Тест тапсырмасы Б. з б. 530 жылы қай парсы патшасы сақ еліне жорық жасады?



жүктеу 64.84 Kb.
Дата18.04.2019
өлшемі64.84 Kb.

Тест тапсырмасы


  1. Б.з.б. 530 жылы қай парсы патшасы сақ еліне жорық жасады?

А) Дарий Ә) Кир Б) А. Македонский

2. Сақтардың А.Македонскийге қарсы күресін кім басқарды?

А) Спаргапис Ә) Томирис Б) Спитамен

3. Б.з.б. 570-520 жылдары өмір сүрген сақ патшайымы?

А) Томирис Ә) Клеопатра Б) Семирамида

4. «Жеңілмейтін әскер» деп кімдерді атаған?

А) Грек-македон Ә) Парсы Б) Сақ

5. Дарийдің әскерін шөл даламен адастырған ер жүрек сақ жауынгерін ата?

А) Томирис Ә) Спитамен Б) Шырақ

6. Грек-македон басқыншылары сақ еліне неше жыл бойы соғыс жүргізді?

А) 13 Ә) 3 Б) 10

7. Томирис пен Кир арасындағы шайқас немен аяқталды?

А) Кир қаза болды Ә) Томирис қаза болды

Б) Екеуі де қаза болды

8. «Досқа адал, дұшпанға қатал» деп кімдер жөнінде айтылған?

А) Грек Ә) Парсы Б) Сақ



Тест тапсырмасы

1.Б.з.б. 530 жылы қай парсы патшасы сақ еліне жорық жасады?

А) Дарий Ә) Кир Б) А. Македонский

2. Сақтардың А.Македонскийге қарсы күресін кім басқарды?

А) Спаргапис Ә) Томирис Б) Спитамен

3. Б.з.б. 570-520 жылдары өмір сүрген сақ патшайымы?

А) Томирис Ә) Клеопатра Б) Семирамида

4. «Жеңілмейтін әскер» деп кімдерді атаған?

А) Грек-македон Ә) Парсы Б) Сақ

5. Дарийдің әскерін шөл даламен адастырған ер жүрек сақ жауынгерін ата?

А) Томирис Ә) Спитамен Б) Шырақ

6. Грек-македон басқыншылары сақ еліне неше жыл бойы соғыс жүргізді?

А) 13 Ә) 3 Б) 10

7. Томирис пен Кир арасындағы шайқас немен аяқталды?

А) Кир қаза болды Ә) Томирис қаза болды

Б) Екеуі де қаза болды

8. «Досқа адал, дұшпанға қатал» деп кімдер жөнінде айтылған?

А) Грек Ә) Парсы Б) Сақ



І-топ. Б. з. б. VІІІ - VІІ ғ - да сақтар өз атырабындағы алдыңғы қатарлы елдермен қарым – қатынас жасап отырған. Тіпті парсы елдерімен де соғыс одағын құрған. Бірақ парсы патшасы одақты місе тұтпай сақ - масагеттерді өзіне тәуелді етпекші болған. Сөйтіп бірінші рет жорық жасаған. Нәтижесінде жеңіліп Кир қаза табады. Ал енді осы оқиғаға тоқталайық. Мемлекет шекарасын тойымсыздықпен кеңейтуді ойлаған Кир ең әуелі сақ – массагеттерді бағындыруды ойлайды. Соғысқа жедел дайындала бастайды. Соғыспас бұрын сақ еліне елші жібереді. Күйеуі қайтыс болған сақ патшайымы Томириске маған күйеуге шық деп ұсыныс білдіреді. Томирис Кирдің сәлемін қабыл алмайды. Өзіне - өзі сенімді болады. Күшпен ала алмасын білген Кир айлаға көшеді. Мал сатып мол етіп ет асып, шарапты жеткілікті етіп қалдырады, жауынгерлер мас болып ұйықтап қалады. Ішінде Томиристің баласы Спаргаписте бар. Тұтқынға түсіп қалады. Бұл хабарды естіген Томирис Кирге хат жолдайды. Томирис шығып елшісіне хатты береді. Оны ол Кирге жеткізеді. 
Хат 
«Қанқұмар Кир! Жеңіске желікпе! Сен менің ұлымды ашық айқаста қару құдіретімен жеңген жоқсың. Шарап ішкізіп, алдап барып пенде еттің. Енді менің мына ақылымды тыңда! Айла – амалмен біраз жауынгерлерімді тұтқын қылғаныңды қанағат тұтып менің ұлымды өзіме қайтарып бер де есен-сауыңда жөніңді тап. Егер олай етпесең тәңірі атымен ант етіп айтайын, қанға қанша тойымсыз болсаңда, адам ханын сусынның қанғаныңша ішкіземін!» - деп жазады. Кир оқып шығады. Томиристің тұтқынға түскен ұлы өзінің қандай күйге түскенін ұғып, өзін - өзі өлтіреді. Келесі күні екі жақтың арасында құлақ естіп, көз көрмеген сұрапыл соғыс болады. Парсыларды жайратып салады. Кир де өледі. 
Томирис –«Маған Кирдің басын тауып әкеліңдер»,- дейді. 
Томирис: Қан толтырған торсыққа Кирдің басын салып тұрып: 
- «Әйтеуір тірі қалдым, сені жеңіп шықтым демесем, жан дегенде жалғыз ұлымды аярлықпен қолға түсіріп, сен менің түбіме жеттің, жауыз! 
- Енді тәңірге берген сертімді орындап, басынды қанға бөктіріп, сусынымды қандырғаннан басқа амалым жоқ» Сақтардың осылайша тәуелсіздігін сақтап қалады. 



ІІ топ: Осы оқиғадан 11 жылдан соң патша болған үш жылда 1 - 2 жеңіске жеткеніне мастанған 
І Дарий сақтармен соғыспақшы болып б. з. б 519 жылы сақтарға қарсы соғысқа аттанды. Осы соғыс жайлы грек тарихшысы Полиэн Шырақ есімді сақ жауынгерлерінің ерлігі жайлы баяндайды. Шырақ өз үстінен өзі жаралап парсыларға қашып барады. Оларды сақтарға бастап барамын деп елсіз, сусыз шөлге апарып қырады. 
Шырақ: - І Дарийге «Менің түп атам парсы еді. Сақтардың малын бағып жүрем құлы болатынмын. Сіздердің келе жатқандарыңызды естіп қаштым деп қолға түсіп қалып, әзер құтылдым. Маған көмектесең сақтарда кеткен кегімді қайтаруға көмектесе көріңіз - деді 
Мен сақтардың жерінің ой - шұңқырын жақсы білемін сіздерді бастап бара аламын» 
Парсыларды қалың қолын құм ішіне әкеліп, адастырады. 
- Дарий: не мақсатпен сен бізді алдап, әскерімізді қырмақшысың? Енді бізге алға да, артқа да жол жоқ. 
- Шырақ: Жеңіс! Жеңіс! Жеңіске жетті деген осы. Отандастарымыздың басына үйірілген қасіреттің қара бұлтын кері серпіп, сендерді шөлмен аштыққа әкеп қамадым. 
Енді қайда барсаңдарда табатындарың ажал!- Ашуланған Дарий Шырақтың басын шауып түсіреді. 



ІІІтоп: А. Македонскийдің сақ еліне жорығы. 
Грек – македон әскері б. з. б ІV ғ - да Орта Азияға басып кірді, Самарқанды жаулап алды. 
«Ескендір поэмасынан үзінді:» 
А. Македонский: Қақпаңды аш! 
- Қақпаны саған ашуға рұқсат жоқ дейді. 
А. Македонский – Мен Ескендір патшамын 
Жер жүзінде соғыста бәрін жеңген. 
Көп жүрдім кездей келді көрмеген жер 
Ең болмаса халқыма көрсетейін 
Сый қылып, белгі болар бір нәрсе бар. 
Сонда бір орамал лақтырады. 
Македонский орамалды ашып көреді. Бұл сыйға таң болған Александр Аристотельден ақыл сұрайды. 
Аристотель: Бұл адамның көз сүйегі. 
Тоя ма адам көзі мың мен санға 
Жеміт көз жер бетінде тоймаса да 
Өлсе тояр көзіне құм құйылғанда 



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493



«Тарихи есеп»

1.Кир патшаның сақтарға жорығы + Томирис патшаның дүниеге келген жылы =1100

2.I Дарий сақтарға шабуыл жасаған жыл + Томирис дүниеден өткен жыл = 1039

3.Марафон шайқасы басталған жыл + Македон әскеріне қарсы неше жыл партизан соғысын жүргізді =493




Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет