8 – сынып «Қыз Жібек» жыры ІІІ деңгей



жүктеу 204.69 Kb.
Дата17.11.2018
өлшемі204.69 Kb.


8 – сынып

«Қыз Жібек» жыры
ІІІ деңгей

1. «Қыз Жібек» жырының жоспарын жазыңыз.

І бөлім ­­­­­­­­____________________________________________________________
ІІ бөлім ­­­­­­­­___________________________________________________________
ІІІ бөлім ­­­­­­­­__________________________________________________________
ІV бөлім ­­­­­­­­__________________________________________________________
Vбөлім ­­­­­­­­___________________________________________________________
VІ бөлім ­­­­­­­­__________________________________________________________

Сұрақтарға ауызша жауап беріңіз:

  • «Қыз Жібек» жырының негізгі тақырыбы қандай?

  • Тақырып пен атаудың айырмашылығы неде?

  • «Қыз Жібек» жайлы не білесің?

2. Мәтіннен салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды теріп жазыңыз.

Р/С

Әдет-ғұрып, жоралғы үлгілері, салт-дәстүрлер

Мәні

1

Сүйінші

Қуанышты хабар жеткізуші адам «сүйінші» деп келеді. Мұндайда қуанышты үй иесі «Қалағаныңды ал» дейді немесе оған риза болатындай сыйлық ұсынады. Бұл шын қуанудың, ризалықтың белгісі.

2.

Қалың мал

Құда түсу рәсімі келісілген соң дала заңы бойынша күйеу жағы қалың мал төлеуге тиіс. Оның мөлшері құдалардың дәрежесі мен дәулетіне байланысты екі жақ келісе отырып шешеді.

3.

Әмеңгерлік




4.

Жұбату, көңіл айту




5.

Қоштасу




6.

Теріс бата




7.

Көш




8.

Қара тігу




9.

Жоқтау





ІІ деңгей

1. Кейіпкерлерге мінездеме беріңіз.

Р/С

Кейіпкер

Мінезі

Мәтіннен дәлел

Өз ойың

1.













2.













3.













2. «Төлеген өлмес еді, егер де...» (Ойыңды дәлелдеп жеткізіңіз)
І деңгей

1. Бұл мәтінде «Қыз Жібек» жыры оқиғасы дұрыс баяндалған ба?

Базарбай 8 ұлынан айырылып, қан жұтып, қасірет шегіп жүргенде Төлегені дүниеге келеді. Ол ер жеткен соң қалыңдып іздеп, Алтай еліне барады. Төлеген ол жаққа қырық бес жорға ала кетеді. Қаршығаны көруге Төлегеннің өзі барады. Екеуі араздасады. Сол елдің ханы Сырлыбайдың Жібек атты қарындасы бар екен...



Абай Құнанбайұлы шығармашылығы
ІІІ деңгей

  1. Берілген сызба бойынша Абай Құнанбайұлы өмірбаянын баяндаңыз.

1845 ж.


Семей облысы


Шыңғыстау

Зере


Шәкәрім

Ұлжан











Әбдірахман







Құнанбай




М.Ю.Лермонтов

А.С.Пушкин


Гете


1904 ж.

Крылов


2. Абайдың «Сегіз аяқ» өлеңіндегі қанатты сөздерді теріп жазыңыздар.

1. Өткірдің жүзі,

Кестенің бізі

Өрнегін сендей сала алмас.

2. Білгенге маржан,

Білмеске арзан,

Надандар баһра ала алмас.

3. Тамағы тоқтық,

Жұмысы жоқтық,

Аздырар адам баласын.

4. Еңбек етсең ерінбей,

Тояды қарның тіленбей.

5. Тамағы тоқтық,

Жұмысы жоқтық

Аздырар адам баласын.
ІІ деңгей

1. Асыл сөздердің жалғасын табыңыздар.

1. Жұмысы жоқтық

Тамағы тоқтық

------------------------------- (Аздырар адам баласын)

2. Үш - ақ нәрсе адамның қасиеті

------------------------------ (Ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек)

3. Ғылымды іздеп,

Дүниені көздеп

------------------------------- (Екі жаққа үңілдім)

4. Қайратсыз ашу – тұл

Тұрлаусыз ғашық – тұл

----------------------------------- (Шәкіртсіз ғалым - тұл)

5. Әуелде бір суық мұз – ақыл зерек

--------------------------------------- (Жылатқан тұла бойды ыстық жүрек)

6. Досы жоқпен сырлас

--------------------------------------- (Досы көппен сыйлас)

7. Өмірдің алды – ыстық, арты – суық,

--------------------------------------- (Алда – ойын, артқы жағы мұңға жуық)

8. Ақылмен ойлап білген сөз

Бойыңа жұқпай сырғанар.

(Ынталы жүрек сезген сөз ------------------------ Бір тамырды қуалар)

2. «Әуелде бір суық мұз зерек» өлеңі мен он жетінші қара сөзінің құсастығын табыңыздар.


Әуелде бір суық мұз зерек

Ұқсастығы

17 қара сөзі

Ақыл




Ақыл

Қайрат




Қайрат

Жүрек




Жүрек


І деңгей

«Абай – дара, Абай – дана қазақта» тақырыбына ойтолғау жазыңдар.

Лиро –эпостық жырлар
ІІІ деңгей

1. Сызбаны толықтырып жазыңыз.

Тақырыбы
Кейіпкерлері





Лиро-эпостық жырлар

Жыр түрлері
2. Венн диаграммасын толықтырып жазыңыздар.

Лиро-эпостық жырдағы Осы кездегі қыздар

кездесетін қыздар



ІІ деңгей

1. Қыз Жібек сөзін ала отырып, Жібектің бойындағы асыл қасиеттерді синоним етіп тізбектеп жазыңыздар.

Қ - ЫЛЫҚТЫ

Ы - НТЫЗАРЛЫ

З - ЕЙІНДІ

Ж - ІГЕРЛІ

І - ЛТИПАТТЫ

Б - АЙЫПТЫ

Е - РКЕ

К -ӨРІКТІ

2. Лиро-эпостық жырлар мен батырлар жырына тән ерекшеліктерді жазып көрсетіңіз.


Батырлар (эпостық) жыры

Лиро-эпос (ғашықтық) жырлары

1.Батырлар халық мүддесі жолында күресіп, ерлік, батырлық көрсетеді.

2.Рулық қарым-қатынас, халықтың тұрмыс-салты, әдет-ғұрпы жыр оқиғасына енбейді.

3.Кейіпкерлері шындықтан алыс, шартты түрде алынады.


Екі жастың бақытқа жету жолындағы қасірет-зары, махаббаты, бас бостандығы үшін күресі жырланады.

Рулық қарым-қатынас, халықтың тұрмыс-салты, әдет-ғұрпы ғашықтық жырлардың негізгі өзегі болып келеді.

Образдары реалистік түрде сипатталады, іс-әрекеттері өздеріне тән суреттеледі.




І деңгей

«Туады ерлер ел үшін» тақырыбына шағын шығарма жазыңдар.

Әбу Насыр әл-Фараби «Қашықтасың туған жер» өлеңі
ІІІ деңгей

1. Өлеңнің әр шумағын талдап, елестете отырып, суретін салыңыздар.

2. Әбу Насыр әл-Фараби қай тілдерді меңгерген?
ІІ деңгей

1. Әбу Насыр әл-Фараби өлеңдерінің негізгі тақырыбы.

2. Әбу Насыр әл-Фараби ғылымның қандай салаларымен айналысқан?
І деңгей

1. Бұл өлеңнен туған жерге деген сүйіспеншілік айтылған жолдарды таба отырып, негізгі идеясын анықтаңыздар. Туған жер не себепті ыстық болады деп ойлайсыздар?



Абай Құнанбайұлының нақыл сөздері мен қара сөздері

Он жетінші қара сөзі
ІІІ деңгей

1. Қайрат, Ақыл, Жүректің өздерінің басымдылықтары туралы айтқан сөздерін Ғылымның төрелігін топтастырыңыздар:





Қайрат

Ақыл

Жүрек

Ғылым













2. Ұлы ақынның өмірі мен шығармашылығына қатысты сұрақтарға жауап жазыңыздар.

1.Абай Құнанбайұлы қай жерде дүниеге келді?

2. Абайдың ұлы ақын болып қалыптасуына кімдер ықпал етті?

3. Қандай оқу орындарында білім алған?

4. Ақын шығармалары неше саладан тұрады?
ІІ деңгей

1. Халық арасында мақал, нақыл сөз болып қалған Абай сөздерінің жалғасын табыңыздар.

1) Үш-ақ нәрсе адамның қасиеті ... (Ыстық қайрат,нұрлы ақыл,жылы жүрек)

2) Талап, еңбек, терең ой ... (Қанағат, рахым, ойлап қой, Бес асыл іс, көнсеңіз)

3) Еңбек етсең ерінбей, ..............(Тояды қарның тіленбей)

4) Ұстаздық еткен жалықпас, ............(Үйретуден балаға)

5) Пайда ойлама, ар ойла, ..........(Талап қыл артық білуге)

6) Досы жоқпен сырлас, .................. (Досы көппен сыйлас)

7) Сен де бір кірпіш дүниеге, ..............(Кетігін тап та, бар қалан)

8) Ойын – арзан, ...............(күлкі қымбат)

2. Абайдың қара сөзінде адамға тән қандай жақсы және жаман қасиеттер туралы айтылғандығын көрсету:


Адамға тән қасиеттер

Жақсы қасиеттер

Жаман қасиеттер








І деңгей

1. Абайдың өмірі мен шығармашылығы туралы мазмұндаудың тірек сызба құрастырып, баяндап беріңіздер.




Шәкәрім Құдайбердіұлы «Бостандық таңы атты»
ІІІ деңгей

1. Шәкәрім өлеңдерін тақырыбына байланысты топтастырыңыздар.

Шәкәрім өлеңдерінің тақырыптары

прямая со стрелкой 11прямая со стрелкой 12прямая со стрелкой 13прямая со стрелкой 14

Ғылым


2. Ақын өлеңдері бойынша түсіндірмелі сөздік құрастырыңыздар.
ІІ деңгей

1. Ақын туралы берілген мәліметтерден баяндаудың тірек сызбасын жасаңыздар.

2. «Шәкәрім-Абай» жолын жалғастырушы. Венн диаграммасы аркылы көрсетіңіздер.
І деңгей

«Бостандық таңы» дегенді қалай түсінесіздер? Ақын қандай оқиған

айтып тұрғанын тарихтан естеріңе түсіріп қөріңіздер.

Сұлтанмахмұт Торайғыров «Бір адамға» өлеңі
ІІІ деңгей

1. Адам, адамгершілік туралы мақал-мәтел табыңыздар.

2. Түсіндірме сөздіктен өлеңде кездесетін бағалы бұйымдардың мағынасын жазыңыздар:

Оқа, сылдырмақ, түйме, күміс кесе, алтын аяқ ,теңге.
ІІ деңгей

1. Осындай ирониялық сарында жазылған А.Байтұрсынұлының қандай шығармасы бар? Мазмұнын естеріңзге түсіріңіздер.

2. Осы өлең арқылы Шорманның Садуақасына мінездеме беріңіздер.
І деңгей

1. 4-шұмақты қара сөзге айналдырып жазыңыздар.



Мағжан Жұмабаев «Сағындым» өлеңі
ІІІ деңгей

1. Өлең мазмұны бойынша кестені толтырыңыздар:



Ақын

Кімді сағынған?

Нені сағынған?






2. Мәтінде берілген мерзімдерді сөйлетіңіздер:


Мерзімдер Орын алған оқиғалар
1905 жыл-- Қызылжардағы медресеге оқуға түседі, оны жақсы бітіріп шығады. 
1912 жыл --
Шарықтау шегі
1938 ------------------ату жазасына кесілу
1929 ----------------- қуғын-сүргінге ұшырайды
1916 ------------------М.Дулатұлынан сабақ алады.
1913 ----------------- Омск қаласы. мұғалімдер семинариясы
1912 ----------------- «Шолпан» деген өлеңдер жинағы
1905 --------------- --медреседе оқыған

ІІ деңгей
1. Мағжан кім? Ақынның өмірі мен шығармашылығына кестені толтырыңыздар, айтып беріңіздер.



Кім

Туған жері

Туған жылы

Білімі

Шығармалары

Аудармасы


















2. Ақынның өмірі мен шығармашылығына байланысты сұрақтарға жауап беріңіздер:

1) Ақын абақтыға кімдер үшін түсті?

2) Ақын кімдерді, нені сағыныпты?

3) Ақынның қайсар мінезін өлеңнің қай тұстарынан көреміз?

4) Абақтыны суреттеген өлең жолдары.


І деңгей

1. Өлең арқылы ақынға мінездеме жазыңыздар. Абақтыны сипаттаңыздар. Өзіңізді тебіренткен өлең жолдарын оқыңыздар.




Сәкен Сейфуллин «Аққудың айрылуы» поэмасы
І деңгей

1. «Аққудың айырылуы» поэмасы бойынша кестені толықтырыңыздар.




Поэманың тақырыбы

Идеясы

Негізгі кейіпкерлер

Басты оқиғалар















Жылдар

Негізгі оқиғалар

Шығармалары










ІІ деңгей
Сәкен Сейфуллин 
(1894-1938) 
1.

2. Жалғыз қалған аққудың әрекеті:




ІІІ деңгей

1. Сәкен Сейфуллиннің өмірі мен шығармашылығы бойыншы сұрақтарға жауап беріңііздер:




2. «Екі аққу» (тізбек бойынша аққуларға сипаттама беріңіздер.)

Тізбек:


А) Екі аққудың кездесуі.

В) Кездескенде екі аққу қайтті? ( Мәтіннен тауып оқу)

С) Бұл бөлімде ақын нені жырлады?


Мұхтар Әуезов «Татьянаның қырдағы әні» әңгімесі
ІІІ деңгей

1. М.Әуезовтың өмірі мен шығармашылығы туралы әңгімелеудің тірек сөздерін жазыңыздар, оларды тірек сызбаларыңда, өз жауаптарыңда пайдаланыңыздар.



прямая со стрелкой 5прямая со стрелкой 6прямая со стрелкой 7прямая со стрелкой 8прямая со стрелкой 9 Мұхтар Әуезов

2. «Татьянаның қырдағы әні» әңгімесіндегі Абай портретін суреттеңіздер.


ІІ деңгей

1. Кестені толтырыңыздар.



Кейіпкерлер

Сипаттау

Кәкітай

 

 


Әйгерім 

 

 


 

2. Сөздердің синонимін жазыңыздар.

думан-                                    қонақ-

туысқан-                                өтіну-

дауыс-                                    тірлік-

ғажап-
І деңгей

1. Сұрақтарға жауап беріңіздер:

1) Абайдың бақытты кезі?

2) Абай кімнің шығармаларына көп үңіледі?

3) Абайдың таңдана оқыған шығармасы?

4) Абайдың көз алдына келетін екі жан кімдер?

5) Татьянаның әнін оқып жатқан жастарға жеткізуші кім?

6) Абайға қайран болған, алғыс айтқан жан кім?

7) Қалың думан болған ауыл қалай аталады?

8) Әйгерім қандай ән шырқады?
 

Ғабит Мүсірепов «Ананың анасы» әңгімесі.



ІІІ деңгей

1. Әңгіме мазмұны бойынша кесте толтырыңыздар.



Әңгіме кейіпкерлері

Портреті

Мінезі мен іс-әрекеті









2. Сөйлемдерді жауаптармен толықтырыңыздар:

1) Ғ. Мүсіреповтің ана тақырыбына жазған әңгімелер:

2) Ол М.Горькийдің ........... ...................... атты шығармаларын аударды.

3) Ғ. Мүсіреповтің еңбек еткен жанрлары:
ІІ деңгей

1. Өз таңдауларың бойынша Ғ. Мүсіреповтің өмірі туралы сұрақтар жүйесін құрастырыңыздар.

2. «Ананың анасы» әңгімесінің желісі бойынша кестені толтырыңыз.

Шығарманың аты:

Кейіпкерлері:

Ұнаған эпизод:

(Шығарманың аты: «Ананың анасы» әңгімесі

Кейіпкерлері: Ана, жалпақ балуан, Кейкі, Әйтілес, Рамазан

Ұнаған эпизод: Қызын арашалай алмаған жылқышының мерт болуы, ананың барымташылардың алдын орап алуы, тоқтатуы.)


І деңгей

1. а) Ана туралы мақал-мәтел жазыңыздар.

ә) Анаңның жақсы көргенде айтатын сөздерін есіңе түсіріңіздер.

Ғ.Мүсірепов «Өлімді жеңген ана» әңгімесі
ІІІ деңгей

1. Ақсақ Темірдің бейнесін суреттеген жерді тауып, дәптерлеріңе жазып алыңыздар.

2. «Темір хан» мен «Әйелге» ассоциация жасаңыздар.


өлім себеді



баласын сүйеді батыл ержүрек

қатыгез










жауыз кекшіл

өзімшіл

өмір себеді ана

қорықпайды
ІІ деңгей


  1. Әңгіменің «Өлімді женген ана» деп аталудың себебін атаңыздар.

  2. Новелла дегеніміз не? Ғабит Мүсіреповтың новелла жататын туындыларын атаңыздар.


ІІІ деңгей

1. Ақсақ Темір мен ананың диалогын тауып, рөлге салып көріңіздер.



Мұқағали Мақатаев «Өмір сүрейік алмасып» өлеңі
ІІІ деңгей

  1. Мұқағали Мақатевтың өмірі мен шығармашылығына байланысты хронологиялық кесте жасаңыздар.

  2. Топтастыру әдісі арқылы «Мұқағали кім?» деген сұраққа жауап беріңіздер.

Қайталанбас ақын Лирик ақын







Аудармашы

Сыршыл ақын
ІІ деңгей


  1. Мұқағали Мақатаевтың «Өмір сүрейіқ алмасып» өлеңі не туралы айтылғаныдығы туралы айтыңыздар?

  2. Бұл дүниеде біз нені қорғауымыз керек? Не себепті?


І деңгей

1. Сыныпта Мұқағалидың «Өмір сүрейік алмасып» орындап көріңіздер.



Қадыр Мырзалиев «Қазақтарды шетелдің қонақтарға таныстыру» өлеңі
ІІІ деңгей

1. Қадыр Мырзалиевтың өмірбаянымен таныса отырып, төменде берілген сұрақтарға жауап беріңіздер.

1) Қ.Мырзалиев қашан және қайда дүниеге келді?

2) Ақын өлеңдерінің негізгі тақырыбы қандай болды?

3) Қ.Мырзалиевтың қандай өлеңдерін білесіздер?

2. Топтастыру стратегиясы арқылы төменде берілген кестені толықтырыңыздар.








ІІ деңгей

1. Қадыр Мырзалиев өзі жайлы қандай естелік айтады?

2. Ақынның «Қазақтарды шетелдің қонақтарға таныстыру» атты өлең жолдарынан қазаққа тән қасиеттерді теріп жазыңыздар.
І деңгей

1. Өлең негізінде диалог құрастырыңыздар.




Олжас Сүлейменов «Арғымақ», «Қыз қуу» өлеңдері
ІІІ деңгей

1. Олжас Сүлейменовтің өмірбаянымен танысып, қысқаша ауызша айтып шығыңыздар.

2. Олжас Сүлейменовтің тарихтағы орнын атаңыздар.
ІІ деңгей

1. Олжас Сүлейменовтың «Арғымақ», «Қыз қуу» өлеңдеріндегі қазақ халқына тән қандай белгілері бар екендігін атап шығыңыздар.

2. «Қыз қуу» өлеңінен қыздың сөзін тауып жазып алыңыздар және жігіттің бейнесін көрсетіңіздер. «Дүлдүл», «Бұлбұл» сөздерінің мағынасын түсіндіріңіздер.

Бұлбұл

Бұл құс атауы. Бұл жерде жігітті құстай ұшқан ,тез, шапшаң қозғалатын адам бейнесі.



Дүлдүл

Бұл өлеңде ділмәр, шешен, батыл, батыр жігітке теңеп отыр.


І деңгей

1. Жылқы малы қатысқан мақал-мәтелдерді теріп жазыңдар.
Каталог: uploads -> doc -> 0faf
doc -> Тест сынып Ұлы Отан соғысы нұсқа
doc -> Пєн атауы: Математика
doc -> Сабаќтыњ тарихы: ХІХ ѓасырдыњ 60-70 жылдарындаѓы ќазаќ халќыныњ отарлыќ езгіге ќарсы азаттыќ к‰ресі
doc -> 1 -сынып, аптасына сағат, барлығы 34 сағат Кіріспе (1 сағат)
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы Сабақтың мақсаты
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы
0faf -> Сабақтың тақырыбы: карбон қЫШҚылдары сабақтың мақсаты: а білімділік
0faf -> Пожалуй, что бумага – это один из самых распространенных материалов


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет