Адамды кепілге алу, адамның органын, тінін сату, адам саудасы Қайратбекұлы А., Еркебаева А



Дата20.04.2019
өлшемі27 Kb.
#106537

ӘОЖ 343.43
Адамды кепілге алу, адамның органын,

тінін сату, адам саудасы
Қайратбекұлы А., Еркебаева А.

Бұрын адамды кепілге алу (ҚР ҚК-нің 234-б.)тұлғаның өміріне, денсаулығына, бостандығына және ар-ожданына қарсы қылмыстар қатарында көзделген. Алайда, бұл іс-әрекет жеке тұлғаның мүдделерімен салыстырғанда қоғамдық қатынастардың неғұрлым кең шеңберіне – көптеген адамдардың, тұтастай қоғамның қауіпсіз өмір сүру жағдайына зиян келтіреді. Сондықтан, берілген норма ҚР Қылмыстық кодексінің «Қоғамдық қауіпсіздікке және қоғамдық тәртіпке қарсы қылмыстар» деп аталатын тарауына ауыстырылды.

Қылмыс жасаудағы ниетпен мақсатын кінәдан айырмашылығы, олар бір құрамдар үшін міндетті болып табылса, екіншілері үшін – субъективті жақтың факультативтік белгілері болып табылады. Қылмыстың субъективтік жақтарын – кінәнің нысандарын, қылмыс жасаудағы ниет пен мақсатын дұрыс анықтаудың маңызы зор; қылмыстық іс-әрекетті қылмыстық емес әрекетте айырып алуға, қылмысты дәл саралауға, абъективтік жағы бойынша өте ұқсас қылмыс құрамдарын бір-бірімен ажыратуға, қылмыстық әрекет жасаған адамның қауілік дәрежесін анықтауға, жазаны жеке даралауға мүмкіндік береді.

Адамда кепілге алу қылмысының субъективтік жағы тікелей қасақаналық түріндегі кінә нысанымен сипатталады.Тұлғаның кепілге алғанын не ұстап отырғанын айыпты өзі түсінеді және осылай болуын қалайды. Пайдакүнемдік, өш алу немесе басқа опасыз ниеттер қылмыстың себебі болуы мүмкін, олар қылмыстың бағалауына әсер етпейді, бірақ жеке жаза тағайындауда ескеріледі.



Бұл құрамның субъективті жағының міндетті белгісі – кінәлілер көздейтін арнайы мақсаттың болуы. Ол – айыптының кепілдікке алған адамды босатудың шарты ретінде қандай да болса бір әрекетті жасауға немесе қандай да болса бір келісім жасаудан бас тарту, қамауға алынғанды немесе сотталғанды босату, айыптыны құралмен, ақшамен, көлік құралдарымен т.б. қамтамасыз ету. Қ.Р. Қылмыстық кодексінің 234-бабынын 2 тармағы адамды кепілге алу қылмысының сараланған түрін көздейді: а) адамдар тобының алдын-ала сөз байласуы бойынша. Егер адамды кепілге алуды бірлесіп жасау туралы күні бұрын уағдаласқан адамдар қатысса, ол адамдар тобы алдын-ала сөз байласып жасаған қылмыс деп аталады; б) бірнеше рет. Бұл қылмыстың бірнеше рет жасалуы дегеніміз – адамды кепілге алуды екі немесе одан да көп рет жасау, егер адам бұрын жасалған қылмысы үшін заңмен белгіленген тәртіп бойынша қылмыстық жауаптылықтан босатылған болмаса не адамның бұрын жасалған қылмысы үшін соттылығы жойылған немесе онысы алынған болмаса немесе мұндай қылмыс үшін қылмыстық жауапқа тарту мерзімі өтіп кетпесе; в) өмірге немесе денсаулыққа қауыпті күш қолдана отырып. Өмірге және денсаулыққа қауіпті күш ұғымы денсаулыққа жеңіл, орташа ауырлықтағы немесе ауыр зиян келтірудегі, азаптауды қамтиды; г) қаруды немесе қару ретінде пайдаланылатын заттарды қолдана отырып. Қолдану дегеніміз -қаруды немесе адамның өмірі мен денсаулығына зиян келтіру үшін қару ретінде пайдаланылатын заттарды іс жүзінде қолдану.Қару ретінде пайдаланылатын өзге де заттар дегеніміз олармен адамның денсаулығына ауыр зиян келтіруге болатын кез-келген заттар. Оларға шаруашылық – тұрмысқа қызмет атқаратын заттарды жатқызуға болады, мысалы, балта, айыр, шалғы, пышақ, таяқтар және т.б. олардың дене жарақаттарына түсіруге алдын-ала дайындалуы қажет етілмейді.

Қылмыстық жауаптылықтың негізін дұрыс анықтау құқық қолдану органдары қызметінің заңдылықты қатаң сақтауының кепілі болып табылады. Қылмыстық құқық бойынша қылмыстық жауаптылықтың негізгі болып қылмыстық заңда көрсетілген қылмыс құрамының барлық белгілері бар іс-әрекетті істеу болып табылады. Қылмыстық заң қылмыс құрамы деген терминің мазмұнын ашып көрсетеді. Қылмыс құрамы дегеніміз қылмыстық заң бойынша қоғамға қауіпті іс-әрекеттерді белгілі бір қылмыстың қатарына жатқызуға мүмкіндік беретін қылмыстың объективтік және субъективтік белгілерімен сипатталады.
Каталог: rus -> all.doc -> konferencii -> materialy20
materialy20 -> Әож 539. 376 СҰЙЫҚ ортаның шаш талшықтарының жылжу процесіне әсерін зерттеу
materialy20 -> Әож 36. Май өнімдерін өндіру процесін зерттеу
materialy20 -> Оқулық жасау ортасы қожабекова А., Исламова Г. Жамбыл облыстық ерекше дарынды балаларға арналған
materialy20 -> Әож 524. 28. Жоғары дәлдікті аспаптар мен гаж-дың байланысы
materialy20 -> Әож 1: 551. 1/. Пайдалы қазбалар статистикасы
materialy20 -> Талас өзен алабының су қорлары және оларды пайдалану ратова Ә., Мұсабеков Қ.Қ
materialy20 -> Әож 11. 512. 122: 373. КӨркем шығармалардағы жер-су атаулары
materialy20 -> Әож 5. (5 каз) 32-5я7 Топографиялық түсірулерді электронды тахеометрмен өлшеу
materialy20 -> Әож 81'276. 5: 378. 18 Жастар арасындағы сленг сипаты
materialy20 -> Желідегі күштік қоректенудің МӘселелері танирбергенов Қ. А, Наметбаев Е. С., Есимбаев О. Ж


Достарыңызбен бөлісу:




©kzref.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет