Саварни -чувашская масленица



жүктеу 47.24 Kb.
Дата07.05.2019
өлшемі47.24 Kb.
түріСценарий

Саварни"-Чувашская масленица

Сăварни - весёлый праздник проводов зимы и встречи весны, соответствует русской масленице. Само слово «çăварни» является переводом с русского языка масляная неделя. Празднование «çăварни»  приурочивалось к периоду весеннего равноденствия и начиналось в четверг. У большинства чувашей по сегодняшний день  çăварни продолжается две недели. Первая неделя называется аслă çăварни – «большая масленица», а вторая – кĕçĕн çăварни «малая масленица». В деревнях в масленицу проходили ряженые. По народным представлениям, эти ряженые персонажи были призваны изгонять из селения злых духов и болезни, т.е. духов зимы. По деревне с пением и музыкой разъезжала молодёжь на лошадях. Взрослые и старики устраивали традиционные обрядовые пиршества с блинами и колобками. Это обрядовое печенье йăва на масленицу непременно делалось с масляной лункой сверху. Все одаривали друг друга подарками, угощали маслеными блинами, орехами, семечками. Особенно запоминающимся явилялось сожжение чучела «масленичной бабы».





Сценарий праздника на чувашском языке
Участники

1. Руководитель – Степанова Э.Б.

Стекольникова Ю.В.

2. Хореограф – Сайфутдинова А.С.

3. Васильева Ангелина – 6 класс

4. Гаврилова Диана – 6 класс

5. Медведева Антонина – 5 класс

6. Евграфова Мария – 5 класс

7. Черепанова Олеся – 3 класс

8. Ильина Валерия – 4 класс

9. Трофимова Кристина – 9 класс

10. Дементьева Наташа – 9 класс

11. Иванов Александр – 9 класс

12. Ерофеев Роман – 9 класс

13. Степанова Анастасия – 9 класс

Вырсарни ир. Çăварнин пĕрремĕш кунĕ (аслă çăварни). Хапха уçăлсан ача-пăчасем кăшкăрашса урама чупса тухаççĕ. Кашнин аллисенче пĕчĕк çунашкасем.

Диана: Ăçта пирĕн Маша? Халь те çывăрать-и вăл?! Атьăр: кайрăмăр вăратма!

Пурте: Атьăр!

Ик-виç ача: (пĕр харăссăн чÿрече умне пырса Машана витлесе кăшкăраççĕ)

Тоня: Маша, тух! Мĕн çывăрса выртатăн? Паян çерçи тăриччен тăрса хĕреслĕ урамра «турахуп кучĕпе» ярăнмалла! (турахуп – чăвашсен сÿс тураса якатмалли ĕç хатĕрĕ).

Маша васкаса тумтирне тăхăнкаласа хапхаран тухать. Аллине ик-виç икерчĕ тытнă.

Маша: Саврни - икерчине çиме те памастăр вĕт манна. Асанне куриччен ик-виç икерчине йăтрăм та тухрăм. Мейĕр, çийĕр. (Микула пурне те икерчисене хуçа-хуçа пайласа парать. Ачасем икерчисене хăвăрт-хавăрт çисе яраççĕ те вĕçтереççĕ хĕреслĕ урама çунашкасемпе ярăнма)

Хурама та пĕкĕ, йĕлме тупан,-

Маша: Эпир çул якатма тухрăмăр,

Айванах та пуçăм, çамрăк чунăм,

Эпир чун йăпатма тухрăмăр.

Тоня: Кĕленчерен хÿме эп хÿтертĕм

Хÿтертĕм те имшсе хăвартăм,

Хÿтертĕм те ишсе хăвартăм.

Çак тăван ачине эп тус турăм,

Тус турăм та тăратса хăвартăм,

Пĕр ачи вăйă выляма сĕнет.

Диана: Атьăр, вылятпăр, шăнса кайрăм.

Пурте: Атьăр, атьăр!

Валерия : Маша, эсĕ нумай çывăрнăшăн - «йытти» пулатăн.

Ачасем пурте «йытăлла» выляма пуçлаççĕ.

Вăйă йĕрки.

Шăнса пăрланнă муклашкапа пĕр-пĕрне ураран тивертмелле вылянине «йытăлла» тенĕ. Муклашка кама тивнĕ – çав «йытти», хăвалаканĕ пулнă. Ыттисем «йыттинчен» тарса хăтăлма тăрăшнă. Ашкăнма юратаканрах ачасем систермесĕр, хăвалаканни патне пынă та: «Йытту ăçта?» - тесе витлешсе çурăмĕнчен аллисемпе тĕксе хăварса тарнă.

Ачасем вылянă хушăра хĕреслĕ урама лашасемпе çăварни юрри юрласа хĕрсемпе каччăсем çитсе чарăнаççĕ. Лашисене лентăсемпе, шăнкăравсемпе капăпрлатнă. Ачасем вĕсене курсан кăштах айккинелле пăрăнаççĕ. Хăйсене май выляççĕ, кăшкăрашаççĕ, юрпа перкелешеççĕ.

Ташласа пĕтернĕ хыççăн çамрăксем çăварни юрри юрла пуçлаççĕ (2-мĕш варианчĕ). Юрă юрласа пĕтерес умĕн (икĕ куплет юлсан) пĕр каччи : «Атьăр, ларăр хĕрсем, кайрăмăр кÿршĕ яла!» - тесе кăшкăрать те хĕрсемпе каччăсем çунашкасем çине лараççĕ те юрă юрласах тепĕр яла каяççĕ. Ачисем вĕсене кайнине курса çунашкасем хыççăн «Çăварни чуптарăр-ха!» - тесе çунашкасем çине çакăна-çакăна хыçалтан чупаççĕ.

Саша: Эх, катаччи, катаччи! Катăк çатма икерчи!
Кристина:
Çунаçăм: çунаçăм, ай çулçă пек,

Çунаçăм, çунаçăм çулçă пек.

Çуни хыçĕ çырла, ай çеçки пек,

Çуни хыçĕ çырла çеçки пек.

Наташа:
Тантăшсем: тантăшсем: ай пике пек,

Тантăшсем: тантăшсем пике пек.

Тур умĕнчи сарă: ай çурта пек,

Тур умĕнчи сарă çурта пек.

Рома:
Шăрчануй та хутаç: кĕмĕл укçа,

Шăрчануй та хутаç: кĕмĕл укçа.


1-мĕш каччи: Хĕрсем, пĕрер такмак каласа ташлар-ха!

Вăйçă такмак кĕвви кала пуçлать. Хĕрсемпе каччăсем ташлаççĕ.

Ташă такмакĕсем (№ 2)

1. Тăррăн-тăррăн тăмашкăн,

Тăри чĕппи мар эпир.

Шăппăн-шăппăн лармашкăн,

Шăпчăк чĕппи мар эпир.

2. Сикĕр-сикĕр шывалла,

Шыв сирпĕнсе тăмалла.

Ташлăр халĕ ташшине,

Çын тĕлĕнсе тăмалла.

3. Акă ĕнтĕ, пăх ĕнтĕ,

Калама та çук ĕнтĕ,

Сылтăм ура хĕрсе кайрĕ,

Чарăнма та çук ĕнтĕ.

4. Юрататăп кĕпине,

Юрпататăп çухине,

Юрататăп каччине

Аван ташлаканнине.

5. Шурă тутăр паттис мар,

Паттисран та кая мар.

Эпир кунта артист мар,

Артистран та кая мар.

Сĕтел тăваткал пулать,

Ури тăваттă пулать.

Эпир кунта савăнни

Ĕмĕр асăнма юлать.

Кристина: Ай матур херсем, таша ташласа парар ха пире



Печек херсем таша ташласа парасе

Ташши хыссан саварнине весслесе ваттисем юра юрласа «Телей сунар»
Каталог: file
file -> Симон маркиш
file -> Падение Трои Пьеса в 5-ти действиях
file -> 2. в греческом языке существует три слова для обозначения понятия «слово» «эпос», «логос» и
file -> Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 2016 жылғы 22 қаңтардағы №35 бұйрығымен бекітілген тиісті деңгейдегі білім беру бағдарламаларын іске асыратын Қазақстан
file -> График предоставления респондентами первичных статистических данных по общегосударственным статистическим наблюдениям в июне 2013 года
file -> 66 баспасөз релизі қаржы нарығындағы ахуал туралы


Достарыңызбен бөлісу:


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет