Қазақстан тарихы пәнінен ерекше бақылау және тексеру тапсырмалары



жүктеу 71.86 Kb.
Дата20.02.2018
өлшемі71.86 Kb.

Қазақстан тарихы пәнінен ерекше бақылау және тексеру тапсырмалары

Мақсаты: Оқушылардың білімдерін сынау, бақылау, тексеру



Кіші жүз қазақтары көтерілісінің көрнекті басшысы, атақты батыр, әйгілі шешен Сырым Датұлының 275 жылдығына (1753-1802жж) оқушыларға арналған тапсырмалар Қазақстан тарихы 8 класс. Тапсырма орындау уақыты 90 минут

_____________ ________ __________ _______

Фамилия Аты Әкесінің аты Сыныбы

Тапсырма 1. (Әрбір дұрыс жауапқа 1 балл, Жалпы ұпай – 5 балл). Мына пікірлермен келісеің бе? («Ия» - «Жоқ»). Жауаптарын бағанға толтыр.


    1. Сырым Датұлы Кіші жүздің ішіндегі он екі ата Байұлы бірлестігінің Байбақты руынан шыққан ірі тұлға.

    1. Кіші жүздегі Сырым Датұлы бастаған көтеріліс 1837-1847 жылдарды қамтыды.

    1. Сырым саяхатшы ғалым Г.С. Карелинмен тығыз қарым-қатынас жасаған.

    1. 1792 жылы Сырым Датұлы құрамында 1000 сарбазымен Елек қорғанысына шабуыл жасады.

    1. С. Датұлы көтерілісіне қарапайым көпелі қазақтардың едәуір бөлігі, старшындар, билер және батырлар белсене қатысты.



1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

















Тапсырма 2. (Әр дұрыс жауап 1 балл. жалпы балл -4)


1.

"... Сырым батыр - жігерлі, терең ойлы, қайратты, батыр, тапқыр, айлалы ерекше тұлға. Ол халықтың сүйіспеншілігіне бөленген, халық оған табынған десе де болады "


А.

Б.

В.



Г.

Ә. Кекілбаев

Ф.Суворов

Ч.Д. Бульжер

Сырым Датұлы




2.

«Сырым батыр бастаған қырғыздарды қай жерде кез келсе де, қандайлық алысқа қууға тура келсе де оның өзін ұстап алып, тамырына біржола балта шауып немесе сол жерде өлтір дедім, оның басты жолдастарына да осыны істеңдер, әскерлік ант бойынша өздеріңнің күштеріңді де, өз бастарыңды да аямаңдар деп тапсырдым»






Жауабы:

1

2

3

4














3.

Азамат жетім болмайды - халықтан болса панасы, халық жетім болмайды - басшы болса данасы.





4.

«Сырым Датұлы тарих абақтысында көп отырып қалды. Батыр дейтінді тарих туады, ұлт туады! Батыр еріккеннен тумайды, есіргеннен тумайды, жаны қысылғаннан туады. Сондықтан батырды ғасырлап толғатады. Біздің Сырым бабамызды қазақ халқы екі жарым ғасыр толғатқан екен. Мен үшін Сырым Аттилладан бері жалғасатын, Балқан мен Алтайдан бірақ шығатын, арасы алшақ Тайбурыл шаппаса басқамен жете алмайтын қашық тұрған қадау – қадау үлкен тұлғаның біреуі! Сырыммен қазақ тарихында ұлт – азаттық қозғалыс, қазақ бұрын шұғылданып көрмеген жаңа күрес басталады»



Тапсырма 3. Төменде кестеге жауаптарын жазу керек. (9 балл):

Сырым Датұлы бастаған шаруалар көтерілісі



Көтеріліс аймақтары:

Жылы

Көтерілісшілер саны

Жазалаушы отряд

Гирьял бекінісі










Төменгі Орал шебі










Елек қорғанысы










3.1. Кестені толтыра отырып жалпы көтерілісшілер санын анықтаңдар.

3.2. Көтерілісшілердің одақтасы болды ма?

3.3. Көтерілістің нәтижесі немен аяқталды? Не себепті, маңызын ата.
Тапсырма 4. Төмендегі Сырым Датұлының сөздері кімдерге арналған: (4 балла):

4.1.  «Сіздердің түрлі әдістермен алдап, қолға түсірген ноғай, бащқұрттар сияқты бізге де бұғалық салып, езбекші екендігіңіз белгілі» (____________________)

4.2. «Ағаңнан айырылсаң — қанатыңның қайырылғаны,
Әкеңнен айырылсаң — асқар тауыңның шағылғаны,
Сүйген жарыңнан айырылсаң— жапырағыңның қуарғаны,
Анаңнан айырылсаң — ағып жатқан бұлағыңның суалғаны» (____________________)
Тапсырма 5 (Әр сұраққа 1 балдан, жоғарғы балл -10)

1786ж.

ІІ Екатерина патша тұтқыннан босатуды бұйырды. Сырымды Байұлы руының старшинасы деп сайлады.

1785ж.

Сұлтан Ералы Сырымды тұтқындады.

1783ж желтоқсан-1784ж. наурыз

Кіші жүз қазақтарының Құрылтайында Сырым үш Орданың (Байұлы, Жетіру, Әлімұлы) кенесшісі болып сайланды

1786ж.

Сырым орыс үкіметіне соғыс жариялады.

1792ж. 29 қыркүйек

Сырым халық Кенесін өткізіп, Кіші жүздің төбе биі болып сайланды.

1787ж. 23 қазан

Сырымның 4 ай Орал түрмесіне қамалуы

1797ж. 8 тамыз

Сырым батыр Хиуада өлтірілді.

1773-1775

Қазақтар мен Орал қазақ әскері арасындағы шайқас

1802ж.                    

Кобдада өткен хан қенесінде күресті ерікті түрде тоқтататының мәлімдеді.

1783ж. күзі

Сырымның Е.И.Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысуы

Тапсырма 6 (Әр дұрыс жауапқа 1 балл, Жоғарғы балл -3)



А) (1742- 1775) В) (1753—1802)  С) (1737-1823)

    1. О́сип Андре́евич Игельстром

    2. Е. Пугачев

    3. Сырым Датұлы

1




2




3




Тапсырма 7 (1 балл). Сөйлемді толықтыр.

Сырым Датұлы Кіші жүздің он екі ата (1) ___________бірлестігінің (2) ______________ руынан шыққан. (3) ________жылы көтерілісшілер хан ордасына шабуыл жасап, (4) ____________________
ханды өлтірді. С.Датұлы бастаған көтерілістен кейін патша үкіметі (5) ____________ мен (6)_____________ аралығында мал жаюға рұқсат етті. (7) _______ жылы Жайық өзенінің оң жағалауында (8) __________________ құрылды.

1

2

3

4

5

6

7

8

























Тапсырма 8. (1 балл) «Үйіңнің алдында төбе болса, ерттеулі тұрған атпен тең, аулыңда ақылгөй қарт болса, жазып қойған хатпен тең», деуші еді. Сізге сәлем беріп, бата алғалы келдім, - депті..

Бұл жолдар кімге арнап айтылған?

Тапсырма 9 (Жоғарғы ұпай 10 балл). Сырымның жауабын толықтыр.

1) Бірде Нұралы хан Сырымға шабарман жіберіп:


- Торы көп пе, төбелі көп пе? Сырым осы екі түстің қайсысын қалайды екен? – деп сұратыпты.
Батыр кідірместен:
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

2) Сырым батыр бір сапарында Үргеніш ханына сәлем бере барады. Сырымның батырлығын, шешендігін «ұзын құлақтан» жақсы білетін хан оны сынамақ болып, өзінін ең жақсы шешенімен айтыстырады. Шешен сонда Сырым батырға мынадай сұрақ қояды:
- Дау мұраты не? Саудагер мұраты не? Қыз мұраты не? Жол иұраты не?
Сырым батыр сәл ойланады да оған:
- Дау мұраты – _______? Саудагер мұраты – _______?
Қыз мұраты – _______?
Жол мұраты – _______?, - деп жауап қайтарады. 
Сырым батырдың тапқырлығына риза болған Үргеніш ханы оны жақсылап қонақ етіп, ат мінгізіп шығарып салады.

Тапсырма 10 (Әр дұрыс сұраққа 1 балл, жалпы -3 балл).

10.1. Ескерткіш кімге орнатылған және қай қалада орналасқан?

10.2. 14 жылға созылған көтерілістің тарихи маңызы неде? (_________)

10.3. Картадан көтеріліс ошақтарын ата? (_________________)


Каталог: uploads -> doc
doc -> Английские слова и выражения в оригинальном написании a horse! a horse! MY KINGDOM FOR a horse! англ букв. «Коня! Коня! Мое царство за коня!»
doc -> Викторина по пьесе В. Шекспира «Гамлет, принц Датский»
doc -> Тест сынып Ұлы Отан соғысы нұсқа
doc -> Пєн атауы: Математика
doc -> Сабаќтыњ тарихы: ХІХ ѓасырдыњ 60-70 жылдарындаѓы ќазаќ халќыныњ отарлыќ езгіге ќарсы азаттыќ к‰ресі
doc -> 1 -сынып, аптасына сағат, барлығы 34 сағат Кіріспе (1 сағат)
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы Сабақтың мақсаты
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет