I блиц-опрос (разминка)



Дата26.06.2018
өлшемі288.76 Kb.
#34056

I Блиц-опрос (разминка).

Каждой команде задается 3 вопроса. Каждый правильный ответ оценивается в 1 балл. Время на обдумывание каждого вопроса составляет 10 секунд.



  1. Самый сухой материк... (Австралия)

  2. Воздушная оболочка Земли... (атмосфера)

  3. Перемещение воды в горизонтальном направлении под действием ветра... (океаническое течение)

  1. Самый большой океан... (Тихий)

  2. Единица измерения солености воды (промилле)

  3. Скопление взвешенных в воздухе капель воды или кристалликов льда... (облака)

  1. Прибор для измерения влажности воздуха... (гигрометр)

  2. Растения и животные, обитающие на дне моря или океана... (бентос)

  3. Часть Мирового океана, разделяющая два участка суши и соединяющая две водные акватории... (пролив)

  1. Самый большой материк... (Евразия)

  2. Высшая точка материка Африка... (Килиманджаро)

  3. Группа островов, расположенных близко друг к другу... (архипелаг)

  1. В каких агрегатных состояниях может находиться вода... (жидком, твердом, газообразном)

  2. Высота Эвереста, в метрах... (8848)

  3. Глубоководный самоходный аппарат для океанических исследований... (батискаф)

  1. Самое мощное теплое течение... (Гольфстрим)

  2. Линии, которые соединяют места с одинаковыми температурами... (изотермы)

  3. Виды островов от типа их происхождения... (материковые, вулканические, коралловые) 

  1. Прибор для измерения силы ветра…(анемометр)

  2. Самый холодный океан… (Северный Ледовитый)

  3. Природная зона с травянистой растительностью… (степь)

  1. Самое мощное холодное течение Земли… (течение Западных ветров)

  2. Водная оболочка Земли… (гидросфера)

  3. Самый жаркий материк… (Африка)

  1. Угол между направлением на север и какой-либо предмет на местности… (азимут)

  2. Гора конической формы, из горловины которой выбрасываются горячие газы, пар, пепел, лава… (вулкан)

  3. Место впадения реки… (устье)



  1. Прибор для измерения силы землетрясения… (сейсмограф)

  2. Площадь поверхности Мирового океана… (361 млн.кв.км.)

  3. Гигантские волны, возникающие при сильном подводном землетрясении или извержении вулкана… (цунами)

  1. Самый плодородный вид почвы….. (черноземы)

  2. Самое большое озеро в мире… (Каспий)

  3. Высота точки земной поверхности, отсчитываемая от уровня моря или океана… (абсолютная)

  1. Кто является автором теории литосферных плит? (А.Вегенер)

  2. Прибор для измерения атмосферного давления… (барометр)

  3. Самый нижний слой атмосферы… (тропосфера)

  1. Чем обусловлена на Земле смена дня и ночи? (вращением Земли вокруг своей оси)

  2. Самый влажный материк… (Южная Америка)

  3. Разница между самой высокой и самой низкой температурой воздуха в течение суток …..(суточная амплитуда)

  1. Движение воздуха над поверхностью Земли в горизонтальном направлении…. (ветер)

  2. Часть света, омываемая четырьмя океанами? (Азия)

  3. Материк открытый позже других? (Антарктида)

  1. Океан, омывающий все материки, кроме Африки? (Тихий океан)

  2. 24 августа 79 г. н.э. произошло извержение этого вулкана…. (Везувий)

  3. Самая высокая вершина мира? (Джомолунгма)

  1. Где находится Амазонская низменность? (Южная Америка)

  2. Самый высокий действующий вулкан Евразии? (Ключевская Сопка)

  3. Действующие вулканы есть на всех материках, кроме…. (Австралии)

II Лото для любознательных.

На экране отражено игровое поле, разделенное на четыре сектора: красный сектор содержит вопросы из истории картографии, желтый сектор – вопросы из раздела знаний о литосфере, зеленый сектор – знания о материках Земли, голубой сектор – знания о гидросфере. Каждый сектор содержит по четыре вопроса, оцениваемые разным количеством баллов в зависимости от сложности. Команда вправе выбрать вопрос любого сектора и любой сложности. Время на обдумывание вопроса 1 минута. Каждая команда может ответить на один вопрос.




  1. Красный сектор:

1 балл – Что определяет координаты географического объекта?

(широта и долгота)

2 балла – Как называют параллель 23,5 южнее экватора?

(тропик Скорпиона)



3 баллаШирина реки Соть равна 650 м. Это же расстояние, измеренное на карте, составляет 1,3 см, следовательно, масштаб данной карты составит…? (1:50.000)

4 баллаКто является автором классической античной монографии «Альмагест», которая содержала практически полное собрание астрономических знаний Греции и Ближнего Востока того времени. А также оставил глубокий след и в других областях знания — в оптике, географии, математике, а также в астрологии?

(Клавдий Птолемей)




  1. Желтый сектор:

1 баллКакой известный горный хребет и река носят одно и то же название? (Урал)

2 балла - Название какой большой пустыни Китая переводится на русский, как: «Кто сюда попадает, тот всегда пропадает»?

(Такла Макан)
3 балла - Гора Тонга лишь немногим уступает Эвересту: ее высота — 8 690 метров. Однако среди восьмитысячников Земли она не значится, и альпинисты не сделали ни одной попытки покорить ее. Почему?

(Она находится под водой в Тихом океане)

4 балла - Какой глубины приблизительно должна быть скважина в Земле, чтобы на дне этой скважины закипела вода?
(Температура в глубь Земли в среднем повышается на 1 градус через каждые 33 метра. Вода должна закипеть в скважине глубиной 3 000 – 3 200 метров)


  1. Зеленый сектор:

1 балл - Это дерево знаменито своими необычными пропорциями. Оно одно из самых толстых деревьев в мире — при средней окружности ствола 9—10 м, его высота всего 18-25 м (в "Книге рекордов Гиннесса" за 1991 г. рассказывается о дереве диаметром целых 54,5 м.). Наверху ствол разделяется на толстые, почти горизонтальные ветви, образующие большую, до 38 м в диаметре, крону. В сухой период, зимой, когда дерево сбрасывает листву, он приобретает курьезный вид дерева, растущего корнями вверх. О каком дереве идет речь:

(Баобаб)
2 балла - На Земле есть замечательный материк. Следуя на корабле вдоль его берегов с запада на восток, путешественник пересечет три океана; север и юг на этом материке мгновенно «меняются» местами. И, наконец, в этих местах человек не всегда в состоянии отличить море от суши.

Какой это материк? 

(Антарктида)

3 балла - Это европейское государство - самая близкая к Российской Федерации монархия (королевство). В этой стране основу электроэнергетики составляют гидроэлектростанции, на которых производят почти всю электроэнергию. На его территории расположена крайняя северная точка Европы. О какой стране идет речь? (Норвегия)

4 балла - «Кто-то метко заметил, что человек, попавший в эти леса, дважды испытывает острую радость: в первый день, когда, ослеплённый их сказочными богатствами, он думает, что попал в рай, и в последний день, когда на грани безумства он наконец удирает из этого «зелёного ада». О какой природной зоне и почему так писал польский учёный А.Фидлер? Где она расположена?

(Это влажные экваториальные леса, которые расположены в бассейне реки Амазонки)


  1. Голубой сектор:

1 балл - Они могут иметь форму арки, крыла, купола, пирамиды, стола, а наибольшая их осадка может составлять более полукилометра. О чем идет речь?

(Об айсбергах)
2 балла - Ниже приведен перечень озер в порядке их размещения с севера на юг. Какой из вариантов является правильным?

1) Танганьика – Байкал – Онежское – Балхаш;

2) Балхаш – Онежское –– Танганьика – Байкал;

3) Онежское – Байкал – Балхаш – Танганьика;

4) Байкал – Онежское – Танганьика – Балхаш.  

(3)
3 балла - Какой пролив одновременно соединяет два океана, два моря, разделяет два материка, две части света, два полуострова, два государства?

Укажите название этого пролива и парами названия объектов, которые он соединяет или разъединяет.

(Берингов пролив)

Два океана – Тихий и Северный Ледовитый;

два моря – Чукотское и Берингово;

два материка – Евразия и Северная Америка;

две части света – Азия и Америка;

два полуострова – Чукотский и Сьюард

два государства – Россия и США
4 балла – На Земле, в районах распространения растворимых пород-известняков, гипсов, доломитов, встречаются озера, в которых уровень воды иногда очень резко меняется. А в некоторых вода совсем исчезает? Как вы можете объяснить эти загадочные явления с научной точки зрения?

(Когда эти породы растворяются, вода просачивается через пустоты и уровень воды в озере резко изменяется)

III Занимательный лабиринт.

Капитаны команд выбирают одно задание, связанное с решением ребуса по географии. Правильный ответ оценивается в 5 баллов. Время на решение ребуса – 3 минуты.


1. (Австралия)



2. (Волга)

3. (Глобус)

4. (Колумб)


5. (Куба)


6. (Ландшафт)


7. (Панама)


8. (Сахара)



9. (Столица)

10. (Токио)


11. (Кама)



12. (Карта)



13. (Масштаб)



14. (Африка)

15. (Арктика)

IV Летопись прошлого.

Каждая команда получает набор ключевых слов, основываясь на которые необходимо дать ответ о каком событии, предмете, явлении или исторической личности идет речь. Правильный ответ оценивается в 5 баллов. Время на обдумывание составляет 1 минуту.



  1. Корабль «Виктория», Тихий океан, пролив, целостность Мирового океана

(кругосветное путешествие Магелана)

  1. 365 дней, орбита, Афелий, Перигелий

(движение Земли вокруг Солнца)

  1. Стихийное бедствие, очаг, эпицентр, сейсмограф

(землетрясение)

  1. Компас, стороны света, азимут, пункт назначения

(движение по азимуту)

  1. Пропорция, линейный, численный, карта

(масштаб)

  1. Кашгария, этнограф, Русское географическое общество, путешественник

(Ш.Уалиханов)

  1. Подземные воды, пар, Камчатка, Йеллоустонский национальный парк (извержение гейзера)

  2. Аэростаты, радиозонд, метеорологические ракеты, искусственные спутники

(изучение атмосферы)

  1. Северная Америка, кленовый сироп, хоккей, Торонто

(Канада)

  1. Атмосферное давление, флюгер, анемометр, бриз

(ветер)

  1. Гребень, подошва, высота, длина

(волна)

  1. Сахара, Атлас, Виктория, Чад

(Африка)

  1. Международная организация, 1945 год, Нью-Йорк, прекращение военных действий

(Организация объединенных наций)

  1. Сары арка, целина, степь, шанырак

(Казахстан)

  1. Исток, устье, водораздел, бассейн

(река)

  1. Атакама, барханы, саксаул, суккуленты

(пустыня)

V Темная лошадка.

Команде необходимо отгадать имя ученого, путешественника, исторической личности. Максимальное количество баллов за данный конкурс составляет 5 баллов. Каждая подсказка уменьшает количество заработанных баллов на один.



  1. Семенов – Тян – Шанский:

    1. Географ и статистик, в 1849 г. стал членом Русского географического общества; позднее избирался вице-президентом (1873 г.) и председателем Отделения физической географии.

    2. Долгие годы собирал статистические данные о населении различных регионов Росийской империи, что позволило ему в дальнейшем удачно провести первую в России перепись населения (1897 г.).

    3. В 1888 г. осуществил крупную экспедицию в Туркестан и Закаспийскую область. По её итогам кроме отчётов он издал пятитомный «Географо-статистический словарь Российской империи». Лично написал и выпустил в свет историю Русского географического общества (в двух томах). Организовал ещё несколько научных экспедиций в Центральную Азию, в ряде которых участвовал его сын Вениамин.



    4. первым из европейцев предпринял путешествие на Тянь-Шань (1856—1857 гг.)




  1. Эратосфен

    1. греческий математик, астроном, географ, филолог и поэт.

    2. В его честь назван кратер на Луне, один из периодов геологической истории Луны, а также подводная гора в Средиземном море, близ Кипра.

    3. Из его сочинений по астрономии до нашего времени дошло только одно: «Катастеризмы» — перечисление созвездий и заключающихся в них звёзд, где указывается до 700 объектов.



    4. Первым из ученых ввел термин «География», за что стал называться «отцом географии».




  1. Пржевальский

    1. русский путешественник и натуралист. Предпринял несколько экспедиций в Центральную Азию.

    2. Крупнейшими заслугами является географическое и естественно-историческое исследование горной системы Кунь-Луня, хребтов Северного Тибета, бассейнов Лоб-Нора и Куку-Нора и истоков Жёлтой реки.

    3. Петербургская Академия наук наградила его медалью с надписью: «Первому исследователю природы Центральной Азии».



    4. им был открыт целый ряд новых форм животных: дикий верблюд, лошадь.




  1. Баренц

    1. голландский мореплаватель и исследователь. Руководитель трёх арктических экспедиций, целью которых был поиск северного морского пути в Ост-Индию.

    2. был первым европейцем, предпринявшим зимовку в Арктике.

    3. Трагически погиб во время последней из экспедиций в районе Новой Земли.



    4. Его именем названы море, один из островов и город на открытом им архипелаге Шпицберген, а также острова у западного побережья Новой Земли.


  1. Амундсен

    1. норвежский полярный путешественник и рекордсмен, «Наполеон полярных стран» по выражению Р. Хантфорда.

    2. Один из пионеров применения авиации — гидросамолётов и дирижаблей — в арктических путешествиях.

    3. Погиб в 1928 году во время поисков пропавшей экспедиции Умберто Нобиле. Имел награды многих стран мира, в том числе высшую награду США — Золотую медаль Конгресса, его именем названы многочисленные географические и иные объекты.



    4. Первый человек, достигший Южного полюса (14 декабря 1911 года).




  1. Беринг

    1. мореплаватель, офицер русского флота, капитан-командор. По происхождению датчанин.

    2. В 1725—1730 и 1733—1741 годах руководил Первой и Второй Камчатскими экспедициями. Прошёл по проливу между Чукоткой и Аляской, достиг Северной Америки и открыл ряд островов Алеутской гряды.

    3. Важную роль в организации и работах Первой, а затем — и Второй Камчатской экспедиции играли его помощники — капитан-командор А. И. Чириков и М. П. Шпанберг.



    4. Потребовалось значительное время, прежде чем заслуги этого мореплавателя были полностью признаны. Первым из путешественников, подтвердившим точность его исследований, стал английский мореплаватель Джеймс Кук. Именно он предложил дать его имя проливу между Чукоткой и Аляской.




  1. Васко да Гама

    1. португальский мореплаватель эпохи Великих географических открытий.

    2. скончался от малярии 24 декабря 1524 года в Коччи.

    3. 6-й губернатор Португальской Индии и 2-й Вице-король Индии (в 1524 году), 1-й граф Видигейра.



    4. Командующий морской экспедицией, которая впервые в истории проплыла из Европы до Индии.




  1. Дежнев

    1. выдающийся русский путешественник, землепроходец, мореход, исследователь Северной и Восточной Сибири, казачий

атаман, торговец пушниной.

    1. В Сибири он сначала служил рядовым казаком с 1635 года в Тобольске, а затем в Енисейске. Среди больших опасностей 1636—1646 годов «смирил» якутов. Из Енисейска он с отрядом П. И. Бекетова в 1638 году перешёл в Якутский острог, только что основанный по соседству с ещё непокорёнными племенами инородцев.

    2. Первый известный мореплаватель, прошедший по Берингову проливу, соединяющему Северный Ледовитый океан с Тихим и разделяющему Азию и Северную Америку, Чукотку и Аляску, причём сделал это за 80 лет до Витуса Беринга, в 1648 году.



    3. Его имя носят: мыс, который является крайней северо-восточной оконечностью Азии.



  1. Дрейк

    1. английский мореплаватель, корсар, вице-адмирал.

    2. В 12 лет стал юнгой на торговом корабле (барке). Он так полюбился владельцу судна, своему дальнему родственнику, что тот после смерти завещал ему корабль, и тот в 18 лет стал полноправным капитаном.

    3. Первый англичанин и первый капитан, совершивший кругосветное плавание (в 1577—1580 гг.).



    4. Имя этого легендарного капитана увековечено в географии: его имя носит пролив между Огненной Землей и Антарктидой.




  1. Уалиханов

    1. Путешественник, был чингизидом — правнуком знаменитого Абылай хана

    2. казахский учёный, историк, этнограф, фольклорист, путешественник и просветитель, офицер Генерального штаба Российской императорской армии, разведчик.

    3. Его исследования печатались в трудах Русского Географического общества, также выходили в Берлине.



    4. В июне 1858 года  отправился в путешествие, навсегда оставшееся в анналах российской географической науки. Ему было тогда всего 22 года. В путь тронулся с караваном семипалатинского купца Мусабая Тохтубаева. 




  1. Крузенштерн

    1. российский мореплаватель, адмирал, происходил из остзейских дворян.

    2. В 1827 году назначен директором морского кадетского корпуса и членом адмиралтейств-совета. Шестнадцатилетняя деятельность на посту директора ознаменована введением в курсы морского корпуса новых предметов преподавания, обогащением его библиотеки и музеев многими учебными пособиями, учреждением офицерского класса и другими улучшениями.

    3. 6 ноября 1873 года в Санкт-Петербурге, напротив морского корпуса, был открыт памятник, сооружённый по проекту скульптора И. Н. Шредера и архитектора И. А. Монигетти.



    4. совершил первую русскую кругосветную экспедицию с Юрием Лисянским на кораблях «Надежда» и «Нева».




  1. Кук

    1. английский военный моряк, исследователь, картограф и первооткрыватель, член Королевского общества и капитан Королевских ВМС.

    2. Возглавлял три экспедиции по исследованию Мирового океана, все были кругосветными. Во время этих экспедиций совершил ряд географических открытий.

    3. Обследовал и нанёс на карту малоизвестные и редко посещаемые до него части Ньюфаундленда и восточного побережья Канады, Австралии, Новой Зеландии, западного побережья Северной Америки, Тихого, Индийского и Атлантического океанов.



    4. 14 февраля 1779 года 50-летний капитан был убит жителями Гавайских островов. По поводу популярного мифа, связанного с его смертью, Владимир Высоцкий написал шутливую песню.

14.Бехайм

    1. немецкий учёный, негоциант и мореплаватель, долгое время находившийся на португальской службе.

    2. К 1492 году изготовил предмет, на котором были отражены географические познания европейцев накануне открытия Америки.

    3. Данный предмет прозвали «Земным яблоком».



    4. Создатель старейшего из сохранившихся до наших дней глобуса.


15.Магелан

    1. португальский и испанский мореплаватель с титулом аделантадо.

    2. …Островитяне по пятам преследовали нас, выуживая из воды уже однажды использованные копья, и таким образом метали одно и то же копье пять-шесть раз. Узнав нашего адмирала, они стали целиться преимущественно в него; дважды им уже удалось сбить шлем с его головы; он оставался с горстью людей на своем посту, как подобает храброму рыцарю, не пытаясь продолжать отступление, и так сражались мы более часу, пока одному из туземцев не удалось тростниковым копьём ранить адмирала в лицо. Разъярённый, он тотчас же пронзил грудь нападавшего своим копьём, но оно застряло в теле убитого; тогда адмирал попытался выхватить меч, но уже не смог этого сделать, так как враги дротиком сильно ранили его в правую руку, и она перестала действовать. Заметив это, туземцы толпой ринулись на него, и один из них саблей ранил его в левую ногу, так что он упал навзничь. В тот же миг все островитяне набросились на него и стали колоть копьями и прочим оружием, у них имевшимся. Так умертвили они наше зерцало, свет наш, утешение наше и верного нашего предводителя.

    3. Открыл пролив, позже названный его именем, став первым европейцем, проследовавшим из Атлантического океана в Тихий.



    4. Командовал экспедицией, совершившей первое известное кругосветное путешествие.


16.Скотт

    1. капитан королевского флота Великобритании, полярный исследователь.

    2. Он и его товарищи в последней экспедиции погибли на обратном пути от холода, голода и физического истощения.

    3. После смерти он стал национальным героем Британии. Этот статус сохранялся за ним на протяжении более 50 лет и был засвидетельствован во множестве мемориалов по всей стране. В последние десятилетия XX века история экспедиции «Терра Нова» подверглась некоторой переоценке, внимание исследователей сосредоточилось на причинах катастрофического финала экспедиции. В глазах общественности из непоколебимого героя он превратился в объект многочисленных споров, в ходе которых были подняты острые вопросы о его личных качествах и компетенции.





    1. один из первооткрывателей Южного полюса, возглавивший две экспедиции в Антарктику: «Дискавери» (1901—1904) и «Терра Нова» (1912—1913).


I.Блиц-сұрақтар (ширату).

Әр құрамаға 3 сұрақ қойылады. Әр дұрыс жауап 1 ұпаймен бағаланады. Әр сұраққа жауап беруге дайындалу уақыты 10 секунд.



  1. Ең құрғақ материк... (Австралия)

  2. Жердің ауа қабығы... (атмосфера)

  3. Желдің әсерінен мұхиттағы судың горизонталь бағыттағы ауысуы ... (мұхиттық ағыстар)

  1. Ең үлкен мұхит... (Тихий)

  2. Судың тұздылығын өлшеу бірлігі (промилле)

  3. Өте ұсақ су тамшылары мен мұз кристалдарының жиынтығы ... (бұлт)

  1. Ауаның ылғалдылығын өлшеу үшін қолданылатын құрал... (гигрометр)

  2. Мұхиттың немесе теңіздің түбінде тіршілік ететін жануарлар мен өсімдіктер... (бентос)

  3. Құрлықты екіге бөліп тұрған және екі су алабын жалғастыратын су акваторийі, Әлемдік мұхит бөлігі ... (бұғаз)

  1. Ең үлкен материк... (Евразия)

  2. Африканың ең биік нүктесі... (Килиманджаро)

  3. Өзара жақын орналасқан және бір атауға ие болған аралдар тобы... (архипелаг)

  1. Су қандай агрегаттық күйде болады... (сұйық, қатты, газ тәрізді)

  2. Мариан шұңғымасының тереңдігі, метрмен... (11022)

  3. Мұхит тұңғиығын зерттеу үшін қолданылатын аппарат... (батискаф)

  1. Ең қуатты жылы ағыс... (Гольфстрим)

  2. Белгілі уақыт кезеңінде температуралары бірдей болатын жерлерді қосатын карта бетіндегі сызықтар... (изотермалар)

  3. Шығу тегі типтері бойынша аралдардың түрлері... (материктік, жанартаулық, маржандық (кораллдық) 

  1. Желдің күшін өлшеуге арналған құрал …(анемометр)

  2. Ең суық мұхит… олтүстік мұзды мұхит)

  3. Шөптесін өсімдікті табиғат зонасы … (дала)

  1. Жер бетіндегі ең қуатты суық ағыс … (Батыс желдер ағысы)

  2. Жердің су қабығы… (гидросфера)

  3. Ең ыстық материк… (Африка)

  1. Белгілі бір затқа қарай жүргізілген бағыт пен солтүстік бағыттың арасындағы бұрыш… (азимут)

  2. Көмейінен ыстық газ, бу, күл, тас, лава атқылап тұратын конус тәрізді тау … (жанартау)

  3. Өзеннің теңізге, көлге немесе басқа өзенге құяр жері … (сағасы)

  1. Жер сілікіну күшін өлшеуге арналған құрал … (сейсмограф)

  2. Әлемдік мұхиттың жер бетіндегі ауданы … (361 млн.кв.км.)

  3. Су астындағы өте қатты жер сілікінуден немесе жанартаулардың атқылауынан туатын алып толқындар … (цунами)

  1. Ең құнарлы топырақ түрі….. (қара топырақ)

  2. Әлемдегі ең үлкен көл … (Каспий)

  3. Жер бетіндегі нүктенің мұхит немесе иеңіз деңгейінен биіктігі … (абсолюттік)

  1. Литосфералық тақталар теориясының авторы кім? (А.Вегенер)

  2. Атмосфералық қысымды өлшеуге арналған құрал… (барометр)

  3. Атмосфераның ең төменгі қабаты… (тропосфера)

  1. Жердегі күн мен түннің ауысуы не себепті? (Жердің өз білігінен айналуы)

  2. Ең ылғалды материк… (Южная Америка)

  3. Тәулік ішіндегі ең жоғарғы және ең төменгі ауа температурасының арасындағы айырмашылық …..(тәуліктік амплитуда)

  1. Жер бетіндегі горизонталь бағыттағы ауаның қозғалысы …. (жел)

  2. Төрт мұхит шайып жатқан дүние бөлігі? (Азия)

  3. Бәрінен соң ашылған материк? (Антарктида)

  1. Африкадан басқа барлық материктерді шайып жатқан мұхит ынық мұхиты)

  2. Б.э. 79 жылы тамызда бұл жанартаудың атқылауы болды…. (Везувий)

  3. Әлемнің ең биік шыңы? (Джомолунгма)

  1. Амазонка ойпаты қайда орналасқан? (Оңтүстік Америка)

  2. Евразиядағы ең биік сөнбеген жанартау ..... (Ключи шоқысы)

  3. Сөнбеген жанартаулар барлық материктерде бар, тек ...... басқа (Австралия)

II. Білімқұмарлар (әуесқойлар) лотосы.

Экранда төрт секторға бөлінген ойын алаңы көрсетілген. Онда: қызыл сектор – картография тарихы бойынша сұрақтарды қамтиды, сары сектор – литосфера туралы білімдері бойынша сұрақтарды, жасыл сектор – Жердегі материктер туралы сұрақтарды, көк сектор – гидросфера туралы білімдері бойынша сұрақтарды қамтыған. Әр сектор төрт сұрақты қамтиды, әр сұрақ күрделілігіне байланысты әр түрлі ұпай санымен бағаланады. Әр құрама кез – келген сектордың сұрағын таңдай алады. Сұрақтың жауабына дайындалу уақыты 1 минут. Әр құрама екі сұраққа жауап бере алады.



  1. Қызыл сектор:

1 ұпай – Географиялық объектілердің координаталарын не анықтайды?

(ендік және бойлық)

2 ұпай – Экватордан оңтүстікке қарай 23,5 параллель қалай аталады?

(Скорпион тропигі)


3 ұпай – Соть өзенінің ені 650 м. Картада өлшенген осы қашықтық 1,3 см, олай болса, берілген картаның масштабы қандай? (1:50.000)
4 ұпай – Сонау заманда Таяу Шығыс пен Грецияда астрономиялық білімдердің толық жинағы – оптика, география, математика, сол сияқты астрономияда өзіндік із қалдырған классикалық антикалық (ежелгі) монографияның авторы?

(Клавдий Птолемей)




  1. Сары сектор:

1 ұпай – Қандай тау жотасы мен өзеннің атауы бірдей атаумен аталады? (Урал)

2 ұпай - Қытайдың қандай үлкен шөлінің аты «кім мұнда келсе, ол мәңгіге жоғалады» мағынасын береді? (Такла Макан)
3 ұпай – Тонга тауы Эверестке ғана жол береді: Гора Тонга лишь немногим уступает Эвересту: оның биіктігі — 8 690 метр. Бірақ ол Жердегі сегіз мыңдықтардың қатарына кірмейді және альпинистер де оны бағындыра алған жоқ. Неліктен? Себебі қандай? (Ол Тынық мұхитта су астында орналасқан)
4 ұпай – Жердегі ұңғыманың (скважина) тереңдігі шамамен қандай тереңдікте болуы керек, себебі осы ұңғыма түбіндегі судың қайнауы үшін қандай тереңдік қажет?

(Жердің тереңдігіндегі температура орташа есеппен әрбір 33 метрде 1 градусқа көтеріледі. Су ұңғыманың 3 000 – 3 200 метр тереңдігінде қайнауы тиіс)


  1. Жасыл сектор:

1 ұпай – Бұл ағаш өзіндік ерекшелігімен танымал. Ол әлемдегі ең жуан ағаштардың бірі болып есептеледі, оның діңінің орташа мөлшері 9—10 м, биіктігі 18-25 м (1991жылғы «Гиннестің рекордтар кітабында» диаметрі 54,5 м болатын ағаш туралы айтылады). Діңінің жоғары бөлігінде жуан бұтақтарға бөлінеді, ағаштың басының диаметрі 38 м дейін болады. Құрғақ кезде, қыста ағаш жапырағын түсірген кезде оның пішіні тамыры жоғарыдан өсіп тұрғандай болып көрінеді. Қандай ағаш туралы айтылып тұр?

(Баобаб)
2 ұпай – Жер бетіндегі тамаша материк. Саяхатшылар корабльмен оның жағалауын батыстан шығысқа қарай жүзіп өткенде үш мұхитты басып өтеді; осы материкте солтүстік және оңтүстік бір сәтте орындарын «ауыстырады». Сонымен қатар, бұл жерде адам теңіз бен құрлықты да ажырата бермейді. Бұл қандай материк?  

(Антарктида)



3 ұпай – Бұл Ресей Федерациясына ең жақын орналасқан монархиялы (корольдік) европалық мемлекет. Бұл елде электр энергетикасының негізін барлық энергияны өндіретін су электр станциялары құрайды. Оның территориясында Европаның ең шеткі солтүстік нүктесі орналасқан. Бұнда қандай ел туралы айтылып отыр?

(Норвегия)



4 ұпай – «Осы ормандарға тап болған кезде адамдар қуанышты жағдайды екі мәрте басынан кешіреді: ол бірінші күні ертегідей көз жауын алар табиғат байлықтарын көрген кезде, ол бір жұмаққа келгендей қуанса, екінші мәрте соңғы күні осы «жасыл тозақтан» қашып шыққан кезде қуанады» деп дұрыс байқаған». Польшалық ғалым А.Фидлер неге бұлай деп жазды және қандай табиғат зонасы туралы айтып тұр? Ол қайда орналасқан?

(Бұл ылғалды экваторлық ормандар, Амазонка өзенінің бассейнінде орналасқан.)


  1. Көк сектор:

1 ұпай – Олардың формасы арка, қанат, күмбез, пирамида тәрізді болады, көп бөлігі судың астында болғандықтан кемелердің жүзуіне үлкен кедергі келтіреді. Бұл не жайында айтылып тұр?

(Айсбергтер (мұзтаулар)туралы)
2 ұпай – Төменде көлдер көрсетілген, оларды солтүстіктен оңтүске қарай орналасуын көрсетіңіз. Берілген нұсқалардың қайсысы дұрыс болып табылады?

1) Танганьика – Байкал – Онега – Балқаш;

2) Балқаш – Онега –– Танганьика – Байкал;

3) Онега – Байкал – Балқаш – Танганьика;

4) Байкал – Онега – Танганьика – Балқаш.  

(3)
3 ұпай – Қандай бұғаз бір уақытта екі мұхитты, екі теңізді біріктіреді, екі материкті, екі дүние бөлігін, екі түбекті, екі мемлекетті бөледі? Осы бұғаздың атауын тауып көрсетііздер және олар біріктіретін және бөлетін объектілердің атауларын жұптап көрсетіңіздер ....(Беринг бұғазы)

Екі мұхит – Тынық және Солтүстік Мұзды мұхит;

Екі теңіз – Чукот және Беринг;

екі материк – Евразия және Солтүстік Америка;

екі дүние бөлігі – Азия және Америка;

екі түбек – Чукот және Сьюард

екі мемлекет – Россия және АҚШ
4 ұпай – Жер бетінде ерігіш жыныстар – әктастар, гипстер, доломиттер таралған аудандарда су деңгейі күрт өзгеретін көлдер кездеседі. Ал кейбіреулерінде су мүлдем жоқ болады. Осы табиғи жұмбақ құбылысты ғылыми тұрғыдан қалай түсіндірер едіңіз?

(Бұл жыныстар еріген кезде сулар бос жерлерге сіңіп кетеді және көлдегі судың деңгейі күрт өзгереді)


III. Қызықты лабиринті.

Құрама басшылары география бойынша ой есеп шешумен байланысты бір тапсырманы таңдап алады. Дұрыс жауап 5 ұпаймен бағаланады. Ой жұмбақты шешу уақыты – 3 минут.



IV. Өткен жылдар шежіресі.

Әр құрамаға кілт сөздер тобы беріледі, осы кілт сөздер арқылы қандай құбылыс, оқиға, зат, тарихи тұлға жайлы айтылғанына жауап берулері қажет. Дұрыс жауап 5 ұпаймен бағаланады. Дайындалу уақыты – 1 минут.




  1. «Виктория» кораблі, Тынық мұхиты, бұғаз, Әлемдік Мұхит тұтастығы

(Магеланның Жер шарын айналып шығу саяхаты)

  1. 365 күн, орбита, Афелий, Перигелий

(Жердің Күнді айналу қозғалысы)

  1. Апаттық құбылыс, ошақ, эпицентр, сейсмограф

(жер сілкіну)

  1. Тұсбағдар (компас), көкжиек тұстары, азимут, белгіленген пункт

(азимут бойынша қозғалыс)

  1. Пропорция, сызықтық, сандық, карта

(масштаб)

  1. Қашғария, этнограф, Орыс географиялық қоғамы, саяхатшы

(Ш.Уалиханов)

  1. Жер асты сулары, бу, Камчатка, Йеллоустон ұлттық паркі

(гейзердің атқылауы)

  1. Аэростаттар, радиозонд, метеорологиялық ракеталар, жасанды серіктер (атмосфераны зерттеу)

  2. Солтүстік Америка, үйеңкі шәрбаты, хоккей, Торонто

(Канада)

  1. Атмосфералық қысым, флюгер, анемометр, бриз

(жел)

  1. Қырқа немесе айдар, етегі, биік, ұзындығы

(толқын)


  1. Сахара, Атлас, Виктория, Чад

(Африка)

  1. Халықаралық ұйым, 1945 жыл, Нью-Йорк, әскери әрекеттің тоқталуы

(Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ))

  1. Сарыарқа, тың, дала, шаңырак

(Қазақстан)

  1. Бастау, саға, суайрық, бассейн (өзен)

  2. Атакама, бархандар, сексеуіл, суккуленттер

(шөл)
V. Қараңғы жылқы.

Құрамаға ғалымның, саяхатшының, тарихи тұлғаның есімдерін табу керек. Бұл кезеңнің ең үлкен ұпай саны 5 ұпаймен бағаланады. Әрбір көмекті қолданған сайын бір ұпай саны азаяды.




  1. Семенов – Тян – Шанский:

    1. Географ және статистик, 1849 жылы Орыс Географиялық қоғамының мүшесі болды; кейінірек вице-президенті (1873 ж.) және Физикалық география бөлімінің төрағасы болып сайланды.

    2. Ұзақ жылдар бойы Ресей империясының әр түрлі аймақтарының халықтары туралы статистикалық мәліметтерді жинады, сөйтіп одан әрі Ресейде бірінші халық санағын табысты жүргізуіне мүмкіндік туды (1897 ж.).

    3. В 1888 жылы Түркістан мен Каспий маңы облысына ірі экспедиция жасады. Өзінің жұмыстарының қорытындысы туралы есептерінен басқа ол «Географо-статистический словарь Российской империи» атты бес томдық еңбегін жазды. Орыс Географиялық Қоғамының тарихын жазды және жарыққа шығарды (екі томдық). Орталық Азияға бірнеше ғылыми экспедициялар ұйымдастырды. Оның кейбіріне оның ұлы Вениамин де қатысты.



    4. Европалықтардан бірінші болып Тянь-Шаньға (1856—1857 жж) саяхат жасады.




  1. Эратосфен

    1. грек математигі, астроном, географ, филолог және ақын.

    2. Оның құрметіне Айдың геологиялық тарихының кезеңдерінің бірі Айдағы кратердің аты аталады, сол сияқты Кипрге таяу жерде Жерорта теңізінде суасты жотасы да оның есімін иеленген.

    3. Эратосфеннің астрономия бойынша шығармаларынан біздің заманымызға дейін бір ғана шығармасы — «Катастеризмы» жеткен — онда шоқжұлдыздар тізбелері және жұлдыздардың 700 дейін объектілері көрсетілген.



    4. Ғалымдардан бірінші болып ғылымға «География» терминін енгізді, сондықтан оны «географияның атасы» деп атады.




  1. Пржевальский

    1. Орыс саяхатшысы және натуралист. Орталық Азияны зерттеуге арналған бірнеше экспедицияға қатысқан.

    2. Кунь-Лунь таулар жүйесі, Солтүстік Тибет жотасына, Лобнор мен Куку-Нор және Сары өзен бассейндерінің бастауларын географиялық және жаратылыстық тарихи зерттеулері ең ірі еңбектерінің бірі болып табылады.

    3. Петербург Ғылым Академиясы оны «Орталық Азияның табиғатын бірінші зерттеушіге» деген жазумен жазылған медальмен марапаттады.



    4. Ол көптеген жануарлардың жаңа формаларының түрлерін ашты: жабайы түй, жылқы.




  1. Баренц

    1. Голландтық теңізші және зерттеуші. Ост-Индияға солтүстік теңіз жолын іздеген үш Арктикалық экспедицияның жетекшісі.

    2. Арктикада бірінші рет қыстап шыққан бірінші европалық болды.

    3. Соңғы рет Жаңа Жерге жасаған экспедицияларының бірінде қайғылы түрде қаза тапты.






4.5.Оның атымен өзі ашқан Шпицберген архипелагындағы қала және аралдардың бірі, теңіздің аты, сол сияқты Жаңа Жер аралының батыс жағалауындағы арал аталады.


  1. Амундсен

    1. Норвегиялық поляр саяхатшысы және рекордсмен, Р. Хантфордтың айтуы бойынша «Поляр елдерінің Наполеоны».

    2. Арктикалық саяхаттарында гидроұшақтар (самолёт) мен дирижабльдерді авиацияда бірінші қолданғандардың бірі.

    3. 1928 жылы жоғалған Умберто Нобиле экспедициясын іздеу кезінде қаза болды. Көптеген әлем елдерінің марапаттарына ие болған, оның ішіндегі АҚШ ең жоғары наградасы — Конгрестің Алтын медалі, оның атымен көптеген географиялық объектілердің атаулары аталады.



    4. Оңтүстік полюске бірінші жеткен адам (14 желтоқсан 1911 жыл).




  1. Беринг

    1. Теңізші, орыс флотының офицері, капитан-командор. Шығу тегі бойынша Даниялық.

    2. 1725—1730 және 1733—1741 жылдары Бірінші және Екінші Камчатка экспедицияларының жетекшісі. Чукотка мен Алясканың аралығындағы бұғаз арқылы өтіп, Солтүстік Америкаға жеткен, Алеут қырқаларындағы бірқатар аралдарды ашқан.

    3. Бірінші және одан кейін Екінші Камчатка экспедициясының жұмыстарында және ұйымдастыруда оның көмекшілері капитан-командор А. И. Чириков пен М. П. Шпанбергтердің рөлі өте зор.



    4. Бұл теңіз саяхатшысының еңбегін толығымен мойындауға көптеген уақыттар қажет болды. Саяхатшылардың ішінде оның зерттеулерінің дәлдігін бірінші болып дәлелдеген ағылшын теңізшісі Джеймс Кук болды. Джеймс Кук Чукотка мен Алясканың аралығындағы бұғазды оның атымен атауды ұсынды.

  2. Васко да Гама

    1. Ұлы географиялық ашылулар дәуіріндегі португалдық теңіз саяхатшысы.

    2. Малярий ауруынан 1524 жылы 24 желтоқсанда Коччиде қайтыс болды.

    3. Португалдық Үндістанның 6-шы губернаторы және Үндістанның 2-ші Вице-королі (1524 жыл), Видигейрдің 1-ші графы.



    4. Тарихта бірінші рет Европадан Үндістанға дейін жүзіп өткен теңіз экспедициясының қолбасшысы.




  1. Дежнев

    1. Атақты орыс саяхатшысы, теңізде жүзуші, Солтүстік және Шығыс Сібірді зерттеуші, казак атаманы, аң терісін сатушы.

    2. Ол алғашында Сібірде қатардағы казак болып қызмет етті, одан соң 1635 жылы Тобольскіде, одан соң Енисейскіде қызмет етті.

    3. Солтүстік мұзды мұхитты Тынық мұхитымен біріктіретін және Азия мен Солтүстік Американы, Чукотка мен Алясканы бөлетін Беринг бұғазы арқылы өткен, оны 1648 жылы 80 жыл бұрын Витус Берингтен бұрын өткен бірінші әйгілі теңізші.



    4. Оның атымен Азияның солтүстік - шығысының шеті болып табылатын мүйіс аталады.




  1. Дрейк

    1. Ағылшын теңізшісі, корсар, вице-адмирал.

    2. Сауда кораблінде 12 жасында юнга аталған. Ол өзінің алыс туысы болып келетін кеменің иесін өте жақсы көрді, кеменің иесі өзі өлгеннен кейін кораблін оған мұраға қалдырған, сөйтіп ол 18 жасында толық құқылы капитан болды.

    3. Жер жүзін айналып жүзіп шыққан бірінші ағылшын және бірінші капитан (1577—1580 жж.).



    4. Бұл аты аңызға айналған капитанның атымен Отты Жер аралы мен Антарктиданың аралығында орналасқан бұғаз аталады.




  1. Уәлиханов

    1. Атақты Абылай ханның шөбересі.

    2. Қазақ ғалымы, тарихшы, этнограф, фольклорист, саяхатшы және ағартушы, Ресей императорлық армиясы Бас штабының офицері, барлаушы.

    3. Оның зерттеулері Орыс Географиялық Қоғамында, сонымен қатар Берлинде басылып шықты.



    4. 1858 жылы маусымда саяхатқа аттанды, орыс география ғылымының жылнамасында мәңгі қалған. Ол кезде оның жасы 22 ғана болды. Ол Семей көпесі Мұсабай Тохтубаевтың керуенімен жолға шықты.  




  1. Крузенштерн

    1. Орыс теңізшісі, адмирал, дворян.

    2. 1827 жылы теңіз кадет корпусының директоры және адмиралдық кеңестің мүшесі болып тағайындалды. Теңіз кадет корпусының он алты жылдық директорлық қызметінде ол корпуста оқытудың жаңа пәндерін енгізді, кітапханалары мен мұражайларын әдебиеттермен, оқу құралдарымен байытты.

    3. 1873 жылы 6 қарашада Санкт-Петербургте теңіз кадет корпусына қарсы жерде скульптор И. Н. Шредер мен архитектор И. А. Монигеттидің жобалары бойынша ескерткіш ашылды.



    4. «Надежда» және «Нева» кораблдерімен Юрий Лисянский екеуі бірінші орыс жер шарын айналып шығу саяхатын жасады.




  1. Кук

    1. Ағылшын әскери теңізшісі, зерттеуші, картограф және Корольдік қоғамның мүшесі, Королдік әскер теңіз кемесінің капитаны.

    2. Әлемдік мұхитты зерттеу бойынша үш экспедицияның жетекшісі, барлық экспедициялары жер шарын айналған. Осы экспедициялар уақытында бірқатар географиялық ашылулар жасаған.

    3. Ньюфаундлендтің бөлігін және Канаданың шығыс жағалауын, Австралияның, Жаңа Зеландияның, Солтүстік Американың батыс жағалауын, Тынық, Үнді және Атлант мұхиттарын зерттеген және таныс емес және сирек баратын жерлерді картаға түсірген.



    4. февраля 1779 жылы 14 ақпанда 50- жастағы капитан Гавай аралдарының тұрғындарынан қаза тапты.




  1. Бехайм

    1. Неміс ғалымы, негоциант және теңізші, ұзақ уақыт португалдық қызметте болған.

    2.  1492 жылы бір затты дайындады, онда Американы европалықтар ашқанға дейінгі географиялық тану бейнеленген болатын.

    3. Ол затты «Жер алмасы» деп атады.



    4. Ежелден және осы заманға дейін сақталған глобусты жасаған ғалым.




  1. Магелан

    1. Аделантадо дәрежесіндегі португалдық және испандық теңізші.

    2. … Аралдықтар бізді соңымыздан қалмай, бір күні найзаларын пайдалана отырып, судан қармақпен аулағандай аңдумен болды. Біздің адмиралымызды білгеннен кейін, көбінесе оған көңіл бөлді, екі рет оның басынан дулығасын түсіріп үлгерді; бірақ ол сонда да өз орнында тұра білді, тек жергілікті адамдардың бірі адмиралдың бетінен жаралағанға дейін біз сағаттан астам уақыт шайқастық. Ол ызаланып кетіп, сол сәтте шабуылшының кеудесіне өзінің найзасын қадап берді. Оны көрген жергілікті адамдар оған тарпа бас салып, найзаларымен және тағы басқа даөздерінде бар қаруларымен бас салды. Сөйтіп олар біздің жолбасшымызды өлтірді....

    3. Кейіннен өз атымен аталған бұғазды ашқан, Атлант мұхиты арқылы Тынық мұхитына шыққан бірінші европалық болды.



    4. Тұңғыш рет дүние жүзін айналып шыққан саяхат экспедициясының қолбасшысы.




  1. Скотт

    1. Ұлыбританияның корольдік флотының капитан, поляр зерттеушісі.

    2. Ол және оның жолдастары соңғы экспедицияларынан қайтып келе жатқан жолда суықтан, аштықтан және физикалық жүдеуден қаза болған.

    3. Ол қаза болғаннан кейін Британияның Ұлттық батыры болды. Бұл мәртебе 50 жылдан астам уақыт сақталды. XX ғасырдың соңғы он жылында «Терра Нова» экспедициясының тарихы қайта бағалауға ұшырап, зерттеушілер экспедицияның апаттық себептерін анықтады. Сөйтіп қоғам алдында халық батыры жайлы даулы мәселелер туындады.



    4. Оңтүстік полюсті бірінші ашушылардың бірі, Антарктикаға жасалған екі экспедицияны басқарушы: «Дискавери» (1901—1904) және «Терра Нова» (1912—1913).

Каталог: wp-content -> uploads -> 2017
2017 -> Қызылорда қаласы №140 қазақ орта мектебі Нұрманова Мереке Серікбайқызы Мектеп директорының ғылыми әдістемелік ісі жөніндегі орынбасары
2017 -> Жек дуадақтарды аулауды жүргізу туралы «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы»
2017 -> Бағдарламасы өтетін күні: 16 тамыз 2017 жыл Өтетін орны: Шымкент қаласы
2017 -> Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің
2017 -> Мемлекеттік мекеме
2017 -> Қосымша 2 Техникалық ерекшелігі Реанимациялық бригадаларға арналған жылжымалы жедел медициналық көмек комплексі
2017 -> Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі «Кәсіпқор» холдингі» коммерциялық емес акционерлік қоғамы
2017 -> Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің Оңтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясының
2017 -> Бос јкімшілік мемлекеттік лауазымдарєа орналасуєа конкурс туралы хабарландыру 17/07/2012г


Достарыңызбен бөлісу:




©kzref.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет