Особенности химического состава новых нефтей южного казахстана



бет15/21
Дата14.03.2018
өлшемі3.79 Mb.
#21014
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   21

Әдебиеттер:

  1. e-mail: kbtu@kbtu.kz, kense@kbtu.kz

  2. http://амко.рф/spravka-2

  3. Усманова М.Б., Сақариянова Қ.Н.Химия –Алматы: Атамұра, 2009. - 216 бет. ISBN9965-34-887

  4. Е.В.Бойко Химия нефти и топлив. Учебное пособие. — Ульяновск: УлГТУ, 2007. — 60 с. — ISBN 978-5-89146-900-0

  5. Бензин // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.


Резюме

Какие химические вещества находится в составе нефти.


Summary

What is chemical substance in the composition of oil.



АҚУЫЗДЫҢ БИОСИНТЕЗІНДЕГІ ДНҚ МЕН РНҚ-НЫҢ РӨЛІ
б.ғ.к., Халмурзаева А.Б. 3-курс БГ-111 тобының студенті Рахманова Г.М.

Қазақстан инженерлі-педагогикалық Халықтар достығы университеті, Шымкент, Қазақстан


кілттік сөздер: белок, синтез, ДНҚ, РНҚ, транскрипция.
Ақуыз синтезі - өте күрделі процесс. Ақуыз синтезінің негізінде жатқан молекулалық процестер өте күрделі. Олардың көпшілігі жазылып суреттелгенмен толық мазмұнын, айталық транскрипция, репарация және ДНҚ-ның репликациясы тәрізді түсіндіру әзір мүмкін емес. Мысалы, белок синтезінде РНҚ молекулаларының кез келген бір класы емес, үш класы (иРНҚ, тРНҚ және рРНҚ) қатысады, бірақ неге бұлай болатыны айқын түсінікті емес. Сондықтан белок синтезінің егжей-тегжей негізінен, әліде белгілі бір теорияда жалпыланбаған жалаң факты ретінде қабылдауымыз керек. Ақуыз синтезінің процесінде басты агент ролін тРНҚ молекулалары атқарады.

Белоктардың синтезделуі негізінен екі кезеңнен тұрады:

1.Ядролық кезең немесе транскрипция. Мұнда ДНҚ қос тізбегінің біреуінің комплементарлы көшірмесі болып табылатын и-РНҚ синтезі жүреді. Осы жолмен синтезделген и-РНҚ әрі қарай синтезделетін белоктың негізі болып табылады.

2.Цитоплазмалық кезең яғни трансляция. Цитоплазмада 4 әріптік генетикалық информацияның триплеттік кодтың көмегімен 20 әріптік амин қышқылдарынан тұратын белоктың тізбегіне айналу процесі жүреді.

1.Белоктардың синтезі рибосомада жүреді;

2.Белоктардың синтезі үшін қажет энергия АТФ және ГТФ арқылы қамтамасыз етіледі, айта кету керек, бір пептидтік байланыс түзілу үшін 4 макроэргтік қосылыс қажет;

3.20-ға жуық амин қышқылдары;

4.20-дан астам аминоацил - т-РНҚ синтетаза ферменті;

5.20-ға жуық т-РНҚ;

6.Мg2+ ионы, конц 5-8 тМ қажет.

Сонымен барлығы 200-ге жуық макромолекулалар, белоктық факторлар қажет:

Трансляция - цитоплазмада жүретін кезең. Бұл кезең кезінде тек қана 4 әріптік нуклеотидтік тілдің 20 әріптік аминқьшқылының тілге аударылуы ғана жүріп қоймайды, сонымен қатар амин қышқылдарының белоктық тізбектегі өз орнын табу мәселесі шешіледі. Трансляцияның өзі 5 кезеңнен тұрады.[2]

Трансляцияның І-ші кезеңі: амин қышқылдарының активтелуі. Бұл кезеңге қажетті заттар: 20 амин қышқылы, АТФ, Мg2+, 20т-РНҚ, 20 аминоацил -т-РНҚ - синтетаза ферменті. Бұл кезең жиырмадан астам аминоацил - т-РНҚ-синтетаза ферментінің қатысуымен өтеді.

Трансляцияның 2-ші кезеңі - полипептидтік тізбектің инициациясы. Бұл кезеңге қажетті компоненттер: и-РНҚ; белок синтезін бастаушы кодон /АУГ/. Бұл кодон барлық жағдайда метионинге немесе формилметионинге тән болады; N -формилметиониннің т-РНҚ-сы; үлкен және кіші суббірліктер; ГТФ; Мg2+-иондары; белок синтезін бастаушы белоктық факторлар, оларды Ғ1, Ғ2, Ғдеп белгілейді.

Трансляцияның 3-ші кезеңі: элонгация деген атпен белгілі. Бұл кезеңге қажетті заттар: екінші кезеңде түзілген активті рибосома; и-РНҚ-дағы кодондарға сәйкес келетін аминоацил - т-РНҚ; Мg2+; белоктық факторлар; ГТФ; пептидилтрансфераза; транслоказа.
Бұл кезеңде амин қышқылдарының біртіндеп бірінен кейін бірінің пептидтік байланыс арқылы орналасуы нәтижесінде полипептидтік тізбектің өсуі байқалады. Рибосоманың и-РНҚ-ның бойымен бір кодонга жылжуы үшін, аминоацил т-РНҚ-ның кодонына сәйкес келіп комплементарлы түрде байланысуы үшін 2 молекула ГТФ-тың гидролизі кезінде бөлінетін энергия жұмсалады. Аминоацил - т-РНҚ и-РНҚ кодонына сәйкес байланысуы.

Трансляцияның 4-ші кезеңі - Терминация яғни синтездің бітуі, аяқталу кезеңі, керектізаттар:

1.АТФ;

2.Белок синтезінің біткенін білдіруші и-РНҚ-дағы кодондар;

3.Полипептидтің рибосомадан босап шығуына қажет белоктық факторлар, и-РНҚ-да соңғы амин қышқылын көрсететін кодон біткен соң, мағынасыз, мәнсіз кодондар басталады. Олардың саны үшеу: УАА, УАГ, УГА. Міне осы кодондардың басталуы, полипептидттің синтезінің біткенін хабарлайды.

Трансляцияның 5-ші кезеңі - кеңістіктегі полипептидтік тізбектің орналасуы және процессинг. Бұл кезеңде полипептид өзінің кеңістіктегі екінші-, үшінші - реттік құрылысын түзіп, биологиялық активті түріне көшеді. Сонымен қатар бұл кезеңде бірінші амин қышқылы метиониннен және кейбір керек емес амин қышқылдарынан ажырап, кейбір амин қышқылдарының қалдықтары өзіне фосфат, - метил -, карбоксил -, ацетил топтарын қосып алуы мүмкін. Ал кейде белоктар өзіне олигосахаридтер мен коферменттерді қосып, өзінің биологиялық қызметін атқаруға дайын болады.

Ақуыз синтезінің реттелуі. Белок синтезінің реттелуі и-РНҚ-ның синтезі және трансляция /яғни белок синтезі/ кезеңінде жүреді. Бұл бағытта аса көп жұмыс істеген француз ғалымдары Жакоб және Моно болды. Бұл ғалымдар осы жұмысы үшін Нобель сыйлығына ие болды. Олар белоктарды синтездеу теориясын оперон теориясы деп атады.

Барлық ферменттік белоктардың синтезін реттеуді үш топқа бөлуге болады:

1.Репрессибилді, яғни белоктардың синтезін тежеу; 

2.Индуцибелді, белок синтезінің жылдамдығын арттыру;

3. Қонституитивті немесе кейбір белоктар синтезінің жылдамдығының тұрақты болуы. 

ДНҚ молекуласының екiншi реттiк құрылымын 1953 ж. Уотсон мен Крик анықтады. ДНҚ құрылымының анықталуы ХХ ғасырдағы биологияның ең маңызды жаңалығы деп саналады. Уотсон мен Крик теориясы бойынша екi полинуклеотид тiзбегiнен құралған ДНҚ-ның молекуласы кеңiстiкте оң қос қабат спираль болып табылады.



1959 жылы Северо Очоа РНҚ синтезінің механизмін ашқаны үшін медицинада Нобель сыйлығын алды. S. Cerevisiae дрожжасындағы тРНҚ- дағы 77 нуклеотидтің бірізділігі 1965 жылы Роберт Холлидің зертханасында анықталып, оған 1968 жылы медицинада Нобель сыйлығы берілді.

ДНҚ нуклеотидінің құрамы: Дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) - тірі организмдердегі генетикалық ақпараттың ұрпақтан-ұрпаққа берілуін, сақталуын, дамуы мен қызметін қамтамасыз етуіне жауапты нуклеин қышқылының екі түрінің бірі. ДНҚ-ның негізгі құрылымдық бірлігі – үш бөліктен құралған нуклеотид. Бірінші бөлігі – дезоксирибоза (бескөміртекті қант); екіншісі – пуриндік негіздер: аденин (А) мен гуанин (Г) және пиримидиндік негіздер: тимин (Т) мен цитозин (Ц); үшіншісі – фосфор қышқылының қалдығы.

ДНҚ қызметі: ДНҚ организмдердің басым көпшілігінде тұқым қуудың материалдық негізі болып табылады. Ол адамның және барлық басқа организмнің клеткаларында болады. Организмдегі барлық клетка ядроларында ДНҚ саны әрдайым бірдей болады. Уотсон мен Крик ДНҚ молекуласының моделі бойынша ДНҚ молекуласы бір оське бағытталған спираль тәрізді айнала оралған екі комплементарлық тізбек болып табылады.

Сонымен ДНК жануарлардың, өсімдіктер мен микро-организмдердің барлық клеткаларының ядросында болады. Гистон белогымен бірге ол нуклеогистон комплексін түзеді де, хроматиннің негізгі массасын құрайды. ДНК ядроларда кездесуімен қатар өсімдіктер митохондриясы мен пластидтерінен де табылған.

Ақпараттық РНҚ – ң биологиялық рөлі. аРНҚ ДНҚ жасаушысының нақты аумағындағы көшірмесі бола тұрып, бір белоктың алғашқы құрылымының ақпаратын сақтайды. 3 нуклеотидтың кезектестігі аРНҚ молекулаларында аминқышқылының нақты түрін кодтайды. Бұл ақпаратты аРНҚ-ның кішігірім жасушасы ядродан ядролық саңылау арқылы өтіп белок синтезделетін орын – рибосомаға жеркізеді. Сондықтан аРНҚ-ны кейде материалдық деп атайды. Генетикалық код 1965-1967жж. Х. Г. Коронмен ашылған. Сол үшін ол Нобель сыйлығының иегері атанған. 

Тасымалдаушы РНҚ. Белок синтезінде амин қышқылдарын рибосомаға жеткізетін РНҚ-ны тасымалдаушы деп атайды. Бұл кішігірім жасушалар 3 нуклеотидтік кезектестікті – антикодондарды өз шыңында тасымалдайды.

Рибосомалық РНҚ. Рибосомалық РНҚ негізінен ядрошықта синтезделіп, РНҚ жасушаларының 85-90% тұрады. Белоктар комплекісінде олар рибосома құрамына кіреді және белок биосинтезінде аминқышқылдар арасындағы пептидтік байланыс синтезін жүзеге асырады. Басқаша айтқанда, рибосома – бұл мәтіндерді ДНҚ мен РНҚ-ның нуклеотидтік тілінен белоктардың аминқышқылдық тіліне аударатын молекулярлық машина.

РНҚ-ның ДНҚ-дан айырмашылығы. Мұның құрамында көмірсулы кұрамдас белік ретінде - рибоза, ал азотты негіздер ретінде аденин, гуанин, урацил, цитозин болады (тимин болмайды). РНҚ молекуласының ДНҚ молекуласынан айырмашылығы, оның әрбір молекуласы бір желілі болып келеді. РНҚ жасушалардың ядросында емес, жасуша цитоплазмасында болады.
Әдебиеттер

1.Сейтембетова А. Ж., Лиходий С. Биологиялық химия., Алматы, «Білім», 1994 ж.

2.Сейітов З. С. Биологиялық химия, Алматы, «Қайнар», 1992 ж.

3. Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-қазақша сөздік. – Алматы, 1993.

4.О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл.
Резюме

Во всех клетках ядра животных растений,и микроорганизмов,таким образом днк.


Summary

In all the cells of plants, animals, and the kernel of microorganisms, thus DNК
ЖАСУША ЗАТ АЛМАСУЫНДАҒЫ ВИТАМИНДЕРДІҢ РӨЛІ
б.ғ.к доцент Халмурзаева А., 3-курс БГ – 111 тобының студенті Арыстанова А.

Қазақстан инженерлі-педагогикалық Халықтар Достығы университеті, Шымкент, Қазақстан


кілттік сөздер: гиповитаминоз, авитаминоз, тиамин, биотин, рибофлавин
Витаминдердің жалпы сипаттамасы.

Витаминдер пластикалық материал болып табылмайды және тікелей энергетикалық алмасуға қатыспайды. Осыған қарамастан, олардың қызметтері көпжақты, ал витаминдердің жетіспеушіліігі немесе артық болуы метоболизмнің күрделі бұзылуына әкеледі.

Витамин топтарына осы немесе басқа да заттарды нақты болу критерилері бар. Осындай критерилердің бірі болып гиповитаминоздың сәйкес клиникалық суреттемесінің болуы табылады.

Қазіргі кезде, витаминдерге 13-тен 16-ға дейінгі қосылыстарды жатқызады.

Витаминдердің негізгі жіктелулері майда ерігіштік және суда ерігіштік болып табылады:

Суда еритін витаминдер:

В тобының витаминдері:

В1 витамині (тиамин)

В2 витамині (рибофлавин)

В5 витамині (никотин қышқылы, РР)

В3 витамині (пантотен қышқылы)

В6 витамині (пиридоксин)

В9 витамині (фолий қышқылы, фолацин)

В12 витамині (цианокобалин)

Н витамині (биотин)

С витамині (аскорбин қышқылы)

Р витамині (биофлавоноидтар)



  • Липой қышқылы

Майда еритін витаминдер:

А витамині (ретинол)

Д витамині (кальциферол)

Е витамині (токоферол)

К витамині (филлохинон)

Кейінгі жылдары витаминдерді олардың қызметтерінің жіктелулері бойынша пайдаланады.

Осы жіктелу бойынша витаминдерді энзимовитаминдерге (ферменттер құрамына кіреді): В1, В2, РР, В6, В12, пантотен қышқылы, Н, фолий қышқылы;, гормоновитаминдерге (гормондар мен прогормондардың сигналды қызметтерін атқарады): А, Д2, Д3, антиоксиданттарға немесе редокс-витаминдерге: А, Е, С, липой қышқылы. Осы витаминдер қатарында әртүрлі қызметтер сәйкес келуі мүмкін: коферменттік және антиоксиданттық (А.Ш. Зайчик, Л.П. Чурилов, 2000).

Витаминдік жетіспеушілік ағзадағы бір немесе бірнеше витаминдердің жоқтығымен байланысқан патологиялық немесе патологиялық күйлер топтарымен түсініледі. Витаминдік жетіспеушілікке: витаминдермен субқалыпты қамтамасыз ету, гипо-, және авитаминозды күйлер жатқызылады.

Гиповитаминоз организмдегі витаминдер құрамының олардың қалыпты қажеттіліктерімен салыстырғандағы төмендеуі жатады

Авитаминоз – нақты витаминнің немесе олардың топтары үшін сипатты арнайы клиникалық симптомдар фонында көрінетін организмнің витаминді ресурстарының толық таусылуы. Авитаминоздар ұзақ ашығу фонында пайда болады.

1.Суда еритін витаминдер

В1 витаминдері (тиамин)

Химиялық құрылымы жағынан тиамин екі циклді қосылыстың қалдықтарынан – тиазол мен пиримидиннен тұратын зат. Олар дәнді дақылдар мен басқа да өсімдіктердің бұлттары мен ұрықтарында көп мөлшерде болады. Өсімдік шикізаттарының өңделуі (кебектерді жою) алынған өнімдегі витамин деңгейінің күрт төмендеуімен жүргізіледі. Адам организміне еркін түскен тиамин бауырда фосфорилденіп, АТФ-тің қатысуымен тиаминдифосфат (ТДФ) және тиаминтрифосфат пайда болады.

Организмде тиамин, тиаминаза ферментінің көмегімен пиримидин мен тиазолға ыдырайды.

Авитаминоз: Бери–бери (индия тілінен аударғанда – «қой» деген сөзді білдіреді, өйткені ауру адамдар төрт аяқтап жүреді) – қанда кетоқышқылы жиналып, аэробты энергия түзілу процесі бұзылады. Нерв жүйесі зақымданады. Бұлшықеттері әлсіз және ауруға шалдығады, паралич болуы мүмкін. Жүрек жеткіліксіздігі туады. Тахикардия, жүрек дилатациясы, ісік пайда болады. Балаларда бойы өсуі баяулайды. Диспепсия және кариес пайда болады.

В2 витамині, (рибофлавин).

Рибофлавин тағамдық өнімдерде белокпен байланысқан (флавинпротеиндер) флавинмононуклеотид (ФМН), флавинадениннуклеотид (ФАД) және флавин түрінде кездеседі. Рибофлавин биологиялық маңызы бойынша көптеген ферменттердің (60-қа жуық) кофакторы ретінде қатысады.

Рибофлавин ішекке сіңіріліп, фосфорилденеді. Осы кезде екі коферментті формалар түзіледі: ФМН және ФАД, ұлпалық тыныс алу процесінде сутегіні тасымалдау қызметін атқаратын тотығып-тотықсыздану ферменттік жүйенің компоненттері болып табылады және сонымен қатар оксидоредуктаза тобына жатады.

Рибофлавин алмасуының бұзылуы кейбір бауыр аурулары, тері аурулары (мысалы, экзема), асқазанның және он екі ішектің жаралы ауруларының асқынуында байқалады.



В5 витамині (РР, никотин қышқылы, ниацин, никотинамид)

Ниацин (никотин қышықлының және никотинамид қоспасы) витаминдік қасиеті бар, птеридин- пиридин-3-карбон қышқылының туындысы болып табылады. Никотин қышқылы (никотинамид) дәнді дақылдарда, сүтте, етте, бауырда кедеседі, ал организмде ол триптофаннан синтезделеді.

Ағзадағы В5 витамнінің құрамының жетіспеушілігінен пеллагра ауруы дамиды (итальян тілінен аударғанда – “тартылған тері”) ”үш Д синдромы“: диарея, дерматит (ашық тері учаскелерінің қабынуы), деменция (әлсіз ақылсыздыққа ие болу).

В3 витамині (пантотен қышқылы)

Пантотен қышқылы пантой қышқылы мен аланиннен түзілген амид болып табылады (гр. сөзінен Pantoten – повсюду – барлық жерде).



Негізгі көздері: барлық тағам өнімдерінде кеңінен таралған. Әсіресе, араның сүтінде, бауырда (әсіресе, қойдың), балықта және балық уылдырығында, ашытқыларда, жұмыртқада, жүгеріде, түсті орамжапырақтарда (капусталарда) көп кездеседі.

В3 витаминінің виповитаминозы өте аз кездеседі: шаршағанда, ұйқы бұзылғанда, бас ауырғанда, бұлшықет ауырғанда, диспепсикалық ренжу.



В6 витамині (пиридоксин, пиридоксаль, пиридоксамин).

Метилпиридин тобының туындысы болып табылады. В6 витаминінің негізгі метаболиттік активті түрі пиридоксалды фосфорлы эфир – пиридоксаль 5 фосфат.

В6 витамині табиғата кеңінен тараған. Түрлі микроорганизмдердің, жасыл өсімдіктерден синтезделеді. Пиридоксальды фермент түрінде бауырда, бүйректе, жүректе, ашытқыда (бактериялардың) кездеседі.

В6 гиповитаминозының симптомдары: балаларда өсудің тоқтауы, талып қалу, қозғыштықтың жоғарылауы, ұйқының бұзылуы. Бетке себореяның шығуы, глассит, стоматит. АІТ – нің бұзылулары. Сүйек миының утилизациясынан туындайтын анемия.

В6 витамині гипервитаминоз кезінде вибрациялық сезімталдық бұзылады, терінің құрысуы, әсіресе, ерін жанында.

Р витамині (биофлавоноидтар және полифенолдар)

Бұл тағамның ауыстырылмайтын фактордың тобы. Бұл топтың қосылыстарының құрамында фенол гидроксилімен байланысқан бензопирон ядросы болады. Соңғысы метилденуі және әртүрлі қанттың қалдықтарымен байланысуы мүмкін.

Диетологтар қызыл шарапта жоғары бағалайды, өйткені оның құрамын биофлавоноидтардың (кварцетин, рутин, катехин) комплексінің көзі болып табылады. Оларда Р витаминінің мөлшері жасыл шайдағы сияқты 10 есе көп болады.

Экспериментальдық Р гиповитаминозының алғашқы көріністері аяқ пен иықтағы ауырсыну, тез шаршағыштық, кейін вазопатиялық көріністер байқалады. Теріні механикалық басқан кезде нүктелік қан құйылған ошақтар (петехий) болады.



2. Майда еритін витаминдер

Майда еритін витаминдер липидтермен бірге сіңіріліп, хиломикрондарға түседі, олармен қосылыс түзіп, бауырға тасымалданады. Қалдық майда еритін витаминдер зәрмен сыртқа шықпайды, сондықтан улы әсерін көрсетеді. Көптеген витаминдердің тағамдық көзі ретінде жасыл жапырақты көкеністер, өсімдік майы, майлы ет және сүт тағамдарын қолданған жөн. Көптеген майда еритін витаминдер суда еритіндерге қарағанда термостабильді, қарапайым қуыру температурасында инактивтелмейді, бірақ ультракүлгін сәулелену және тотығу әсерінен бұзылады.



А витамині

Табиғатта А витамині тек жануарлар ұлпасында кездеседі. Оған балық майы бай, ерекше – акула, палтустық түрлері. Төменірек – трескада (19 мг/дл). Жануарлар бауырында А витаминінің мөлшері аздау, жұмыртқада, сары май, қаймақ және сырда кездеседі.

Каротиноидтар – өсімдік синтезінің өнімі. Бұл провитаминдерге қызыл-сары көкеністер және тұқымдар, жасыл шөптер бай. Құрамында бета-каротині бар, ең активті провитамин А-ға пальма, облепиха майы, соя, петрушка, сәбіз, өрік, қызанақтар өте бай.

А витаминінің ересек адамдағы қажеттілігі – 1,5 мг/тәулік (яғни 5000 МЕ). Күнделікті тамақтануда ¾ бөлігі каротиндер мен ретиноидтар биотрансформациясынан қанағаттандырылады. 0,6 мкг бета-каротин 1 МЕ А витамині тең.



К витамині (филлохинон)

К витамині – майда еритін витамин. Оның биологиялық құрылысына қарап, гормоновитамин деуге болады, өйткені ол белоктарды индуцирлейді. Сонымен қатар, К витаминінің коферменттік қызметін және редокстік қасиетін, яғни протондарды, электрондарды қабылдау және беру қабілетін айтамыз.

К витаминінің негізгі көзі көбінесе, жасыл көкеністердің жапырағында, жеміс-жидектерде, жануар тағамдарында, шошқа бауыры, қой еті, шошқа етінде кездеседі.

Е витамині (токоферолдар)

Е витамині токоферол тобынан құралған (грек әріптерімен белгіленеді альфа, бета, гамма, сигма), олар 2 метил 2 (4, 8, 12 үшметилридецил)-6-хроманол, немесе токол туындысы.

Е витамин тобының белсендісі альфа-токоферол және оның 7 туыстық қосылыстары.

Е витамині өсімдік майы мен жануарлар майында кең таралған. Сонымен, Е витамині барлық табиғи тағамдарда кездеседі, белоктық өнімдерде, облепихада, жүгеріде, бидайда, жұмыртқада, шпинатта, авокадода, жаңғақта, алмада.



Е витаминінің жетіспеушілігі мембрананың өтімділігінің жоғарылауымен және бұзылуымен көрінеді, соның ішінде ядролық мембрананың митохондрияда, лизосомада, яғни клеткалардың морфологиялық құрылысының өзгеруімен сипатталады. Е витамині жетіспегенде клеткалық тынысалу төмендейді, ферменттік жүйе активтенеді, ұлпаларда аденилдік нуклеотидтер, креатинфосфат және АТФ төмендейді.

Жүкті әйелдер Е витаминін көптеп қабылдау керек. Ал жүктілік кезінде Е витамині жетіспесе, түсік болуы мүмкін.

Ересек адамдар күніне 10-30 мг токоферол (кей деректерде 50 мг-ға дейін) керек.

Әдебиеттер

1. Патобиохимия /Е.А. Строева, В.Г. Макарова, Д.Л. Песковтың редакциясынан. – М.: ГОУВУНМЦ, 2002.-234 бет.

2. Патохимия негіздері / А.Ш.Зайчик, Л.П.Чурилов (Медицина ВУЗ-дарының студенттеріне арналған оқу құралы).-СПб., ЭЛБИ 2000.-688 бет.

Резюме

Таким образом Витамины-это практически не синтезируемые, но синтезируемые не большом количестве в организме человеке, органически низкомолекулярны соединения микроорганизмах.



Summary

Thereby Vitamins-practically not synthesized, but synthesized not большом amount in organism of the person, organic below molecule join microorganism.


АДАМ- КҮРДЕЛІ ЭНЕРГОАҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ
б.ғ.к., доцент Аблайханова Н.Т., Үсіпбек Б.Ә.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Биология және биотехнология факультетінің


Кілттік сөздер: Зерттеу, адам, өмір, ойлау, асыл- мұра, күш- қуат.

Адамның жаны мен тәнінің таңғажайып күш-қуаты күрделі құбылыс, әлі толық зерттеліп болмаған тылсым дүние. Адамдар неге бірін-бірі жүз пайызға қайталамайтын жеке тұлғалар, неліктен олардың ішінде теңдесі жоқ емшілер, көріпкел сәуегейлер, қарғысы қате кетпейтін, батасы кез-келген жанға ақ жол ашатын ерекше қасиетті адамдар саусақпен санарлықтай ғана. Олардың бұл таланты, дарыны, әулиелігі қан арқылы ұрпақтарына қалай берілмеген. Әйтеуір, адам жанының, тәнінің құпия сырлары туралы әңгіме қозғалғанда айтылатын пікір, болжамдар көп-ақ [1, 30 б.].

Бірқатар зерттеушілердің пайымдауынша, әрбір жан иесінің мына жарық дүниеге келуі: ғарыш-адам-кеңістік – жер үндестігінен пайда болған жаратылыс жемісі, адам жаны – Аллаһ Тағаланың қуаты, нұры. Адамның барлық қадір-қасиеті, бүкіл болмысы мен түрлі мүмкіндігі жаннан шығады, жан тәнді басқаруға тиісті. Яғни, жан денені рух арқылы басқарады. Олай болса, адам жанының байлығы мен рухани пәрменділігінің күш-қуаты шексіз.Адам баласының ғұмыры – жалпы өмірге деген құштарлық пен өлім туралы қорқыныш-үрейдің арасында өтеді. Мұның сыры адамның тәфәккур (ойлану) мен түсіну түйсүгін мәңгілік әлеміне қарай бұру негізінде жатыр. Өйткені, өмір сүрудегі мақсат – мәңгілік бақытқа жету. Олай болса, адам баласы үшін асыл мұрат – өлім  қорқынышынан арылып, өмірін де, өлімді де жақсартуға тырысу болмақ. Осыған қол жеткізген кезде ғана адам баласына рухани жетілу мен Аллаһ тағалаға қауышу жолдары ашыла бастайды. Алайда, бұл нәпсіні жаман қасиеттерден арылту және жүректі тазарту арқылы ғана болады. Өйткені, адам баласының бойында жаратылысынан жағымды қасиеттермен қатар жағымсыз қасиеттер де кездеседі. Өйткені, өмір сынағы осыны қажет етеді. Олай болса, өмірдің сынағынан сүрінбей өту үшін бойымыздағы жағымсыз қасиеттерді жойып, жағымды қасиеттерді жандандыру керек [2, 119 б.].

Адам тіршілігінің табиғи-биологиялық алғышарты. Сонымен, ғылыми философияның түсінуінде дүниедегі ең бағалы, асыл байлық – адам. Ол барлық әлеуметтік қозғалыстар мен қимыл-әрекеттердің негізі, өлшемі және мақсаты. Жер шарындағы небір ғаламат табыстардың қайнар көзі, ақыл-ой туындыларының құдіретті иесі [1, 33 б.], [2, 124 б.].



Каталог: wp-content -> uploads -> 2018
2018 -> Алтын күз Атырау облысы Атырау қаласы Махамбет ауданы Алға орта мектебінің Шағын орталық топ
2018 -> Ысқақова Айнұр Жанболатовқызы, СҚО, Ақжар ауданы, Айсары ауылы, «Айсары негізгі мектебі»
2018 -> Ә. Кекілбаевтың «Шыңырау» әңгімесіндегі Еңсеп бейнесі
2018 -> Қуыршақты шомылдыру
2018 -> Жарманың өнімдерінің құрамында
2018 -> Мектеп: №46 жобб мектебі Мерзімі: 5. 01. 2018ж №7 Мұғалім Митанова г сынып «Г» Оқушылар саны 12 Тақырып
2018 -> Казахская академия спорта и туризма сборник научных статей
2018 -> Сабақ тақырыбы: «Дәнекерлеудің мәні қызметі және түрлері»


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   21




©kzref.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет