1920 жылдардағы Халық ағарту комиссариатының жұмыс бағыты жан-жақты даярлық пен әзірлікті



жүктеу 0.59 Mb.
бет4/4
Дата13.09.2017
өлшемі0.59 Mb.
1   2   3   4

Қорытынды
Соңғы жылдары еліміздің тәуелсіздік алып, өз тарихын обьективті жазуға мүмкіндік тууына байланысты ұлттық деректерге, оның ішінде қазақ тіліндегі басылымдарға деген жаппай қызығушылық оларды ел тарихының дерегі ретінде ғылыми айналымға молынан тарту, қазақ баспасөзін өзіндік ерекшеліктері бар тарихи дерек көзі ретінде кешенді талдаудың қажеттілігін күннен-күнге арттырып отыр. Газет, журнал өзі өмір сүрген қоғамның мәдени дәрежесін көрсететін идеологиялық құрал десек, сонымен қатар қазақ тілінде шыққан газеттердің кейбірі патша үкіметі тарапынан шығып, оның заң-законын, әкімшілік істерін қазақ бұқарасына жеткізу мақсатымен шығарылса да, патша үкіметінің ықпалына қарамастан оларда ғылыми прогрестік мәні бар мақалалар, халық ауыз әдебиет нұсқалары басылып отырған. Түркістан республикасындағы қазақтардың 1920-1925 жылдар шамасындағы ғылыми ой-пікірінің даму сатысын Оңтүстік Қазақстанның баспасөздері де өз әлінше көмек көрсетуге тырысады.

Мәдениетті елдердің ғылым, техниканы дамытумен бірге, өз халқының арғы бергі тарихын зерттеуге де ерекше мәне беретіні мәлім. Әңгіме болып отырған баспасөздерде осы мақсатта қазақ, қырғыздағы басқа да түркі тілдес жұрттардың ежелгі тарихына байланысты деректерге, архив материалдарына көп көңіл бөлінеді. Мұнда әсіресе қазақ халқының пайда болу, қалыптасу кездерін сөз ететін ғылыми мақалалар «Шолпан», «Сана» журналдарында іргелі қозғалуы ғылым үшін пайдалы іс екенін мойындау қажет.



Жастар мен шәкірттерді мектеп негізінде тәрибилеу мәселесін сөз етуі-бұл баспасөздер беделін көтерген маңызды іс болды. Сауатсыздықты жою мен бастауыш мектеп көлемінде білім алуға шақыру, өнер-білімнің пайдасын болашақ қоғам көзімен өлшеп түсіндіру-газет, журналдар атқарған оқу-ағарту бағытындағы игі шаралар еді. Бұл тақырыптарға Ғ.Мұратбаев., О.Тұрманжанов., Б.Кенжебаев., Ж.Арыстанов., С.Есова., Б.Сүлейовтер қалам тартып, қатысып отырды. Сонымен, түйіндеп айтқанда «Ақжол», «Шолпан», «Сана», «Тілші» тағы да басқа газет журналдар Түркістан үкіметінің қолданған шараларын қазақ халқына жеткізіп отырды. (Ауыл газеті 1923 ж 20 желтоқсан) осыған байланысты мәдениетіміз бен қоғамдық ой-пікірімізді ілгері дамытуға қызмет етті.
Пайдаланылған әдебиеттер


  1. Ү.Субханбердина.Қазақ халқының атамұралары: Мазмұндалған библио-графиялық көрсеткіш.А.1999.- Түркістан уалаятының газеті А. 2003

  2. Эрназаров Т.Э,.Акбаров А.И., История печати Туркестана (1870-1925гг) Ташкент 1976.- с.14

  3. Сонда б.14-15

  4. Ташкент Энциклопедия –Ташкент 1984-с.346

  5. Түркістан уәлаятының газеті- Құраст//Субханбердина Ү.,Әуесбаева П,. –А. 2003- б.8

  6. Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінге дейін бес томдық.Аламты.2002.- Т.3.б.565

  7. ӨРОМА, И-1-қор, 1-іс, 1132-тізе, 16-17-п.

  8. Түркістан уәлаятының газеті- құраст/ Субханбердина Ү. -А. 2003 - б.9

  9. Көлбай Төгісов шығ.жинағы-А.2003 -б.15

  10. Қожакеев Т. Жыл құстары –А.1991- б.57

  11. ААП РУз, ф.60, оп.1, д.421, л.194, 194об

  12. ӨРОМА Ф.И-34-қор.1-іс.2641-тізе. 58-59-п.

  13. Өртең №5 1922

  14. Ф.И-34-қор.1-іс.2096-тізе.10-п.

  15. Туркестанская правада 15 февраль 1923г.

  16. Қазақ тарихы 1999 № 4-5

  17. Коммунистическая мысль Ташкент. 1926 №3 С.278

  18. Ф.И-34-қор.1-іс.2641-тізбе. 64-п.

  19. Добросмыслов А.И. Ташкент в прошлом и настоящем // Исторический очерк. Ташкент . 1960г С. 365

  20. Сонда б. 368

  21. Азадаев Ф.И. Ташкент во второй половине ХIХ века. Ташкент. 1960г.С.74

  22. Абдурахимова Н., Рустамова Г. Колониальная система власти в Туркестане во II половине ХIХ- ХХвв. Ташкент. 1999г.С.15-16

  23. Эрназаров Т.Э. История печати Туркестана (1870 1925гг) С. 16

  24. Сонда б. 27

  25. Сонда б. 28-29

  26. Түркістан уалаятының газеті- А.2003ж. – б.8

  27. Сонда б.9-10

  28. Кенжебаев Б. Қазақ баспасөзінің тарихынан мәліметтер Алматы.1956ж 23-30 б.б

  29. Ү.Субханбердина Қазақ халқының атамұралары: Мазмұндалған библиографиялық көрсеткіш. Алматы:,1999. -834 б.

  30. Сонда б.28

  31. Ә.Хасенов. Оңтүстік Қазақстан облыстарындағы қазақ совет баспасөзінің даму тарихы. Автореф.тарих.ғылым.канд. Алматы, 1974ж

  32. Сонда б.10

  33. Қ.Атабаев. Қазақстан тарихының деректанулық негіздері.Алматы., б.189

  34. Год работы Казахского высшего педагогического института. Ташкент. изд. казпедвуза,1928г. С.63

  35. Х.Бекхожин Қазақ баспасөзінің даму тарихы Алматы.1961ж

  36. Сонда б.126-127

  37. Коммунистическая мысль Ташкент.-1926г.№2-3 С. 221

  38. Сонда б.224

  39. Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінге дейін бес томдық. Т.3 б. 698

  40. Ақжол 1922ж, 6 сәуір

  41. Ленин шығ. 26-том, 326-б.

  42. Ақжол 1922ж, 9 қаңтар

  43. Егемен Қазақстан газеті 2002ж 28 қаңтар

  44. Ә.Хасенов. Оңтүстік Қазақстан облысындағы қазақ совет баспасөзінің даму тарихы. Автореф.тар.ғыл.канд. Алматы.1974ж

  45. Парасат 1992ж №3 б.12

  46. Тілші 1924ж, 13 ақпан

  47. Қазақ тарихы №4 1994ж б.22

  48. «Ақжол», 1923 жыл, 5 июнь.

  49. «Ақжол»,1922 жыл, 7 январь.

  50. «Ақжол»,1922 жыл, 14 январь.

  51. Год работы Казахского высшего педагогического института. Ташкент. изд.казпедвуза,1928г. С.89

  52. «Ақжол», 1925 жыл, 7 май.

  53. «Ақжол», 1923 жыл, 28 июль.

  54. «Туркестанская правда», 1923г., 17 июля.

  55. «Ақжол», 1925 жыл, 10 апрель.

  56. Қазақ ССР-інің мерзімді бзаспасөз шығармаларының летописі, /1917-57 ж/. 1963 жыл.

  57. Сонда б.23

  58. Махмуд Қашқари «Дивани луғат-ат тұрк» 1 том.Ташкент, 1960, 44б.

  59. Сонда б. 34-35.

  60. Панфилова А.М. Советская периодическая печать как исторический источник. М.,- «Высшая школа», 1970-326с- С.2

  61. Омарбеков Т. Мәдени құрылыс тарихы: тапшыл көзқарас сабақтары //Ақиқат-19986.-№3. -б.29-32., Сауатсыздықты жою: науқаншылдық және оның салдары // Ақиқат.-1996 №2.б.-30-35

  62. Қойгелдиев М.Қ., Омарбеков Т. Тарих тағылымы не дейді? – Алматы: Ана тілі, 1993.-208 б.

  63. Мендешов С. Состояние и задачи подготовки национальных кадров.// Народное хозяйство Казахстана -1933-№3 С.-41-46

  64. Сулейменов Р.Б. Историография культурной революции // Историческая наука Советского Казахстана /Сб.науч.труд. Алматы:Ғылым,1990.-С.209

  65. Нүрпейісов К. Қазақ интеллигенциясының әкімшіл-әміршіл жүйеге ғылым мен мәдениет саласындағы қарсылығы (20-30 жылдар мысалында) //Столичное обозрение - 1998. - №7

  66. Нұрымбетова Г. Ораз Қиқымұлы Жандосовтың қоғамдық-мемлекеттік қызметі. (1916-1938жж): канд.дис.автореф. - Алматы. - 1995. - 27б.


Каталог: wp-content -> uploads -> 2013
2013 -> Министерство сельского хозяйства Республики Казахстан 010 000, г
2013 -> Бір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындысы туралы №21 хаттама
2013 -> Бір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындысы туралы №2 хаттама
2013 -> Бір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындысы туралы №6 хаттама
2013 -> Министерство сельского хозяйства Республики Казахстан 010 000, г
2013 -> Тақырыптың өзектілігі
2013 -> «Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңызд


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет