Асылбекова, Г. Балабиева балық шаруашылығЫ


кесте. Туқыга арналган қурама жемнің рецепті



жүктеу 2.93 Mb.
бет11/15
Дата07.03.2018
өлшемі2.93 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

8.6 кесте. Туқыга арналган қурама жемнің рецепті


Құрама жем кұрамы

Осы жылдыкгарға

Екі және үш жылдыктарга

Жымых және шрот, %: Күнбагыс, макталык, соялык, рапс, коношіялық, кыштык, сурепкалык, жер жаңғактық, кунжуттык, зығырлык, перилдік, рыжик, клещевивный

40 9

40 10

Аеіык, %: Бұршактар (люпин, чечевица, вика, горох, жемдік бұршақгар) Астыкгыр (бидай, арпа, сұлы, жүгері)

15 20

10

24


Бидай жэие арпа кебегі, %

4

6

Ашытқылар, % :Жемдік және Гидролиздік

4

4



Жануар текті жем (балыктык. еттік, еттісүйектік және кан ұны), %

5

3

Шөп ұны,%

2

2

Бор :%

1

1

Микрокосындылар: Хлорлы кобальт, г/т КВВі;, мг цианкобаламин 1 тонна геррамицин, млн ед/т

3 50

3 14 10

Жем қамыр тәрізді масса түрінде, түйіршік жэне текше түрінде беріледі. Қамыр тэрізді масса талқан тәрізді құрама жемді суға араластыру жолымен алынады, суға шыдамыдылығы төмен, судағы біріңші сағатының өзінде экстрагирлік есебінен 50% азықтық заттарын жоғалтады. Түйіршікті құрама жем, эсіресе дымкыл күйінде пресстелген немесе түйіршіктелген, сол сияқты текшелер суға төзімді: олар бірінші сағатта 5-10 % азықтық заттарын жоғалтады. Туйіршіктердің көлемі балықтардың жасына сэйкес эртүрлі болады. Осы жылдықтарға-диаметрі: - 1-3 мм, ұзындығы - 3 - 5мм, екі жэне үш жылдықтарға - 3 - 6 мм жэне 10 -15 мм. Текшелер көлемі 2x5x9,5 см.

Құрама жемге өсірілген тұқы, өзінің қосқан 1 кг салмағына 2,5-тен 4 кг жем жейді. Ортаның әр түрлі жағдайларындағы осы жылдықтар жемінің құны екіжылдыкгардан 30-40% жоғары болады.
8.3 Бахтах және албырт тдеымдас балыктарды қоректендіру
Бахтах шаруашылығындағы негізгі жұмыс процесі оларды қоректендіру. Оған өндірістік шыгынның 50-60% кетеді. Қоректен-діру тек қоректі беріп қана қоюдан емес, сол сияқты балықтың өсуі, қоректің сапасы, бассейіндегі, шарбақтағы, тоғандағы судың^ тврмикалық жэне газды режиміне көңіл бөлінеді. Тек тұрақты нақты бақылау арқылы тиісті экономикалық жағдайға қол жеткізуге болады.

Өнеркәсіпте өндірілетін толық құрамды құрама жем ғана бахтахтардың негізгі қорегі бола алады. Құрғақ жемдерді жарма жэне эр түрлі түйіршік түрінде шығарады. Балықтардың бір жастық топтан келесісіне өтуімен қорек мөлшері өзгеріп отырады. Салмағы 5 г бахтах шабақтарына берілетін жарма мөлшері 0,4-2,5 мм. Диаметрі 3,2- 10 мм түйіршікті қорекпен салмағы 5 г-нан 1 кг және одан дажоғары бахтахтарды қоректендіреді.

Бахтахтардың онтогенездік эр түрлі даму сатысында құнарлы жэне биологиялық белсенді заттарға қоректік кажеттіліктері бірдей болмауына байланысты өнеркәсіпте үш түрлі жемнің үш тобын өндіреді.

Ерте жастағыларды қоректендіруге - бастапқы, тауарлық балықтар үшін - өнімділік жэне құрама жем - өндірушілерге арна-лып шығарылады.

Бастапқы жемге тән сипат протейннің (46%), майдың (20%) жоғары болуы. Олар негізінен (60-70%) жануартекті қорекпен беріледі. Өнімділікке арналған жемде протейн (38-41%), май (8-15%) біршама төмен. Соған сэйкес жануартекті жем мөлшері деңгейі де төмен келеді. Кейбір жемдерде балық ү_нын соя ұнына немесе кунбағыс шротына алмастырады. Өндіргіштерге арналған жемді құнарлылығы бойынша бастапқы жеммен салыстырмалы даярлайды.

Бахтах дәрумендердің жетіспеушілігін тез сезінеді. Сондықтан барлық құрама жем құрамына дэрумендер топтамасын 1 % мөлше-рінде енгізеді.

Премикстер түйіршікті жемде де, паста тәрізді де тиімді келеді. Премикстің мөлшерін кейбір жағдайда жем құрамына байланысты 0,5% азайтса, элсіз формалардың күйін көтеру үшін кейде 1,5%-ға дейін көтереді. Премиксті құрғақ бөлмеде 10° С температурада сақтаса ол өзінің құндылығын 6 ай сақтайды. Бахтахтарды дернэсілдік дамуы кезеңінен сарыуыз қапшығының жартылай (50%-ға дейін) тартылуы мен жүзуге көшкен уақытынан бастап қоректендіреді (8.7-кесте).

Осы уакытта қорекпен қамтамасыз етілуі кешіксе, шабактардың өсуінде патология пайда болып жартылай өлім тудырады.



Алғашқы кезеңінде (бейімдеушілігі он тәулігінде) жемді судың бетіне 5-10 мин. аз мөлшерде шашады. Дернэсілдер жемді әсіресе су қабатында ұстауға жатығады. Бір рет берілген жем 10-15 минут ішінде желінуі керек және 1 тәулікте шабақтар өз салмағынын 7-10% мөлшерін тұтынады.
8.7-кесте. Бахтахтардыц белгілі бір салмағына арналған жем мөлшері және коректендіру жиілігі


Жем белшектерінін нөмірі

Жармасынын көлемі, мм

Түйіршктері көлемі, мм

Балық салмагы, г

Тэуліктегі коректендіру саны, рет

3

0.4-0,6

-

0,2 дейін

12-24

4

0.6-1

-

0,2-1

10-20

5

1-1,5

-

1-2

9-18

6

1.5-2,5

-

2-5

8-16

7

-

3,2

5-15

8-12

8

-

4,5

15-50

6-8

9

-

6,0

50-200

3-4

10

-

8,0

200-1000

3

11

-

10,0

1000 артык

3

Қолдан коректендіргенде 12 реттен кем жем бермеу керек және бахтах жем көлеміне талғампаз келеді. Берілетін жемнің көлемін жеке салмағына сэйкес нақты ұстап отыру қажет.

Бахтахтарды тоғандарда өсіргенде паста түріндегі көкбауырға негізделген қоректі күндіз 3 рет береді. Қоректі металл торға салып тоғанға салады. Кейде түйіршікті жемді қолданады, оны арнайы қоректендіргіштерде береді.

Ірі бахтахтарды тоғанда, бассейнде жэне шарбақгарда түйіршікті жеммен қоректендіреді. Балықтарға берілетін жем мөлшерін мұқият бақылау қажет, өйтпегенде жемнің артық мөлшері тиімсіздік жағдайға ұшыратады және оларда ауру тудыруы мүмкін.

Бахтахтар судың 16-18°С температурасы кезінде жемді аса көп тұтынады.
8.4 Каналды жайынды қоректендіру
Көпшілік елде каналды жайынды өсіру жылы сулы балық шаруашылығының ең бір тиімді саласына айналып отыр. Сонымен Катар Кавказ және орта Азияда тоған балык, шаруашылығында өсіруден жоғары көрсеткіштерге ие. Каналды жайынды өсірудің тиімділігі көбінесе дұрыс азықтандыруға байланысты. Жас көрсеткішіне қарай құнарлы заттарға сұраныс әр түрлі болады (8.8-кесте).

Арнайы компоненттерден мамандар каналды жайынға старттық және өнімдік азықтар құрамын жасап шығарды.


8.8-кесте. Каналды жайынның кұрама жемініц курамындағы қунарлы заттардын оптималді көрсеткіші


Құнарлы заттар

Бастапкы (старттык) азыктар

Өнімдік азыктар

Балык салмагы, г.

0,1-ге дейін

0,1-ден 5.0 дейін

5,0 жэне одан жоғары

Шикі










Протеин

45-50

40-45

30-40

Май

6-8

6-8

4-6

Шикі клетчатка

1-2

1,5-2,5

4-5

БЭВ

13-14

30-35

35-40

Қорытылған энергия

20-27

12-13

12-13

Лизин

2.8-3.0

2,5-2,7

1,8-2,0

Метионин

0,5-0,6

0,5-0.6

0,4-0,5

Трипофан

0,3-0,4

0,3,0,4

0,2-0,3

Өсімдік тектес компоненттерден құрама жемнің құрамына соя мен күнбағыс шроты жэне бидай, өсімдік ұны кіреді.

Микробиологиялық синтез өнімдерінен балық ұнын алмасты-рушы ретінде құрама жемдік ашытқы, этанолдық ашытқы, микробтық биомасса, ферментализат БВК, гидролизді ашытқы қолданылады.

Осы барлық компоненттер протеин және В дэрумендерінің қайнар көзі болып табылады.



Дэруменді минералды қосынды ретінде эртүрлі премикстерді қолдану ұсынылады (8 9-кесте).
8.9-кесте. Каналды жайынның жогары бағалы жемінің кұрамы


Компоненттері

Старт-ІС

Старт-2С

СП-1

СП-2

Балык салмагы, г '

0,1 дейін

0,1-ден 0,5

5 тен-500 жогары

5-тен- 500 жоғары

Ұн













Балык ұны

20

14

22

11

Етті- сүйек ұны

2

2

7

3

Бидай ұны

8

10

37

28

Өсімдік ұны

-

-

5

5

Ұнтакгалган бұршак

12

15

-

22

Күріш ұны

7,5

12,5

-

-

Шрот













Соя шроты

-

-

6

-

Күнбағыс шроты

-

-

6

15

Н-парафиндегі БВК

10

9

5

-

Ферментолизат БВК

10

9

-

-

Ашыткылар

-

-

-




Гидролизді

17

10

5

-

Этанолда

10

15

-

15

Жайынды қоректендіруде түйіршіктер мөлшеріне үлкен мэн беріледі, ол өсіріліп жатқан балықтардың көлеміне сай болуы тиіс. Тэжірибелер көрсеткендей жайындарды қоректендіруде балық массасы мен түйіршіктер мөлшері арасындағы байланысты ұстану керек(8.10-кесте).


8.10-кесте. Жайындарды қоректендіруде балық массасы мен түйіршіктер мөлшері арасындагы байланыс


Жайын массасы.г

Жайын массасы,г

Старттык азық

Өнімдік азық

0,2-ге дейін

0,3-0,5

5-15

2-3

0,2-1

0,5-1

15-50

3-4,5

1-2

1-1,5

50-200

4,5-6

2-5

1,5-2

200-ден көп

7-9

қысқарады, тәулігіне 1-2 рет тамақтандыру ұсынылады. Каналды жайынның үлкен жастагы тобын 23-33°С температурада өсірген тиімді. Ал бүл кездегі азыктандыру үлгісі тэулігіне келесідей болуы тиіс (8.11-кесте).


8.11-кесте. Жайынды азықтандыру үлгісі


Балық массасы, г

Тәуліктік мөлшер, дене салмағына, %

5-15

20-15

15-50

15-10

50-200

10-5

200-500 және жоғары

5-2


8.5 Бекіре балыктарын қоректендіру
Тауарлық бекіре тэрізділер - балық шаруашылығының жаңа дамып келе жатқан түрі. Қазіргі уақытта бекіре тэрізділердің ішінде Бестер балығын өсірудің болашағы зор деп есептеледі. Маман-дардың айтуы бойынша бестер азықтық заттары үшін жалпы сұранысқа ие, құрамы жем ретінде пайдаланады.

8.12-кестеде азықтағы қоректік заттардың ылғалдылығы 13-14% негізгі мөлшері көрсетілген.

8.12-кесте. Бестер үшін азықтағы негізгі коректік заттарыныц деңгейі, %


Қоректік затгар

Старттық азыктар

Азықгық жем

Балык массасы, г

0,1-ге

дейін


0,1-ден-3,0-ге дейін

3 тен жоғары

Шикі протеин

45-50

40-45

35-40

Шикімай

10-12

6-8

6-8

Шикі клетчатка

1-3

2-4

3-5

БЭВ

10-15

15-20

25-30

Қорытылған энергия

12-13

11-13

11-12

Лизин

2-2.2

1,9-2.1

1,7-2

Метионин

0,6-0,8

0,5-0,7

0,5-0,6

Триптофан

0.4-0,5

0.3-0,4

0,3-0,4

Каналды жайынды қоректендіруді тоғандарға өсіуге жіберілгеннен кейін 1-2 тәуліктен соң бастайды. Құрама жемнің тэуліктік мөлшері 0,1 г жас балықтар массасының 25-50 % дене салмағы тең келеді. Массасы 5 г-дық балықтарда дене салмағының 20-25 %-ын құрайды. Бұл кезде қоректендіру бассейндерде тәулік бойы жүргізіледі және эр бір сағат сайын, ал тоғандарда тәулігіне 4-6 рет. Каналды жайын шабақтары су температурасы 25-28°С болғанда белсенді өседі және оттегі мөлшері 6 мг/л-ден төмен болмауы тиіс. Су температурасы 21-21° С және қажетті мөлшерде болған жагдайда жайынның осы жылдықтары жақсы өседі. Температура 15°С-ден төмендегенде немесе 32°С-ден көтеріліп кеткен жағдайда рацион көрсеткіші дене массасына - 0,5-1,5 %

Бестердің азығы құрамында дэрумендер көп кездеседі. Балық фаршымен бестерді қоректендіруде зат алмасуы бұзылады, мұнымен азықтануы азайғанда және өсуі тоқтағанда ғана азықтандырады. Бұндай рационды ұзақ қолданган жағдайда балықтың өліміне апарады. Сондықтан паста тэрізді азықтарға азық ашытқысын 10-15% мөлшерінде жэне дәрумендер, премикстерді қосу қажет (8.13 жэне 8.14-кесте).
8.13-кесте. Бестерді коректендіруде балык массасынын түйіршіктер мен ұнтак мөлшері арасындағы байланыс


Балық массасы

Үнтақ мөлшері, мм

Балык массасы

Ұнтак мөлшері, мм

Старттык азық

Азыктык жем

0,2-дейін

0,4-0,6

3-10

1,5-2,5

0,2-1

0,6-1

10-30

3-3,5

1-3

1-1,5

30-60

3,5-4,5







50-ден жоғары

6-8


Каталог: ebook -> umkd
umkd -> Ќазаќстан республикасыныњ білім жєне ѓылым министірлігі
umkd -> Ќазаќстан Республикасы Білім жєне ѓылым министрлігі
umkd -> Бағдарламасы «Мектептегі атыс дайындығы»
umkd -> Семей мемлекеттік педагогикалыќ институты
umkd -> «Кәсіптік қазақ тілі» ПӘнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Ќазаќстан республикасыныѕ білім жјне єылым министірлігі
umkd -> Ќазаќстан республикасы
umkd -> «Инженерлік-технологиялыќ факультеттіњ»
umkd -> Ќазаќстан республикасыныњ білім жєне ѓылым министрлігі
umkd -> «Таңдап алған спорт түрінің техникалық, тактикалық және дене дайындығы» пәні бойынша


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет