліп алады. Ойынға бірінші рет қатысушыларға, бір рөлді екі немесе тұтас бір топқа беруге болады. Әр ойыншы ойынның жоспарымен және өзінің рөлімен толық танысады және де оларға барлық талаптар мен құқықтары түсіндіріледі.

Ойынның бағасын ойынды өткізетін оқытушы немесе шақырылған басқа оқытушы береді.

Ойынның тартымды, өз деңгейінде өтуі оқытушының белсенделігіне байланысты болады. Сондықтан да оқытушы қандай да болмасын жағдайда бір рөлден екінші рөлге шапшаң көшіп отыруы керек.

Танымдық немесе іскерлік ойынның тақырыбы оның құрылысы мен жетістігін анықтайды. Ойын бір- немесе екі-мақсатты болуы мүмкін. Бірінші жағдайда топтың алдында жалпы мақсат тұрады және барлық топ мүшелері сол мақсатқа жетуге ұмтылады. Мысалы, алмаздың немесе аммиактың синтезінің технологиясын құрастыру керек. Бұл ойын пікір-талас немесе дебат түрінде өтуі мүмкін.

Мен Альдегидтердің тотығуын («Күміс айна реакциясы») мысал ретінде алып, соны ойын сабағы ретінде өткізуге төмендегідей сценариін көрсетіп отырмын.

Өндіріске альдегидтің тотығуының технологоиясын жасап шығаруға тапсырма берілген. Ол үшін жобаның бас инженері жұмысты жасауға қызметкерлерді жинайды. Олар: химик-теоретик, лабораторияның меңгерушісі, аналитик, технолог, экономист, техника қауіпсіздігінің маманы, дәрігер және т.б. Топқа рөлдерін бөліп беру үшін, алдымен сұрақтар беріліп, одан алған жауаптар қорытындыланып, ойыншының қабілеті тексеріледі. Мысалы (жақшада дұрыс жауап берілген ойыншының рөлі көрсетілген):



  1. Өнімнің шығымына қандай жағдайлар әсер етуі мүмкін (химик-теоретик).

  2. Реакцияны жүргізу үшін неліктен күміс оксидінің аммиактағы ерітіндісі алынады (теоретик, технолог).

  3. Реакция қандай жағдайда жүреді (технолог).

  4. Неліктен реакцияны «Күміс айна » реакциясы деп атайды (аналитик).

  5. Үш түрлі сынауықтағы заттардың ішінен альдегидті қалай анықтауға болады (аналитик, лабораторияның меңгерушісі).

  6. Альдегид ауаға тараса не болады (техника қауіпсіздігінің маманы, қоршаған ортаны қорғаушы).

  7. Егер адам альдегидтің иісінен уланып қалса, не істеу керек (техника қауіпсіздігінің маманы, дәрігер).

Бас инженер (оқушы немесе оқытушы) жиналыс өткізіп, жасалатын жұмыстын жоспарын қорытындылайды. Содан соң барлық қызметкерлерге рөлдері бөлініп беріледі.

Теоретиктер реакцияның жүру жағдайына температураның, қысымның және катализатордың әсерлері жайлы мәліметтер жинайды.

Аналитиктер мен технологтар реагенттердің және түзілген өнімдердің тазалығымен және сапасымен айналысады.

Экономистер алынған қышқылдың және күмістің бағаларын анықтап, өнімнің құндылығын төмендетудің жолдарын іздейді.

Техника қауіпсіздігінің инженері құрал-жабдықтардың дұрыстығын, реагенттердің ауаға тарамауын қамтамасыз етеді.

Соңында жұмыстың қалай өткендігі талқыланады. Ең негізгі мақсат «Күміс айна» реакциясының толық жүргендігін көзбен көріп, шыққан өнімнің сапасын тексеру.



Осындай танымдық және іскерлік ойындар арқылы оқыту- оқушының қабілетін түбегейлі көрсетеді. Бұл ойын болғанымен, ойында оқушылар өздерін шынайы жағдайдамыз деп түсінеді. Ал бұл оқу үрдісінде оқушының ең шекті белсенділігіне жеткендігін көрсетеді.

Қолданылған әдебиеттер:


  1. Зайцев О.С. Методика обучения химии. – М., 1999. – 277-288с.

  2. Клеянскина М.К., Балашова Е.Ф., Зайцев О.С. Деловая игра по теме «Производства аммиака» // Химия в школе. – 1992. - №5-6 – 9-11с.


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет