Жаратылыстану-математикалық факультетінің деканы



жүктеу 1.41 Mb.
бет13/14
Дата07.05.2019
өлшемі1.41 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14

Дәрістің мазмұны:


  1. Радиоактивтілік – ластандырушы фактор ретінде, оның түрлері

  2. Радиоактивтік сәулеленуден қорғану түрлері.

  3. Радиоактивті қалдықтар

  4. Есептер шығару

Әдістемелік нұсқау :

Әдебиет:

1. Ә. Бейсенова, А. Саманова Экология және табиғатты тиімді пайдалану бет:102-105;

  1. А.Ж. Ақбасова, Г.Ә. Сайнова Экология А.; 2003 бет:164-

  2. Панин М.С. Химическая экология. – Семипалатинск: Изд-во ВКГУ. – 2002. – 570 с (7 тарау. 7.1-7.2 бет 206-231)

6 апта

6лабораториялық сабақ



Тақырып:

Мұнай өнімдерімен ластанған топырақтағы күкіртсутек мөлшерін анықтау.

Мақсаты: Мұнай өнімдерімен ластанған топырақтағы күкіртсутек мөлшерін анықтау және оның мәндерін ШРК мен салыстырып топырақтыңэкологиялық жағдайына сипаттама беру.
Реактивтер мен құрал- жабдықтар:

  1. Шайқағыш аппарат;

  2. фильтр қағазы;

  3. тығынды 200-лік колба;

  4. 1-мл-лік колба;

  5. титрлегіш пипеткалар;

  6. воронкалар;

  7. бюкс;

  8. кептіргіш шкаф;

  9. эксикатор;

  10. KMnO4 ерітіндісі, х.т., 0,01 М ерітінді;

  11. натрий тиосульфаты Na2S2O3, 0,005М ерітінді;

  12. күкірт қышқылы H2SO4, (тығыздығы 1,84 г/см4), 1:3 сұйылтылған;

  13. калий иодиді KI, х.т., 10%-тік ерітіндісі;

  14. крахмал, 1%-тік ерітіндісі;

  15. мұнай өнімдерімен ластанған топырақ.

Жұмыстың барысы:

100 г топырақты конустық колбаға салып, үстіне 200 мл дистильденген су құяды. Колбаны тығынмен жауып, 4 мин шайқайды. Бұдан кейін ерітіндіні фильтрлеп, конустық колбаға 100 мл фильтратты құяды, бірнеше тамшы H2SO4 тамызып, үстіне 1 мл 10%-тік KI ерітіндісін құйып, араластырып, бюреткадан 0,01М KMnO4 ерітіндісі мен титрлеуге кеткен тиосульфат ерітіндісінің айырмасы 100 мл фильтраттағы күкіртсутектің тотығуына кеткен 0,01М І2 ерітіндісінің мөлшеріне тең болады.

1 мл 0,01 Н иод ерітіндісінде 0,17 мг H2S болады.

Мысалы: 0,01 М 0,01М KMnO4 ерітіндісі мен титрлеуге кеткен тиосульфат ерітіндісінің айырмасы 3 мл болсын. Онда 100 мл фильтраттағы күкіртсутек мөлшері-(0,17) 3=0,51 мг болады. Ал 200 мл фильтратта, яғни 100г топырақта – (0,51) 2=1,02 мг H2S болады. Сонда топырақтағы H2S концентрациясы С ( мг/кг топырақта)

С=1000 *1,02/100=10,2 мг/кг топырақта

Топырақтың анализінде оның ылғалдығын да анықтайды, себебі, анализде топырақ абсолютті құрғақ болуы керек.

Топырақтың ылғалдығын анықтау:

Кептіргіш шкафта 100-1050С температурада кептірілген шыны қақпағы бар шыны стаканды(бюкс) аналитикалық таразыда 0,0001 дәлдікке дейін өлшейді, оған топырақ үлгісін салады. Қара шірігі мол топырақтар үшін 15-20 г үлгі алынады, одан соң бюкстың қақпағын ашып, 8 сғстқа 1050С температурада кептіреді. Кептірілген топырақты эксикаторға салып, 20-30 мин жауып қояды. Эксикаторға ондағы ауаны кептіру үшін конц. H2SO4 не сусыз кальций хлоридін салады.

Топырақ үлгісі кепкен соң аналитикалық таразыда өлшеп, тағы да кептіргіш шкафта 1-2 сағат сол температурада кептіреді. Кептіру мен өлшеуді 0,0003 г дәлдікке дейін жүргізеді.

Топырақтың ылғалдығын W(%) төмендегі формула бойынша есептейді.

(m1-m0)-100

W= ;

(m1-m)

Бұндағы:


m1-ылғал топырақтың (бюкспен бірге) салмағы,г;

m0- кептірілген топырақтың (бюкспен бірге) салмағы, г;

m- бюкстің салмағы.
Әдебиет: 1.Асқарова Ұ.Б. Экология және қоршаған ортаны анықтау.-Алматы; 2008

Лабораториялық жұмыс-7( 44-45 бет)


7 апта

7 лабораториялық сабақ


Тақырып: Жеңіл және тамақ өнеркәсіптер.

Лабораториялық сабақ мазмұны:

  • Жеңіл өнеркәсіптер.


  • Жеңіл өнеркәсіп өндірістерінің СҚБ

  • Тамақ өнеркәсібі.

  • Тамақ өнеркәсіп өндірістерінің СҚБ.

Әдебиет:


А.Ж. Ақбасова, Г.Ә. Сайнова Экология А.; 2003 бет 218-222

8апта

8 лабораториялық сабақ


Тақырып: Электроэнергетиканың экологиялық аспектлері.


Лабораториялық сабақ мазмұны:

  • Энергетика типтері және оның сапалық коэффициенттері.

  • Энергорасурстардың жіктелуі.

  • Қалпына келмейтін энергоресурстар.

  • Ядролық энергетика.

  • Сутектік отын.

  • Қалпына келетін энергоресурстар.(суэнергетикасы, желэнергетикасы, геотерммальдіэнергетика, күн энергетикасы).

  • Энергоресурстарды пайдалану структурасы.

  • Қазақстанның энергетикалық потенциалы.

Әдебиет:


Панин М.С. Химическая экология. – Семипалатинск: Изд-во ВКГУ. – 2002.– 570 с

545-588,



9апта

9 лабораториялық сабақ



  1. Тақырып: Судағы хлор-ионды анықтау.

  2. Жумыстын мақсаты: титрлеудің тұндыру әдісін (аргентометрия) пайдаланып судың құрамындағы хлор- ионын аңықтап үйрену.

Әдістің мәні: әдіс суды калий дихроматы индикаторының қатысында күміс нитраты ерітіндісімен титрлеуге негізденген.

Индикатор түсінін лимон-сарыдан қызғылт сары түске өзгеруі хлор ионының толықтай күміс хлориді түрінде бөлінуін және күміс хроматының түзілуін көрсетеді.



Реагенттер: концентрациясы 0,01 моль/л күміс нитраты ,

10% К2Сr2O7 ерітіндісі., 250 мл титрлеуге арналған колба, бюретка, 100 мл пипетка.



Анықтау жолы: Бюретканы күміс нитратымен толтырады.

Титрлейтін 250 мл колбаға пипеткамен 100 мл зерттелетін су алынады. (pH= 6-10 аралығында болу қажет); оның үстіне 1 мл калий дихроматы ерітіндісін қосып, күміс нитратымен қызғылт-сары түс пайда болғанға дейін титрлейді.

Титрлеуді ұқсас нәтижелер алынғанша үш рет қайталайды:
Өлшеу мәліметтері:

1. Титрлеуге кеткен күміс нитратының көлемі:

V1(АgNО3)=… мл

V2(АgNО3)=… мл

V3(АgNО3)=… мл

V1 + V2 + V3

Vорт (АgNО3) = ---------------- = мл

3

2. Есептеу: Хлор ионын мына формуламен есептейді:


V(АgNО3)*C (АgNО3) *М (Сl-) * 1000

m (Сl-) = ---------------------------------------------------- = мг/л

V(Н2О)
Қорытынды: Зерттелген судағы хлор ионының мөлшері –мг/л тең.
Әдебиет: 2.А.Ж. Ақбасова, Г.Ә. Сайнова Экология А.; 2003 бет:223-200.

10апта

10 лабораториялық сабақ

Тақырып: Атмосфераны химиялық қосылыстардан қорғаудың негізгі әдістері

Мазмұны:


  • Газдарды көміртек оксидтерінен тазалау негіздері мен әдістері қандай?

  • Газдарды күкүрт диоксидінен тазалау негіздері мен әдістері қандай?

  • Газдарды күкүртсутектен тазалау негіздері мен әдістері қандай?

  • Газдарды азот оксидтерінен тазалау негіздері мен әдістері қандай?

  • Газдарды аммиактан тазалау негіздері мен әдістері қандай?

  • Газдарды галогендерден тазалау негіздері мен әдістері қандай?

  • Есетер шығару

Әдебиеттер: Панин М.С. Химическая экология. – Семипалатинск: Изд-во ВКГУ. – 2002.– 570 с

142-276,


11 апта

11 лабораториялық сабақ

Тақырып: Суларды тазалау және залалсыздандыру әдістері

Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Халыќаралыќ экономика курсы бойынша баѓдарлама
dmdocuments -> Бқму-да оқу үрдісінде ақпараттық және білім беру технологияларын пайдалану
dmdocuments -> Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
dmdocuments -> Барлығы – 180 сағат
dmdocuments -> Барлығы – 135 сағат
dmdocuments -> Жаратылыстану-математика факультеті деканы
dmdocuments -> Семинар 30 сағат Оқытушының жетекшілігімен студенттің өзіндік жұмысы (ожсөЖ) 60 сағат СӨЖ 60 сағат
dmdocuments -> Тақырып: Ауыл шаруашылығы тарихы
dmdocuments -> Бастапқы әскери мамандығы бойынша Оқу әдестімілік комплекстік пәні бойынша арналған Атыс дайындығы
dmdocuments -> Бастапқы әскери мамандығы бойынша Оқу әдестімілік комплекстік пәні бойынша арналған Атыс дайындығы


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет