Реаниматология курсы



жүктеу 364.83 Kb.
Дата24.09.2017
өлшемі364.83 Kb.
түріСабақ


ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК ФАРМАЦЕВТИКА АКАДЕМИЯСЫ
МЕЙІРБИКЕ ІСІ КАФЕДРАСЫ АНЕСТЕЗИОЛОГИЯ ЖӘНЕ

РЕАНИМАТОЛОГИЯ КУРСЫ




Пән: «Хирургия мен реанимациядағы мейірбике ісі»

Пән коды: HRMI 3213

Мамандығы: 051101 – «Мейірбике ісі»

Курс: 3

Кредит: №2
ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚҚА АРНАЛҒАН

ӘДІСТЕМЕЛІК ӨҢДЕУ



Шымкент – 2013 ж.
Сабаққа арналған әдістемелік өңдеу құрылымы «___»______2013 ж. кафедра мәжілісінде талқыланып, бекітілді. № «___» хаттама

Кафедра меңгерушісі м.ғ.к., доцент А.Ә. Әлдешев



1 сабақ

1. Тақырыбы: Реаниматология және оның міндеттері. Реанимация және қарқынды терапия бөлімдерін жабдықтау. Құрал – саймандар пайдалану ерекшелігі және қауіпсіздік техникасы. Реанимация және интенсивті терапия бөлімдерінің жұмыс тәртібі.

2. Мақсаты: Студенттерді реаниматологияның негізгі жұмыстарымен таныстыру; «реанимация және интенсивті терапия» бөлімдерінің ұйымдастырылуымен, жұмыс жасау тәртібі және жабдықталуымен танысу. Бөлімлерге сәйкес жабдықтармен жұмыс жасау кезінде қауіпсіздік техниканы сақтау бойынша білімді нықтау.

3. Окыту максаты:

Студент білуі қажет:

- реаниматоциялық қызметті ұйымдастыруды;

- реанимация бөліміндегі жұмысының ерекшелігін;

- реанимациялық қызметтің жабдықталуын;

- реанимация және интенсивті терапия бөліміндегі жабдықтарды эксплуатациялау ерекшелігін;

- бөлімде жұмыс жасау кезінде қауіпсіздік техникасын;



Студент істей білуі тиіс:

- реанимация және интенсивті терапия бөлімдерінде мейірбикелік үрдісті ұйымдастыруды;

- реанимация және интенсивті терапия бөлімдеріндегі жабдықтармен жұмыс жасау кезінде қауіпсіздік техникасын сақтауды;

- стационар жағдайында аталған бөлімдердегі науқастарға жалпы және арнайы күтімді атқаруды.



4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

  • Реаниматология дегеніміз не?

  • Реаниматологияның негізгі сауалдары қандай?

  • Реаниматология саласындағы мейірбикелік үрдістің ерекшеліктері.

  • Реанимация бөлімінің жабдықталуы.

  • Реанимация және интенсивті терапия бөліміндегі жабдықтарды эксплуатациялау ерекшелігі;

  • Реанимация және интенсивті терапия бөлімдерінде жұмыс жасау кезінде қауіпсіздік техникасы.

5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс – стади және т.б.):

  • Тақырыптың негізгі сұрақтарын қолдана отырып, топтық-бағыттау әдісі және ми шабуылы әдісі бойынша тақырыпты талдау,

  • Оқытуды техникалық құралдарды қолдану (ПК, мультимедиялық проекторда тақырып презентациясын көрсету);

  • Ситуациялық есептерді шешу;

  • Тақырып бойынша тесттік сұрақтарды шешу.


6. Әдебиет:

Негізгі:

  1. Барыкина Н.В. Сестринское дело в хирургии : учеб.пособие. – 5е изд. – Ростов н/Д: 2005г.

  2. Вязьмитина А.В. Медсестра хирургического профиля: практические навыки.- Ростов н/Д: 2002г.

  3. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии – Самара, 1998г.

  4. Кузнецова А.В., Сестринское дело в хирургии, М., 2000г.

  5. Шевченко А.А., Клинический уход за хирургическим больным, уч. пособие – М., 2008г.

  6. Евсеев М.А., Уход за больным в ирургической практике, уч. пособие – М., 2008г.

  7. Левитэ Е.М., Введение в анестезиологию-реаниматологию, уч. пособие под ред. И.Г. Бобринской – М., 2007г.

  8. Яромич И.В. Сестринское дело: учеб.пососбие.-6изд., испр.-М., 2007г.

  9. Общая хирургия В.К. Гостищев, изд. «Медицина», Москва, 1993, 1997, 2006гг.

  10. Абдрахманов М.С. Сестринское дело в хирургии, А.,2001г.

Қосымша:

  1. Клипина Т.Ю. Справочник медицинской сестры: справ.изд. – М., 2006г.

  2. Мухина С.А., Тарновская И.И, Практическое руководство к предмету «Основы сестринского дела», Москва, 1998г.

  3. Иванова В.И., Матвейчик Т.В., Организация сестринского дела, Миннск, 2006г.

  4. Манипуляции в сестринском деле: учеб.пособие/под ред.А.Г.Чижа.-Ростов н/Д: 2008г.

  5. Островская И.В. Основы сестринского дела: учебник для мед. училищ и колледжей.- М., 2008г.

  6. Ремизов И.В. Основы реаниматологии для медицинских сестер: учеб.пособие. – Ростов н/Д: 2005г.

  7. Садикова Н.Б. 10000 советов медсестре по уходу за больными: моногр.- Минск, 2002г.

  8. Справочник медицинской сестры: справ.изд./под ред. Ю.Ю.Елисеева.- М.,2004г.

  9. Ю.Ю. Елисеева. Справочник медицинской сестры. Изд-во Эксмо, 2003г.

  10. Тоблер Рита. Основные медсестринские процедуры: пер.с англ.- М., 2004г

  11. А.К. Белоусова, Л.А. Сербина. Практические навыки и умения медсестры инфекционного профиля. Ростов -на -Дону, 2003г.

  12. Приказ № 476 МЗ РК от 11.10.1999г «Об организации инфекционного контроля за ВБИ»;

  13. СанПиН № 8-01-013-03 «Стерилизация и дезинфекция изделий медицинского назначения. Методы, средства, режимы»;

  14. Рекомендация УМЦ Казахстанской республиканской СЭС от 3.06.2001 «Профилактика внутрибольничных инфекций в лечебно-профилактических учреждениях» (приложение к приказу № 476);

  15. СанПиН № 8-01-011-2001 от 6.03.2001 «Организация и проведение мероприятий по профилактике гнойных послеоперационных осложнений»;

  16. Инструкция ВОЗ, серия СПИД, №2, 1989 г. «Рекомендации по методикам стерилизации и дезинфекции, эффективным в борьбе с вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ)».

  17. Апсатаров Э.А., Алмагамбетов А., Ибадильдин А.С., Кукеев Т.К., Оразбеков Н.И., Балмагамбетов Б.Р., Гусман З.К., Хирургиялык аурулар, Алматы, «Санат»,1997г.

  18. Касенов Т.С., Дурманов К.Д., Жалпы хирургия жэне анестезология, Алматы, 1992г.

  19. Касенов Т.С., Жалпы хирургия, Алматы, 1992г.


7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер және т.б.):

Тесттік сұрақтар:

1. «Реанимация» бөліміндегі жұмыстың жалпы ұйымдастырушылық принциптерін реттейтін құжат:



  1. ҚР ДСМ 19.06.1994 ж., №238 бұйрығы

  2. ҚР ДСМ 23.11.1994 ж., №445 бұйрығы

  3. СНГ ДСМ 29.11.1995 ж., №1188 бұйрығы

  4. ҚР ДСМ 29.01.1995 ж., №02-14/14 хаты

  5. ҚР Білім және ДСМ 11.06.1996 ж., №841 бұйрығы

2. Стационар жағдайында реанимация бөліміндегі мейірбике науқастарға күтім жасауының максимальді жүктемесі қанша орынды құрайды:

  1. Үш жатын орын

  2. Бір жатын орын

  3. Екі жатын орын

  4. Бес жатын орын

  5. Алты жатын орын

3. Реанимация палаталарында бір жататын орынға бөлінетін минимальды пайдалы ауданы мынадан кем болмайтындай етіп қарастырылған:

  1. 14.7 кв.м.

  2. 10 кв.м.

  3. 20.5 кв.м.

  4. 30 кв.м.

  5. 40 кв.м.

4. Реанимациялық залдың орташа ауданы:

  1. 36 кв. м.

  2. 12 кв. м.

  3. 20 кв. м.

  4. 48 кв. м.

  5. 80 кв. м.

5. Агонияалды жағдайындағы науқасты қабылдау бөлімінен каталкамен реанимациялық залға жеткізді. Шұғыл реанимациялық іс – шараларды орындауды не істеу керек:

  1. Каталканың үстінде жасайды

  2. Керуертке жатқызып жасайды

  3. Операция жасайтын столға жатқызып жасайды

  4. Кушеткаға жатқызып жасайды

  5. Жерге жатқызып жасайды

6. Тынысалудың контурларына: 1) жартылай ашық, 2) ашық, 3) маятник тәрізді, 4) жабық, 5) жартылай жабық – реверсивтік емеске жатады:

  1. | 1,2

  2. | 2,3,4

  3. | 1,4,5

  4. | 3,4,5

  5. | 3,5

7. Реанимация және жансыздандыру бөлімінде аға мейірбике қызметі мейірбикелердің минимальды штатты саны қанша болғанда тағайындалады:

  1. Мейірбикелердің кез келген штатты санында

  2. Үшеу болғанда

  3. Алтау болғанда

  4. Тоғыз болғанда

  5. Он екі және одан көп болғанда

8. Науқасқа күтім жасауға кіші мейірбикелік тәуліктік пост қанша орынға тағайындалады:

  1. 6 жатын орында

  2. 3 жатын орында

  3. 9 жатын орында

  4. 12 жатын орында

  5. 20 жатын орында

9. Наркоз және ӨЖВ аппаратын, әдетте, газдың кіріп-шығуын бөліп тұратын клапан орналасқан. Клапан қалай аталады?

  1. Реверсивті емес

  2. Бағыттаушы

  3. Қорғаушы

  4. Шығарушы

  5. Реверсивті

10. Наркоз – тынысалу аппаратурасын және оған қосылатын элементтерін микробтан тазалау процессі қалай аталады:

  1. Деконтаминация.

  2. Деафферентация.

  3. Декарбоксилациялануы.

  4. Дератизация.

  5. Деконфронтация.


Ситуациялық сауалдар:

1. Терапевттік стационарда 12 жатын орындық реанимация және интенсивті тарапия бөлімін ашу жоспарлануда.

Қанша дәрігер және мейірбикелік пост қажет?

2. 40-литрлік баллонда 150 атм. оттегі бар. О2 газының 2 л/мин жылдамдықта берілген кезде қанша уақытқа жететінін есептеңіз?



2 сабақ

1. Тақырыбы: Терминалды жағдай. Агонияалды, агония, клиникалық өлім. Жүрек – өкпелік реанимация. Мейірбикелік процесті ұйымдастыру.

2. Мақсаты: Студенттерге «реанимация» және «терминальді» жағдай туралы ұғымды түсіндіру, терминальды жағдайда реанимациялық шаралардың кешенін ұғыну. Шұғыл және жедел медицинада мейірбикелік үрдістің ұйымдастырылуын ұғыну. Жүрек-өкпелік реанимация шараларын жасау дағдыыларын және реанимациялық шаралардың тиімділік критерийлерін ұғынып, нықтау.

3. Окыту максаты:

Студент білуі қажет:

  • терминальді жағдай кезіндегі мейірбикелік үрдістің ұйымдастыру ерекшеліктерін;

  • терминальды жағдай түрлерін

  • реанимация сауалдарын;

  • клиникалық өлім белгілерін;

  • биологиялық өлім белгілерін;

  • тынысалу жолдары бітелуінің себептерін және белгілері;

  • реанимациялық шараларын жасаудағы тиімділік критерийін;

Студент істей білуі тиіс:

  • терминальды жағдайларда мейірбикелік үрдісті жоспарлап және ұйымдастыруды;

  • жүрек тоқтауын анықтауды, тынысалу жолдары бітелу белгілерін анықтауды;

  • өкпенің жасанды вентиляциясын «ауыздан ауызға» және «ауыздан мұрынға» әдістерін жасауды;

  • жүрекке тікелей емес массаж жасауды;

  • құжаттарды сәйкес тәртіппен толтыруды;

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

  • Терминальді жағдай кезіндегі мейірбикелік үрдістің ұйымдастыру

  • Терминальды жағдайдағы науқастың жағдайын бағалау;

  • Агония алды жағдай немен білінеді?

  • Терминальді пауза дегеніміз не?

  • Агонияға тән клиникалық қандай белгілермен сипатталады?

  • Агония кезеңінің ұзақтығы?

  • Түрлі әдістерді қолданып тынысалу жолдарының өтімділігін қалыптастыру

  • Өкпенің жасанды вентиляциясын өткізу техникасы

  • Жүрекке тікелей емес массаж жасау техникасы

  • Реанимациялық шаралар жасаудағы тиімділік критерийлері

  • Жүрек жұмысының тоқтауы салдарынан клиникалық өлім белгілері

  • Биологиялық өлім белгілері

  • Реанимациялық шаралардың тоқтату критерийі.

5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс – стади және т.б.):

  • Тақырыптың негізгі сұрақтарын қолдана отырып, топтық-бағыттау әдісі және ми шабуылы әдісі бойынша тақырыпты талдау,

  • Оқытуды техникалық құралдарды қолдану (ПК, мультимедиялық проекторда тақырып презентациясын көрсету);

  • Ситуациялық есептерді шешу;

  • Тақырып бойынша тесттік сұрақтарды шешу.

6. Әдебиет:

Негізгі:

  1. Барыкина Н.В. Сестринское дело в хирургии : учеб.пособие. – 5е изд. – Ростов н/Д: 2005г.

  2. Вязьмитина А.В. Медсестра хирургического профиля: практические навыки.- Ростов н/Д: 2002г.

  3. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии – Самара, 1998г.

  4. Кузнецова А.В., Сестринское дело в хирургии, М., 2000г.

  5. Шевченко А.А., Клинический уход за хирургическим больным, уч. пособие – М., 2008г.

  6. Евсеев М.А., Уход за больным в хирургической практике, уч. пособие – М., 2008г.

  7. Левитэ Е.М., Введение в анестезиологию-реаниматологию, уч. пособие под ред. И.Г. Бобринской – М., 2007г.

  8. Яромич И.В. Сестринское дело: учеб.пособие.-6изд., испр.-М., 2007г.

  9. Общая хирургия В.К. Гостищев, изд. «Медицина», Москва, 1993, 1997, 2006гг.

  10. Абдрахманов М.С. Сестринское дело в хирургии, А.,2001г.

Қосымша:

  1. Клипина Т.Ю. Справочник медицинской сестры: справ.изд. – М., 2006г.

  2. Мухина С.А., Тарновская И.И, Практическое руководство к предмету «Основы сестринского дела», Москва, 1998г.

  3. Иванова В.И., Матвейчик Т.В., Организация сестринского дела, Миннск, 2006г.

  4. Манипуляции в сестринском деле: учеб.пособие/под ред.А.Г.Чижа.-Ростов н/Д: 2008г.

  5. Островская И.В. Основы сестринского дела: учебник для мед. училищ и колледжей.- М., 2008г.

  6. Ремизов И.В. Основы реаниматологии для медицинских сестер: учеб.пособие. – Ростов н/Д: 2005г.

  7. Садикова Н.Б. 10000 советов медсестре по уходу за больными: моногр.- Минск, 2002г.

  8. Справочник медицинской сестры: справ.изд./под ред. Ю.Ю.Елисеева.- М.,2004г.

  9. Ю.Ю. Елисеева. Справочник медицинской сестры. Изд-во Эксмо, 2003г.

  10. Тоблер Рита. Основные медсестринские процедуры: пер.с англ.- М., 2004г

  11. А.К. Белоусова, Л.А. Сербина. Практические навыки и умения медсестры инфекционного профиля. Ростов -на -Дону, 2003г.

  12. Приказ № 476 МЗ РК от 11.10.1999г «Об организации инфекционного контроля за ВБИ»;

  13. СанПиН № 8-01-013-03 «Стерилизация и дезинфекция изделий медицинского назначения. Методы, средства, режимы»;

  14. Рекомендация УМЦ Казахстанской республиканской СЭС от 3.06.2001 «Профилактика внутрибольничных инфекций в лечебно-профилактических учреждениях» (приложение к приказу № 476);

  15. СанПиН № 8-01-011-2001 от 6.03.2001 «Организация и проведение мероприятий по профилактике гнойных послеоперационных осложнений»;

  16. Инструкция ВОЗ, серия СПИД, №2, 1989 г. «Рекомендации по методикам стерилизации и дезинфекции, эффективным в борьбе с вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ)».

  17. Апсатаров Э.А., Алмагамбетов А., Ибадильдин А.С., Кукеев Т.К., Оразбеков Н.И., Балмагамбетов Б.Р., Гусман З.К., Хирургиялык аурулар, Алматы, «Санат»,1997г.

  18. Касенов Т.С., Дурманов К.Д., Жалпы хирургия жэне анестезология, Алматы, 1992г.

  19. Касенов Т.С., Жалпы хирургия, Алматы, 1992г.


7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер және т.б.):

Тесттік сұрақтар:



І – нұсқа

1. Терминальді жағдайға жатады:

1) Талма

2) Агония алды жағдай

3) Коллапс

4) Жылу (күн) соққысы

5) Шок

2. Науқас жағдайының күттірмейтін реанимациялық шараларды жүргізуді талап ететін белгілеріне, мыналардың қайсысы жатпайды:



1) Сана сезімі болмауы

2) Қарашық реакциясы болмауы

3) Ұйқы артериясындағы пульстің болмауы

4) Тері жабындысының бозаруы, мұздай жабысқыш тердің басуы

3. Клиникалық өлім кезеңінің ұзақтығы ұзақтыңы қанша?

1) 1 – 2 минут

2) 5 – 6 минут

3) 6 – 12 минут

4) 12 – 15 минут

4. Клиникалық өлімге тән барлық белгілер, мынадан басқалары:

1) жүрек соққысының болмауы

2) көз қарашығының тарылуы

3) тері жабындысының бозаруы немесе цианоз

4) сана сезімінің болмауы

5) тынысалудың тоқтауы

5. ӨЖВ (өкпенің жасанды вентиляциясы) өткізудің кезектілігін анықтаңыз:

а) науқастың мұрнын екі саусақпен қысу

б) дем беру

в) науқастың басын артқа қарай шалқайту

г) терең тынысалуды орындау

д) үрлеуді орындау үшін науқастың аузына өз аузын тақау

6. Жалғыз реаниматордың реанимациялық шараларды орындау кезінде мына шартты ұстанған жөн:

1) 2 рет дем беру + 15 кеуде қуысының компрессиясын орындау

2) 3 рет дем беру + 18 кеуде қуысының компрессиясын орындау

3) 5 рет дем беру + 20 кеуде қуысының компрессиясын орындау

4) 1 рет дем беру + 5 кеуде қуысының компрессиясын орындау

5) 1 рет дем беру + 4 кеуде қуысының компрессиясын орындау

7. Биологиялық өлімге тән емес белгі

1) дененің мұздауы

2) мәйіт дақтарының пайда болуы

3) жарыққа қарашықтың реакциясы

4) мәйіттің қатуы (қозғалысқа келмеуі)

5) көздің мүйізді қабығының бұлдырлауы

8. Жүрек-өкпе реанимациясы кезінде ең алғаш орындау қажет:

1) венаға түсу

2) тынысалу жолдарының өтімділігін қамтамасыз ету

3) ми ісінуінен миды қорғау

4) ӨЖВ және жүрекке тікелей емес массаж жасау

9. Жүрекке тікелей емес массаж жасағанда оң (төменгі) қол қай жерге қойылады:

1) төстің бойымен параллельді бағытта, оның жоғарғы үштен бір бөлігіне

2) төстің бойымен перпендикулярлы бағытта, оның жоғарғы үштен бір бөлігіне

3) төстің бойымен параллельді бағытта, оның ортаңғы үштен бір бөлігіне

4) төстің бойымен параллельді бағытта, оның төменгі үштен бір бөлігіне

5) төстің бойымен перпендикулярлы бағытта, оның төменгі үштен бір бөлігіне

10. Ересек адамға ӨЖВ жасағанда бір минут ішінде қанша рет ауа үрлеу керек:

1) 8-10 рет минутына

2) 30-32 рет минутына

3) 12-16 рет минутына

4) 20-24 рет минутына
ІІ – нұсқа

1. Екі реаниматор реанимациялық шараларды орындау кезінде мына шартты ұстанған жөн:

1) 2 рет дем беру + 15 кеуде қуысының компрессиясын орындау

2) 3 рет дем беру + 18 кеуде қуысының компрессиясын орындау

3) 5 рет дем беру + 20 кеуде қуысының компрессиясын орындау

4) 1 рет дем беру + 5 кеуде қуысының компрессиясын орындау

5) 1 рет дем беру + 4 кеуде қуысының компрессиясын орындау

2. Ағзаның қайтымсыз өлу сатысына жатады:

1) клиникалық өлім

2) агония

3) биологиялық өлім

4) агония алды жағдай

3. Жүрек жұмысы тоқтауының негізгі симптомдарына жатады:

1) сана сезімді жоғалту

2) пульстің болмауы

3) көз қарашығының кеңеюі

4) диффузды цианоз

5) тыныстың болмауы

4. Клиникалық өлімге тән емес белгілер:

1) рефлекстердің болмауы

2) көз қарашығының кеңеюі

3) жүрек қызметінің болмауы

4) ұйқы артериясында жіп тәрізді пульстің болуы

5) тынысалудың тоқтауы

5. Агония алды жағдайға тән емес белгілер

1) тері және тері жабындысы қалыпты түсте

2) ұйқы артериясында жіп тәрізді пульстің болуы

3) беткейлі тынысалуы

4) жиі тынысалуы

5) АҚҚ 70 мм с. б. б. төмен болуы

6. Жүрекке тікелей емес массаж жасауға қарсы көрсеткіш болып саналмайды:

1) кеуде қуысынан жарақат алуы

2) массивті ауа эмболиясы

3) пневмоторакс

4) жүрек жұмысының кенет тоқтауы

5) жүрек тампонадасы

7. Өкпенің жасанды вентиляциясын орындау кезінде науқас басын неліктен артқа қарай шалқайтады?


  1. Реаниматор аузын науқас аузына жақындатуға ыңғайлы болуы үшін

  2. Тынысалу жолдарының өтімділігін қамтамасыз етуі үшін

  3. Реаниматор аузы (мұрны) мен науқас аузы (мұрны) арасында жақсы герметизация болуы үшін

  4. Тыныслау жолдарының өтімділігін бөгеуі

  5. Аспирацияның алдын алу үшін

8. Жүректің өзін қысу арқылы жасалатын массаждың түрі қандай:

1) тікелей емес

2) тікелей

3) жасанды

4) механикалық

5) қолмен

9. ӨЖВ тиімділігінің дұрыс белгілерін атаңыз


  1. Өкпенің қарсыласуын сезіну

  2. Дем шығару кезінде шыққан ауа дыбысының естілмеуі

  3. Кеуде қуысының тынысалу кезінде көтерілуінің көзге көрінуі

  4. Кеуде қуысының дем шығару кезінде төмен түсуінің көзге көрінуі

  5. Дем шығару кезінде шыққан ауа дыбысының естілуі

Дұрыс жауап комбинацияны таңдаңыз:

А) 1, 2, 3, 4 Б) 1, 3, 4, 5 В) 2, 3, 4, 5 Д) 1,2,3,4,5

10. Сафардың үш әдісіне жатады:

1) науқас арқасымен жатыр, басы жанына бұрылған, төменгі жақ сүйегі алдыға қарай шығарылған

2) басы артқа қарай шалқайтылған, төменгі жақ сүйегі алдыға қарай шығарылған, аузы ашық

3) науқас арқасымен жатыр, басы алдыға қарай шалқайтылған, төменгі жақ сүйек жоғарғысына тақалған

4) науқас арқасымен жатыр, жауырын астына валик қойылған, төменгі жақ сүйек жоғарғысына тақалған

5) науқас бүйірімен жатыр, басы артқа қарай шалқайтылған, аузы ашық.


Ситуациялық сауалдар:

1. Көшеде өмір сүру белгілері жоқ адам табылды: есі жоқ, кеуде қуысының қимылы байқалмайды, ұйқы артериясында пульс сезілмейді, жүрек тондары естілмейді. Адамның тірі екенін қалай дәлелдеуге болады? Мұндай жағдайда қандай іс-шаралар атқару керек?

2. Аурухананың қабылдау бөліміне жол апатынан жарақат алған науқасты толық ес-түссіз жағдайда жеткізді. Мейірбикенің іс-әрекеті қандай болмақ?

3. Аурухананың реанимация бөлімінде дәрігер науқас өлімін айғақтады. 2 сағат уақыт өткен соң мейірбикенің іс-әрекеті қандай?

4. Мейірбике жазатайым оқиғаның куәгері болды. Ер адам жарақаттанды. Қарау кезінде тынысы жоқ. Мейірбике ретінде іс - әрекеті?

5. Мейірбике жол апатының салдарынан клиникалық өлім жағдайдағы адамға өкпенің жасанды вентиляциясын және жүрекке тікелей емес массажды 1 рет дем беріп, 5 рет кеуде қуысының компрессиясын орындады. Мейірбикенің орындаған іс – әрекеті.



3 сабақ

1. Тақырыбы: ҚР ТРАВМАТОЛОГИЯЛЫҚ КӨМЕКТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ МЕН ҚҰРЫЛЫМЫ. ТРАВМАТОЛОГИЯЛЫҚ НАУҚАСТАРҒА МЕЙІРБИКЕЛІК ПРОЦЕСТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ. БАС, КЕУДЕ ҚУЫСЫ, ІШ ЖӘНЕ ҚОЛ-АЯҚ ТРАВМАЛАРЫ КЕЗІНДЕ ДӘРІГЕРГЕ ДЕЙІНГІ КӨМЕК КӨРСЕТУ АЛГОРИТМІ.
2. Мақсаты: Студенттер жарақат алған науқастың мәселелерін анықтауға және оны шешуге травматологияда мейірбикелік үрдісті ұйымдастыру, жоспарлау және іс жүзіне асыру бойынша білімін нықтау.

3. Окыту максаты:

Студент білуі қажет:



  • Травматология саласында мейірбикелік үрдісті ұйымдастыруды;

  • Травматология бөлімінің жұмыс ерекшелігін;

  • ҚР травматологиялық қызметті ұйымдастыруды;

  • Бас, кеуде қуысы, іш және қол – аяқтың жарақаты кезінде алғашқы медициналық дәрігерге дейінгі көмекті көрсету принциптерін;

  • гипсті техниканың негізін;

Студент істей білуі тиіс:



  • симптомдар және синдромдардың айқын байқалуына байланысты травматологиялық науқастың жағдайын бағалауды;

  • жарақат түрін дұрыс анықтауды;

  • бас, кеуде қуысы, іш және қол – аяқ жарақаты кезінде алғашқы дәрігерге дейінгі медициналық көмекті көрсету, транспортты иммобилизация, зақым алған аймаққа жұмсақ таңу жасау, жансыздандыруды;

  • стационар жағдайында травматологиялық науқастарға жалпы және арнайы күтімді іс жүзіне асыруды;

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

  • ҚР травматологиялық қызметті ұйымдастыру принциптері?

  • Жарақат дегеніміз не?

  • Травматология саласында мейірбикелік процестің ерекшеліктері.

  • Травматологиялық көмекті көрсету буындарын атаңыз.

  • Травматологиялық науқасты тексеру кезінде мейірбикенің атқаратын қызметі қандай?

  • Бас, кеуде қуысы, іш және қол – аяқтың механикалық жарақаттары.

  • Аталған жарақат орын алған кезінде алғашқы медициналық көмекті көрсету алгоритмі.

5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс – стади және т.б.):

  • Тақырыптың негізгі сұрақтарын қолдана отырып, топтық-бағыттау әдісі және ми шабуылы әдісі бойынша тақырыпты талдау,

  • Оқытуды техникалық құралдарды қолдану (ПК, мультимедиялық проекторда тақырып презентациясын көрсету);

  • Ситуациялық есептерді шешу;

  • Тақырып бойынша тесттік сұрақтарды шешу.

6. Әдебиет:

Негізгі:

  1. Барыкина Н.В. Сестринское дело в хирургии : учеб.пособие. – 5е изд. – Ростов н/Д: 2005г.

  2. Вязьмитина А.В. Медсестра хирургического профиля: практические навыки.- Ростов н/Д: 2002г.

  3. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии – Самара, 1998г.

  4. Кузнецова А.В., Сестринское дело в хирургии, М., 2000г.

  5. Шевченко А.А., Клинический уход за хирургическим больным, уч. пособие – М., 2008г.

  6. Евсеев М.А., Уход за больным в ирургической практике, уч. пособие – М., 2008г.

  7. Левитэ Е.М., Введение в анестезиологию-реаниматологию, уч. пособие под ред. И.Г. Бобринской – М., 2007г.

  8. Яромич И.В. Сестринское дело: учеб.пососбие.-6изд., испр.-М., 2007г.

  9. Общая хирургия В.К. Гостищев, изд. «Медицина», Москва, 1993, 1997, 2006гг.

  10. Абдрахманов М.С. Сестринское дело в хирургии, А.,2001г.

Қосымша:

  1. Клипина Т.Ю. Справочник медицинской сестры: справ.изд. – М., 2006г.

  2. Мухина С.А., Тарновская И.И, Практическое руководство к предмету «Основы сестринского дела», Москва, 1998г.

  3. Иванова В.И., Матвейчик Т.В., Организация сестринского дела, Миннск, 2006г.

  4. Манипуляции в сестринском деле: учеб.пособие/под ред.А.Г.Чижа.-Ростов н/Д: 2008г.

  5. Островская И.В. Основы сестринского дела: учебник для мед. училищ и колледжей.- М., 2008г.

  6. Ремизов И.В. Основы реаниматологии для медицинских сестер: учеб.пособие. – Ростов н/Д: 2005г.

  7. Садикова Н.Б. 10000 советов медсестре по уходу за больными: моногр.- Минск, 2002г.

  8. Справочник медицинской сестры: справ.изд./под ред. Ю.Ю.Елисеева.- М.,2004г.

  9. Ю.Ю. Елисеева. Справочник медицинской сестры. Изд-во Эксмо, 2003г.

  10. Тоблер Рита. Основные медсестринские процедуры: пер.с англ.- М., 2004г

  11. А.К. Белоусова, Л.А. Сербина. Практические навыки и умения медсестры инфекционного профиля. Ростов -на -Дону, 2003г.

  12. Приказ № 476 МЗ РК от 11.10.1999г «Об организации инфекционного контроля за ВБИ»;

  13. СанПиН № 8-01-013-03 «Стерилизация и дезинфекция изделий медицинского назначения. Методы, средства, режимы»;

  14. Рекомендация УМЦ Казахстанской республиканской СЭС от 3.06.2001 «Профилактика внутрибольничных инфекций в лечебно-профилактических учреждениях» (приложение к приказу № 476);

  15. СанПиН № 8-01-011-2001 от 6.03.2001 «Организация и проведение мероприятий по профилактике гнойных послеоперационных осложнений»;

  16. Инструкция ВОЗ, серия СПИД, №2, 1989 г. «Рекомендации по методикам стерилизации и дезинфекции, эффективным в борьбе с вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ)».

  17. Апсатаров Э.А., Алмагамбетов А., Ибадильдин А.С., Кукеев Т.К., Оразбеков Н.И., Балмагамбетов Б.Р., Гусман З.К., Хирургиялык аурулар, Алматы, «Санат»,1997г.

  18. Касенов Т.С., Дурманов К.Д., Жалпы хирургия жэне анестезология, Алматы, 1992г.

  19. Касенов Т.С., Жалпы хирургия, Алматы, 1992г.



7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер және т.б.):

Тесттік сұрақтар:

  1. Қарағанда анатомиялық бүтіндігі бұзылмаған мүше және жұмсақ тіннің жабық механикалық зақымдануы қалай аталады?

  1. сынық;

  2. шығу;

  3. жарылу;

  4. соғып алу;

  5. созылу.

  1. Сынықтың абсолютті симптомдар:

1) патологиялық жылжымалылық, сүйек сынықтарының крепитациясы;

2) буын беткейінің тым қатты ығысуы;

3) буында белсенді қимыл қозғалыстың болмауы және аз қозғалыс кезінде серіппелі қарсыласу;

4) ауырсыну, қол – аяқ осьінің өзгеруімен деформация;

5) буын конфигурациясының және қол – аяқ ұзындығының бұзылуы.

3. Кеуде қуысы жарақатын алған науқасты тексеру кезектілігін көрсетіңіз:

а) пальпация

б) жарақат алған ауру тарихы

в) сыртқы қарау

г) науқас шағымын жинау

д) перкуссия

1) а,д,в,б,г; 2) г,б,в,а,д; 3) б,г,в,а,д; 4) г,б,в,д,а; 5) г,б,а,д,в.

4. Көрсетілген жарақаттардың айыратын белгілері қандай:


  1. Кеуде қуысының шайқалуы

  2. Кеуде қуысының қысылуы

а) жалпы жағдайы шартты түрде қанағаттанарлық, гемодинамиканың көрсеткіштері тұрақты;

б) тыныс алу жиілігі өзгермеген;

в) тынысы ауық – ауық, үзілмелі (прерывистое);

г) тынысы везикулярлы;

д) жалпы жағдайы ауыр;

5. Кеуде қуысының жарақаты төменде көрсетілген қандай белгілерге сәйкес келеді?



  1. қабырғаның сынуы;

  2. кеуде қуысы мүшелерінің зақымдалуы;

а) гемоторакс;

б) крепитация симптомы;

в) қабырға аралық блокада жасағанда ауырсыну сезімінің басылуы;

г) іріңді медиастенит;

д) кеуде қуысының төмен түсуі;

6. Тотальді гемоторакс кезінде емдеудің қандай түрі қажет:

а) консервативті

б) оперативті

в) спецификалық

г) симптоматикалық

д) физиотерапевтикалық

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) а,б; 2) а,г; 3) а,в,д; 4) а,в,г; 5) а,в,г,д.

7. Бактериальді – уытты шоктың негізгі белгілеріне жатады:



  1. дене қызуының көтерілуі

  2. брадикардия

  3. қалтырау

  4. артериальді қан қысымның төмендеуі, олигурия

  5. пульстің жиіленуі.

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) 1,3,4,5 2) 1,2,3,5 3) 2,3,4,5 4) 1,3,4 5) барлық жауап дұрыс

8. Сынық кезінде емдеу тәртібіне жатады:


  1. Асқынудың алдын – алу

  2. Функциональді емдеу (консервативті және оперативті)

  3. Рентгенологиялық зерттеу

  4. Емдік шаралар

5) репозиция

6) фиксация

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1)1,2,3; 2) 2,3,5; 3) 1,5,6; 4) 2,4,6; 5) 3,4,5.

9. Жарақаттық токсикоздың тез арада даму көрінісі?

1) қол – аяқтың қысылуынан кейін дамиды;

2) қысылудан қол – аяқты босатқаннан кейін дамиды;

3) қол – аяқты босатқаннан 4 – 8 сағат өткен соң дамиды;

4) қол – аяқты босатқаннан 24 – 48 сағат өткен соң дамиды;

5) қол – аяқты босатқаннан 2 – 4 тәулік өткен соң дамиды.

10. Іштің жабық жарақаты кезінде қуысты мүшенің жарылуынан:

А) перитонит дамиды;

Б) гематурия дамиды;

В) кіші жамбас қуысында бос газ жиналады;

Г) диафрагма күмбезінің астында бос газ жиналады;

Д) гематоракс дамиды.

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) А,Б; 2) Г,Д; 3) А,Г; 4) А,Б,В; 5) В,Д.


Ситуациялық сауалдар:

  1. Футбол ойыны кезінде қарсыласымен соқтығысқан жас адам сан жарақатын алды. Жалпы қарағанда: жағдайы қанағаттанарлық. Оң саны қатты қанталанған, оң санының айналымы сол санына қарағанда 2см үлкен (бірдей деңгейде). Санының жұмсақ тінін пальпациялағанда ауырсыну сезімі байқалады, ауырсыну сезімі қимыл – қозғалыс жасағанда күшейеді. Өкшесін соққылағанда зақым алған аймақта ауырсыну сезімі күшеймейді.

Жұмсақ тіннің зақым алған түрін атаңыз? Алғашқы дәрігерге дейінгі медициналық көмек шараларын атаңыз?

  1. 1,5м биіктіктен әйел адам құлады, ол кеуде қуысының сол жағын орындықтың арқасына ұрып алды. Шағымы: кеуде қуысының ауырсынуы, ауырсынудың терең тыныс алғанда күшеюі, жөтел. Жалпы қарағанда: тері жабындысы қалыпты түсте, тынысалу жиілігі минутына 18 – 20 рет. Тынысалу кезінде кеуде қуысының сол жақ бөлігі оң жақ бөлігіне қарағанда қалып жатқаны байқалады. Пальпация кезінде – сол жақ төменгі қабырға бойында ауырсыну сезімі байқалады, жөтел және терең тынысалу кезінде күшейеді.

Осы адамда зақым түрі қандай? Госпитализацияны қажет етеді ме? Алғашқы дәрігерге дейінгі көмек кезектілігін және көлемін атаңыз?

Әйел адам таудан шаңғымен түскен кезінде құлап қалды, сирақ аймағында бірден ауырсыну байқалды, қимылдаған кезде күшейеді. Аяғын нық басып тұра алмайды. Жалпы қарағанда: аяқ басы сыртқа қарай айналып кеткен, тері бүтінділігі бұзылмаған. Зақым түрі қандай? Алғашқы дәрігерге дейінгі көмек шаралары қандай?



4 сабақ

1. Тақырыбы: ХИРУРГИЯЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАР. ХИРУРГИЯЛЫҚ ОПЕРАЦИЯНЫҢ КЕЗЕҢДЕРІ. ОПЕРАЦИЯ ТҮРЛЕРІ. ОПЕРАЦИЯҒА ДЕЙІНГІ КЕЗЕҢДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ. ОПЕРАЦИЯҒА ДЕЙІНГІ КЕЗЕҢДЕГІ МЕЙІРБИКЕ КҮТІМІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.

2. Мақсаты: операция алдындағы кезеңде мейірбикелік үрдісті ұйымдастыру, жоспарлау және оны іс жүзіне асыру бойынша білімін нықтау, талабын арттыру.

3. Оқыту максаты:

Студент білуі қажет:

- операцияға дейінгі кезеңде мейірбикелік үрдісті ұйымдастыру ерекшеліктері

- хирургиялық операциялардың анықтау және оның этаптарын;

- операция алдындағы кезеңді және оның сауалдарын ұйымдастыруды;

- мүше және жүйенің функциональді жағдайын бағалау критерийін;

- операция алдындағы кезең түрлерін: психологиялық, соматикалық, әлеуметтік;



- жас ерекшеліктері әр түрлі науқастарды операция алдындағы дайындық ерекшеліктерін;

Студент істей білуі тиіс:

- операция дейінгі кезеңде мейірбикелік үрдісті жоспарлау және ұйымдастыру;

- хирургиялық науқастың функциональді жағдайын бағалау;

- операция алдындағы дайындық бойынша науқастың мәселелерін анықтау;

- хирургиялық науқасты операция алдындағы дайындық бойынша жалпы жоспар құру;

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

  • Операцияға дейінгі кезеңде мейірбикелік үрдіс ерекшеліктері;

  • Хирургиялық операциялар жайлы түсінікті;

  • Хирургиялық операциялардың түрлері мен типтерін;

  • Хирургиялық операциялардың этаптарын;

  • Оперативті араласулардың түрлерін;

  • Операция алдындағы кезеңді және оның сауалдарын ұйымдастыруды;

  • Шұғыл және жоспарлы түрде орындалатын хирургиялық операцияларға науқастарды операция алдындағы дайындық ерекшеліктерін;

  • Жоспарлы операцияға науқасты дайындау кезіндегі физиотерапия күн тәртібі, емдік дене шынықтыру.

5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс – стади және т.б.):

  • Тақырыптың негізгі сұрақтарын қолдана отырып, топтық-бағыттау әдісі және ми шабуылы әдісі бойынша тақырыпты талдау,

  • Оқытуды техникалық құралдарды қолдану (ПК, мультимедиялық проекторда тақырып презентациясын көрсету);

  • Ситуациялық есептерді шешу;

  • Тақырып бойынша тесттік сұрақтарды шешу.

6. Әдебиет:

Негізгі:

  1. Барыкина Н.В. Сестринское дело в хирургии : учеб.пособие. – 5е изд. – Ростов н/Д: 2005г.

  2. Вязьмитина А.В. Медсестра хирургического профиля: практические навыки.- Ростов н/Д: 2002г.

  3. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии – Самара, 1998г.

  4. Кузнецова А.В., Сестринское дело в хирургии, М., 2000г.

  5. Шевченко А.А., Клинический уход за хирургическим больным, уч. пособие – М., 2008г.

  6. Евсеев М.А., Уход за больным в ирургической практике, уч. пособие – М., 2008г.

  7. Левитэ Е.М., Введение в анестезиологию-реаниматологию, уч. пособие под ред. И.Г. Бобринской – М., 2007г.

  8. Яромич И.В. Сестринское дело: учеб.пососбие.-6изд., испр.-М., 2007г.

  9. Общая хирургия В.К. Гостищев, изд. «Медицина», Москва, 1993, 1997, 2006гг.

  10. Абдрахманов М.С. Сестринское дело в хирургии, А.,2001г.

Қосымша:

  1. Клипина Т.Ю. Справочник медицинской сестры: справ.изд. – М., 2006г.

  2. Мухина С.А., Тарновская И.И, Практическое руководство к предмету «Основы сестринского дела», Москва, 1998г.

  3. Иванова В.И., Матвейчик Т.В., Организация сестринского дела, Миннск, 2006г.

  4. Манипуляции в сестринском деле: учеб.пособие/под ред.А.Г.Чижа.-Ростов н/Д: 2008г.

  5. Островская И.В. Основы сестринского дела: учебник для мед. училищ и колледжей.- М., 2008г.

  6. Ремизов И.В. Основы реаниматологии для медицинских сестер: учеб.пособие. – Ростов н/Д: 2005г.

  7. Садикова Н.Б. 10000 советов медсестре по уходу за больными: моногр.- Минск, 2002г.

  8. Справочник медицинской сестры: справ.изд./под ред. Ю.Ю.Елисеева.- М.,2004г.

  9. Ю.Ю. Елисеева. Справочник медицинской сестры. Изд-во Эксмо, 2003г.

  10. Тоблер Рита. Основные медсестринские процедуры: пер.с англ.- М., 2004г

  11. А.К. Белоусова, Л.А. Сербина. Практические навыки и умения медсестры инфекционного профиля. Ростов -на -Дону, 2003г.

  12. Приказ № 476 МЗ РК от 11.10.1999г «Об организации инфекционного контроля за ВБИ»;

  13. СанПиН № 8-01-013-03 «Стерилизация и дезинфекция изделий медицинского назначения. Методы, средства, режимы»;

  14. Рекомендация УМЦ Казахстанской республиканской СЭС от 3.06.2001 «Профилактика внутрибольничных инфекций в лечебно-профилактических учреждениях» (приложение к приказу № 476);

  15. СанПиН № 8-01-011-2001 от 6.03.2001 «Организация и проведение мероприятий по профилактике гнойных послеоперационных осложнений»;

  16. Инструкция ВОЗ, серия СПИД, №2, 1989 г. «Рекомендации по методикам стерилизации и дезинфекции, эффективным в борьбе с вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ)».

  17. Апсатаров Э.А., Алмагамбетов А., Ибадильдин А.С., Кукеев Т.К., Оразбеков Н.И., Балмагамбетов Б.Р., Гусман З.К., Хирургиялык аурулар, Алматы, «Санат»,1997г.

  18. Касенов Т.С., Дурманов К.Д., Жалпы хирургия жэне анестезология, Алматы, 1992г.

  19. Касенов Т.С., Жалпы хирургия, Алматы, 1992г.


7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер және т.б.):

Тесттік сұрақтар:

1. Жеңілдету немесе алып тастау мақсатында, ал кейде диагностикалық мақсатта мүше және тінге механикалық әрекет ету қалай аталады:

1) хирургиялық жету жолы;

2) оперативті араласу;

3) хирургиялық операция;

4) хирургиялық араласулардың көлемі;

5) хирургиялық операцияның кезеңі.

2. Мейірбикеге операция алдындағы кезеңнің мақсаттарын анықтаңыз:

1) диагнозды негіздеу;

2) операцияға көрсеткішті анықтау;

3) операцияның орындалу мерзімін анықтау;

4) операция көлемін қарастыру;

5) операцияға науқасты дайындау.

3. Операция алдындағы кезең қайсы сәттен басталады?

1) аурушылдық пайда болғаннан;

2) науқастың стационарға түскен сәтінен бастап;

3) диагнозды қойған сәттен бастап;

4) операцияға көрсетілімнің анықталған сәтінен бастап;

5) операцияның алғашқы тәулігінен бастап.

4. Операция нәтижесі бойынша операцияның төмендегі түрлерін ажыратады:

1) радикальді және паллиативті;

2) шұғыл және жоспарлы;

3) ашық және жабық;

4) емдік және диагностикалық;

5) микрохирургиялық және эндоскопиялық.

5. Эктомия – бұл:

1) мүше бөлігін алып тастау;

2) жыланкөз (свищ) орнату;

3) буынды ашу;

4) мүшені алып тастау;

5) аяқты не қолды алып тастау

6. Цистостомия – бұл:

1) асқазанға жыланкөз салу;

2) соқыр ішекке жыланкөз салу;

3) трахеяға жыланкөз қою;

4) қуыққа жыланкөз салу.

7. Шұғыл операциялар орындалады:

1) науқасқа оптимальді (тиімді) және келісілген мерзімде орындалады;

2) диагнозды қойған сәттен 24 сағаттан бастап бірнеше тәулікке дейінгі аралықта орындалады;

3) диагнозды қойған сәттен бастап және оның ары қарай орындалмауы адам өміріне қауіп туғызады;

4) операциядан кейінгі асқыну пайда болған сәтте орындалады;

5) басқа әдістер мен диагнозды негіздей алмағанда орындалады.

8. Хирургиялық операциялардың этаптарын атаңыз:

А) хирургиялық жету жолы;

Б) науқасты жатқызу;

В) оперативті араласу;

Г) қан кетуді тоқтату;

Д) жарақатты тігу.

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) А,Б,В,Г,Д; 2) А,Б,В; 3) А,В,Д; 4) А,В,Г,Д; 5) В,Г,Д.

9. Науқасты операция алдындағы дайындық кезінде негізгі мақсаттары қандай?

1) аурудың сипатын айқындау;

2) диагнозды және жансыздандырудың түрін айқындау;

3) орындалатын операция көлемін және қосалқы ауруларын айқындау;

4) операцияға көрсеткішті айқындау;

5) эндогенді инфекциямен күресу, гиповолемияны және гипопротеинемияны алдын алу.

10. Операция орындалатын күні жоспарлы операцияға науқасты дайындау немен шектеледі?

1) операция алаңындағы аймақтың терісін (түгін) қыру және премедикация;

2) жалпы гигиеналық ванна;

3) асқазанды шаю және операция алаңын өңдеу;

4) қан құю және антибиотикотерапия;

5) ауыз қуысының санациясы және жатын орнын ауыстыру.

11. Бір рет қана қолданылатын шприцтер, инлер, ерітінді құюға арналған жүйелер және басқа бұйымдар қайсы үкімге сай өртеу арқылы утилизацияға жатады?

1) 17.08.1998ж. №420 үкім

2) Сан ПиН-нің 01.01.2001ж.-дан 06.03.2001ж. №8 үкімі

3) 26.11.2002ж. №1050 үкім

4) Сан ПиН-нің 01.08.02ж.-дан 8.07.2002ж. №3

5) 11.01.1999ж. №476 үкім

12. Процедуралық бөлмеде жұмыс қайсы үкімге сай жүргізіледі:

1) 17.08.1998ж. №420 үкім

2) Сан ПиН-нің 01.01.2001ж.-дан 06.03.2001ж. №8 үкімі

3) 26.11.2002ж. №1050 үкім

4) Сан ПиН-нің 01.08.02ж.-дан 8.07.2002ж. №3

5) 11.01.1999ж. №476 үкім
Ситуациялық сауалдар:


  1. Науқас ауруының 2–ші тәулікке қараған күні жедел ішек өтімсіздігі деген диагнозбен хирургия бөліміне келіп түсті. Шағымы: ішінің бүріп ауыруы, газ және нәжістің бөлінбеуі, жүрегінің айнуы мен құсу, жалпы әлсіздік және жүрек соққысын сезінуі.

Операция алдындағы кезеңнің дайындығын және ұзақтығын анықтаңыз? Операцияны кейінге шегерген қандай жағдайға әкеліп соқтырады?

2. Проктология бөліміндегі науқастың түскен кездегі шағымы: іштің төменгі бөлігінде және құйымшақта ауырсыну сезімі, тенезм, іштің қатуы өтуімен, байқалады. Мейірбике науқас нәжісін қарау кезінде кілегей, ірің және қанның белгілерін анықтады. Науқас анамнезінен 3 ай бойы ауырғандығы және 7кг салмақ тастағаны анықталды. Фиброколоноскопия кезінде ІІІ – ІV дәрежелі тік ішек рагы айқындалды. Науқасқа паллиативті операция ұсынылды.

Тапсырма:

Паллиативті операцияға анықтама беріңіз?

Науқаста қандай қажеттілігі бұзылған және оны атаңыз?

Науқастың мәселелерін оның ішінде бастысын анықтаңыз?

Аталған жағдайда мейірбикелік процестің жоспарын және мақсатын құраңыз?

3. «Жедел аппендицит» диагнозы мен науқас хирургия бөліміне түсті. Хирург дәрігер қарап науқасты шұғыл түрде операцияға дайындауды тапсырды. Мейірбике науқаспен сұхбаттасу кезінде ол қозулы, операциядан қорқатынын және оған келісімін бермейтінін анықтады.

Тапсырма:

Науқаста қандай қажеттілігі бұзылған және оны атаңыз?

Науқастың мәселелерін оның ішінде басты мәселелерін анықтаңыз?

Аталған жағдайда мейірбикелік процестің жоспарын және мақсатын құраңыз?



Операцияға науқасты дайындау этаптарын атаңыз?

5 сабақ

1. Тақырыбы: ХИРУРГИЯЛЫҚ ИНФЕКЦИЯ. ТЕРІ, ТЕРІ АСТЫ ТІНІ, СҮЙЕК ЖӘНЕ БУЫН АУРУЛАРЫ. ЖАЛПЫ ІРІҢДІ ИНФЕКЦИЯ. МЕЙІРБИКЕЛІК ПРОЦЕСТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ.

2. Мақсаты: жіті және созылмалы хирургиялық инфекция кезінде мейірбикелік үрдісті ұйымдастыру және оның іс-жүзіне асырылуы бойынша білімін нықтау. Студенттерді Қазақстан Реступбликасындағы емдеу-алдын алу мекемелеріндегі санитарлық-эпидемиологиялық тәртіпті қамтамасыз ететін негізгі құрылымдық-әдістемелік құжаттармен таныстыру.

3. Оқыту максаты:

Студент білуі қажет:

  • жіті және созылмалы хирургиялық инфекцияның жіктелуін, жіті хирургиялық инфекция патогенезінің негізгі этаптарын;

  • инфекцияға ағзаның жергілікті және жалпы реакция көріністерін;

- хирургиялық инфекция мен ауыратын науқастарға мейірбикелік процесті ұйымдастыру ерекшеліктерін;

  • іріңді аурулардың арнайы түрлеріне сипаттаманы: фурункул, карбункул, гидраденит, абсцесс, флегмона, тілмелі қабыну, лимфангит, лимфаденит, флебит;

  • жіті және созылмалы іріңді ауруларды емдеу принциптері, олардың алдын – алуды;


Студент істей білуі тиіс:

  • науқастарда жіті хирургиялық инфекцияның болу белгілерін болжауды;

  • іріңді инфекцияның жергілікті байқалатын белгілерін айыра білуді: фурункул, карбункул, гидраденит, абсцесс, флегмона, тілме қабынуы, лимфангит, лимфаденит, флебит;

  • жіті және созылмалы хирургиялық инфекциямен ауыратын науқастарды емдеу кезінде қолданылған құралдарды өңдеу шараларын ұйымдастыру және оны орындауды;

  • контагиозды хирургиялық инфекция кезінде жеке қорғану ережесін сақтануды;

  • госпитальді инфекцияны алдын-алу бойынша қазіргі таңда қолданылатын бұйрықтар мен ережелерін.


4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

  • Хирургиялық инфекция туралы түсінік, жіктемесі, этиологиясы мен патогенезі;

  • Инфекцияға ағзаның жергілікті және жалпы реакция белгілері;

  • Жалпы және жергілікті емнің негізгі принциптері;

  • Инфекция үшін кіру жолдары болып не табылады?

  • Инфильтрация сатысында жергілікті симптомдардың байқалуы?

  • Іріңдеу сатыларына қандай белгілер кіреді?

  • Іріңдеу құрамына не кіреді?

  • Жалпы қабыну симптомдарының клиникалық көріністері?

  • Іріңдеу және инфильтрация сатысындағы емдеу принциптері?

  • Фурункул, карбункул, гидраденит, фолликулит, флегмона, абсцесс, лимфаденит, тромбофлебит, флебитке анықтама беріңіз?

  • Тілмелі қабыну дегеніміз не?

  • Остеомиелит, бурсит, артритке анықтама беріңіз?

  • Сепсис дегеніміз не?

  • Анаэробты хирургиялық инфекция дегеніміз не?

  • Жарада анаэробты инфекцияның дамуына алып келетін себептерді атаңыз?

  • Анаэробты инфекция кезінде жараны жергілікті емдеу?

  • Жіті спецификалық инфекция дегеніміз не?

  • Столбняктың симптомдары, күтімі, емі мен профилактикасы.

  • Іріңді инфекция дегеніміз не?

  • Госпитальді инфекцияны алдын – алу бойынша қазіргі таңда қолданылатын бұйрықтар мен ережелер?

5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс – стади және т.б.):

  • Тақырыптың негізгі сұрақтарын қолдана отырып, топтық-бағыттау әдісі және ми шабуылы әдісі бойынша тақырыпты талдау,

  • Оқытуды техникалық құралдарды қолдану (ПК, мультимедиялық проекторда тақырып презентациясын көрсету);

  • Ситуациялық есептерді шешу;

  • Тақырып бойынша тесттік сұрақтарды шешу

6. Әдебиет:

Негізгі:

  1. Барыкина Н.В. Сестринское дело в хирургии : учеб.пособие. – 5е изд. – Ростов н/Д: 2005г.

  2. Вязьмитина А.В. Медсестра хирургического профиля: практические навыки.- Ростов н/Д: 2002г.

  3. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии – Самара, 1998г.

  4. Кузнецова А.В., Сестринское дело в хирургии, М., 2000г.

  5. Шевченко А.А., Клинический уход за хирургическим больным, уч. пособие – М., 2008г.

  6. Евсеев М.А., Уход за больным в ирургической практике, уч. пособие – М., 2008г.

  7. Левитэ Е.М., Введение в анестезиологию-реаниматологию, уч. пособие под ред. И.Г. Бобринской – М., 2007г.

  8. Яромич И.В. Сестринское дело: учеб.пососбие.-6изд., испр.-М., 2007г.

  9. Общая хирургия В.К. Гостищев, изд. «Медицина», Москва, 1993, 1997, 2006гг.

  10. Абдрахманов М.С. Сестринское дело в хирургии, А.,2001г.

Қосымша:

  1. Клипина Т.Ю. Справочник медицинской сестры: справ.изд. – М., 2006г.

  2. Мухина С.А., Тарновская И.И, Практическое руководство к предмету «Основы сестринского дела», Москва, 1998г.

  3. Иванова В.И., Матвейчик Т.В., Организация сестринского дела, Миннск, 2006г.

  4. Манипуляции в сестринском деле: учеб.пособие/под ред.А.Г.Чижа.-Ростов н/Д: 2008г.

  5. Островская И.В. Основы сестринского дела: учебник для мед. училищ и колледжей.- М., 2008г.

  6. Ремизов И.В. Основы реаниматологии для медицинских сестер: учеб.пособие. – Ростов н/Д: 2005г.

  7. Садикова Н.Б. 10000 советов медсестре по уходу за больными: моногр.- Минск, 2002г.

  8. Справочник медицинской сестры: справ.изд./под ред. Ю.Ю.Елисеева.- М.,2004г.

  9. Ю.Ю. Елисеева. Справочник медицинской сестры. Изд-во Эксмо, 2003г.

  10. Тоблер Рита. Основные медсестринские процедуры: пер.с англ.- М., 2004г

  11. А.К. Белоусова, Л.А. Сербина. Практические навыки и умения медсестры инфекционного профиля. Ростов -на -Дону, 2003г.

  12. Приказ № 476 МЗ РК от 11.10.1999г «Об организации инфекционного контроля за ВБИ»;

  13. СанПиН № 8-01-013-03 «Стерилизация и дезинфекция изделий медицинского назначения. Методы, средства, режимы»;

  14. Рекомендация УМЦ Казахстанской республиканской СЭС от 3.06.2001 «Профилактика внутрибольничных инфекций в лечебно-профилактических учреждениях» (приложение к приказу № 476);

  15. СанПиН № 8-01-011-2001 от 6.03.2001 «Организация и проведение мероприятий по профилактике гнойных послеоперационных осложнений»;

  16. Инструкция ВОЗ, серия СПИД, №2, 1989 г. «Рекомендации по методикам стерилизации и дезинфекции, эффективным в борьбе с вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ)».

  17. Апсатаров Э.А., Алмагамбетов А., Ибадильдин А.С., Кукеев Т.К., Оразбеков Н.И., Балмагамбетов Б.Р., Гусман З.К., Хирургиялык аурулар, Алматы, «Санат»,1997г.

  18. Касенов Т.С., Дурманов К.Д., Жалпы хирургия жэне анестезология, Алматы, 1992г.

  19. Касенов Т.С., Жалпы хирургия, Алматы, 1992г.


7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есептер және т.б.):

Тесттік сұрақтар:

  1. Флегмона – бұл:

1) шаш қабының қабынуы, адам бетінде қауіп туғызады;

2) бірнеше шаш буылтығының, қабақтың майлы безінің және айналасындағы майлы тіннің қабынуы;

3) тер бөлетін бездің қабынуы. Стафилококк шақырады;

4) шашты фолликуланың қабынуы;

5) жасуша аралық кеңістіктің шектеусіз жайылмалы іріңді қабынуы;


  1. Гидрадениттің клиникалық көрінісін келесі белгілер сипаттайды:

А) тығыз ауырсынатын түйіннің түзілуі;

Б) фолликулярлы пустуланың болуы;

В) қоймалжың іріңнің бөлінуі;

Г) некрозды ортаның болуы;

Д) тығыз инфильтраттың түзілуі.

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) А,Б,Д; 2) Б,В,Г; 3) Б,В,Д; 4) В,Г,Д; 5) А,В,Д.

3. Фурункул анықталған жағдайда емдік іс-шараларға жатады:

А) 70% спирт пен тері айналасын сүрту;

Б) некрозды масса анықталған жағдайда – айналасын басып шығару және гипертониялық ерітінді мен таңу;

В) пенициллинді новокаинмен егу;

Г) сульфаниламидті ішке қабылдау;

Д) ультра күлгін сәулесі мен жергілікті сәулелендіру.

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) А,В,Д; 2) А,Б; 3) А,Б,Г,Д; 4) В,Д; 5) А,Д.

4. Жұмсақ тін флегмонаның жұмсару сатысы кезінде не істеу қажет?

1) салқындату (гипотермия);

2) кең кесіп және дренирлеу;

3) пункция жасау;

4) ыстық компресс;

5) антибиотиктерді новокаинмен шаншу;

5. Карбункул үшін келесі клиникалық белгілер тән:

А) ауыртатын инфильтрат;

Б) ауырмайтын инфильтрат;

В) тері некрозы және іріңді пустуланың болуы;

Г) майда геморрагиялық бөртпелер мен некроздың болуы;

Д) аймақтық лимфа түйіндерінің ұлғаюы.

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) А,В,Д; 2) Б,В,Д; 3) Б,Г,Д; 4) А,В,Г; 5) А,Г,Д.

6. Карбункул - бұл:

1) шаш қабының қабынуы, адам бетінде қауіп туғызады;

2) бірнеше шаш буылтығының, қабақтың майлы безінің және айналасындағы майлы тіннің қабынуы;

3) тер бөлетін бездің қабынуы. Стафилококк шақырады;

4) шашты фолликуланың қабынуы;

5) жасуша аралық кеңістіктің шектеусіз жайылмалы іріңді қабынуы;

7. Стрептококктан пайда болған тері және кілегейлі қабықтың жедел үдемелі беткейлі тез қабынуы қалай аталады?

1) абсцесс;

2) фурункул;

3) тілмелі қабыну;

4) спецификалық флегмона;

5) гидраденит.

8. Остеомиелит кезінде қандай сүйектер жиі зақымдалады?

А) сан сүйегі;

Б) шонданай сүйегі;

В) омыртқалар;

Г) үлкен жіліншік сүйегі;

Д) тоқпанжілік сүйегі.

Дұрыс жауап комбинациясын таңдаңыз:

1) А,Г; 2) Б,В,Д; 3) А,Г,Д; 4) Б,Г,Д; 5) А,В,Г.

9. Сіріспе кезінде инкубациялық кезең құрайды:

1) 10 – 12 күнді;

2) бір аптаны;

3) 24 – 48 сағатты;

4) 20 – 30 күнді;

5) 4 – 40 күнді.

10. Сіреспе кезінде емнің құрамына кіреді:

1) құрысқақтың алдын болжайды – жылу, қараңғылық, тыныштық;

2) антибиотиктерді бұлшықетке енгізу;

3) спецификалық серотерапияны жүргізу (ПСС, СА енгізу), жүрек қан – тамыр жүйесі мен тыныс алу жүйелерін қолдау, инфузиялы терапия, ӨЖВ;

4) қан құю;

5) шокқа қарсы және құрысқаққа қарсы терапияны жүргізу.

11. Қазақстандағы емдеу мекемелерінде қандай бұйрық негізінде санитарлы-эпидемиологиялық режим сақталады:

1) №702 бұйрық

2) №330, №241 бұйрық

3) №1050, №476 бұйрық

4) №218, №150 бұйрық

5) №630, №780 юұйрық

12. Медицинаға қажетті бұйымдардың стерилизация және дезинфекциясы қайсы инструктивті-әдістемелік құжатпен сәйкес жасалады?

1) 17.08.1998ж. №420 үкім

2) Сан ПиН-нің 01.01.2001ж.-дан 06.03.2001ж. №8 үкімі

3) 26.11.2002ж. №1050 үкім

4) Сан ПиН-нің 01.08.02ж.-дан 8.07.2002ж. №3



5) 11.01.1999ж. №476 үкім

Ситуациялық сауалдар:

  1. Жас адам шат аймағының ауырсыну сезімі және қалтырау мазалағандықтан қаралған. Емделушінің айтуы бойынша ауырғанына 3 – күн болған, ауыруы шат аймағындағы тері беткейінің қызаруынан басталған. Жалпы қараған кезде: дене қызуы 40ºС, шат аймағындағы тері беткейі қызарған, ортасында 2х2 сәйкес келетіндей томпаю пайда болған, қызғылт-көк түсті. Шат аймағында температура жоғары, пальпаторлы тексергенде ауырсынады.

Болжамалы диагноз қандай? Алғашқы дәрігерге дейінгі көмек шараларын атаңыз.

  1. Спортшы қолтығында ауырсыну сезімі, дене қызуының көтерілуі және қалтырау мазалағандықтан қаралған. Ауырғанына екі күн болған. Жалпы қараған кезде: сол қолтығының гиперемиясы, терінің ісінуі байқалған. Лимфа түйіндері бірден ұлғайған және пальпация жасағанда ауырсынады. Оның біреуі екіншісіне қарағанда үлкен, терісі тартылған, қызғылт – көк түсті.

Болжамалы диагнозды анықтаңыз және алғашқы дәрігерлік көмекті көрсетіңіз.

  1. Жас адам мойны аймағының бірден ауырсынуы, қалтырау, мойнының қозғалысы шектелгендіктен қаралған. Емделушінің айтуы бойынша 3 апта бұрын мойнына фурункул шыққандықтан ем қабылдаған. Фурункул шыққан жара жақында жазылған. Қараған кезде: мойынның артқы беткейінде, желкенің шашты аймағына жақын маңда, тіннің ісініп, қызарған аймағы анықталды. Пальпация жасаған кезде бірден ауырсыну байқалады және 5х5 см сәйкес келетіндей тығыздалу анықталды.

Болжамалы диагнозды атаңыз? Алғашқы дәрігерлік көмек шараларын және осы жағдайдағы емделушіге қатысты күтім ережесін атаңыз?





Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет