Басқару қызметіндегі коммуникация



Дата22.04.2019
өлшемі59.5 Kb.
#111181

БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ КОММУНИКАЦИЯ

Ишангалиева Жанна Сериккалиевна

Батыс Қазақстан инженерлік-технологиялық колледжі, Орал қаласы

Ұйымдағы басқару қызметін жетілдіру, үнемі жаңалыққа бет бұрып, заманауи технологияның тетігін тауып, коммуникация процесін дамыту. Коммуникациялық процесс, мотивация, маркетинг.

Менеджер қызметінің мақсаты – өндірістің экономикалық тиімділігін арттыру, прогресшіл техника мен технологияны енгізу, түрлі ресурстарды ұтымды пайдалану есебінен түсімді арттыру болып табылады.

Коммуникация дегеніміз - қарым-қатынас, екі және одан да көп адамдардың өзара түсінуге негізделген байланысы, бір-бірінен ақпарат, мәліметтер алмасуы.

Басшы өзінің көпшілік уақытын мәліметтер алу және шешім қабылдау үшін, біреулермен байланысуға, қарым-қатынас орнатуға арнайды. Басқарудың жоспарлау, ұйымдастыру, мотивация және бақылау қызметтерін орындау да қарым-қатынас орнатуға байланысты. Менеджерлер өз жұмыстарын ойдағыдай орындау үшін тиімді қарым-қатынас орнатуы қажет.

Шетел зерттеулерінің пікірінше, тиімсіз қарым-қатынас – проблемалардың туындауының басты себептерінің бірі. Тиімді жұмыс істейтін басшылар – бұлар тиімді қарым-қатынас орната білетіндер.

Қоғамдық ұйымдармен қарым-қатынас орнатуда жергілікті ұйымдармен, жалпыұлттық немесе халықаралық деңгейде байланыс жасауға ерекше көңіл бөледі. Ұйым мемлекеттік реттеу тәртібіне бағынуына тура келеді, сол себептен де есеп беріп, онда қаржы және маркетинг туралы мәлімет береді, сондай-ақ өзінің орналасу мүмкіндіктері, жеңілдіктері тағы басқа туралы деректер келтіреді. Ұйымның сыртқы ортадағы оқиғалар мен факторларға қатысуының басқа да толып жатқан әдістері бар.

Сыртқы орта арқылы пайда болатын алуан түрлі проблемаларға байланысты ұйым ішінде әр түрлі талқылаулар, жиналыстар, телефон ақылы келісімдер жүргізіліп, қызмет жазбалары, есептері, бейнетаспалар т.б. жасалады.

Ұйымда мәліметтер бірінен - бірі беріліп, алмасып отырады. Жоғарғы басшылықтан, төменгі басшылыққа күнделікті міндеттер, нақты тапсырмалар, ұсыныстар беріледі. Төменгі деңгейдегі басшылықтан жоғарғы деңгейдегі басшылыққа берілетін мәліметтер еңбек өнімділігіне айтарлықтай ықпал етеді.

Төменгі деңгейден жоғарғы деңгейдегі басшылыққа берілетін мәліметте не істеп жатқандығы айтылады. Басшы осындай жолмен ағымдағы және толғағы жеткен мәліметтерді біліп отырады, істі оңға бастырудың мүмкін болатын жақтарын ұсынады, жоғарғы басшылар мен төменгі басшылардың мәлімет алынуы әдетте есеп беру, ұсыныс айту және жазбаша түсініктеме нышанында болады.

Басшы мен бағыныштылар коммуникация компоненттері болып саналады. Олар бөлімшелердегі міндеттерді анықтау үшін мәліметтер алмасады, жұмысты тиімді орындау проблемаларын талқылайды.

Басшы мен жұмысшы топтарының арасындағы коммуникация, басшы мен бағыныштылар арасындағы қосымша мәлімет алу болып саналады, әрі басшыға топтың іс -әрекетінің тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Басшы өз уақытының көпшілік бөлігін әңгіме, кеңес өткізуге, тікелей байланыс орнатуға, мәлімет алмасуға жұмсайды. Осыған орай жеке адамдар арасындағы коммуникациядағы қандай кедергілер болатындығын білудің айрықша маңызы бар.

Біріншіден қабылдауға-түсініп, ұғынуға қатысты кедергілер.

Адамдардың қабылдап ұғынуына алуан түрлі факторлар ықпал етеді, сондықтан да, коммуникация тиімділігін кемітпес үшін бұларды ескеру қажет. Коммуникациялық ахуал басшылар мен бағыныштылар арасындағы өзара қарым-қатынасқа байланысты. Кедергілердің өзі осылардың арасындағы келіспеушілікке немесе пікір қайшылықтарынан туындайды.

Семантика – сөзді және айтылған сөз мәнін пайдалану әдісін зерттейді.

Екіншіден, байланысқа қатыса отырып және символдарды пайдаланып, мәліметтер алмасады, әрі оны түсінуге тырысады да, мұндайда сөз символын дене қимылы мен мәліметтерді қолданады.

Үшіншіден вербалсыз кедергілер. Вербалсыз қатынаста сөзден басқа кез-келген символдар қолданылады. Вербалсыз хабар кең жағдайда вербалды хабармен қоса өтеді де, сөз мәнін күшейтуі де немесе өзгертуі де мүмкін. Вербалсыз қатынас мысалына пікір алысуды адамның бет - әлпетіндегі өзгерісті, мәселен, күлкісін, қабылдамау белгісін, ойнақы немесе түнерген қалпын қабылдаған немесе қабылдамаған көзқарасын алуға болады.

Төртіншіден, нашар кері байланыс. Кері байланыс өте маңызды, өйткені оның өзі сіздің алған хабарыңыздың нақтылығын анықтауыңызға мүмкіндік береді. Басшылар тарапынан жіберілген хабарға қатысты кері байланыстың болмау жеке адамдар арасында мәлімет алу тиімділігн шектейді.

Бесіншіден, тыңдай білмеу. Қарым-қатынас тиімділігін арттырдың маңызды жағдайларының бірі – адам хабарды жібергенде де және қабылдағанда да бірдей болуы тиіс.

Жеке адамдар арасындағы қарым-қатынас тиімділігін арттыу үшін мынадай жайттар ұсынылады:



  • мұқият тыңдай білуге дағдылану;

  • өз идеянды айтпас бұрын айқындап алу;

  • потенциялдық семантикалық проблемаларды қабылдай білу;

  • өзінің дене тұрысына, қимылына, дауыс ырғағына зер салу;

  • эмпотияға және ашық жарқын әңгімеге көңіл бөлу; эмпотия – бұл басқа адамның сезіміне көңіл аудару, әрі өзара пікірлескенде хабар алмасқанда қолдау, көңілді әңгімелесу;

  • кері байланыс орнатуға тырысу.

Ұйымдық қарым-қатынас кәсіпорын қызметінің тиімділігіне едәуір ықпал етеді, сондықтан да ,осындай кедегілер болатындығын әрі мұндай алмасуды қалай жетілдіруге болатындығын білудің зор маңызы бар.

Кедергілердің бірі – хабардың бұрмалануы. Кәсіпорын ішінде мәліметтің бұрмалануы жеке адамдар арасында жөнді қарым-қатынас орнатылмаудан немесе басқарушының біреуі хабармен келіспегенде болуы мүмкін. Екінші бір себебі – мәліметтің былайша айтқанда мәліметтің дұрыс сұрыпталмауынан оның мазмұны бұрмаланады. Кәсіпорында мәлімет алмасуды жақсартуға болады, ол үшін кері байланыс жүйесі құрылуы, мәлімет тасқыны реттеліп отырды, басқару әрекетінің белсенділігін арттырылуы, ұсыныс жинау жүйесі өрістетілуі, алынған мәліметтерді бастырып, ұйым ісінде пайдалануы, сондай-ақ мәлімет алу үшін қазіргі технология жетістіктерін қолдануы тиіс. Әлеуметтік психологияда «дене тілі», немесе вербалсыз қатынас деген болады. Психологтардың пікірінше, адамдар арасындағы әңгімеде мәліметтің көпшілігі, көбінесе вербалсыз, яғни сөзбен емес, басқадай амалдармен беріледі. әңгімелеушінің маңызды мәліметтерінде бет және қол қимылдарымен қоса, дене қимылы да ерекше орын алады. Әңгіме – кеңес өткізушінің нақты жағдайдан тұтастай мағлұматы болуы тиіс. Бір жағдайда ұйым ішіндегі өзара сөйлесуі, екінші бір жағдайда сауда ісінде сөйлесу маңызды рөл атқаруы мүмкін. Жеке адамдар мен ұйымның жетістігі үшін коммуникация қажет.

Қарым-қатынас – бұл өзара қозғалыс кезіндегі ақпаратты беру. Бұл – ортаға өзгерістер енгізуге көмектесетін жалғыз амал. Бұл – біздің адамдарға қызмет ету арнамыз. Елеулі көлемде табыс қарым-қатынасқа байланысты. Коммуникация түрлеріне тоқталсақ:


  1. Ұйым коммуникациясы:

Сыртқы орта мен ұйым арасында ұйым өзінің сыртқы ортасы мен потенциалды жұмысшылардан тұратын әр түрлі коммуникациялық құралдарды қолданады, олар жанама және тағы да басқа тауарларды нарыққа жылжыу бағдарламалары арқылы қарым-қатынас жасайды;

Басқару деңгейлері арасында ұйымдастырылған деңгей аралық коммуникациялар ақпараттық коммуникациялар шеңберінде әкеледі. Ол жоғарғы деңгейдің төменгі деңгейге және керісіне беріліп отыра алады;

Құрамында бөлікшелер арасында түрлі бөлімдер арасындағы коммуникациялармен жүзеге асады. Ұйым көптеген бөлімдерден тұрады, сондықтан олардың арасында ақпарат алмасу міндеттер мен қозғалыстарды біріктіру үшін қажет


  1. Өзара коммуникациялар:

  • жетекші коммуникацияларды бағынушы жетекшілер бағынушылармен тікелей байланысты;

  • жетекші мен жұмысшы тобы арасындағы коммуникациялар, жетекшіге топ құрылысының тиімділігін жоғарлатуға мүмкіндік береді;

  • бейресми коммуникациялар: бейресми коммуникациялар арнасының тарату каналы деп атауға болады.

Коммуникациялық процесс – бұл ақпара алмасу процесі, оның мағынасын төрт элементтен тұратын төрт кезең алады.

Коммуникациялық процестің басты мақсаты – алмасу, хабарласу болып табылатын ақпаратын түсініктілігін қамтамасыз ету. Алайда ақпарат пен алмасудың өзі адамдарды айырбастауға қатысушылардың қарым-қатынасының тиімділігіне кепіл бере алмайды.

Ақпарат алмасу негізінде жіберуші және алушының арасында өзара байланысты негізі төрт кезеңде өтеді:

Ақпарат пен алмасу процесін төрт негізгі элементте болады:



  • жіберуші – идеяларды реттеп немесе ақпаратты жинап, жіберуші.

  • хабарлау – символдар көмегімен кодталған ақпарат

  • арна – ақпаратты жіберу құралы

  • алушы – ақпарат арналған жақ және сол ақпаратты түсіндіреді.

Ақпарат алмасу кезінде жіберуші және алушының арасында өзара байланысты негізгі төрт кезеңде өтеді:

  1. Идеяның тууы.

Ақпаратты жібермес бұрын оны ойластырып, құрастыру керек.

  1. Кодтау және арна таңдау.

Идеяны жібермес бұрын жіберуші сөздер, ырғақ, ымды қолдану арқылы символдар көмегімен кодтау керек. Сонымен қатар жіберуші кодтауға қолданатын символдар типімен сәйкес арнаны таңдауы қажет.

  1. Жіберу.

Арнаны жіберуге хабарды жеткізу үшін қолдану.

  1. Кодты шешу.

Жіберушінің символдарын алушының ойына аударып беру.

Жалпы, менеджерлер өз жұмыстарын ойдағыдай орындау үшін тиімді қарым-қатынас орнатуы қажет.

Әдебиеттер тізімі
1. Ахметов, К.Г. Менеджмент негіздері: оқу құралы / К.Г.Ахметов. - Ақтөбе – Орал,

2005.


2. Бердалиев, К.Б. Басқару негіздері: оқу құралы / К.Б. Бердалиев. - Алматы.: КазГАУ,

1995.


Автор туралы мәлімет


Автордың тегі,аты, әкесінің аты

Ишангалиева Жанна Сериккалиевна


Жұмыс орны

Батыс Қазақстан инженерлік-технологиялық колледжі

Лауазымы

2 санатты арнайы экономикалық пәндер оқытушысы

Жұмыстың мекен-жайы

Достық 241

Е-mail

Zhantik86@bk.ru

Жұмыс,үй, ұялы телефон

87752856009

Баяндама атауы

Басқару қызметіндегі коммуникация

Секция атауы

Экономика

Каталог: uploads -> konspekt -> drygie-materiali -> statiya
statiya -> Сабақтың тақырыбы: «Қымыз» Этнолингвистикалық атаулар (7-сынып)
statiya -> Бала тілін дамытудағы әдебиеттің алатын орны
statiya -> Сабақтың мақсаты : а Сөйлем оның түрлері туралы түсінік бере отырып,оқушыларды сабаққа деген қызығушылықтарын арттыру
statiya -> Темиргалиев Дидар Тулеуұлы технология және сызу пәнінің мұғалімі Май ауданы білім беру бөлімі «Қосымша білім беру мекемесі»
statiya -> В обществе возрастает потребность в людях, обладающих нестандартным мышлением, способным внести новое содержание в социальную, культурную, производственную сферы жизни, умеющих ставить и решать новые задачи
statiya -> Отбасылық спорттық жарыстарға қатысудағы ата-аналар белсенділігін арттыру жолдары
statiya -> Заманауи мектептегі технология сабағындағы электронды оқулықтарды қолдану
statiya -> Өнеге сағаты: «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» Білімділік мақсаты
statiya -> Қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында жаңа технологияларды қолдану арқылы оқушылардың таным белсенділігін арттыру
statiya -> Ұстазы жақсының-ұстамы жақсы Жай мұғалім хабарлайды


Достарыңызбен бөлісу:




©kzref.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет