Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Әдебиет өнердің бір саласы Сабақтың мақсаты: Білімділік



жүктеу 1.74 Mb.
бет8/11
Дата07.03.2018
өлшемі1.74 Mb.
түріСабақ
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

VІ. Түсінік тексеру:

Сұрақ жауап



  1. Батырдың арманы не?

  2. Батырдың ренжіп, қапалануы неліктен?

  3. Өтеген батыр өз басын ойласа қиналар ма еді?

  4. Мал жайылымына неліктен ерекше мән беріді?

VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

Шығарманы салыстыру.






.


VІІІ. Сабақты қорыту:

  1. Бағалау:

  2. Үй тапсырмасын беру.

1. Оқулықтан Жамбылдың өмірі мен шығармашылығы туралы мәліметті

2.«Өтеген батыр» дастанының ұнаған шумақтарын жаттау.


Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 29-30.01.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: С. Сейфуллин «Ақсақ киік» өлеңі

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: ақын жайлы білетін мәліметтерді тыңдай отырып жаңа мағлуматтар алуына жағдай жасау, «Ақсақ киік» өлеңінің тақырыбы мен идеясын ашу.

2. Тәрбиелік: оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу, елжандылыққа тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: өз бетінше талдау , зеріттеу жұмыстарына машықтанып, түйінді ой, өзіндік пікір қалыптастыруына жағдай жасау.

Сабақтың типі: аралас сабақ.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: мәнерлеп оқу, әңгімелеу,талдау.

Сабақтың көрнекілігі: портрет, тірек сызба суреттер,электронды оқулық.

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих,география.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

1. Оқулықтан Жамбылдың өмірі мен шығармашылығы туралы мәліметті

2.«Өтеген батыр» дастанының ұнаған шумақтарын жаттау.

ІІІ. Білім тексеру:

Өткен сабақта Сәкен туралы зерттеу деректер жинап келу тапсырылған. Қане, ойымызды ортаға салайық.



ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:


  • Электронды оқулықпен жұмыс.

(Электронды оқулықтан «Ақсақ киік» өлеңі мәнерлеп оқылады)

  • Балалар, өлеңнің бастапқы жлдарында баяндалған Арқа, Бетпақдала туралы мәлімет бере кетейін.Арқа, яғни Сарыарқа Орталық Қазақстанды алып жалтқан аймақ. Батысынан шығысына дейін 1200 км өңірді алып жатыр. Бетпақдала осы сарыарқада орналасқан, батысы сазды, шығысы тасты құмды, шөлді жер.

  • Киік дегеніміз не? Киікті қазақ ақбөкен деп те атайды. Киік шөлді жерді мекендейді. Оның мүйізі медицинада дәрі – дәрмек жасау үшін пайдаланылады. Еті мен мүйізі бағалы.


VІ. Түсінік тексеру:

Кітаппен жұмыс:

Мәнерлеп оқу.

Түсініксіз сөздерді қарандашпен белгілеу.

Экранға сөздік жазылады.

Қу баялыш –шөптің атауы.

Сегіз көштік – ұзындық өлшемі.

Таңа – жануардың әсем, сұлу мүсіні.

Қос – шатыр күрке.

Бетеге – шөп атауы.

Тақтадағы сөздерді дәптерге жазу.
VІІ. Жаңа сабақты бекіту:


  • Шығармашылық жұмыс.

  1. Өлең мазмұнына сүйене отырып, өлең ішінен табиғат көрінісі, киіктің сұлу мүсіні, мүшкіл халін суреттеген жолдарды тауып, өз сөзімізбен айтып көрелік.

(Оқушылар өлеңнен тауып айтады.)

  1. Өлеңнен ақынның қандай бейнелі сөздерін байқадық?

Елеңдеп жас балаша жаутаңдайды – теңеу.

  1. Сұрақ жауап

  • «Ақсақ киік» өлеңінің тақырыбы не?

  • С.Сейфуллин «Ақсақ киік» өлеңі арқылы жас ұрпаққа не айтқысы келді?

  • Табиғатты қорғау, жан – жануарларды қорғау туралы қандай мақал – мәтелдер білесіңдер?




  1. Балалар біз бүгін не білдік, не үйрендік?




Инсерт әдісі







Білемін

Мен үшін жаңалық

Білгім келеді




















VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

1. С.Сейфуллиннің өмірі мен шығармашылы туралы

мәлімет жинау

2.«Ақсақ киік» өлеңін мазмұндау, өздеріңе ұнаған

жерін жаттау.

Сабақ жоспары

1.Пән аты: Әдебиет

2.Сыныбы: 5 «Ә»

3.Күні, айы, жылы: 04.02.2015ж

4.Тоқсан: ІІІ

5.Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: І. Жансүгіров «Күй»

Сабақтың мақсаты:

1.Білімділік: оқушыларға І. Жансүгіров өмірі мен шығармашылығы туралы әдеби білім беру, поэманың негізгі идеясы мен мазмұнын меңгерту.

2.Тәрбиелік: оқушыларды мейірімділікке, адамгершілікке, елжандылыққа тәрбиелеу.

3.Дамытушылық: оқушылардың әдеби дүниетанымдарын кеңейту, қосымша деректер арқылы пәнге деген қызығушылықтарын арттыру.

Сабақтың типі: жаңа сабақ

Сабақтың түрі: дәстүрлі

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, мәнерлеп оқу

Сабақтың көрнекілігі: : І. Жансүгіров портреті, «Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы.

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, Қазақстан тарихы.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2.Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3.Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру.


  1. Ақын өмірі мен шығармашылығы туралы мәлімет.

  • 1894 жылы 14 мамырда Алматы облысы Ақсу ауданында туған.

  • 4 жасында анасынан айырылып, әке тәрбиесінде өскен.

  • 1911 жылы ауылдағы қазақ – татар тіліндегі бастауыш мектепті бітіреді.

  • Ташкетте қазақ – қырғыз институтында, 1925 жылы Мәскеуге оқуға кетеді.

  • 1928 жылы коммунистік журналистика институтын бітіреді.

  • Балаларға арнап әдемі өлеңдер жазған.




  1. Шығарманы жоспарлау.

І кіріспе:

а) Қобызшы туралы.

ІІ негізгі бөлім:

а) «Бозінген күйі» туралы.

ІІІ қорытынды:

а) Күйдің адам өміріндегі маңызы


VІ. Түсінік тексеру:

1.«Талдау» стратегиясы. «Күй» поэмасын үлгіге қарап, оқушылар өздері талдайды

Шығарманың композициялық құрылымына талдау жасау


  • Шығарманың тақырыбы-

  • Оқиғаның басталуы –

  • Оқиғаның шиеленісуі –

  • Оқиғаның шарықтау шегі –

  • Оқиғаның аяқталуы –

  • Шығарманың идеясы –


VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

Шығарманың негізгі бөлімін жоспармен салыстырғанда:



  • Молықбайдың ерекше шебер тартатын күйі.

  • Қобыз үнімен күтімдегі інгеннің маңғаз, сұлу мүсінін бейнелеу.

  • Сатылған інгеннің зарын тарту.

  • Ақын қолданған теңеу мен эпитетті табу.

Сұрақ жауап:



  • « Күй күшті тауды тасты бұзатұғын» деген ақынның ойын сендер қалай дамытар едіңдер?

  • «Нар идірген» аңызын білетіндерің бар ма?

  • Поэма өздеріңе қалай әсер етті?

  • Қылқобыздың зарлы үнін поэмадан таба аласыңдар ма?

VІІІ. Сабақты қорыту:

  1. Бағалау:

  2. Үй тапсырмасын беру.

  1. І. Жансүгіров өмірі мен шығармашылығы туралы түсінік.

  2. «Күй» поэмасы туралы ойтолғау жазу


Сабақ жоспары

1.Пән аты: Әдебиет

2.Сыныбы: 5 «Ә»

3.Күні, айы, жылы: 06-11.02.2015ж

4.Тоқсан: ІІІ

5.Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: Мұхтар Әуезов « Ақын қонақтар»

Сабақтың мақсаты:

1.Білімділік: оқушыларға Мұхтар Әуезовтің өмірі мен шығармашылығы,

тақырып пен идея туралы, « Ақын қонақтар» сюжеті жайында әдеби білім беру.

2.Тәрбиелік: оқушыларды ізгілікке, мейірімділікке тәрбиелеу.

3.Дамытушылық: оқушылардың дүниетанымдарын кеңейту.

Сабақтың типі: аралас

Сабақтың түрі: дәстүрден тыс сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілі: баяндау, сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, мәнерлеп оқу

Сабақтың көрнекілігі: М. Әуезовтің портреті, шығармалары

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, Қазақстан тарихы.

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2.Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3.Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру:


  1. І. Жансүгіров өмірі мен шығармашылығы туралы түсінік.

  2. «Күй» поэмасы туралы ойтолғау жазу

ІІІ. Білім тексеру:
І. Жансүгіров «Күй» поэмасы бойынша

Сұрақ жауап:



  • « Күй күшті тауды тасты бұзатұғын» деген ақынның ойын сендер қалай дамытар едіңдер?

  • «Нар идірген» аңызын білетіндерің бар ма?

  • Поэма өздеріңе қалай әсер етті?

  • Қылқобыздың зарлы үнін поэмадан таба аласыңдар ма?


ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу



2.Сабақ мақсатын түсіндіру
V.Жаңа тақырыпты түсіндіру.

1. Мұхтар Әуезовтің өмірі мен қызметі туралы әңгімелеу.

Қазақ халқының ХХ ғасырдағы ұлы жазушысы, ғалым, қоғам қайраткері Мұхтар Омарханұлы Әуезов 1897 жылы бұрынғы Семей (қазіргі Шығыс Қазақстан)

облысына қарасты Шыңғыстау деген жерде, Абай туған өлкеде дүниеге келген. Өз әкесі Омархан да, атасы Әуез де ескіше сауатты кісілер болған екен. Олар Абаймен жақсы сыйластықты қарым-қатынаста болыпты. Білім сапарын ауыл мектебінен бастаған бала Мұхтардың кішкентай кезінен сусындап өскен рухани қазынасының бірі-Абай өлеңдері. «Атам Әуез Абаймен дос еді. Ол кісі біз сияқты немерелеріне ақынның өлеңдерін де, аудармаларын да көп оқытатын. Әсіресе, Абай

аудармаларын, Татьяна жанының нәзік сырын, оған Онегин жауабын жаттатқызатын», - деп қаламгер кейін өз естеліктерінде жазған.

1908 жылы Семейдегі қалалық училищеде, одан соң мұғалімдік семинарияда оқыған шақтарында ол орыс және шетел әдебиетінің туындыларымен молынан танысады. Мұның бәрі оның шығармашылықпен айналысуына үлкен себепші болған.

М. Әуезовтің тырнақалды туындысы- «Еңлік – Кебек» пьесасы 1917 жылы семинарияда оқып жүрген кезінде жазылған.

Болашақ жазушы, ғұлама ғалым Санкт-Петербург университетінде (1928 жылы аяқтаған), Ташкенттегі Орта Азия университетінде оқыған. 20-30 – жылдары жазушы қаламынан қазақтың байырғы өмірінің көрінісін бейнелеген көптеген әңгімелер туған, ал 20-жылдардың аяғына қарай «Қараш-Қараш оқиғасы» (1927) және «Қилы заман» (1928) повестері жазылған.

Мұхтар Әуезов – қазақ драматургиясының негізін салушылардың бірі, ол- тарихи тақырыптарға арналған ондаған пьесалардың авторы.

Қаламгердің есімін әлемге мәшһүр еткен ең басты туындысы – «Абай жолы» атты 4 кітаптан тұратын тарихи роман-эпопеясы.

2. Тақырып пен идея туралы әдеби білім беру.

Көркем шығармада жазушы көтерген мәселені тақырып деп атайды.

Көркем туындының идеясы дегеніміз – жазушының өзі көтеріп, көркем бейнелеген әлеуметтік мәселелер, адамдар тағдыры арқылы айтпақ ойы, танытпақ шындығы.

М. Әуезов шығармаларының ең биік шыңы – «Абай жолы» романы.Бүгін осы шығарманың үзіндісімен танысамыз.

-Сендер Абай туралы не білесіңдер?

-Оған жас кезінен өлең – жыр әңгімені кім айтқан?

-Абай кімнің тәрбиесінде болған?

Абай Құнанбаев – қазақтың ұлы ақыны. Мұхтар Әуезов – қазақ халқының ұлы жазушысы бүкіл әлемге, бізге Абайды танытқан.

Балалық шағы Шыңғыстау бөктерінде өткен, жастай өлең – жырға құмар болған Абайдың ұстаздары – әжесі Зере, шешесі
Ұлжан. Мұхтар Әуезовтың атасы – Әуез балаға Абайдың өлеңдерін жаттататын


Жас кезінен балалық шағы бір жерде өткен, Мұхтар Әуезов қолжазбаларды жинап, көп жылдан соң өзінің ең үлкен жұмысын «Абай жолы» романын жазып, бүкіл дүние жүзіне Абайды танытты.
VІ. Түсінік тексеру:

Оқулықпен жұмыс: үзіндімен танысып, жай жоспар жасау.



  1. Абайдың бейнесі

  2. Екі досы

  3. Абайдың қызығы

  4. Екі қонақ

Осы жоспар арқылы үш деңгейлі тапсырма беріледі.

Тапсырмалар

І

  1. Әдебиет сөздігінен портретке анықтама беру. Жас Абайдың кескін – келбетін жазушы қалай суреттеген? Мұқият қараңдар, оның портретінде қандай өзгеріс болған, ол ненің әсері?

  2. Әңгімеден Абайдың кескін – келбетін тауып, өз бетіңше оқып, түсіну керек.

  3. Мәтінді оқы. Сұраққа жауап бер:

  1. Биыл Абай неше жасқа толды?

  2. Денесі бойы қандай?

  3. Беті, шашы қандай еді?


ІІ

  1. Абайдың ендігі ермегі нелер, досы кімдер?Абайдың қарт әжесі Зере, өз анасы Ұлжанқандай абзал қасиеттерімен көрінеді? Суретке қарап, суретші қарт әже Зеренің мейірімділігін, жас Абайдың ынта – ықыласын, көрсете білді ме?

  2. Мәтінді оқып, мазмұнын айту. Әңгіме? Әңгімеші деген кім?

  3. Сұраққа жауап беру:

  1. «Басқа бір ермек, бөлек бір дос тапты...» Олар кімдер?

  2. Абай биыл нені бағалады?

  3. Әжесі қандай әңгімеші еді?

  4. Абай ауырғанда, әжесінен не сұраған?


ІІІ

  1. Шеше – ана туралы мақалдарды еске алыңдар? Қазақ ертегілерін, әңгімелерін, жырларын қисса – дастандарын Абайға кім айтқан?

  2. Мәтін бойынша жұмыс : Абай әжесінен ертегі айтып беруді қалай өтінді?(оқы). Ертегілердің атын дәптерге жазып ал.

  3. Сұраққа жауап бер:

  1. Абай әжесінен қандай ертегілерді тыңдады?


ІҮ

  1. Барлас ақынның портретін тауып оқу. Барлас ақынның алғаш жырлаған жыры қай жыр, оны Абай қандай сезіммен қабылдады?

  2. «Жыр» , «Жыршы» деген сөздерді түсіндір.

  3. Сұраққа жауап беру:

  • Абай ауылына кімдер келді?

  • Қонақтарды Ұлжан қалай қарсы алды?

  • Ақын деген кім?


Ү

  1. Ертеде ақындарды қалай қарсы алған?

  2. Абайдың қарт әжесі Зере, анасы ұлжан қандай рухани азық берді және нелерді білуіне жәрдем етті? Әңгіменің тақырыбы, идеясы неде?

  3. Ұлжан қонақтарды неге жібергісі келмеді?

  4. Абай шешесіне ризашылығын қалай көрсетті?

Қорытынды жасалады.

Төмендегі тірек схема толтырылады.
Абайдың портреті


Бала Абайдың кескін – келбетін жазу

Бала Абайдың рухани байлығы













VІІІ.Жаңа сабақты қорыту.

  1. Бағалау:

  2. Үй тапсырмасын беру:

1. М.Әуезовтің өмірі мен қызметі

2 « Ақын қонақтар»туралы түсінік.

Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы:12.02.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: С.Мұқанов «Лашын»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: оқушыларға С.Мұқановтың өмірі жайлы түсінік беру, «Өмір мектебі» романынан үзінді туралы түсінік беру

2. Тәрбиелік: оқушыларды еңбексүйгіштікке, адамгершілікке, ізгілікке тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: оқушылардың әдеби дүниетанымдарын кеңейту, пәнге деген қызығушылықтарын арттыру, өзндік ой толғауларын дамыту.

Сабақтың типі: аралас сабағы.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: түсіндіру, мәнерлеп оқу, әңгімелеу.

Сабақтың көрнекілігі: «Абай» энциклопедиясы

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:
1. М.Әуезовтің өмірі мен қызметі

2 « Ақын қонақтар»туралы түсінік.
ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру.

1.Ақын өмірі мен шығармашылығы туралы мәлімет.



  • 1900 жылы Солтүстік Қазақстан облысында туған.

  • Молдадан оқып, сауатын ашады.

  • Абайдың,Ғабдолла Тоқайдың кітаптарын оқып, өседі.

  • Омбы қаласында мұғалімдік оқу оқиды.

  • Шығармалары: «Сұлушаш» поэмасы, «Өмір мектебі», «Аққан жұлдыздар», «Балуан Шолақ», «Ботагөз» романдар, повестер жазған.

2.Шығарманы мәтін бойынша бөлімдерге бөлу.



  • Балтабай ауылында

  • Балтабайдың Ақметі, оның портреті, атбегілікпен, құсбегілікпен айналысатыны

  • Ақмет лашынының сипаты

  • Ақметтің лашынды құс алуға шығаратын мезгілдері.

  • Лашынның үйрек алу тәсілдері.

  • Дабыл қағудың мәнісі.

  • Лашынның қазды алған кездегі амалы.

  • Лашынға қарсы дуадақтың көрсеткен қайраты.

  • Құс салудың ең дұрыс мезгілі.

  • Құстардың таң ата жайылуға шығуы.

  • Құстардың қойған қаруылына көрінбей, етіртпей баруы.

  • Дабылдау, құстардың айналып ұшуы.

  • Лашынды жіберу.

  • Саятшылық – өмірдің бір қызығы.

VІ. Түсінік тексеру:

1.«Талдау» стратегиясы. «Лашын» үлгіге қарап, оқушылар өздері талдайды

Шығарманың композициялық құрылымына талдау жасау


  • Шығарманың тақырыбы-

  • Оқиғаның басталуы –

  • Оқиғаның шиеленісуі –

  • Оқиғаның шарықтау шегі –

  • Оқиғаның аяқталуы –

  • Шығарманың идеясы –


VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

  1. Әр бөлімді әңгімелеп меңгерген соң оны мынадай шығармашылық жоспарға жинақтау:

І Кіріспе:

а)Балтабай ауылында.

ІІ Негізгі бөлім: Саятшылық.

а) құсбегі – Ақмет

б) Ақмет лашынының мүсіні.

в)Ақмет пен лашынның өнері.

г) Шілдеде құс алу.

2. әңгімеден теңеу, эпитетті тауып, дәптерге жазу.
VІІІ. Сабақты қорыту:


  1. Бағалау:

  2. Үй тапсырмасын беру.

  1. С.Мұқанов «Лашын»әңгімелеу.



Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 18-19.02.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: Ғ.Мүсірепов «Жаңа достар»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: ақын жайлы білетін мәліметтерді тыңдай отырып жаңа мағлуматтар алуына жағдай жасау, «Қазақ солдаты» романынан үзіндінің тақырыбы мен идеясын ашу.

2. Тәрбиелік: оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу, елжандылыққа тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: өз бетінше талдау , зеріттеу жұмыстарына машықтанып, түйінді ой, өзіндік пікір қалыптастыруына жағдай жасау.

Сабақтың типі: аралас сабақ.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: мәнерлеп оқу, әңгімелеу,талдау.

Сабақтың көрнекілігі: портрет, тірек сызба суреттер,электронды оқулық.

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих,география.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

  1. С.Мұқанов «Лашын»әңгімелеу.


ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:


  • Электронды оқулықпен жұмыс.

  • Электронды оқулықтан Ғ.Мүсіреповтың өмірі жайлы мағламаттар алу.

  • Оқулық бойынша Ғ.Мүсіреповтың өмірі жайлы жоспар бойынша әңгімелеу.

  1. 1902 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданында туған.

  2. Ғабит ауыл ақсақалдарына «Қыз Жібек», «Қобланды батыр», «Ер Тарғын» жырларын оқып беріп, жаттап алған.

  3. Әңгіме жазудың шебері.

  4. Пьесалары: «Қыз Жібек», «Қозы Көрпеш – Баян сұлу», «Амангелді» .

  5. Романдары: «Оянған өлке», «Қазақ солдаты».

VІ. Түсінік тексеру:

Сұрақ жауап


Шығарма оқиғасы кімнің атынан баяндалады?

Роман қай кездегі өмірді суреттеп отыр?

Қайрош қалаға кіммен және неге қашып келеді?

Жайық өзені, Каспий теңізі көріністері мен Қайроштың көніл күйінде қандай ұқсастық бар?

Шеген мен Бораштың сыртқы кескін – келбетін, мінез – құлқын, іс – әрекетін, тұрмыс – жайын суреттейтін көріністерді мәтіннен табыңдар. Шегеннің портретін ашу үшін жазушы қандай теңеулерді қолданған?

Шеген Қайрошқа неліктен сеніммен қарайды, оған қандай қамқорлық жасалы, қандай шарт қойды? Балалар күнкөріс жолында не істеді?

Қайрош балалар үйіне қалай әікелінді?

Қайрош ана құшағында қандай шаттық сезімге бөленді?

Қайрош шешесімен бірге ауылға қайтып кетпей, неге балалар үйінде қалды? Ол нені арман етеді? Апасы оған қандай аманаттар тапсырды?

Шығарманы ең басты – басты мәселелер бойынша бөлімге бөліп, әр бөлімге лайық ат қойыңдар.

Шығармада жазушы қолданған мақал – мәтелдерді дәптерлеріңе теріп жазыңдар. Осы нақыл сөздердің оқиғаға қандай қатысы бар екенін анықтаңдар.

Жазушының табиғатты суреттеу шеберлігіне ықылас аударыңдар.



VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

1. Ғ.Мүсірепов «Жаңа достар»



Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 20-25.02.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: С.Бегалин «Бала Шоқан»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: оқытудың жаңа технологияларына сай Шоқан тұлғасын қалыптастыру, тарих, география, мүсін өнерлерін басшылыққа ала отырып, қосымша мәліметтер арқылы оқушыны жан – жақты білім алуға тарту.

2. Тәрбиелік: шыдамды болуға, жанашырлыққа, уәдеге беріктікке, өнер сүюге тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: оқушының ой еркіндігін, эстетикалықсезімін дамыту.

Сабақтың типі: дамыта оқыту технологиясының білім жүйесі, сын тұлғасынан ойлау.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ – жауап, ұжымдық, проблема туғызу, даралау, интеграциялау.

Сабақтың көрнекілігі: суреттер, плакат, карта, кітаптар, графопроектор.

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих,география, сурет, мүсін өнері.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

  1. Ғабит Мүсірепов «Жаңа достар» туралы түсінік.


ІІІ. Білім тексеру:

Топтастыру әдісі:

Шоқанның өмірі мен шығармашылығы жайлы оқушылар өздер жазады.















ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

Графопроектор көмегімен, жоспар бойынша салынған слайдтағысуреттерді көре отырып, Шоқан мен Жақыптың қарым – қатынасы арқылы Бала Шоқанның мінездемелік тұлғасын қалыптастырамыз.


Суреттер

Оқиғалар

Мінездеме

1-сурет


2-сурет
3-сурет
4-сурет


5- сурет

Мысық Шоқанды неге асыға күтті?

Осы оқиға үстіне Шоқанға қандай мінез сай келеді?

Мысық Шоқан аулына баруға неге қорқады?

Жақып Мысықты неге соға алмады?

Шоқан тағы қай қырынан көрінді?

187-беттегі диалогты рөлге бөліп оқу.

Мына суретте кімдер бейнеленген? Олар қайда бар жатыр?шоқан әкесінен неге бөлініп кетті?

Әңгіме қалай аяқталып еді? Шоқан күзектен көшерде Мысықты үйіне неге әкелді?

Өнертанығыш, аңғарғыш.


Әлсізді қорғаушы.

Мейірімді, бауырмал.

Уәдеге берік.


Қайырымды.


VІ. Түсінік тексеру:

  1. Топтық жұмыс:

І топ

  • Әңгіме бойынша семантикалық карта толтыру.

ІІ топ

  • Диалог деген не? сахналап көр.

ІІІ топ

  • Әңгіменің әр бөліміне ат қойыңдар. Портреттерді табыңдар.

  1. Сэнкуэн әдісі

«Шоқан» (синтез).

  1. Зат есім. Шоқан.

  2. Екі сын есім. Мейірімді, өнертанығыш.

  3. Синоним. Шоқан, Мұхаммед – Қанафия.

  4. Төрт етістік. Кездесті, қорғады, уәде берді, киім берді.

  5. Сөйлем құрау. Шоқан – қазақтың жарық жұлдызы.



VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

Блиц – турнир.(сұрақ – жауап).

  1. Бала Шоқанның өнерге қызығушылығы болашақ өміріне қалай әсер етті?

  2. Шоқан бабамыздың өмірінен үлгі алуға бола ма?

Жақып пен Мысыққа салыстырмалы сипаттау «Венн диаграммасы



VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

«Шоқандай болғым келеді». Шығарма жазу.



Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 27.02-04.03.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай
Сабақтың тақырыбы: Қ.Әбдіқадіров «Қажымұқан»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: оқытудың жаңа технологияларына сай Қажымұқан тұлғасын қалыптастыру, тарих, география өнерлерін басшылыққа ала отырып, қосымша мәліметтер арқылы оқушыны жан – жақты білім алуға тарту.

2. Тәрбиелік: шыдамды болуға, жанашырлыққа, уәдеге беріктікке, өнер сүюге тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: оқушының ой еркіндігін, эстетикалық сезімін дамыту.

Сабақтың типі: дамыта оқыту технологиясының білім жүйесі, сын тұлғасынан ойлау.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ – жауап, ұжымдық, проблема туғызу, даралау, интеграциялау.

Сабақтың көрнекілігі: суреттер, плакат, карта, кітаптар, графопроектор.

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих,география, сурет, мүсін өнері.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

«Шоқандай болғым келеді». Шығарма жазу.



ІІІ. Білім тексеру:

Топтастыру әдісі:

Қажымұқан туралы оқушылар өздерінің білгендерін жазады.








ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

Жазушының өмірі туралы мәлімет.


  • Қалмақан 1903 жылы Қызылорда облысы Шиелі ауданына қарасты «Қарғалы» деген жерде туған.

  • Қызылорда облысы Шиелі ауданына қарасты «Қарғалы» деген жерде мектеп үйі бар.

  • Балаларға арнап өлеңдер мен әңгімелер жазған.

  • «Өміртайдың ауылы», «Тапқыш», «Тәтті қауын», «Амантай» т.б. әңгімелері бар.

  • «Мың бір түнді» ең алғаш аударған.

  • «Қажымұқан» хикаяты француз күрестен дүние жүзінің чемпионы Қажымұқан Мұңайтпасовтың өміріне арнаған.

Мәтінмен жұмыс:

  1. Мәтінді бөлінген бөлімдер бойынша топтарға бөлу және оқу.

І топ

  • Қар күреген бала,

  • Жаяу сүйреген шана.


ІІ топ

  • Ұлы Петрдің қаласы.

ІІІ топ

  • Парижде.

VІ. Түсінік тексеру:

Сұрақ жауап.

Мұқанның балалық шағы қайда және қандай жағдайда өтті.

Отыз пұт май қатырған кеспекті бала шанаға қалай салды?

Мұқан бір шан шөпті бай үйіне қалай жеткізді?

Мұқанның ерекше күшін байқап, оған достық көмекке келгендер кімдер?

Лебедев мектебі Мұқанға нелерді үйретті?

Париж қаласында Ресейден келген балуандар қандай өнер көрсетті?

Қазақтың ата – анаға мейірімді болу өнегесі шығармада қалай берілген?



VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

1.Мұқанның мінез – құлқын, сыртқы түрін шығармадан іріктеп алып, балуанның өсу жолына жоспар жасап, жазба түрде мінездеме беріңдер.

2. « Шана сүйреген Мұқан» деген көріністі жазып, әңгімелеп беріңдер.

VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

« Шана сүйреген Мұқан» деген тақырыпта шағын шығарма жазыңдар.



Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 05.03.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім:

Сабақтың тақырыбы: Қ. Аманжолов «Дауыл»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: ақын жайлы білетін мәліметтерді тыңдай отырып жаңа мағлуматтар алуына жағдай жасау, «Дауыл» өлеңі жайлы түсінік беру, өлеңнің тақырыбы мен идеясын ашу.

2. Тәрбиелік: оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу, елжандылыққа тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: өз бетінше талдау , зеріттеу жұмыстарына машықтанып, түйінді ой, өзіндік пікір қалыптастыруына жағдай жасау.

Сабақтың типі: жаңа сабақ.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: мәнерлеп оқу, әңгімелеу,талдау.

Сабақтың көрнекілігі: портрет, тірек сызба суреттер,электронды оқулық.

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих,география.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.


ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру
V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

Сабақ эпиграфы: Дейсіңдер – ау Қасымның несі басым?

Қасым солай болмаса несі Қасым?

Ақынмын деп қопаңдап жүргендердің

Әммесінен Қасымның десі басым.

(М.Мұқағали)


  1. Тірек сызба арқылы ақын өміріне, шығармашылығына шолу.




Өмір жолы Шығармашылығы
Қарқаралыдағы Балалар Өлеңдері: Поэмалары:

қызыл деген жер. үйінде «Сарыарқа», «Ақын өлімі

тәрбиеленген «Ертіс» туралы аңыз»

«Жайық» «Қытай қызы»

Соғысқа қатысқан «Орал» «Құпия қыз»

«Мен «Бикеш»

Табиғат «Естай –

бөбегі». Қорлығайын».

2.Өлеңді мәнерлеп оқу.

3. ұжымдық жұмыс

  • Лирика түрі –

  • Тақырыбы –

  • Идеясы –

  • Лирикалық кейіпкерге мінездеме беру

VІ. Түсінік тексеру:

Деңгейлік тапсырмалар:

І деңгей


  • Өлеңді мәнерлеп оқу, мазмұнын айту.

ІІ деңгей

  • Өлең құрылысына талдау.

ІІІ деңгей

  • Ақынның поэтикалық тіліне талдау.

ІV деңгей

  • «Өлді деуге бола ма ойлаңдаршы»... атты эссе жазу.

VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

Балалар біз бүгін не білдік, не үйрендік?




Инсерт әдісі







Білемін

Мен үшін жаңалық

Білгім келеді




















VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

1. Қ. Аманжолов «Дауыл» өлеңді жаттау.

2. ойтолғау жазу.

Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 06.03.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: Ж. Молдағалиев «Ар- ұят туралы»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік : ақын жайлы білетін мәліметтерді тыңдай отырып жаңа мағлуматтар алуына жағдай жасау, «Ар – ұят туралы» өлеңінің тақырыбы мен идеясын ашу.

2. Тәрбиелік: оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу, елжандылыққа тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: өз бетінше талдау , зеріттеу жұмыстарына машықтанып, түйінді ой, өзіндік пікір қалыптастыруына жағдай жасау.
Сабақтың типі: дамыта оқыту технологиясының білім жүйесі, сын тұлғасынан ойлау.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ – жауап, ұжымдық, проблема туғызу, даралау, интеграциялау.

Сабақтың көрнекілігі: суреттер, плакат, карта, кітаптар, графопроектор.

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих,география, сурет, мүсін өнері.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

1. Қ. Аманжолов «Дауыл» өлеңді жаттау.

2. Ойтолғау жазу.
ІІІ. Білім тексеру:

Топтастыру әдісі:

Ар – ұят туралы оқушылар өздерінің білгендерін жазады.












ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

Жазушының өмірі туралы мәлімет.


  • Жұбан Молағалиев 1920 жылы Батыс Қазақстан облысы Сайқұдық деген жерде туған.

  • Орал ауыл шаруашылық техникумында оқыған.

  • 1940 – 1947 дейін әскер қатарында болған.

  • «Мен қазақпын деп аталатын поэмасымен қазақ әдебиетінің ірі тұлғасына айналған.

Мәтінмен жұмыс:

  • Өлеңді мәнерлеп оқу.

  • Өлеңді компазициясына орай:

А) Шал мен жігіт шатағы

Ә) Ар – ұят туралы.

Б) қорытынды деп жоспар жасау.

VІ. Түсінік тексеру:

  • Өлеңді тұтас оқып , өз сөздеріңмен әңгімелеп беріңдер.

  • Ақын осы өлең арқылы не айтқысы келді?

VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

Салыстыру арқылы дәлелдеу.




VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

1. Ж. Молдағалиев «Ар- ұят туралы» өлеңді жаттау




Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 11.03.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: Қ. Шаңғытбаев «Сабалақ»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: Қуандық Шаңғытбаев өмірімен танысу, өлеңін меңгере отырып, ақын идеясын ашу, өлең арқылы қазақ халқының тарихымен жете танысу;

2. Тәрбиелік: өз елін, Отанын сүюге, қазақ елінің біртуар ғұламаларының елге жасағанигі істерін қадірлей білуге тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: оқушыны өзіндік талдау, жинақтау жасауға, ойлана біліп, сөз мәдениетін, сөз қоры қолданысын дағдыландыруға, ойлылық пен тапқырлық арқылы сөз өрнектей білуге төселдіру.

Сабақтың типі: аралас сабағы.

Сабақтың түрі: дәстүрден тыс сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, әңгімелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Абылай, Төле би, Бөгенбай суреті, «Алтын қақпа» жәшігі, сатылай кешенді талдаусызбасы.

Пәнаралық байланыс: Қазақстан тарихы.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:


  1. Ж. Молдағалиев «Ар – ұят туралы» .


ІІI. Жаңа тақырыпты түсіндіру.

«Сабалақ» өлеңінің әр шумағын мәнерлеп, әр шумақтың мазмұнын түсіне оқыту.

Осыдан кейін алдын ала деңгейлік тапсырмалардың сұрақтары жазылған плактты басшылыққа алып, оқушылардың өлең мазмұнын қаншалықты меңгеріп, өз ойларын жаткізе білулері қадағаланады.

Оқушы деңгейі

  1. Өлеңнің тақырыбын ажырат.

(Ақын сонау тарихта болған ертедегі қазақ – қалмақ арасындағы соғысты өзінің өлеңіне арқау еткен).

  1. Соғыс болып жатқан жерді ата. (аңырақай даласы)

  2. Ақын соғысты қай шумақта, қалай сипаттаған?

Алгоритмдік деңгей

  1. Әбілмәмбет қандай күй кешті? Қандай шешімге келді?

  2. Көмекке келген жас жігітке сипаттама бер.


Оқушылар өлең шумақтарынан тауып, сатылай кешенді талдау сызбаны толтырады.

  • Жеңіл шидем шапан киген.

  • Қабағы түйілген.

  • Қолында қаруы бар.

  • Астында құстай ұшқан тұлпар.

  • Қара мұртты.

  • Соңында ерген қол.

  • Аққан жұлдыз сияқты.

  • «Абылайлап!»ұрандаған.

«Алтын қақпа ойыны»

Оқушылар І топ «қалмақтар», ІІ топ «қазақтар» болып екіге бөлінеді.

Тас қақпа

  1. Сүңгі – қару түрі 2.Байрақ – ту

Күміс қақпа

  1. Құзғын – өлікті аңдыған құстар

  2. Ойрат – қалмақтар

Ата нәкес – ата жау.
Іздеушілік деңгей

Өлеңді бөлімдерге бөліп, ат қою, дәлелдеу.

  1. «Қанды соғыс»

  2. «Келген күш»

  3. «Алғашқы танысу»

  4. «Арман»


IV. Жаңа сабақты қорыту:

  1. Бағалау:

  2. Үй тапсырмасын беру.

1.Қ. Шаңғытбаев «Сабалақ» мазмұндау


Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 12.03.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай
Сабақтың тақырыбы: М. Мақатаев « Фантазия »
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділік: М. Мақатаев өмірімен танысу, өлеңін меңгере отырып, ақын идеясын ашу, өлең арқылы қазақ халқының тарихымен жете танысу;

2. Тәрбиелік: өз елін, Отанын сүюге, қазақ елінің біртуар ғұламаларының елге жасағанигі істерін қадірлей білуге тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: оқушыны өзіндік талдау, жинақтау жасауға, ойлана біліп, сөз мәдениетін, сөз қоры қолданысын дағдыландыруға, ойлылық пен тапқырлық арқылы сөз өрнектей білуге төселдіру.

Сабақтың типі: аралас сабағы.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, әңгімелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Ақын портреті, шығармалар жинағы..

Пәнаралық байланыс: Қазақстан тарихы.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

1.Қ. Шаңғытбаев «Сабалақ» мазмұндау

ІІІ. Білім тексеру:

  1. Сөз өнері дегеніміз не?

  2. Әдебиеттегі тип пен түр деп нені айтамыз?

  3. Лирика, лирикалық өлең туралы не білеміз?

  4. Осы уақытқа дейінгі шығармалардан кейіптеу туралы не айтуға болады?

  5. Пейзаж дегеніміз не?

  6. Мұқағалидің табиғат туралы өлеңдерін кім атай алады?

  7. Қандай жыр – жинақтарын білесіңдер?



ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:
1. Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдеби білім беру.

(1931-1976)

ХХ ғасырдың екінші жартысында қазақ поэзиясының дамуына үлкен үлес қосқан ақиық ақын Мұқағали Мақатаев Алматы облысы, Райымбек ауданына қарасты Қарасаз аулында 1931 жылы 9 ақпанда дүниеге келген. Балалық шағы сұрапыл соғыс жылдарына тұстас келді.

Мұқағали – жыр еліне ауыз әдебиетінің мөлдірінен сусындап, ұлы Абайдың тереңіне бойлап, өзіне дейінгі ақындарды пір тұтып, орыс пен еуропа, шығыс әдебиеттерінен тәлім алып келген ақын.

Оқырман ақынның кез келген өлеңін бейтарап, салқын оқи алмайды. М.Мақатаев өзінің естелігінде былай деп жазыпты: «Егер бір кездерде менің өмірім, шығармашылығым әлдекімнің көңілін аударса, оларға былай дер едім:


  • Менің қымбатты достарым! Егер сіздер шынымен менің өмірбаянымды, шығармашылығымды зерттемек болсаңдар, онда мен не жазсам, соның бәрін түгел оқып шығуды ұмытпағайсыздар. Мені өз өлеңдерімнен бөліп қарамауларыңызды өтінемін. Естеріңізде болсын, менің өлеңім жеке тұрғанда түк те емес. Біріктіріп қарағанда ол поэма іспетті. Басы және аяғы бар. Ол кейде күлімдеген, кейде түңілген жанымның құдды дауысындай... Жанымның мұңы мен қуанышы, бәрі сонда. Солар басқа жүректерге өз сәулесін түсіруге тиіс деп ойлаймын. 14 ақпан, 1976 ж».

Сөз жоқ, Мұқағали шығармалары оқушысының жүрегіне сәуле түсіреді. Себебі ақын туған жерін, туған халқын, ана тілін жанындай сүйді. Оның кез келген шығармаларынан жердің, елдің биік рухы сезіледі. Өздеріңе талдауға ұсынылып отырған «Аққулар ұйықтағанда» поэмасын тебіренбей оқу мүмкін емес.

2. Ой шақыру стратегиясы бойынша ақын өмірі жайлы әңгімелесу.




Ақын 1931-1976

Поэма, жинақ



«Барлығы да Сүлеймен,

сендердікі» Нағиман.




«Мен таулықпын» Мақатай, Тиін.

«Қайырлы түн»



  1. «Фантазия» өлеңін мәнерлеп оқу.

  2. Сөздікпен жұмыс:

Галилей, Коперник – жер мен жұлдыздарды зерттеген Еуропа ғалымы.

VІ. Түсінік тексеру:

Сұрақ жауап.

Ақын ертегідегі қиял мен бүгінгі шындықты қалай байланыстырған?

Өздерің бұрын оқыған қиял – ғажайып ертегілерді естеріңе түсіріңдер.

VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

Салыстыру арқылы дәлелдеу.





VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

1. М. Мақатаев « Фантазия » өлеңін жаттау.



Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 13.03.2015ж

4. Тоқсан: ІІІ

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: М. Мақатаев « Барлығы да сендердікі»,

«Мен таулықпын»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: ақынның өлеңдерінің өзіндік табиғатын даралай, саралай отырып,өзгешелігіне көңіл бөлу, өлеңді мәнерлеп оқуға, жатқа оқуға көңіл бөлу.

2. Тәрбиелік: оқушыларды Отансүйгіштікке, туған жерге деген сүйіспеншілікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: оқушылардың сөйлеу тілін дамыту, өз пікірі, эстетикалық талғамы бар сауатты оқушыны дайындау, шешен көркем сөйлеуге үйрету.

Сабақтың типі: аралас сабағы.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ.

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, әңгімелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Ақын портреті, «Қарасаздан ұшқан қарлығаш» жинағы, үлестірмелер.

Пәнаралық байланыс: тіл, тарих.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

1.Қ. Шаңғытбаев «Сабалақ» мазмұндау

ІІІ. Білім тексеру:

  1. Сөз өнері дегеніміз не?

  2. Әдебиеттегі тип пен түр деп нені айтамыз?

  3. Лирика, лирикалық өлең туралы не білеміз?

  4. Осы уақытқа дейінгі шығармалардан кейіптеу туралы не айтуға болады?

  5. Пейзаж дегеніміз не?

  6. Мұқағалидің табиғат туралы өлеңдерін кім атай алады?

  7. Қандай жыр – жинақтарын білесіңдер?



ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

1. «Барлығы да сендердікі»

Үлестірмені тарату.


  • Өлеңді мәнерлеп оқу.

  • Мәтінен түсініксіз қиын сөздерді тауып, талдау жасау.

2.«Мен таулықпын»

« Хантәңірі» өлеңін үнтаспадан тыңдату

  • Өлең мәтінінен не түсіндік?

  • Хантәңірі қалай суреттеледі?



  1. «Мен таулықпын» өлеңі туралы мәлімет.

Мұқағалидің керемет суретті, сыршыл, әсерлі, ойлы өлеңдерінің бірі – «Мен таулықпын» өлеңі. Ақын табиғаттың әсемдігін жырлай отырып,сол табиғатқа деген өзінің қатынасын білдіреді.

Тау дейтін алып жүрек Ана туған.

Мен –таулықпын!

Таудан мен жаратылғам.

Киіктің сүтін еміп ер жеткенмін,

Қуат алаып қыранның қанатынан.

  1. Өлең мәтінін мәнерлеп оқып беру.

  2. Бір – екі оқушыға мәтінді оқыту.

  3. Түсініксіз сөздерге талдау жасау.

  4. Өлеңдегі бейнелі сөздерді дәптерге жазу.


VІ. Түсінік тексеру:

Бірінші өлеңнен не ұқтық? (таратылған үлестірмелер арқылы жауап беру.

«Ата ұрпақтар тағдыры», «Барлығын табыстаймыз», «Болашақты жалғайтын – болашағымыз. Сөздерінің мағынасын сұрау.

Екінші өлеңде тау ұлында болуға тиісті қандай қасиеттерді аңғаруға болады?

Ақын осы өлең арқылы не айтқысы келді?

VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

«Тау баласы» деген тақырыпқа суретті пайдалана отырып, шағын шығарма жазу.



VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

1. М.Мақатаев «Мен таулықпын» өлеңін жаттау.



Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 08.04.2015

4. Тоқсан: ІV

5. Мұғалім: Юнусова Жұлдызай

Сабақтың тақырыбы: С.Жүнісов« Ақырғы бәйге»
Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: С. Жүнісов өмірімен танысу, «Ақан сері» романынан үзіндіні меңгере отырып, ақын идеясын ашу, үзінді арқылы Ақан сері өмірімен танысу;

2. Тәрбиелік: өз елін, Отанын сүюге, қазақ елінің біртуар ғұламаларының елге жасағанигі істерін қадірлей білуге тәрбиелеу.

3. Дамытушылық: оқушыны өзіндік талдау, жинақтау жасауға, ойлана біліп, сөз мәдениетін, сөз қоры қолданысын дағдыландыруға, ойлылық пен тапқырлық арқылы сөз өрнектей білуге төселдіру.

Сабақтың типі: аралас сабағы.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілі: сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, әңгімелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Жазушы портреті, шығармалар жинағы..

Пәнаралық байланыс: Қазақстан тарихы.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.

3. Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

1. С.Жүнісов« Ақырғы бәйге»



ІІІ. Білім тексеру:

  1. Ақан сері өмірі туралы не білеміз?

  2. Неге Ақанды сері деп атған?

  3. Сал, сері деген не?

  4. Ақан серіден басқа қандай серілік құрған ақын -жырауларды білесіңдер?



ІV Жаңа сабаққа дайындық

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру




V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

1. Сәкен Жүнісовтың өмірі жайлы мәлімет.



  • 1934 жылы Көкшетауда дүниеге келген.

  • Көрнекті жазушы, белгілі драматург.

  • Романдары: «Жапандағы жалғыз үй», «Ақан сері»

  • Хикаяты: «Заманай мен Аманай»

2.Ой шақыру стратегиясы бойынша Ақан сері өмірі туралы мәлімет беру.





Атақты сері әнші



саяткер құсбегі



сазгер ақын

3. Жазушы Сәкен Жүнісовтің «Ақан сері» романынан алынып отырған бұл үзіндіден атақты әнші, ақын, сазгер, саяткер, құсбегі Ақан сері мен Құлагер тағдырының ең бір күрделі де қайжылы кезімен танысасыңдар.

Оқиға Ереймен өңіріндегі атақты паң Нұрмағанбет болыстың тоқсанға келіп өлген әкесі Сағанайға берген асында болғандықтан әңгіменің өзегі нақты тарихи оқиғаға құралған.

VІ. Түсінік тексеру:

Сұрақ жауап:



  • Күреңбай сыншы «Мынау бір пырақ екен» дегенде, ол Құлагердің қандай сипаттарына сүйеніп айтты.

  • Ат үстінде неше түрлі өнер көрсетіп, сырнай тартып жүрген бала кім?

  • Мөңкеге Ақан неге «Байқа бала Құлагерді тым қыспа, шаң қаптырып топ ортасына, ыққа түсе көрме, жел жағында отыр» деді?



VІІ. Жаңа сабақты бекіту:

Мәтінмен жұмыс.



  • Үзіндіні бөлімдерге бөліп,әр бөлімге тақырып қойып, жоспар құрыңдар.

  • Үзіндідегі сыншылық өнер, той жаршысының өнері, атбегі баланың өнері сияқты қазақтың ұлттық өнерінің әрбірін жекелей сипаттап жазыңдар.

  • Шығарманың тіліне көңіл аударыңдар. Жазушы қолданған үздік эпитет, теңеу, метафораларды дәптерге жазу.

  • Мертіккен Құлагердің және Ақанның трагедиялық жан – күйін жазушы қалай суреттеген? Тауып оқу және жаттап алу.


VІІІ.Сабақты қорыту:

1.Бағалау

2.Үй тапсырмасын беру.

1. С.Жүнісов« Ақырғы бәйге» түсінік айту



Сабақ жоспары

1. Пән аты: Әдебиет

2. Сыныбы: 5 «Ә»

3. Күні, айы, жылы: 09.04.2015

4. Тоқсан: ІV



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет