Сабақтың мақсаты:


Тақырыбы: Түрі өзгерген жер асты өркендермен танысу. Мақсаты



жүктеу 2.48 Mb.
бет7/14
Дата10.03.2018
өлшемі2.48 Mb.
түріСабақ
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14

Тақырыбы: Түрі өзгерген жер асты өркендермен танысу.

Мақсаты: Түрі өзгерген жер асты өркендердің түрлерімен танысып, өзіндік айырмашалықтарын зерттеу.

Құрал-жабдықтар: Бидайық, інжугүл, құртқашаш (ирис) кеппешөптері (тамырсабағымен алынған), картоп түйнегі, қырыққабаттың қауданы, пиязшық (басты пияз), ұстара, ұлғайтқыш қол әйнек (лупа).

 Жұмыстың барысы:

1. Бидайық, інжугүл, құртқашаш өсімдіктерінің кеппешөптерінен тамырсабақтың жапырақ қабыршағын, бүршіктерін қосалқы тамырларын табу, тамырмен салыстырып суретін салу.

2. Картоп түйнегінің түбі мен жоғарғы жағының айырмашылықтарын қарап ажырату. Түйнектің көзшелері қай жағында көбірек орналасқандығына көңіл аудару.

3. Түйнекті көлденеңінен 2-ге бөліп, өркенге тән негізгі бөліктерін алдыңғы өткен сабақтың құрылысымен салыстыру.

4. Пияздың сыртқы түріне көңіл аударып, сыртқы, ішкі қабыршақтарының ерекшеліктерін, тамыр жүйесін қарау.

5. Пиязшықты ортасынан (тігінен) қақ жарып, түбіртегін (қысқарған сабағы) бүршіктерін қол әйнегімен қарап ажыратып оқулықтың суретімен салыстыру, суретін салу, аттарын жазу.

 Нәтижесі: 1) Кестелерді толтыр:





1.______________________

_______________________

2.______________________

_______________________


Тамырсабақ пен тамырдың айырмашалығы

Тамырсабақ

Тамыр

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________


__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________




Түйнек пен тамырдың айырмашалығы

Түйнек

Тамыр

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________

__________________________


____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

____________________________

___________________________






1._____________________________

2._____________________________

3._____________________________

4._____________________________

5.________________________




Мына өсімдіктерде жер асты өркендердің қайсысы бар екендігін анықтап, тұсына әр өркеннің бас әрпін қойыңдар: тамырсабақты – «ТС», түйнекті – «Т», пиязшықты – «П»

1. Картоп __________           6. Құртқашаш ________

2. Қызғалдақ _________      7. Қазжуа ____________

3. Шыршай __________           8. Лалагүл ___________

4. Сарымсақ _________     9. Бидайық __________

5. Жералмұрты _______ 10. Қамыс ___________

 


Қорытынды:
1. Түрі өзгерген жер асты өркендердің қандай түрлері бар?_____________________________

_______________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________

2. Түрі өзгерген жер асты өркендердің қандай маңызы бар?____________________________

_______________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________

Сабақ: 15

Тақырыбы: §16. Жапырақ

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың жапырақтың құрылысын, пішініне байланысты, жапырақ тақтасына байланысты формаларын, жүйкеленуін, сабаққа орналасу түрлерін тану.

Сабақтың міндеттері: өсімдіктің вегетативті мүшелері тамыр, сабақ, жапырақтың ерекшеліктерін өзіндік білімдеріне сүйене отырып айыра білу; өздерінің теориялық білімдерін практикамен, өмірмен байланыстыру арқылы жапырақтың маңызын танып білу.

Түрі: Түрлендірілген

Қолданылатын көрнекіліктер: жапырақтың суреттері, кеппешөптер

Сабақтың барысы

Үй тапсырмасы (Екі жақты күнделік)

Карточкалар арқылы оқушылар жұптарын табады. Бір карточкада ұғым, ал екіншісінде – анықтама.


  1. Тамыр - өсімдіктің вегетативті, жер асты мүшесі

  2. Тамыр жүйесінің түрлері: шашақты, кіндік

  3. Бүршік – бастапқы өркен

  4. Сабақ - өсімдіктің жалғастырушы мүшесі

  5. Өркен – жапырағы мен сабағы бар жас сабақ

  6. Сабақтың ішкі бөлімдері: қабық, камбий, сүрек

І. Қызығушылықты ояту (Тірек суреттер символдары)

Суреттер және анықтауыш сөздер арқылы өсімдіктің құрылысын құрау.

Сөздер: жер үсті, жер асты, жалғастырушы. Суреттер: тамыр, сабақ, жапырақ, гүл

Сол арқылы жапырақ тақырыбына түсу

ІІ. Мағынаны тану (Кубизм)


  1. Жапырақтың құрылысы, қызметі (анықтау)

  2. Жапырақ тақтасының пішіні, өсуі, тіршілік ету ұзақтығы (зерттеу)

  3. Жапырақтың жүйкеленуі (талдау)

  4. Жапырақтың сабаққа орналасуы (дәлелдеу)

  5. Жай және күрделі жапырақтар

  6. Сабақ пен жапырақтың ұқсастық және айырмашылық белгілері (салыстыру)

Әрбір жұп өздерінің жұмыстарын қорғайды

ІІІ. Толғаныс (Бес жолды тұжырым)

Жапырақ

Мысал


  1. Жапырақ

  2. Жай, күрделі

  3. Ауа тазартады, жүйкеленеді, көбеюге қатысады

  4. Жапырақ – жер үсті мүше

  5. Вегетативті мүше

Үй тапсырмасы: Параллель жүйкелену мен доғалы жүйкеленудің айырмашылығын салыстыру. Жапырақ құрылысын, жай және күрделі жапырақтар, жапырақтың орналасуының суреттерін салу.

Сабақ: 16

Тақырыбы: §17. Жапырақтың ішкі құрылысы

Сабақтың міндеттері:

Білімділігі – жарық және көлеңке сүйгіш өсімдіктердің жапырақ құрылысындағы ерекшеліктерін, жалпы барлық жоғары сатыдағы өсімдіктерге тән – жапырақтың ішкі құрылысын түсіндіру.

Тәрбиелілігі – адамның тұлға ретінде дамуын, оның ғылыми дүниетанымын байыту;

Дамытушылығы – пәнге, тақырыпқа байланысты қызығушылықтарын дамыту.



Түрі: Түрлендірілген

Әдісі: анықтау, зерттеу, салыстыру, суреттеу, жинақтау

Қолданылатын көрнекіліктер: жапырақтың суреттері, кеппешөптер, электронды оқулық
Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі
Жапырақ

1. Жапырақтың атқаратын қызметі:

а. ____________________________________________________________________________;

ә. ____________________________________________________________________________;

б. ____________________________________________________________________________;

в. ____________________________________________________________________________;

г. ____________________________________________________________________________;
2. Жапырақ тақтасы деп _______________, сағағы деп ________________ . Сағағы болмайтын жапырақты __________ , екі немесе одан да көп болса ____________ .

3


Жапырақтың құрылысы

Атқаратың қызметі

1. Жапырақтың тақтасы

____________________________________________

____________________________________________

____________________________________________

____________________________________________



2. Жапырақтың сағағы

____________________________________________

____________________________________________

____________________________________________

____________________________________________





. Жапырақтың жеке бөлідерінің атқаратын қызметін кестеге жаз.

Кестедегі өсімдіктің жай және күрделі жапырақтыларын ажыратып, (+) немесе (-) белгісін қой.




Өсімдік аттары

Жай жапырақты

Күрделі жапырақты

1. Қуын







2. Итмұрын







3. Жоңышқа







4. Қарбыз







5. Жүрегі







6. Күнбағыс







7. Қызыл мия







8. Қияр







9. Қараған







10. Аткаштан (атбас талшын)









1. Кестеге өзің күнделікті табиғаттан, бақшаңнан көріп жүрген өсімдіктердің күрделі жапырақтары қай түріне жататынын жаз.




Өсімдік аттары

Күрделі жапырақтар

үшқұлақ

саусақ салалы

қауырсын тәрізді

1.










2.










3.










4.










5.










6.










7.










8.










9.










10.










11.










12.












2. Сипаттамасын жаз:

Жай жапырақтар:_____________________________________________________________

__________________________________________________________________________________

Күрделі жапырақтар:__________________________________________________________

__________________________________________________________________________________

Жүкелену түрлері: ____________________________________________________________

__________________________________________________________________________________

Қандай өсімдікте: ____________________________________________________________

__________________________________________________________________________________

Ж


Өсімдік аттары

Жай жапырақ

Күрделі жапыра

Жүйкеленуі

Сабаққа орналасуы

Терек













Бидай













Жалбыз













Жолжелкен













Емен













Қалампыр













Сарағаш













Соя













Итмұрын













Беде















ай және күрделі жапырақтардың жүйкеленуіне сәкес кестені толтыр:


ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру кезеңі

Жапырақтың ішкі құрылысымен толық танысу үшін жапырақ тақтасынан жұқалап көлденең кесіндісін жасап, микроскоппен қараймыз.


10-зертханалық жұмыс.

Тақырыбы: Жапырақтың ішкі құрылысымен танысу.

Мақсаты: өсімдіктің өсімді немесе генеративті мүшесіжапырақтың ішкі құрылысын практикалық тұрғыда зерттеу.

Құрал-жабдықтар: кез келген бөлме өсімдігі, өткір ұстара, микроскоп, жабын әйнек пен зат әйнегі, сапты ине, қысқыш (пинцет), су.

  Жұмыстың барысы:

1. Кез келген бөлме өсімдігінің (традесканция, қазтамақ (герань), т. б.) жапырағының астыңғы өңінен сылып препарат жасап микроскоппен қарау, жабын ұлпа – өң жасушаларымен (мөлдір) ондағы жанаспалы жасушалардың құрылысы, ерекшелігімен танысу, оқулықтың суретімен салыстыру.

2. Жапырақ тақтасынан өте жұқа көлденең кесіндіден (дайын микропрепараты болса тіпті жақсы) препарат жасап микроскоппен қарау. Өңнің астындағы жұмсақ бөліміндегі бағаналы, борпылдақ жасушаларды көру, хлорофилл дәндерін қарау.

3. Осы препараттан жасушааралық кеңістік пен жүйкелерін (шоқтар) көру.

 Нәтижесі: Жапырақтың ішкі құрылысын жаз:




1

2

3

4

5

6

1.___________________________________________


2.___________________________________________
3.___________________________________________
4.___________________________________________
5.___________________________________________

1

4



2

3

5


1.________________________________________

2.________________________________________

3.________________________________________

4.________________________________________

5.________________________________________




Қорытынды:

1. Жапырақ дегеніміз не?__________________________________________________________

_______________________________________________________________________________

2. Жапырақтың ішкі құрылысы қандай қабаттардан тұрады?____________________________

_______________________________________________________________________________

3. Жарықта және көлеңкеде өсетін өсімдіктердің ерекшеліктері қандай?__________________

_______________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________



  1. Жанаспалы жасушалар деп неге аталады, оларда болатын тыныс саңылауларының қызметі? ____________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________

Үй тапсырмасы. §17 мазмұнымен жұмыс, сұрақтарға жауап беру.


Сабақ: 17.

Тақырыбы: §18. Жапырақта оргаикалық заттардың түзілуі. Фотосинтез.

Сабақтың міндеттері:

Білімділігі – фтосинтез үдерісінің мәнісін, өсімдік үшін маңызын, органикалық заттардың жиналуы туралы білімдерін кеңейту.

Тәрбиелілігі – түрлі тәрбиелік шаралардың әсерімен оқушы тұлғасында жағымда әсер қалыптастыру;

Дамытушылығы – пәнге, тақырыпқа байланысты қызығушылықтарын дамыту.



Сабақтың түрі: құрастырылған

Қолданылатын көрнекіліктер: электронды оқулық

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі

Жапырақтың ішкі құрылысы

Сөйлемдерді аяқта.

1.Жапырақтың сыртын _______________ . 2.Өңнің жасушалары ________________ . 3.Астың өңінде ___________________ . 4. Жанаспалы жасушалар __________________ . 5. Жанасқан жеріде ________________ . 6.Жанаспалы жасушада _________________ бар. 7. Түнде қант мөлшері ____________________ . 8. Жапырақтың ортаңғы жұмсақ бөлігіндегі жасушалар ____________________ .
Жауабын дұрыс шешкенде бастапқы торкөзден өқсімдіктің органиикалық зат түзетін мүшесінің аты шығады.


*


*

*


*

*


*

*


1.Өткізгіш шоқтардың жапырақ тақтасына орналсуы. 2.Ұшы мұрташамен бітетін күрделі жапыраты өсімдік. 3.Бидай, жүгері өсімдіктері жапырақтарының жүйкеленуі қалай аталады? 4.Қандай жағдай жетіспегенде өсімдіктердің жапырақтары өте майда, бозғылт-сұр түсті, түкті, тікенекке айналады? 5.Бөбешік жапырақты өсімдік. 6.Қауырсыныі күрделі жапырақты ағаш өсімдігі. 7.Жапырақ тақтасының негізі ұзарып өсіп, сағақтың орнына түтік тәрізді қусырылған үлескісі.

Каталог: uploads -> doc -> 0100
doc -> Тест сынып Ұлы Отан соғысы нұсқа
doc -> Пєн атауы: Математика
doc -> Сабаќтыњ тарихы: ХІХ ѓасырдыњ 60-70 жылдарындаѓы ќазаќ халќыныњ отарлыќ езгіге ќарсы азаттыќ к‰ресі
doc -> 1 -сынып, аптасына сағат, барлығы 34 сағат Кіріспе (1 сағат)
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы Сабақтың мақсаты
doc -> Сабақтың тақырыбы: XVIII ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы
0100 -> Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің технологиялық картасы


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет