Қазақ тiлі тест 2012 І нұсқа Әдеби тілдің формаларын көрсет


Ауыспалы мағынаны көрсетіңіз



жүктеу 0.62 Mb.
бет2/4
Дата04.03.2018
өлшемі0.62 Mb.
1   2   3   4

Ауыспалы мағынаны көрсетіңіз

а) Ана кісі кім? в) Апа қуанышымда шек жоқ

с) Бала анасының бетіне қарап жылады

д) Су анасы – бұлақ

е) Атау мұнда ана мен есен аман



  1. Диалект сөзді тап

а) сіріңке в) кітап с) оқушы

д) мұғалім е) дәрігер



  1. Омоним болатын сөзді көрсет

а) мектеп в) гимназия с) жақсылық

д) қою е) мұсылман



  1. Синоним болатын сөзді көрсет

а) бұлт, жаңбыр в) ағай, апай

с) ағаш, жапырақ д) шыны, әйнек

е) қарға, бүркіт


  1. Ауыспалы мағыналы сөзді көрсет

а) Аңшылар аңға шықты

в) Аңшы адамға ыңғайлы киім керек

с) Өлеңді қуып жүрген мен бір аңшы

д) Ол өзі аңшы мерген адам

е) Түлкі қуған аңшыдай


  1. Көнерген сөзді көрсет

а) компьютер в) несие с) грант

д) сәукеле е) университет



  1. «Ұрланды» деген сөзді сыпайы қалай айтуға болады?

а) сөзуар в) қолды болды

с) қолының сұғанағы бар

д) ала жібін аттасаң е) қосып айту


  1. Табуды көрсет

а) ұлыма, итқұс в) қасқыр

с) қыздар д) бүркіт е) қыран



  1. Синоним сөздерді көрсет

а) ай, күн в) қыз, жаз с) қой, қозы

д) кедей, жарды е) үй, есік



  1. «Бірге» сөзінің антонимін тап

а) алыс в) қоса с) жылдам

д) әрқашан е) бөлек



  1. «Жалығу» сөзінің синонимі

а) еріну в) зерігу с) көңілі қалу

д) қуану е) кешіру



  1. Тұрақты сөз тіркесін тап

а) кеспе көже в) тау салмағы

с) жаңбыр жауды д) ортаға шығу

е) таяқ жеу


  1. Омоним болатын сөз

а) орындық в) қара

с) адам д) гүл

е) кітап


  1. Мақалдардан антонимді тап

а) Өлімнен ұят күшті

в) Отан - оттан да ыстық

с) Оқу - инемен құдық қазғандай

д) Көз - қорқақ, қол - батыр

е) Батыр туса-ел ырысы,жаңбыр жауса-жер ырысы


  1. Лексикалық мағынасы бар сөзді көрсет

а) ғой,шырақ в) ар,нар с) ілк,сырт

д) бас, жә е) көс, бас



  1. «Жарақ» сөзінің мағынасы

а) қақ ортасынан жарылған ағаш

в) өте алыс жер

с) шайқаста киетін темір ауыт

д) шырақ сөзінің көне атауы

е) қысты киетін бас киім


  1. «Тіл» сөзі қай тіркесте ауыспалы мағынада тұр?

а) адамның тілі в) малдың тілі

с) баланың тілі с) сағат тілі

е) ана тілі


  1. «Айналайын қарағым

Бетіңе келмес қарағым» қай сөздер табыңыз. Мысалы:

а) омоним

в) антоним

с) көп мағыналы сөз

д) синоним

е) эвфелизм



VІІ нұсқа


  1. «Шелдену» сөзінің синонимі

а) бағасы в) тойыну с) халық

д) көпсіну е) далдайсу



  1. Құпия сөзінің антонимі

а) тақия в) сұрқия с) жария

д) қария е) дария



  1. Қазақтың әдет-ғұрпына байланысты табу сөзді табыңыз

а) ұлыма в) қарасам с) жасын

д) ылау е) бикеш



  1. «Қамбар ата», «Зеңгі баба», «Шопан ата» қай сөздер тобына мысал бола алады?

а) омоним в) табу с) эвфелизм

д) дисфелизм е) синоним



  1. «Ат ізін салмады» тіркестің мағынасы

а) балағаттады в) ұйықтамады

с) сөйлемеді д) келмеді

е) көрмеді


  1. Бір-біріне синоним болатын тұрақты тіркестерді көрсет

а) беті бүлк етпеді, бетінен от шықты

в) түн ұйқысын төрт бөлді, азар да безер болды

с) ит терісін бетіне қаптады, айы оңынан туды

д) көз ілмеді, көрер таңды көзбен атырды



  1. «Ұзын арқан, кең тұсау» фразеологизмінде антоним болатын тұрақты тіркесі қайсы?

а) ит өлген жер

в) көзі ашып – жұмғанша

с) аузынан сөзі, үстінен бөзі түсіп тұр

д) түйе үстінен сирақ үйіту

е) қас-қабағын аңду


  1. Мына мақал-мәтелді аяқтаңыз

«Батырға да ..... »

а) қару керек в) жүрек керек

с) тірек керек д) білек керек

е) жан керек



  1. «Ұжданы ақтың жолы ақ» деген мақалдағы ақ сөзі не мағынаны береді?

а) әдемі, сұлу в) жылы

с) өткір д) мейірімді

е) ашық, жарқын


  1. Тіл тиюге байланысты мақалды тап

а) Тіл тас жарады, тас жармаса, бас жарады

в) Қой аузынан шөп алмас

с) Аузымен орақ орады

д) Бала тілі – бал

е) Адамнан тілеме, Алладан тіле


  1. «Аға сұлтан», «наурыз», «сәуір» сөздері қандай сөздер

а) диалект в) көнерген сөз

с) жаңа сөз д) кәсіби сөз

е) кірме сөз


  1. «Шелпек» сөзінің мағынасы

а) киім атау в) жемістің бір түрі

с) нан тағамының түрі д) мал түрі

е) ыдыс-аяқтың көне атауы


  1. Жаңа сөзді нұсқаңыз

а) дернәсіл в) әдемі с) қазғұт

д) Алтай е) тұқым



  1. Үлескі, қызанақ сөзі қандай сөздер тобына жатады?

а) кәсіби сөздер в) жаңа сөздер

с) көнерген сөз д) кірме сөз

е) диалект


  1. Жалпылама лексиканы табыңыз

а) құдағи, ұшақ в) жоғары, тымақ

с) сүгірет, әйдік д) тамақ, үлкен

е) жебе, секер


  1. Су, ауа, тамақ, үй дегендер қандай сөз тобының мысалы:

а) термин сөздер в) диалект сөздер

с) жаңа сөздер д) көнерген сөздер

е) жалпылама лексика


  1. Әдеби тілдің негізгі қоры - ......

а) жалпылама лексика в) жаңа сөдер

с) диалект сөздер д) көнерген сөздер

е) терминдер


  1. Кірме сөздерді табыңыз

а) әдебиет, аң в) мәдениет, таң

с) торлаша, келулі д) әкім, алмас

е) ұжым, беремап


  1. Араб-парсы тілінен енген сөздер

а) мәдениет, әдебиет, ұжым

в) мектеп, ұлыс, сіріңке

с) тәрбие, емле, емтихан

д) Баянауыл, ұшақ, білім

е) телефон, нөкер, ұжым


  1. Монғол тілінен енген ел билеуге байланысты кірген сөздер

а) ұлыс, нөкер в) әлем, жарлық

с) ұшақ, болыс д) жасақ, аймақ, жарлық

е) сарбаз, нөкер, ұжым
VІІІ нұсқа


  1. Монғол тілінен енген жер-су аттары

а) Тарбағатай, Нұра, Қостанай

в) Бұхара, Нұра, Баянауыл

с) Ферғана, Нура, Алтай

д) Еділ, Есіл, Жайық

е) Зайсан, Қордай, Алтай


  1. Орыс тілінен енген сөздер

а) жәшік, бөтелке, бәтеңке

в) көлеңке, сіріңке, тәрелке

с) шәйнек, жай, сөмке

д) турба, құлып, кереует

е) сүлгі, кәмпть, тәтеңке


  1. Орыс тілінен енген, бірақ бүгінде ешқандай өзгеріске ұшырамай қолданылатын сөздер тобын көрсет

а) жәшік, бөтелке, бәтеңке

в) автомобиль, телеграф, телефон

с) сүлгі, кәмпит, бөлтеңке

д) ұжым, радио, газет

е) машина, телеграф, почта


  1. Қоғам, ұлыс, тәтеңке сөздер қай сөздер табына кіреді?

а) жаңа сөздер в) жалпылама лексика

с) көнерген сөздер д) кірме сөздер

е) диалектілер


  1. Ғұлама, ғибрат, бәтеңке сөздер қай сөздер тобына жатады?

а) орыс-алавян в) түрік

с) монғол д) араб

е) араб-парсы


  1. Диалект сөздерді нұсқаңыз

а) сым, жар, тұқым

в) торсық, құдағай, қорамса

с) баралы, бөрежақ, қом

д) нарық, әділдей, үгей

е) журнал, халық, ұлыма


  1. Нұсқау, бұйрық қай облыстың диалектісі?

а) орталық в) Орал с) ОҚО

д) СҚО е) БҚО



  1. «Торлама» диалектісінің әдеби баламасы

а) ас в) хлор с) қарбыз

д) қауын е) нан



  1. «Зілдей» диалектісінің әдеби баламасын көрсет

а) жеңіл в) үшкір с) тесіл

д) бүтін е) ауыр





  1. «Жар» диалект қай сөз табынан?

а) сын есім в) зат есім с) сан есім

д) етістік е) ешбірі дұрыс емес



  1. Үнтаспа, ғарыш сөздері қандай сөздер?

а) көнерген в) термин с) диалект

д) жаңа сөз е) жалпылама



  1. Лингвистика терминдері

а) дисфемизм, диалект в) дром, гидрат

с) диалект, доза д) лую, карта

е) эвфемизм, азан


  1. География терминдері

а) экскурсия, эпеватор в) глобус, экватор

с) грамм, система д) табу, квадрат

е) антоним, синоним


  1. Математика терминдерін нұсқа

а) коэффицент, гидрат в) азон, куб

с) квадрат, куб д) экватор, азон

е) километр, карта


  1. Химияға байланысты терминдер

а) дода, дром в) хлор, шырын

с) килограмм, вакуум д) азот, оттегі

е) гамма, хлор


  1. Көшкін, музарт, шың зерттеу терминдері қай салаға байланысты айтылады?

а) математика в) биология с) химия

д) тіл білімі е) география



  1. Сөз қалай жасалады?

а) тіл қосымшаларынан

в) жүйелі дыбыс қосындыларынан

с) дауысты дыбыстар тіркесінен

д) дауыссыз дыбыстар тіркесінен

е) буындар тіркесінен


  1. Дыбысталу дегеніміз - ....

а) сөздің ішкі мазмұны

в) сөздің дұрыс жазылу ережелері

с) сөздің сыртқы қабығы

д) сөздің дұрыс жазылу ережелері

е) айтылғандардың бәрі дұрыс


  1. Тура мағынада тұрған тіркесті тап

а) қара қарындаш в) қара жер с) қара сөз

д) қара жүрек е) қара дауыл



  1. Ауыспалы мағынада тұрған тіркесті тап

а) қоңыр сиыр в) қоңыр қаз с) қоңыр дауыс

д) қоңыр аю е) қоңыр жіп




ІХ нұсқа


  1. Ауыспалы мағынаның берілу жолдары

а) омоним, синоним, антоним

в) метафора, метонимия, синекдоха

с) проза, идиома, мақал-мәтел

д) қосымша, жалғау, жұрнақ

е) берілген жауаптың дұрысы жоқ


  1. Төмендегі мысалдардан көп мағыналы сөзді тап

а) Асан арамен ағаш аралады

в) Бригадир жұмыс басына шықты

с) Бүктелген қағазды жазу

д) Асан Гүлжанның шашына қарап қалыпты

е) Арық қой арықтан секіріп өте алмады


  1. Лексика нені зерттейді?

а) сөйлем мүшелерін в) сөз құрамын

с) сөз тіркесін д) тіл дыбыстарын

е) сөз мағынасын


  1. Көп мағыналы сөздердің омонимне айырмашылығы қандай?

а) Бір сөз табынан болып, мағына жағынан ұзақ болады

в) Бір сөйлем мүшесінің қызметін атқарады

с) Әр қайсысы әр сөз табынан болады

д) Дыбыстануында өзгешелік болады

е) Жауаптардың барлығы дұрыс


  1. Омонимі бар сөйлемді тап

а) Асық ойнауға асықты в) Күнде келіп ойнайды

с) Сан рет жүгі ауады, сан рет терін сауады

д) Жамал өле жейді е) Ат тұяғын тай басар


  1. Сақтық ұғымдағы мақал-мәтел қайсы?

а) Жақсының үйі мен түзі бірдей в) Ат тұяғын тай басар

с) Соқыр атқа қотыр ат үйір д) Мыңды айдаған бірді айдар

е) Оң көзіңе сол көзің қарауыл


  1. Синоним белгілерін ата

а) Сөздердің дыбыстарында өзгешелік болу керек

в) Сөздер бір ғана ұғымды білдіру керек

с) Сөздер бір ғана сөз табына қатысты болуы керек

д) Аталғандардың ешқайсысы дұрыс емес

е) Аталғандардың бәрі дұрыс


  1. Синонимдердің сөйлемдегі қызметі

а) тек бастауыш болады в) тек баяндауыш болады

с) бір ғана сөйлем мүшесінің қызметін атқарады

д) тек толықтауыш болады е) тек анықтауыш болады


  1. Күшті сөзінің синонимдік қатарын көрсет

а) салмақты, сабырлы, күшті, келбетті

в) сұлу, байсалды, ажарлы с) мықты, ұстамды, қайратты

д) қажырлы, әдемі, көркем

е) күшті, мықты, әлді, қарулы, қайратты



  1. Көзді ашып-жұмғанша тұрақты тіркесінің баламасы

а) лезде, сәтте, тез в) мақсат, мүдде

с) мол, көп д) қамығу, шаршау

е) әдейі, жорта


  1. «Жомарт» сөзінің антонимдік жұбы

а) сараң в) қатты с) жұмсақ

д) ақылды е) ақымақ



  1. Ауыру әлек салған соң

Уайымға түсесіз

Жаның тәтті болған соң

Ащы дәрі ішесіз

Антонимдік жұпты тап

а) Ауру – әлек в) Салған соң – болған соң

с) Түсесің – ішесің д) Ащы – тәтті

е) Уайым – дәрі



  1. «Шешек» ауруының атына байланысты табуды көрсет

а) қорасан в) топалаң с) ұлыма

д) итқұс е) жасыл



  1. Мейлі екі ноғайдың бірі өліп, бірі қалсын

Менің нем кетеді! – деді өзі (І.Жансүгіров)

Дисфемизмді тап

а) екі ноғай в) менің нем кетеді с) деді өзі

д) нем кетеді е) бірі өліп, бірі қалсын


  1. Лингвистика ғылымына байланысты терминдер

а) квадрат, куб в) амиак, азон с) глобус, карта

д) қосу, алу е) синоним, омоним, антоним



  1. Тіркестер арасынан еркін тіркесті тап

а) жүрегіңнің түгі бар в) жүрегі тас төбесіне шығу

с) су жүрек д) жүрегі соғу е) жүрек жұтқан



  1. Ауыспалы мағынаны көрсетіңіз

а) Патша заманында ел алым төлеген

в) Алымы мен бөлімі бөлшектің мүшелері деп аталады

с) Соқаның алымы аз болғандықтан жұмыс өнбейді

д) Заттай алым алындаы е) Алым-салықтың бір түрі



  1. Омоним болатын сөз қайсы?

а) тәрбие в) кемпір с) мін д) неге? е) бес-бестен

  1. Мақалдардан антонимдік қолданыстағы сөздерді тап

а) Аз сөйлесең де саз сөйле в) Ердің екі сөйлегені – өлгені

с) Әркімнің өзі шығар биігі бар д) Асыл –тастан, Ақыл – жастан

е) Адал еңбек елге жеткізер, арам қулық елден кеткіщер


  1. Антонимдік жауапты көрсет

а) үздік – создық в) ұялшақ – ұяң

с) ызақор – сотқар д) үстем – басым

е) жөндеу – бұзу
Х нұсқа


  1. Сөздің тура мағынасын табыңыз

а) су төмен қарай ақты

в) басшының ұйымдастыру қабілеті төмен

с) олар білімі жағынан Шоқаннан әлде қайда төмен

д) әйел затын төмен санады

е) оның түрі солғын, еңсесі төмен түскен


  1. Ауыспалы мағынада қолданылып тұрған сөзде табыңыз

а) техниканың тілі в) терең ау

с) есің ашық д) адамның мойны

е) адамның басы


  1. Бұл кісі қара сөзге жүйрік еді

Ауыспалы мағынаны тап

а) бұл в) қара сөз с) кісі д) жүйрік е) еді



  1. Ол бір оқыс сөйлейтін адам деген сөйлемдегі оқыс сойлейтін адам қандай тіркес?

а) дисфемизм в) омоним с) антоним

д) эвфемизм е) синоним



  1. Әй, сен шырақ, жақсы редактор болам десең, сыбырлақ сынға пысқырма! Оттай берсін!

Сөйлемнен дисфемизмдерді тап

а) Әй в) сен шырақ с) жақсы редактор

д) сыбырлақ сын е) пысқырма! Оттай берсін!


  1. «Құм қата» қандай мәндегі табу?

а) қауіпті жәндік атауы в) жақындық ағынасы

с) жылқыда болатын ауру аты

д) табиғат құбылысына байланысты атау

е) жыртқыш аң атауы



  1. Сөз қадірін білген халқымыз ел ішінен шыққан тума дарын шешендерді, ақылгөй қария, күміс көмей әнші – жыршыларды айрықша көтермелеген. Мысалдан тұрақты тіркесті тап

а) сөз қадірі в) білген халқыны

с) ел ішінен шыққан д) тума дария, күмей көмей

е) айрықша көтермелеген


  1. Парламент есігінің алдында оларды күмбірлеген екі күйме қарсы алды

Жаңа сөзді көрсет

а) есігінің в) Парламент с) оларды

д) күмбірлеген е) күйме


  1. Әдетте, обсерватория қала сыртында ауасы айрықша таза әрі тұйық таулы жерде орналасады.

Кірме сөзді ата

а) әдетте в) қала сыртында с) обсерватория

д) ауасы айрықша е) жаулы жер


  1. Грузиялық он бір жасар оқушы өзі ойлап тапқан теориясымен ұстаздарын таң қалдырыпты.

Кірме сөзді көрсет

а) Грузиялық в) он бір жасар с) оқушы

д) теориясымен е) ұстаздарын


  1. Колхозшылар жауынгерлерге арнап 20 пима, 15 пар мақталы сым береді.

Диалект сөзді көрсет

а) колхозшылар в) жауынгерлер с) арнап

д) бері е) сым


  1. Ал тамшылар формасы жағынан призма деп аталатын геометриялық фигураға жуықтау болады.

Мысалдағы форма, призма, геометриялық фигура дегендер қандай сөздер

а) термин в) көнерген с) жаңа сөз

д) архаизм е) диалект


  1. Қосарлы антоним қайсы?

а) некен-саяқ в) қараңғы-жарық

с) тез-тез д) орынды-орынсыз

е) ыза-ашу


  1. Тұрақты тіркесті тап

а) өмір бойы в) мауқым басу с) дәптерді қаптау

д) ас иесі е) бір сыпыра уақыт



  1. Омоним болатын сөзді көрсет

а) терезе в) илеу с) кітап

д) дәрігер е) кет



  1. Көнерген сөзі бар сөйлемді табыңыз

а) бақшада әңгелектер пісті

в) анасы қызына сәукеле тікті

с) Марат жаңа келді д) оның киімі әдемі

е) ер есімі – ел есінде



  1. Тура мағынада жұмсалып тұрған (сөйлем) тіркесті көрсет

а) шөлмектің мойны в) жапырақ нан

с) ағаш төсек д) көңілі анық

е) терең ой


  1. Тұрақты сөз тіркесін тап

а) жаз келді в) әке-шеше болу

с) тәртіпті оқушы д) араға от салу

е) киелі жер


  1. Фразеологизмді тап

а) тіс тазарту в) тісін қайрау

с) тісті жұлу д) тіс салу

е) тіс жуу


  1. Синоним сөздерді көрсет

а) сынау, зерттеу в) ұятсыз, көргенсіз

с) сағылу, сіресу д) үміт ету, күдер үзу

е) несібелі, ырысты

ХІ нұсқа


  1. Еркін сөз тіркесін тап

а) жүрек жұтқан в) жүрегіңнің түгі бар

с) жүрегі тас төбесіне шығу

д) жүрегі соғу е) тас жүрек


  1. Антоним сөздерді тап

а) ылғал-құрғақ в) мақыл-жарайды

с) ұзын, әләз д) шақ, дәл

е) ызғарлы-азық


  1. Ауыспалы мағынаны көрсетіңіз

а) Бақытын тауып, өмірі арайлап жүре берді

в) Ертеден қарсы алдым таң арайын

с) Көк жиек қызыл арай нұрға бөленді

д) Күн арайлап нұр ашты

е) Тау арайлап атқанша әдемі түс көр


  1. Заттық ұғымды білдіріп тұрған сөзді тап

а) он, жетеу в) сарт-сұрт, дүрс-дүрс

с) көз, көрік д) мен, алау

е) біз, сіз


  1. Тұрақты сөз тіркесі қатысқан сөйлемді тап

а) өз сөзіңдей қыл жеткізейін!

в) сол кақытта Ақбала кірді

с) Құдайменде үн-түнсіз түрегелді

д) қол қусырып қарап отырды

е) үйдегі кісілерді бастап тысқа шықты


  1. Синонимдерді тап

а) қиын, оңай в) жөндеу, бұзу с) қимыл, үнсіз

д) үскірік, айлық е) жерлес, елдес



  1. Антонимдік жұпты көрсет

а) алыстау-жақындау в) үскірік-ызғырық

с) зат-іс д) қимыл, үнсіз

е) өрім-өрім


  1. Антонимдік жұпты көрсет

а) дау-талас в) бүтіндеу, жамау

с) есею – өсу д) ұшал-теңіз

е) кішіпейіл-дөрекі


  1. Архзализмге жататын сөзді тап

а) жариялық в) баспасөз

с) көгілдір экран д) ең әдемі

е) тасаттық


  1. Омоним болатын сөз қайсы?

а) әдемі в) тасбақа

с) сарғыш д) арық

е) кезек


  1. Қазақ тілінде неше дауысты дыбыс бар?

а) 4 в) 10 с) 12 д) 6 е) 5

  1. Дауыстылар қандай түрлерге бөлінеді?

а) ұяң, жуан в) жуан, жіңішке

с) үнді, ұяң д) қатаң, жіңішке

е) ұяң, қатаң


  1. Жуан дауыстыларды табыңыз

а) о, а, ұ, ы, у в) ө, ү, і, ұ, ы

с) ы, ч, у, и, ө д) э, и, і, о, у

е) ө, і, ү, е, ұ


  1. Жіңішке дауыстыларды табыңыз

а) а, ө, э, и, ә в) ұ, а, о, ә, и

с) э, у, ұ, а, і д) е, и, у, ы, і

е) ә, ө, ү, е, і


  1. Тек жіңішке дауыстылардан тұратын сөзді көрсет

а) кітап, тамақ в) есіп, қанат

с) әкесі, шешесі д) дәрі, тұяқ

е) ешкім, тана


  1. Тек жуан дауыстылардан тұратын сөзді көрсет

а) қағаз, тышқан в) беру, жолығу

с) бүгін, мұғалім д) таза, әліппе

е) сүт, дыбыс


  1. Жақтың ашылу қалпына қарай дауыстылардың түрлері

а) жуан, жіңішке в) ашық, қысаң

с) қатаң, ұяң д) қысаң, қатаң

е) үнді, жіңішке


  1. Ашық дауыстылардан тұратын сөзді табыңыз

а) әдеп, жолдас, көлденең

в) мысық, есін, қасық

с) кітап, дәріхана, аялдама

д) сабақ, дыбыс, әріп

е) күліп, жарық, мектеп


  1. Қысаң дауыстылардан тұратын сөзді көрсет

а) қазақ в) орыс с) жұмсақ

д) түрік е) мәтін



  1. Ерін мен езудің қалпына қарай дауыстылар қандай түрге бөлінеді?

а) ашық, жуан в) ұяң, үнді

с) жуан, жіңішке д) ашық, қысаң

е) еріндік. езулік




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет