Көлденең қимадағы ішкі күштер
|
Кернеу
|
Деформация
|
Беріктік шарты
|
Жобалау
|
Қор коэффициенті
|
1
|
Созылу және сығылу деформациясы
|
N – бойлық күш
|
Нормаль (тік) кернеу
Жанама кернеу:
Гук заңы
σ = Eε
|
Δl =
созылу мен сығылудағы абсалют ұзару бойлық күш пен ұзындыққа тура пропорционал, ал қатаңдыққ кері проционал болады.
Мұнда: ЕА-созылу мен сығылудағы қатаңдық.
|
|
.
|
Мұнда: [] – мүмкін болған кернеу;
аш. - аққыштық шегіндегі кернеу;
n - беріктік қоры коэффиценті.
.
|
2
|
Ығысу деформациясы
|
F – көлденең күш
|
Ығысудағы жанама кернеу
|
Деформация серпімді болғандықтан салыстырмалы ығысу төмендегі өрнекпен анықталады:
Мұнда: салыстырмалы ығысу – ығысу бұрышын сипаттайды
|
|
ср= F/Aср.
|
|
3
|
Бұралу деформациясы
|
Mб – бұраушы момент
Mб=F*d/2
|
Жанама кернеу
τ = немесе
қиманың қарсылық моменті - дөңгелек қима үшін
|
Бұралудағы Гук заңы бойынша l-ұзындыққа
сәйкес келетін бұралу бұрышы:
Мұнда: GIp біліктің бұралудағы қатаңдығы
- қиманың поляр инерция моменті, дөңгелек қима үшін:
|
|
|
|
4
|
Иiлу деформациясы.
|
Mи – июші момент
Q - көлденең
|
Д. И. Журавский өрнегімен анықталады
Мұнда: Q — көлденең күш;
Iх — қима ауданының инерция моменті;
Sх — қима ауданының статикалық момент кедергісі;
b — арқалықтың көлденең қимасының ені.
|
Бастапқы параметрлер әдiсi
- бұрылу бұрышының әмебаб теңдеуі.
Иілу мөлшері төмендегі өрнектен анықталады:
-иілу мөлшерінің әмебаб теңдеуі.
|
|
Қарсылық моменті:
|
|
Глоссарий жасау арқылы студенттін білімге деген қызығушылығын арттыруға болады.
Иiлу.
Бойлық ось арқылы өтетін жазықтықтарда жатқан көлденең күштер мен моменттердің әсерінен арқалықта пайда болатын деформацияны иілу деп атайды.
Иілуге жұмыс жасайтын сырықты арқалық деп атайды.
Июші күштер басты жазықтықтың бірінде жатса, онда иілу көлденең жазық қарсы иілу деп аталады.
Егер иілген арқалықтың көлденең қимасында ию моментінен басқа ішкі күштер жоқ болса, яғни жанама күш нольге тең болса, ондай иілу таза иілу деп аталады. Таза иілу кезінде арқалық шеңбер доғасы бойымен майысады.