Адамгершiлiк мӘдениетi ұғымының ғылыми теориялық негіздері



жүктеу 0.8 Mb.
бет4/6
Дата04.03.2018
өлшемі0.8 Mb.
1   2   3   4   5   6

Тәжірибе-эксперимент жұмысының алғашқы сатысында оқушылардың дүниетану пәнінде адамгершілік мәдениетінің қалыптасуының алғашқы деңгейін анықтау үшін ауызша сұрақ-жауап арқылы эксперимент және бақылау топтарынан тестілер алынды. Мұндай бақылау оқушылардың жеке даралық қасиеттерін анықтауға, тұлғалық мінездеме алуға, оқушылардың оқу пәндеріне қатынасын анықтауға мүмкіндік берді. Бұл тестілеу балалардың бойында адамгершілік құндылық бағдарларының қалыптасу деңгейін айқындау үшін пайдаланылады.

Тест сұрақтары төмендегiдей:

1 Үлкендi сыйлау қандай әрекетке жатады?

а) әдет


ә) әдет-ғұрып

б) дәстүр.

2 Ұлттық намыс қай рәсiмге жатады?

а) қайырымдылық

ә) әдептiлiк

б) перзенттiк парыз.

3 Саған ең жақын кiм?

а) дос


ә) аға

б) жолдас.

4 Бата қай дәстүрге жатады?

а) ырым


ә) тыйым

б) сенiм.

5 Ел белгiсi ненi көрсетедi?

а) рәсiм


ә) рәмiз

б) жөн-жоралғы.

6 Үлкенге сәлемдесу қай рәсiмге жатады?

а) iзеттiлiк

ә) салауаттылық

б) үнемдiлiк.

7 Мына үш негiздiң қайсысы өмiрге бiрiншi керек?

а) бiлiм


ә) еңбек

б) денсаулық.

8 Бірлі, достық туралы мақалдарды аяқта

а) Бірлігі жоқ ел тозады, ....

ә) Алтау ала болса, ....

Төртеу түгел болса,...

9 «Үш дос» жануарды анықта

а) түлкі, қоян, қасқыр

ә) аю, жолбарыс, борсық

б) суыр, архар, шақшақай.

10 Сыныптағы бір баланы барлығы мазақ қылады. Ал сен не істер едің?

а) ештеңені білмегендей боласың

ә) достарыңмен бірге мазақ қыласың

б) достарыңның табалауынан қорықпастан, осы баламен достасасың

11 Досыңды қандай қасиеттеріне қарай бағалайсың

а) шыншыл, берілген

ә) мақтаншақ

б) өсекші

12 Малдың пайдасы қандай?

а) шөп жейді, су ішеді

ә) ет, сүт, жүн, тері береді

б) малдың пайдасы жоқ

13 Асқар – Алтынайдың ағасы. Алтынай-Арманның шешесі. Арман Асқарға кім болып келеді?

а) ағасы


ә) немересі

б) нағашысы

14 «Жақсыдан – үйрен, жаманнан - ....» мақалды аяқта

а) жирен


ә) үлгі ал

15 Жаман адам қайдан пайда болады?

а) білімдіден

ә) ұйқышылдықтан

б) тәртіпсіздіктен

Жауаптары: 1-б; 2-б; 3-б; 4-б; 5-ә; 6-ә; 7-б, 8-а Бірлігі күшті ел озады. ә-Ауыздағы кетеді, төбедегі келеді, 9-б, 10-б, 11-а, 12-ә, 13-б, 14-а, 15-б.

Тест мәліметтерін талдау эксперимент және бақылау топ оқушыларының дүниетануға қатысты адамгершілік мәдениет деңгейлері салыстырмалы түрде шамалас денгейде екені анықталды. Оны төмендегідей суреттен көруге болады.

Сурет 2 Оқушыларың адамгершілік мәдениетінің деңгейлері

(алғашқы тілік)
Кесте 4 Эксперимент және бақылау топтарының алғашқы тілік қорытындыларының салыстырмалы көрсеткіштері




Көрсеткіштері

Алғашқы тілік℅

Эксп. топ

Бақылау топ

1

Жоғарғы деңгей


18

23

2

Орта деңгей


25

27

3

Төмен деңгей


57

50

Констатациялық эксперимент нәтижелері экспеимент сыныбы бойынша бізді қанағаттандырған жоқ, оқушылар берілген тест сұрақтарына нақты жауап бере алмады, адамгершілікке байланысты мысалдар келтіре алмады. Сондықтан, эксперимент сыныбында адамгершілік білім мен тәрбие деңгейін көтеруге арналған оқыту экспериментін өткізуге мақсат қойдық.

Дүниетану сабағында және сыныптан тыс оқытуда адамгершілік мәдениетін қалыптастыру бағытында өткізілетін жұмыс жүйесін құрылды.


Онда Адамның айналадағы дүниемен қарым-қатынасы.«Алтын күз»

Ауа. Ауаның қасиеттері.Өсімдіктердің тіршілігі. Жануарлардың бір-біріне қайырымдылығы.Табиғатты қорғау.Жануарлар әлемін қорғау.Сыйластыққа себеп көп.Адам өміріне не қажет?«Сыйға-сый, әдептілік».Құстарға қамқорлық. Адамның айналадағы дүниемен қарым-қатынасы.«Алтын күз» Ауа. Ауаның қасиеттері.Өсімдіктердің тіршілігі. Жануарлардың бір-біріне қайырымдылығы.Табиғатты қорғау.Жануарлар әлемін қорғау.Сыйластыққа себеп көп.Адам өміріне не қажет?«Сыйға-сый, әдептілік».


Құстарға қамқорлық тақырыптары қамтылды.

Кесте 5 Оқушылардың адамгершілік мәдениетін қалыптастырудың жұмыс жүйесі






Тақырыбы

Жұмыс түрі


1
2

3

4



5
6

7

8



9

10

11



Адамның айналадағы дүниемен қарым-қатынасы.

«Алтын күз»

Ауа. Ауаның қасиеттері.

Өсімдіктердің тіршілігі. Жануарлардың бір-біріне қайырымдылығы.

Табиғатты қорғау.

Жануарлар әлемін қорғау.

Сыйластыққа себеп көп.

Адам өміріне не қажет?

«Сыйға-сый, әдептілік».

Құстарға қамқорлық.



Әңгімелесу.

Психологиялық тренинг

Топсеруен, бақылау.

Сарамандық жұмыс.

Модельдеу әдісі.

Модельдеу әдісі.

Этикалық әңгіме

Жеке тапсырмалар.

Сыныптан тыс жұмыс.

Әңгімелесу.

Этикалық ойын

Мақал-мәтелдер жаттау

Тәрбие сағаты




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет