Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының қ аулыс ы



жүктеу 396.82 Kb.
Дата14.03.2018
өлшемі396.82 Kb.


Жоба
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының

қ а у л ы с ы


Алматы қ.

2012 жылғы ___ ____________

№ ___


Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын жүргізу ережесін бекіту туралы» 2001 жылғы 3 наурыздағы

58 қаулысына өзгерістер енгізу туралы






«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» 1995 жылғы


30 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын жүргізу тәртібін жетілдіру мақсатында Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын жүргізу ережесін бекіту туралы» (Мемлекеттік нормативтік құқықтық актілерді тіркеу тізілімінде № 1482 тіркелген) 2001 жылғы 3 наурыздағы № 58 қаулысына мынадай өзгерістер енгізілсін:

қаулыда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидаларын бекіту туралы»;

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«1. Қоса беріліп отырған Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидалары бекітілсін және Қазақстан Республикасының Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелген күннен бастап он төрт күн өткен соң қолданысқа енгiзiлсiн.»;

көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын жүргізу ережесінде:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидалары»;

1-бөлімде:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«1. Жалпы ережелер;

1-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«1-параграф. Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операциялар және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операциялар»;

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«1. Осы Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жасау тәртібін, сондай-ақ қолма-қол ақшаны, басқа да құндылықтарды сақтау мен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – Ұлттық Банк) лицензиясы бар екінші деңгейдегі банктерде, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда, олардың филиалдарында (бұдан әрі – банктер) касса тәртібінің сақталуына бақылауды қамтамасыз ету үшін қажетті талаптарды белгілейді.

Осы Ереженің нормалары қызметінің айрықша түрі қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру болып табылатын уәкілетті ұйымдарға қолданылмайды.»;

2-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«2-параграф. Қағидаларда пайдаланылатын ұғымдар»;

11-тармақтың бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

«11. Қағидаларда қолданылатын ұғымдар мынаны бiлдiредi:»;

2-бөлімде:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«2. Касса операциясын жүргiзу тәртiбi»;

3-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«1-параграф. Кiрiс кассаларында операция жүргiзу тәртiбi»;

12-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«12. Банктер осы тараудың 1 және 2-тараптарының талаптарын сақтауға мүмкіндік бермейтін бағдарламалық қамтамасыз ету мен технологияларды пайдалану кезінде кіріс және шығыс кассаларындағы операцияларды жүргізу тәртібі ішкі банктік рәсімдермен бекітілуі тиіс.»;

14-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«14. Банктер қолма-қол ақша жарнасына және кассалық кіріс ордеріне хабарландырудың нысандарын Қағидаларда және мемлекеттік органдардың өкілдерінен салықтарды және басқа да міндетті төлемдерді төлеуге, бюджетке түсетін салықтық емес және өзге де түсімдерге қолма-қол ақша қабылдаған кезде қолма-қол ақша жарнасына хабарландырудың нысанын (Қағидаларға


1-1-қосымша) қоспағанда, Ұлттық Банктің өзге де нормативтік құқықтық актілерінде көзделген барлық міндетті деректемелер сақталған жағдайда, сондай-ақ оларды бюджеттік және Кассалық қызмет көрсетуге арнап жасалған шартқа сәйкес басқа да шоттарға есептеу үшін мемлекеттік мекемелердің өкілдерінен қолма-қол ақша қабылдаған кезде (Қағидаларға 1-2-қосымша) дербес белгілейді.

Мемлекеттік органның өкілі бюджетке төленетін салықтарды және басқа да міндетті төлемдерді, салықтық емес және өзге де түсімдерді төлеуге қолма-қол ақша жарнасын енгізу кезінде сонымен бірге бюджеттік жіктеу коды бойынша төлемдер Тізілімін (Қағидаларға 2-1 қосымша) қоса ұсынады. Банк төлемдер тізілімі негізінде МТ 102 форматымен төлем хабарламасын қалыптастырады.

Басқа құндылықтарды кассаға қабылдау баланстан тыс ордерлермен ресімделеді.»;

19-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Кассир күмәндi ақша белгiлерiне касса меңгерушiсiнiң және клиенттiң көзiнше ақша белгiлерiн сараптауға қабылдау туралы екi дана етiп тiзiмдеме актiн (Қағидаларға 3-қосымша) жасайды, онда датасы, осы ақша белгiлерiн тапқан кассирдiң фамилиясы, клиенттiң атауы, банкноттардың құны, нөмiрi және сериялары, сондай-ақ ақша белгiлерiнiң төлеуге жарамайтындығының өзiне тән белгiлерi көрсетiледi. Актiге кассир, касса меңгерушiсi, бас бухгалтер немесе уәкілетті адам қол қояды және ол банктiң мөрiмен куәландырылады. Тiзiмдеме актiнiң бiрiншi данасы банкте қалады, екiншiсi клиентке берiледi. Жиналғанына қарай алынған күмәндi ақша белгiлерi iлеспе хатпен бiрге Ұлттық Банктiң тиiстi филиалына сараптауға жiберiледi. Бұл орайда Ұлттық Банктiң филиалына сараптауға күмәндi ақша белгiлерi ұлттық валютамен ғана жiберiледi, төлем жасауға күмән туғызатын шетел валютасындағы ақша белгілері мен төлем құжаттары Қағидалардың 221-тармағына сәйкес инкассоға қабылданады.»;

21-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«21. Жұмыс күнiнiң соңында кассалық кiрiс құжаттарының негiзiнде кассир (бухгалтер-кассир) бiр күнгi касса айналымы және құндылықтардың қалдығы туралы есеп беру анықтамасын жасайды (Қағидаларға 5-қосымша) және анықтамадағы соманы өзi iс жүзiнде қабылдаған ақша сомасымен салыстырып тексередi.»;

22, 23 және 24-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

«22. Жұмыс күнiнiң барысында қабылданған ақшаны кассир (бухгалтер-кассир) жинақтайды, орайды, оны анықтамамен және кiрiс құжаттарымен бiрге кассир берген және қабылдап алған ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қойып касса меңгерушiсiне (аға кассирге) тапсырады (осы Қағидаларға 6-қосымша).

23. Кiрiс кассасына түскен ақшаны жұмыс күнi барысында бiрнеше рет кассирдiң берген және қабылдап алған ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қою арқылы касса меңгерушiсiне (аға кассирге) тапсыруға болады (Қағидаларға 6-қосымша). Мұндай жағдайда ақшаны тапсырғанға дейiн кассир нақты қолдағы бар ақшаның қабылданған кiрiс құжаттары бойынша жалпы сомаға сәйкес келетiнiн тексеруi тиiс.

24. Құндылықтардың iс жүзiндегi бары мен есеп беру құжаттарындағы деректердiң арасында айырмашылық болған жағдайда кассир бұл туралы касса меңгерушiсiне (аға кассирге) мәлiмдейдi. Артықтығы немесе кемiстiгi анықталған жағдайда акт жасалады (Қағидаларға 7-қосымша), ал касса қызметкерi касса бөлiмшесiнiң бастығына түсiнiктеме жазып тапсырады.»;

4-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«2-параграф. Шығыс кассаларында операциялар жүргiзу тәртiбi»;

28-тармақта:

бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

«28. Шығыс операцияларын жасау үшiн касса меңгерушiсi кассирлерге есебi берiлетiн қолма-қол ақшаның қажеттi сомасын кассир қабылдаған және берген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қойғызып бередi (Қағидаларға 6-қосымша). Кассир толық және толық емес бумаларды жапсырылған белгiлерi бойынша түбiртегiне қарап тексерiп, ал толық емес түбiртектен немесе жеке беттен тұратын бумаларды бет бойынша санап қабылдап алады. Металл ақша этикеткалардағы, бумалардағы (қалташалардағы) жазу бойынша қабылданады.»;

үшінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

«Есебi берiлетiн қолма-қол ақшаның қажеттi сомасын кассирлерге бергеннен кейiн, касса меңгерушiсi операция кассасында қалған қолма-қол ақша сомасының бар екендiгiн тексеруге және оның қалдығы берiлген соманы ескергенде операциялық кассаның қолма-қол ақшасын және ұлттық валютадағы басқа да құндылықтарды (Қағидаларға 10-қосымша) есепке алу кiтабының күн басындағы есепшот бойынша деректерiне сәйкес келетiндiгiне көзiн жеткiзуге мiндеттi.»;

31-тармақтың бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

«31. Бұдан кейiн тексерушi бухгалтер (кассир) Қағидалардың
30-тармағында көрсетiлген iс-қимылдарды орындағаннан кейiн кассалық шығыс құжатын кассирге бередi, ол:»;

31-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«33. Клиент алған қолма-қол ақшаны касса бақылаушысының көзiнше кассаның алдында немесе қайта санау үшiн арнайы белгiленген жерде банкте өз қалауынша санап алуға қақысы бар. Касса бақылаушысының көзiнше санап алудың нәтижесiнде қолма-қол ақшаның жетпей (артылып) қалуы анықталған жағдайда, акт жасалады (осы Қағидаларға 7-қосымша). Банк жетпеген соманы клиентке сол күнi өтейдi. Банк шеккен шығынды ақшаны кем санаған касса қызметкерi өтейдi.»;

35-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«35. Кассир жұмыс аяғының соңында есебi берiлетiн қолма-қол ақша сомасын шығыс құжаттарының сомасымен және қалған ақшаның қалдығымен салыстырып тексередi, содан кейiн бiр күнгi касса айналымы және құндылықтар қалдығының есебiн жүргiзу анықтамасын жасайды (Қағидаларға 5-қосымша), соған қол қояды және сонда келтiрiлген касса айналымдарын тексерушi бухгалтердiң кассалық журналындағы жазбалармен салыстырып тексередi. Осыған орай салыстырып тексеру кассалық журналда кассирдiң және кассирдiң анықтамасында тексерушi бухгалтердiң қолымен ресiмделедi.

Нақты қолдағы қолма-қол ақша мен есеп беру құжаттарындағы деректердiң арасында айырмашылық болған жағдайда, кассир бұл туралы касса меңгерушiсiне мәлiмдейдi. Артылып қалғаны немесе жетпей қалғаны расталған жағдайда акт жасалады (осы Қағидаларға 7-қосымша), осыдан кейiн кассир касса бөлiмшесiнiң бастығына түсiнiктеме беруге тиiс. Қолма-қол ақшаның кемiстiгiн кассир сол күнi өтеуге тиiс. Жетiспеген қолма-қол ақша сомасын жабу мүмкiн болмаған жағдайда жетiспеген соманы өтеудiң мерзiмi мен тәртiбi банктiң iшкi активтерiнде реттеледi.

Шығыс операцияларын касса меңгерушiсi орындайтын банктерде бiр күнгi касса айналымы мен құндылықтар қалдығының есебiн жүргiзу анықтамасы жасалмайды, шығыс жөнiндегi барлық айналымдар бiр күнгi кассалық айналым туралы жиынтық анықтамаға енгiзiледi (Қағидаларға 11-қосымша).

Кiрiс және шығыс операцияларын бiр кассир орындағанда, бiр күнгi касса айналымы мен құндылықтар қалдығының есебiн жүргiзу анықтамасы жасалады (Қағидаларға 5-қосымша).»;

36-тармақта:

бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

«36. Кассир белгiленген тәртiппен жинастырылған қолма-қол ақшаның қалдығын және бiр күнгi кассалық кiрiс құжаттарын есеп жүргiзу анықтамасымен бiрге қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қол қойғызып (Қағидаларға 6-қосымша) касса меңгерушiсiне өткiзедi, ол есеп жүргiзу анықтамасын тексергеннен кейiн оған қол қойып, сол күнгi құжаттарға тiгуге жiбередi.»;

үшінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

«Аппарат ұстауға байланысты жалақыны немесе басқа төлемдердi төлеген кезде жұмыс күнiнiң аяғында банк қызметкерлерiне жалақы төлеу үшiн алынған, жалақыны және аванстың қалдығын беруге арналған төлем ведомосын кассир қапқа салады, қаптың аузы этикеткамен бiрге тiгiледi және шуда жiппен түйiнсiз және үзiксiз мықтап байланады. Этикеткада оралған күнi, салынған сомасы көрсетiледi және кассирдiң коды немесе оның аты жазылған мөртабаны және қолы қойылады. Шуда жiптiң шетi шешiлмейтiндей болып түйiледi және оған кассир пломба салады. Кассир аталған қапты қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына (Қағидаларға 6-қосымша) қол қойғызып баланстан тыс кiрiстiк ордердi ресiмдей отырып келесi жұмыс күнiнiң ертеңiне дейiн сақтау үшiн касса меңгерушiсiне бередi.»;

4-1-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«3-параграф. Банктердің өз клиенттеріне Ұлттық Банк филиалының орауындағы қолма-қол ақшаны беру ерекшеліктері»;

36-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«36-1. Ұлттық Банк филиалының кассасынан алынған қолма-қол ақшаны өз клиенттеріне беру үшін банк банктің осы үшін арнайы жабдықталған үй-жайында кассирдің қолма-қол ақша беруін сырттай бақылауды жүзеге асыру және клиенттердің қолма-қол ақшаны қайта есептеуін сырттай бақылауды жүзеге асыру үшін касса қызметкерлерінің ішінен (ерекше жағдайларда Қағидаларды білуіне алдын ала сынақ тапсырған экономистердің ішінен) бақылаушы (бақылаушылар) тағайындау туралы бұйрық шығарады.»;

36-2-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«36-2. Кассир Қағидаларда белгіленген тәртіппен Ұлттық Банк филиалы ораған қолма-қол ақшаны банк клиенттеріне беру үшін касса меңгерушісінен алып, алынған қолма-қол ақшаны клиенттерге банкноттарды толық және толық емес бумалармен немесе монеталарды қапшықтармен береді.»;

36-7-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«36-7. Қағидалардың 36-6 тармағында көзделген жағдайларда кассирдің клиентке қолма-қол ақшаны беруі (клиент кассирден қолма-қол ақшаны алған кезден бастап және оларды санауға арналған үй-жайда парақтап қайта санағанға дейін) банктің касса бақылаушысының қадағалауымен жүзеге асырылады.»;

36-8-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«36-8. Берілетін банкноталар бумаларындағы немесе монеталар салынған қапшықтардағы ақшаның жетіспеуін немесе артық шығуын анықтаған кезде банк кассирі, касса бақылаушысы және клиенті қол қоятын акт бес дана етіп жасалады (Қағидаларға 7-қосымша). Үш данасы Ұлттық Банктің филиалына жіберіледі, ал екі данасы банкте қалады.»;

36-10-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«36-10. Банк осы параграфтың талаптарын сақтамаған жағдайда Ұлттық Банк банктің банкноттардың немесе монеталардың жетіспеуі туралы өтінішін қанағаттандырмайды.»;

5-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«4-параграф. Қолма-қол ақшаны алдын ала дайындау тәртiбi»;

38-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«38. Клиенттерге беру үшiн қолма-қол ақшаны алдын ала дайындау мiндетi жүктелген кассир қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына қолын қойып, шығыс операцияларын жүзеге асыруға арналған қажеттi ақша сомасын касса меңгерушiсiнен алады. Кассир алған ақшаны қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабына жазып қояды (Қағидаларға 6-қосымша). Өзi қабылдап алған чектердiң, шығыс ордерi мен құжаттардың дұрыс ресiмделуiн тексередi, әрбiр құжат бойынша қолма-қол ақшаны (толық және толық емес бумаларды), банкноттардың түбiртектерiн, металл ақша салынған қапшықтарды (пакеттер мен тюбиктердi) бөлек дайындайды және ақшаны қапқа (қоржынға) салады. Қаптың аузы тiгiледi және шуда жiппен түйiнсiз және үзiксiз мықтап байланады, қапқа этикетка жапсырылады және пломба салынады.»;

42-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«42. Қолма-қол ақша салынған қапты (қоржынды) шығыс кассасының кассирi клиенттерге осы Қағидалардың 30 және 31-тармақтарына сәйкес берген кезде берiлетiн қаптардың (қоржындардың) пломбалары кесiлiп алынбайды.

Бөлiмшелер мен клиенттер пломба салынған қоржындарды чек бойынша касса құжаттары мен кiтаптарына қол қойғызып инкассаторлар арқылы бередi.»;

6-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«5-параграф. Кешкi кассада операция жүргiзу тәртiбi»;

48-тармақта:

екінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

«Саналған, жинақталған және кешкi кассаның кассирi тиiсiнше бумалар мен қапқа ораған банкноттар мен металл ақша, кiрiстiк касса құжаттары, касса журналы және мөр кешкi кассаның операциясы аяқталғаннан кейiн сейфте сақталады. Сейфтi кассир мен тексерушi жабады және ол қойма бөлмелерін, отқа жанбайтын сейфтер мен басқа да ақша қоймаларын ашуға, жабуға және мөр қойып жабуға рұқсат берілген адамдардың бақылау журналына (Қағидаларға 29-қосымша) қолын қойған, қойманы, жанбайтын сейфтер мен басқа да ақша қоймаларын ашуға, жабуға және мөрлеп жабуға рұқсаты бар адамдарға күзетке өткiзiледi.»;

бесінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

«Iс жүзiнде қабылданған қолма-қол ақша сомасы касса журналы мен кiрiс құжаттарының деректерiне сәйкес келмеген жағдайда, касса меңгерушiсi себептерiн анықтайды және бұл туралы акт (Қағидаларға 7-қосымша) жасайды.»;

50-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«50. Жинаушы инкассатор контролерге сенiмхатын, түскен ақша салынған қоржындардың (қаптардың) жүк құжатын (Қағидаларға 12-қосымша), валюталық және басқа құндылықтар салынған қоржындарды өткiзген кезде валюталық және басқа құндылықтар салынған қоржынның ведомосын (Қағидаларға 17-қосымша) және кассаға өткiзiлетiн қоржынға (қапқа) берiлген келу карточкасын (Қағидаларға 13-қосымша) көрсетедi.»;

51-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«51. Контролер жүк құжатындағы (жолдама ведомостағы) және келу карточкасындағы жазулардың сәйкес келуiн тексередi, инкассаторлардан қолма-қол ақшамен қабылданған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды (Қағидаларға 14-қосымша) есепке алу журналының екi данасына да көшiрме арқылы тiркейдi және тiркелуiне қарай жүк құжатын (жолдама ведомосты) кассирге бередi.»;

52-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«52. Осыдан кейiн контролер кассаға өткiзiлетiн қоржындардың санының инкассаторларға берiлген қоржындар (қаптар), келу карточкалары туралы анықтаманың мәлiметтерiне сәйкес келуiн тексередi (Қағидаларға 15-қосымша), содан кейiн келу карточкалары инкассаторларға қайтарылады.»;

53-тармақтың 4) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

«4) қабылданатын ақша түсiмiнiң жалпы сомасының ақшамен қабылданған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды есепке алу журналындағы (Қағидаларға 14-қосымша) жазбаларға және жүк құжаты (жолдама ведомостары) бойынша саналған жалпы жарияланған сомаға сәйкес болуын тексередi.»;

55-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«55. Кассир мен контролер инкассаторлардан қабылдап алған қоржындардың санын есептеп шығарады, оларды құндылықтарымен қабылданған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды есепке алу журналында көрсетiлген санмен салыстырып тексередi және сейфке салып қояды. Қоржындарды қабылдауға негiз болған құжаттар қолма-қол ақшамен және басқа құндылықтармен бiрге сақталады. Сейф екi кiлтпен жабылады, бiрi кассирде, екiншiсi контролерде болады, олар сейфтi мөрлерiмен мөрлеп жабады. Содан кейiн сейф Қағидалардың 49-тармағында көрсетiлген тәртiппен күзетке өткiзiледi.

Бүкiл маршрут бойынша қабылданған, қолма-қол ақша салынған қоржындардың (қаптардың) және бос қоржындардың жалпы саны жөнiнде кешкi касса қабылдаған қолма-қол ақша салынған қоржындардың (қаптардың) және бос қоржындар туралы анықтама жасалады (Қағидаларға 16-қосымша), ол қолма-қол ақша салынған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды есепке алу журналдардың бiрiншi даналарымен бiрге (Қағидаларға 14-қосымша) жеке папкада сақталады.

56-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«56. Маршруттан әкелiнген қолма-қол ақша салынған қоржындар (қаптар) кешкi касса жабылғаннан кейiн, қоржындарды (қаптарды) әкелiп берген инкассаторлардың жауапкершiлiгiнде арнайы бөлiнген сейфтерде сақталады.»;

58-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«58. Банктiң бұйрығы бойынша басшы құндылықтар салынған қоржынды қабылдау мiндетiн бiр касса қызметкерiне жүктей алады. Бұл жағдайда кассир өз мiндеттерiне қоса Қағидалардың 52, 53, 55-тармақтарында баяндалған талаптарды орындайды.»;

59-тармақтың бесінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Сейф күзетке өткiзiледi. Күзет шартында кешкi кассаның қызметкерлерi күзетке кешке өткiзген сейфтi күзеттен таңертең құндылықтардың сақталуына жауап беретiн, Қағидалардың 49-тармағында баяндалған тәртiппен қолма-қол ақшаны қабылдап алуды жүзеге асыратын адамдар қабылдап алады деп ескертiлген.»;

7-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«Параграф 6. Порядок работы кассы пересчета»;

61-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«61. Қайта санау кассасының контролер-кассирi кешкi кассаның кассирiнен және контролерiнен қолма-қол ақша салынған қоржындарды және олардың жүк құжаттарын кешкi касса қолма-қол ақшасымен қабылдап алған қоржындар (қаптар) және бос қоржындар туралы анықтамаға қол қойып (Қағидаларға 16-қосымша), қолма-қол ақшасымен қабылдап алынған қоржындарды (қаптарды) және бос қоржындарды немесе қаптардың жүк құжаттарын (Қағидаларға 14-қосымша) есепке алу журналы бойынша қабылдап алады.»;

62-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«62. Контролер-кассир жұмыс күнi бойы қолма-қол ақша салынған қоржындарды қайта санау үшiн металл шкафта сақтайды. Контролер-кассир қайта санау кассасының әрбiр кассирiне қайта санау үшiн бiр-бiр қоржыннан бередi, берерде оның нөмiрiн қолма-қол ақшаны қайта санау жөнiндегi тексеру ведомосына (Қағидаларға 18-қосымша) жазып қояды.»;

63-тармақтың бесінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Ұлттық және шетел валютасының төлемге жарамсыз және күмәнды банкноталары мен монеталары акт-тізімдемеде тіркеледі (Қағидаларға 3-қосымша), онда клиенттің атауы, валютаның атауы, банкноталардың (монетаның) құны, олардың нөмірі мен сериясы, жалпы сомасы, өзіне тән төлемге жарамсыздық белгілері көрсетіледі және касса бөлімшесінің басшысына беріледі. Ұлттық валютаның алынған төлемге жарамсыз және күмәнды ақша белгілері Ұлттық Банк филиалына сараптамаға жіберіледі. Төлемге жарамдылығы күмән тудыратын шетел валютасындағы ақша белгілерімен және төлем құжаттарымен жұмыс Қағидалардың 221-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.»;

8-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«7- параграф. Операция кассасының операциялық күндi аяқтау тәртiбi»;

68-тармақтың екінші және үшінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын:

«Кейiннен касса меңгерушiсi операция кассасы кассирлерiнiң есеп жүргiзу анықтамалары және қабылданған қолма-қол ақша сомасы туралы журналдардағы қайта санау кассасы мен кешкi кассаның жазбалары негiзiнде, сондай-ақ ақшасын өзi жеке қабылдап алған немесе өзiне берiлген құжаттар бойынша бiр күнгi касса айналымы туралы жиынтық анықтама жасайды (Қағидаларға 11-қосымша) және оның қорытындысын бухгалтерлiк есептiң мәлiметтерiмен салыстырып тексередi. Бухгалтерия қызметкерi бiр күнгi касса айналымы туралы жиынтық анықтамаға қол қойып, салыстырып тексерудi куәландырады, жиынтық анықтама кассирлердiң бiр күнгi касса айналымы туралы есеп жүргiзу анықтамаларымен және құндылықтың қалдықтарымен бiрге (Қағидаларға 5-қосымша) сол күнгi касса құжаттарында сақталады.

Бiр күнгi касса айналымдарын тексергеннен кейiн, касса меңгерушiсi операциялық кассаның қолма-қол ақшасын және басқа құндылықтарды есепке алу кiтабына кiрiс пен шығыстың жалпы сомасын жазады және соған кассаның қалдығын, сондай-ақ келесi күннiң басындағы басқа құндылықтардың қалдығын шығарады (Қағидаларға 10, 37, 38-қосымшалар), оларды құндылықтарды сақтауға жауап беретiн лауазымды адамдардың қолымен куәландырады.»;

69-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«69. Кассада қалған қолма-қол ақшаның қалдығы мен бухгалтерлiк есептiң мәлiметтерiнiң арасында айырмашылық болған жағдайда, касса меңгерушiсi бұл туралы тез арада айырмашылықтың себебiн анықтау мақсатымен шара қолдану үшiн банк басшысына, бас бухгалтерге және касса бөлiмiнiң бастығына хабарлайды. Артық немесе кем шыққандығы расқа шықса, акт жасалады (Қағидаларға 7-қосымша).»;

9-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«8-параграф. Касса құжаттарын ресiмдеу тәртiбi»;

76-тармақтың төртінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Касса құжаттары салынған папкаға банктiң кiрiс және шығыс құжаттары тiгiледi. Касса құжаттары салынған папканың титулдық бетi Қағидаларға 19-қосымшаның деректемелерiне сәйкес ресiмделедi.»;

77-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Жұмыс көлемi шағын болғанда касса құжаттарын бiр күнтiзбелiк айдан аспайтын мерзiмде бiрақ бiрнеше жұмыс күнi iшiнде брошюралауға рұқсат берiледi, сонда әрбiр жұмыс күнiнiң құжатына титулдық бет жабыстырылады (Қағидаларға 19-қосымша).»;

10-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«9-параграф. Қолма-қол ақшамен жұмысты ұйымдастыру тәртiбi»;

11-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«10-параграф. Қолма-қол ақшаны жинақтау және орау тәртiбi»;

82-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«82. Барлық банктерде қолма-қол ақшаны өңдеудiң, жинақтаудың және ораудың осы Қағидаларда белгiленген бiрыңғай тәртiбi қолданылады.»;

85-тармақтың алтыншы бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Тексеру үшiн қайта санауға iлiккен қолма-қол ақша Қағидалардың


85-тармағына сәйкес оралады, сонымен бiрге бандерольдерге және жоғарғы жапсырмаларға қосымша «қайта есептеу» мөртабаны қойылады.»;

12-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«11-параграф. Касса қызметкерлерiнiң құндылықтарды бiр-бiрiне беру тәртiбi»;

87-тармақтың алтыншы бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«87. Касса меңгерушiсi жұмыс күнi алдында қабылдау және беру (құндылықтарды) есебi кiтабына қол қойғызып, кассирлерге қолма-қол ақша бередi және жауапты орындаушылардың есебiне (Қағидаларға 20-қосымша) берiлген қатаң есептегi қажеттi бланкiлердi күнi бойы операциялар жасауға қатаң есептегi бланкiлер есебi кiтабына қол қойғызып бередi.»;

89-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«89. Толық және толық емес бумаларды, сондай-ақ банкноттардың толық емес түбiршектерiнен тұратын бумаларды касса меңгерушiсi бiр-бiрлеп қайта санамай түбiршектер бойынша тексерiп, жапсырмадағы мақсатына қарай қабылдап алады, ал толық және толық емес қапшықтарды (қалташаларды, тюбиктердi) олардың ораулары осы тараудың 10-параграфына талаптарына сәйкес келген жағдайда жапсырмадағы мақсаты бойынша қабылдап алады.»;

3-бөлімде:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«3. Автоматтандырылған жүйенi қолдана отырып клиенттерге касса арқылы қызмет көрсету»;

13-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«1-параграф. Банк кассаларының клиенттерге қызмет көрсетуi»;

14-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«2-параграф. Төлем карточкаларын қолдану арқылы кiрiс-шығыс операцияларын орындау тәртiбi»;

15-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«3-параграф. Банкоматтармен жұмыс iстеуді ұйымдастыру және тәртiбi»;

121-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Банктер банкоматтарға қолма-қол ақша салу немесе инкассациялау бойынша осы Қағидалардың талаптарын сақтауға мүмкіндік бермейтін бағдарламалық қамтамасыз ету мен технологиялар пайдаланған жағдайда, аталған операцияларды жүргiзу тәртiбi банктiң iшкi қағидаларымен бекiтiледі.»;

123-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Банкоматтармен жүргiзiлетiн операцияларды есептеу үшiн банкоматтарды салу және алу операциялары есебiнiң кiтабы жүргiзiледi (Қағидаларға 22-қосымша). Бұл кiтапты жүргiзу жөнiндегi жауапкершiлiк касса меңгерушiсiне немесе банк басшысының бұйрығымен арнайы тағайындалған лауазымды тұлғаға жүктеледi. Ол номерленген, тiгiлiп, банк (банк филиалы) басшысы мен бас бухгалтердiң қолы қойылған және банктiң мөрiмен куәландырылған болуы керек.»;

124 және 125-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

«124. Касса меңгерушiсiне немесе банк басшысының бұйрығымен арнайы тағайындалған лауазымды тұлғаға сейф кiлттерiнiң бiр жиынтығы және банкноттарды басқару модулiнiң кiлттерi бекiтiлiп берiледi. Сейф кiлттерi және банкноттарды басқару модулiнiң кiлттерi, қызметкерлердiң банкоматты пайдалануға рұқсат карточкалары, сондай-ақ банкоматтарға ақша салу және алу операциялары есебiнiң кiтабы касса меңгерушiсiнiң сейфiнде сақталады.

Банкомат кiлттерiнiң түпнұсқасы және көшiрмелерi осы Қағидалар талаптарына сәйкес банк қауiпсiздiгi қызметiнде немесе қоймада сақталады. Құлыптың құпия кодын ауыстыруға мүмкiндiк беретiн кiлт iстен шыққанда банк қауiпсiздiгi қызметiне (банкомат құлпының құпия кодын ауыстыруға жауапты қызметкерге) берiледi.

Кiлттер осы Қағидалардың талаптарына сәйкес тiркелуi тиiс. Қызметкерлер арасында бiр-бiрiне кiлт беру тәртiбi банк басшысының жазбаша нұсқауымен белгiленедi.

125. Банкоматты қолма-қол ақшамен нығайту оларға деген сұранысқа байланысты жүргiзiледi. Кассир қолма-қол ақшаның банкоматқа қажеттi лимит шегiнде белгiленген, кассетке салу үшiн арнайы соманы осы Қағидаларда белгiленген тәртiппен касса меңгерушiсiнен сұратады. Кассетке ақша салу, сондай-ақ оларды кассеттен алу касса үй-жайында жүргiзiледi. Қабылданған ақшаны кассир купюр бойынша қайта санап шығады, кассеттi кiлтпен жабады және пломбы салады.

Кассетаға банктiң атауы, банкомат номерлерi, купюрлердiң номиналы және саны, салынған ақшаның сомасы, күнi, кассирдiң қолы және жеке мөртабаны көрсетiлген этикетка жапсырылады. Кассеттi толтырғаннан кейiн кассир банкоматтың тұрған жерiн, банкоматтан алынуға және банк кассасына жеткiзiлуге тиiстi кассет номерiн, банкоматқа қойылуға тиiстi кассет номерiн көрсете отырып инкассаторға жүру бағыты парағын (Қағидаларға 23-қосымша) ресiмдейдi және оның жұмысын инициалдауға қажеттi ақпарат ұсынады. Инкассаторларға келесі күні беру үшін алдын ала дайындалған, қолма-қол ақша салынған касеталар қоймада қолма-қол ақшадан бөлек сақталуы тиіс.»;

129-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«129. Мезгiл-мезгiл, айына кем дегенде бiр рет, банкоматқа ақша толтырылып тұрады. Инкассатор алынған кассетпен бiрге банкоматтың баспа қондырғысынан (банкоматтың операциялар журналы) алынған қағаз таспаны кассаға жеткiзедi. Алынған кассеттегi қолма-қол ақша сомасын банкомат есепшотындағы сома қалдығымен салыстырады және қолма-қол ақша қалдығын Қағидалардың 128-тармағында көрсетiлген тәртiппен кассаға салады. Ақша қалдықтары арасында алшақтық байқалған жағдайда тиiстi акт жасалып, оған касса меңгерушiсi, кассир және техникалық қызметкер қол қояды, сонымен бiрге банкоматты басқару жүйесi берген мәлiметтер және банкомат операциялары журналынан мәліметтер пайдаланылады, қалдықтардың сәйкес келмеу себептерi анықталады.»;

15-1-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«4-параграф. Автоматтандырылған кассамен жұмысты ұйымдастыру және тәртібі»;

132-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«132-1. Банктер және ұлттық почта операторы кассалық операцияларды осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен жүргізген кезде автоматтандырылған касса қолданылуы мүмкін.»;

132-2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«132-2. Автоматтандырылған кассамен жұмыс тәртібі, қолма-қол ақшаны толықтыру және инкассациялау, техникалық қызмет көрсету осы тараудың
3-параграфына сәйкес жүзеге асырылады.

Кассалық операцияларды автоматтандырудың ішкі банктік жүйелерінде автоматтандырылған кассаны қолданған кезде кассалық операцияларды осы Қағидаларда көзделмеген ұйымдастыру тәртібі банктің ішкі ережесімен анықталады.»;

5-бөлім алып тасталсын;

6-бөлім:


тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«6. Валюталық құндылықтармен жұмыс жүргiзу ерекшеліктері»;

22-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«1-параграф. Банк кассаларының валюталық құндылықтарды қабылдауы (беруi)»;

186-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«186. Банктер осы параграфтың талаптарын сақтауға мүмкiндiк бермейтiн бағдарламалық қамтамасыз ету мен технологияларды пайдаланған кезде банк кассаларының валюталық құндылықтарды қабылдау және өткiзу жөнiндегi операцияларды жасау тәртiбi банктiң iшкi актiлерімен бекiтiледі.»;

188-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«188. Операцияларды жүзеге асыру үшiн касса меңгерушiсі кассирлерге қабылданған және берiлген құндылықтар есебiн жүргiзу кiтабына қол қойғыза отырып қоймадан валюталық құндылықтарды береді (Қағидаларға 33-қосымша). Мұндайда чемодандар (инкассатор қоржыны қапшықтар және тағы басқалар) орын саны бойынша берiледi.»;

192-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«192. Кассирлер арасында валюталық құндылықтар өткiзу қабылданған және берiлген құндылықтардың есебiн жүргiзу кiтабы бойынша (Қағидаларға 32-қосымша) немесе қабылданған және берiлген құндылықтардың бақылау парағы бойынша (Қағидаларға 34-қосымша) жүзеге асыруға болады.»;

193 және 194-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

«193. Кассир жұмыс күнi аяқталған соң касса құжаттары бойынша құндылықтардың әрбiр атауы бойынша кiрiс (шығыс) сомасын есептейдi, бiр күн iшiндегi касса айналысы және қалған құндылықтар туралы есеп беру анықтамасын толтырады (Қағидаларға 5-қосымша), анықтамада көрсетiлген қалған құндылықтарды нақты бар құндылықтармен алдын ала салыстырып тексергеннен кейiн оған қол қояды.

Дәл осындай есеп беру анықтамасын жұмыс күнi ұзартылған кассалардың кассирлерi де жасайтын болады.

194. Кассир жұмыс күнi iшiнде қабылданған валюталық құндылықтарды жинақтап, осы Қағидалардың 84, 85, 206-тармақтарында айтылған тәртiппен жинақтап, орайды және есеп беру анықтамасымен, кiрiс (шығыс) құжаттарымен бiрге касса меңгерушiсiне (арнайы бөлiнген кассирге) өткiзедi.»;

195-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Касса меңгерушiсiне құндылықтарды Қағидалардың 211-тармағында көзделген тәртiппен жинақталған түрде чемоданмен (арбамен, инкассатор қоржындарымен немесе қапшықтармен) өткiзген кезде есеп беру анықтамасы екi дана етiп жасалады, оның бiреуi өткiзiлетiн құндылықтарға ярлык ретiнде пайдаланылады.»;

196-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«196. Кiрiс және шығыс операцияларын касса меңгерушiсi орындайтын банктерде есеп беру анықтамасы жасалмайды, ал касса айналысы бiр күн iшiндегi касса айналысы туралы жиынтық есепке енгiзiледi (Қағидаларға 11-қосымша).»;

23-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«2-параграф. Қайта санау кассасының валюталық құндылықтар салынған инкассатор қоржындарын қайта санау тәртiбi»;

198-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«198. Бақылаушы қайта санау үшiн кассирге бiр қоржыннан (жөнелтiмнен) ғана беретiн болады, қабылданған және берiлген құндылықтарды (Қағидаларға 34-қосымша), берiлген қоржынның номерiн және кассирдiң аты-жөнiн өзiнiң бақылау парағына алдын ала жазып алады. Кассир қоржынды алғаннан кейiн оны өзiнiң бақылау парағына тiркейдi.»;

199-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«199. Қоржындарды ашу және қайта санау Қағидалардың 2-тарауының 6-параграфында белгіленген тәртiппен жүзеге асырылады.»;

24-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«3-параграф. Қолма-қол шетел валютасын және шетел валютасындағы төлем құжаттарын өңдеу, жинақтау және орау тәртiбi»;

210-тармақтың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Бiр қапшыққа могнета салудың ең жоғары сомасын касса меңгерушiсi анықтайды, бiрақ ол салмағы жағынан алғанда 7 (жеті) килограмнан аспауға тиiс.»;

25-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«4-параграф. Валюталық құндылықтарды қабылдау тәртiбi»;

213-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Байланыс кәсiпорнынан валюталық құндылықтар салынған жөнелтiмдi алу үшiн банк инкассаторға (кассирге) бiр жолғы сенiмхат бередi. Корреспондент банктерден авиакомпания арқылы келген валюталық құндылықтар салынған жөнелтiмдердi (қапшықтарды) алу үшiн инкассаторға сенiмхат берiледi (Қағидаларға 31-қосымша).»;

214-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«214. Орауы бөлiнген немесе басқа да ақаулары бар валюталық құндылықтар салынған жөнелтiмдi қабылдау Қағидалардың 57-тармағында көрсетiлген тәртiппен жүзеге асырылады.»;

216-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«216. Құндылықтарды сақтауға жауапты адамдар валюталық құндылықтар салынған инкассатор қоржындарын Қағидалардың 54-тармағында көрсетiлген тәртiппен қабылдайды, ал валюталық құндылықтар салынған қапшықтарды қабылдағанда олардың жапсырмаларының бар-жоғын және дұрыс ресiмделуiн, сондай-ақ жапсырмада көрсетiлген соманың iлеспе құжаттардағы мәлiметтермен сәйкестiгiн қосымша тексередi.»;

217-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«217. Кассирлер банктiң айырбастау пункттерiнен және клиенттерiнен жұмыс күнi iшiнде валюталық құндылықтар салынған инкассатор қоржындарын қабылдаған жағдайда, қабылданған ақша салынған қоржындарды (қапшықтарды) және бос қоржындарды есепке алу журналын екi дана етiп толтырады (Қағидаларға 14-қосымша) онда айырбастау пункттерiнiң қызметкерлерi тiкелей жеткiзген валюталық құндылықтар салынған қабылданған инкассатор қоржындары есепке алынады.»;

26-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«5-параграф. Түпнұсқалығына және төлемге жарамдылығына күмән туғызатын шетел валютасындағы қолма-қол ақшамен және төлем құжаттарымен жұмыс жүргiзу тәртiбi»;

221-тармақта:

бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

«221. Төлем жасауға күмән туғызатын шетел валютасындағы банкноттар мен төлем құжаттары, сондай-ақ төлем жасалмайтын және айналымға жарамсыз шетел валютасындағы банкноттар клиенттерден инкассоға қабылдануы мүмкiн. Мұндай жағдайда клиент өтiнiш толтырады (Қағидаларға 35-қосымша), онда валютаның (төлем құжатының) атауы, банкноттар мен төлем құжаттарының деректемелерi, олардың құны, жалпы сомасы және төлем құжаттарын кiм және қашан бергенi көрсетiледi.»;

төртінші және бесінші бөліктер мынадай редакцияда жазылсын:

«Банкноттардың (төлем құжаттарының) корреспонденттерден инкассоға қабылданғаны туралы қорытынды алу жөнiнде банк клиентке хабарлама жiбередi (Қағидаларға 36-қосымша).

Клиенттерден инкассоға қабылданған банкноттар мен төлем құжаттары үшiн өтелуге тиiстi сома қолма-қол шетел валютасымен немесе ұлттық валютамен не оны клиенттiң ұсынған квитанциясы негiзiнде клиенттiң өтiнiшiне сәйкес (Қағидаларға 36-қосымша) клиенттiң банктiк есепшотына шетел валютасымен немесе ұлттық валютамен есептей отырып төленедi. Егер клиент Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген шағым-талап мерзiмi өтiп кетуi бойынша өтелген соманы алмаса, онда өтеу сомасы Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес нотариалды кеңсенiң депозитiне есептеледi, ал осы құндылықтар жөнiндегi барлық материалдар сол күнi бақылаудан алынып, күн құжатына тiгiледi.»;

27-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«6-параграф. Операция кассасын қорытындылау тәртiбi»;

223 және 224-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

«223. Касса меңгерушiсi (арнайы бөлiнген кассир) валюталық құндылықтары, кассирлерден есептiк анықтамаларды және құжаттарды қабылдап, есептiк анықтамалардағы қалдықтарды шығарудың дұрыстығын, бақылау парақтарының, қабылданған және берiлген құндылықтардың есебiн жүргiзу кiтабының дұрыс толтырылуын тексередi, бiр күн iшiндегi касса айналымы жөнiнде жиынтық анықтама жасайды (Қағидаларға 11-қосымша), оны бухгалтерлiк есептегi мәлiметтермен салыстырып тексередi, сонымен қатар салыстырып тексеру нәтижелерi қол қойылып ресiмделедi.

Касса меңгерушiсi бiр күн iшiндегi касса айналымы туралы жиынтық анықтаманы жасағаннан кейiн тиiстi кiтаптардағы валюталық құндылықтардың қалдығын шығарады (Қағидаларға 10, 37, 38-қосымшалар).

224. Операция кассасының мәлiметтерiнде анықталған нақты бар валюталық құндылықтардың және есептiк құжаттардың арасында алшақтық болған жағдайда, касса меңгерушiсi бұл жөнiнде бөлiмше кассасының басшысына мәлiмдейдi. Артық екендiгі немесе жетпейтiндiгi расталған жағдайда акт жасалады (Қағидаларға 7-қосымша), сонымен қатар касса меңгерушiсi банк (филиал) басшысына түсiнiктеме бередi.»;

225-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«225. Бiр күнгi касса құжаттары Қағидалардың 2-тарауының 8-параграфында белгіленген тәртiппен жасалады. Жұмыс мерзiмi ұзартылған кассалардың және айырбастау пункттерiнiң касса құжаттары жеке жасалады.»;

28-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«7-параграф. Валюталық құндылықтарды сақтау тәртібі»;

228-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«228. Жалпы қойманы ашу және жабу Қағидалардың 8-тарауында белгіленген тәртiпке сәйкес жүзеге асырылады.»;

29-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«8-параграф. Валюталық құндылықтарға ревизия жүргiзу»;

229-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«229. Касса қызметкерлерi өз жауапкершiлiгiне алған кассалардағы және бiрiнен бiрiне өтетiн аванс қалдығы бар аванс дайындау кассаларындағы, сондай-ақ айырбастау пункттерiндегi валюталық құндылықтарға ревизия жүргiзу Қағидалардың 9-тарауында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.»;

230-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«230. Айырбастау пункттерiне және банк кассаларына жүргiзiлген ревизия туралы акт жасалады (Қағидаларға 39-қосымша).»;

30-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«9-параграф. Валюталық құндылықтардың сақталуы үшін жауапкершiлiк»;

31-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«10-параграф. Валюталық құндылықтардың аванстарын дайындау және айырбастау пункттерiне жеткiзу тәртiбi»;

232-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«232. Банктердiң айырбастау пункттерi мен кассалары аванс әзiрлеу жөнiндегi кiдiрiссiз жұмысты демалыс және мереке күндерi де атқаруы үшiн касса бөлiмшесiнiң басшысы (арнайы бөлiнген қызметкер) жұмыс күнi қарсаңында кiрiс ордерлерi мен жолдама ведомостерiн жасау үшiн бухгалтерия қызметкерлерiне валюталық құндылықтар беруiне аванстық тапсырыс бередi (Қағидаларға 40-қосымша).»;

234-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«234. Кассирлер авансты даярлау үшiн касса меңгерушiсiнен касса меңгерушiсiнiң қабылданған өткiзiлген құндылықтар есебiн жүргiзу кiтабына (Қағидаларға 32-қосымша) қол қойып, егер олар даярлаған аванстар сол күнi касса меңгерушiсiне қайтарылатын болса, қажеттi құндылықтарды алады. Егер даярланған аванстар салынған қоржындар сол күнi касса меңгерушiсiне қайтарылмай, кассир оны банктiң (филиалдың) жалпы қоймасындағы арнайы бөлiнген сейфте (бөлек сейфте) сақтаса немесе кешкi кассаға өткiзсе, қолма-қол ақша кассирге шығыс ордерiне қол қойғыза отырып берiлетiн болады.»;

239-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Аванс салынған қоржындарды қабылдағанда және қайта санаған кезде анықталған артық немесе жетпеген ақша жолдама ведомосiне екi дана етiп актiмен ресiмделедi (Қағидаларға 17-қосымша).»;

32-тарауда:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«11-параграф. Айырбастау пункттерiндегi касса жұмысының тәртiбi»;

244-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«244. Шетел валютасын және шетел валютасындағы төлем құжаттарын инкассоға қабылдау бойынша операциялар клиенттiң өтiнiшi негiзiнде (Қағидаларға 35-қосымша) оған квитанция беру арқылы (Қағидаларға 41-қосымша) жүзеге асырылады.»;

245-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«245. Айырбастау пунктiнiң қызметкерi жұмыс күнi аяқталғаннан кейiн касса айналымы және құндылықтар қалдығы туралы анықтамасын жасайды (Қағидаларға 5-қосымша), валюталық құндылықтарды есептейдi, оларды касса аппаратының немесе компьютердiң есеп жүргiзу құжаттарының мәлiметтерiмен сәйкестiгiн салыстырып тексередi және құндылықтар салынған инкассатор қоржынының әрқайсысына үш дана етiп жолдама ведомостерiн жасайды.»;

249-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«249. Инкассаторлар банкке валюталық құндылықтар салынған қоржындарды Қағидалардың 2-тарауының 5-параграфынада белгіленген тәртiппен бередi.»;

8-бөлімде:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«8. Ақшаны және басқа құндылықтарды сақтау»;

41-тараудың тақырыбы алып тасталсын;

301-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«301. Құндылықтар қоймасында осы тараудың 300-тармағында көрсетiлмеген құжаттар мен заттарды сақтауға жол берілмейді.»;

308-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Кiлттердiң көшiрмелерi бар пакет құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар қол қойған iлеспе хатпен Банктiң жақын филиалдарының бiрiне немесе шарттық талаптармен басқа банкке сақтауға өткiзiледi, ол туралы пакет өткiзген банкке ресми қолхат берiледi (Қағидаларға 45-қосымша). Iлеспе хатта кiлттердiң көшiрмелерi бар пакет құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар қол қойған және банктiң мөрiмен расталған банктiң жазбаша талабы болғанда керi қайтып берiлетiнi көрсетiледi.»;

309-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«309. Қойманы ашу алдында құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар күзет өкiлiнiң қатысуымен кiретiн есiктiң, құлыптардың, кендiр жiптiң және мөр бедерлерiнiң тұтастығына және бұзылмағандығына көз жеткiзуi, содан соң құндылықтар қоймасын күзеттен шығаруы, ол туралы қойманы, отқа төзiмдi сейфтердi және басқа ақша сақтау орындарын ашуға, жабуға және мөрлеуге рұқсат етiлген адамдардың бақылау журналына қол қоюы тиiс (Қағидаларға 29-қосымша). Содан соң жiптiң бiр орамын қырқып алып, мөр бедерлерi бар тақтайшаны қойманы тексеру аяқталғанға дейiн бүлiнбейтiндей етiп кесiп алу керек. Қойманы қарау аяқталысымен мөр лагының бедерлерi жойылуға тиiс.»;

319-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«319. Құндылықтар қоймасы кiлттермен жабылады, содан соң күзет өкiлiнiң көзiнше құндылықтардың сақталуына жауапты лауазымды адамдар мөрлейдi. Мөрлердiң бедерлерiн қолда бар үлгiлермен салыстырып тексергеннен кейiн қоймаларды, отқа жанбайтын сейфтердi және басқа ақша сақтайтын орындарды ашуға, жабуға және мөр қоюға рұқсат берiлген адамдардың бақылау журналына күзет өкiлi қол қояды (Қағидаларға 29-қосымша).»;

320-тармақтың бірінші және екінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын:

«320. Құндылықтар қоймасының барлық мөрлерi және кiлттерi, пломбирлер, клишелер және мөртабандар, сондай-ақ кассирлердiң банктегi құндылықтарын сақтауға арналған жеке құралдарының кiлттерi нысанын банк белгілейтін металл мөрлердi, мөртабандарды, клишелердi, пломбирлердi және қойма мен жанбайтын шкафтардың кiлттерiн тіркеу журналына тiркеледі.

Құндылықтар қоймасының мөрлерiн және кiлттерiн, пломбирлерiн, клишелерiн және мөртаңбаларын және кассирлердiң құндылықтарды сақтау үшiн жеке құралдарының кiлттерiн беру және өткiзу нысанын банк белгілейтін металл мөрлер мен қойманың, отқа төзiмдi шкафтардың кiлттерiн берудi тiркеу журналына жазылатын қолхат арқылы жүргiзiледi.»;

9-бөлімде:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

«9. Құндылықтарға ревизия жүргiзу тәртібі»;

42-тараудың тақырыбы алып тасталсын;

322-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«322. Ревизияларды жүргiзуге дайындалған, құндылықтармен операцияларды орындауға байланысы жоқ, осы Қағидаларды және Ұлттық Банктiң касса жұмысы бойынша басқа нормативтiк құқықтық актiлерiн бiлуi жөнiнде сынақ қабылданатын қызметкерлер қатыстырылады.»;

330-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«330. Қолма-қол ақшаны және құндылықтарды парақтап және даналап санауға қоймадан беру және оларды тексерiп болғаннан кейiн қабылдау қабылданған және берiлген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кiтабында жазылатын кассирлердiң қолхаты арқылы жүзеге асырылады (Қағидаларға 6-қосымша).»;

332-тармақтың төртінші бөлігінің 3) тармақшасының мынадай редакцияда жазылсын:

«3) ақшаның және құндылықтардың ревизия кезiнде табылған артықтығы және жетiспеуi, сондай-ақ Қағидалардың бұзылуы;»;

1-1-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:






«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

1-1-қосымша»;


1-2-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

1-2-қосымша»;


2-1-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

2-1-қосымша»;


3-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

3-қосымша»;


4-қосымша алып тасталсын;

5-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:






«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

5-қосымша»;


6-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

6-қосымша»;


7-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

7-қосымша»;


8-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

8-қосымша»;


10-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

10-қосымша»;


11-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

11-қосымша»;


12-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

12-қосымша»;


13-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

13-қосымша»;


14-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

14-қосымша»;


15-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

15-қосымша»;


16-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

16-қосымша»;


17-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

17-қосымша»;


18-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

18-қосымша»;


19-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

19-қосымша»;


20-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

20-қосымша»;


21-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

21-қосымша»;


22-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

22-қосымша»;


23-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

23-қосымша»;


24, 25, 26, 27 жәнеи 28-қосымшалар алып тасталсын;

29-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:






«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

29-қосымша»;


30-қосымша алып тасталсын;

31-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:






«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

31-қосымша»;


32-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

32-қосымша»;


33-қосымша алып тасталсын;

34-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:






«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

34-қосымша»;


35-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

35-қосымша»;


36-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

36-қосымша»;


37-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

37-қосымша»;


38-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

38-қосымша»;


39-қосымшада:

оң жақтағы жоғарғы бұрыш мынадай редакцияда жазылсын:






«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

39-қосымша»;


«Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктерiнде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын жүргiзу ережесiне» деген сөздер «Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау бойынша операцияларды жүргізу қағидаларына» деген сөздермен ауыстырылсын;

40-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:






«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

40-қосымша»;


41-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

41-қосымша»;


45-қосымшаның оң жақтағы жоғарғы бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:




«Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда касса операцияларын және банкноталарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау операцияларын

жүргізу қағидаларына

45-қосымша»;


46-қосымша алып тасталсын.

2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.





Ұлттық Банк

Төрағасы

Г. Марченко





Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет