Семинар тапсырмасы Пәні: Морфология Тексерген: Отарбекова ж орындаған: Сеитова Н. А



бет1/2
Дата21.06.2022
өлшемі27.3 Kb.
#174689
түріСеминар
  1   2
Байланысты:
семинар тапсырма
сөздік уәждеме, Сөз және ұғым, қазіргі қазақ шешендігі

Қазақ ұлттық қыздар пеагогикалық университеті

Семинар тапсырмасы

Пәні: Морфология
Тексерген: Отарбекова Ж
Орындаған: Сеитова Н.А.

1 Тіркесті түбір етістіктер (күрделі етістіктер) мен етістіктің аналитикалық форманттарын ажыратып, ерекшеліктерін көрсетіңіз.


Бұл сөздер көңіліне сонша жаққандықтан, Дәркенбей Абайға бұлжытпай баян етті.-аналитикалық тәсілдің тіркесу түрі арқылы жасалған. баян ету-зат есім мен көмекші ет етістігінің тіркесуі, құранды етістік
Михайлов Абайдың чиновниктер мінезін білмейтін аңқаулығын айтып берді. - аналитикалық тәсілдің тіркесу түрі арқылы жасалған күрделі етістік, айт,бер-негізгі етістіктер тіркескен, -ып берді – аналитикалық формант.
Нағашылар жақындасып келгенде, Абайлар барлық жігіттермен сәлем беріп, түсіріп алысты-сәлем беру, түсіріп алу- аналитикалық тәсілдің тіркесу түрі арқылы жасалған күрделі етістіктер; сәлем-зат есім мен бер –етістік тіркескен, құранды етістік. түсіріп алу – негізгі етістіктердің тіркесуі, -іп алысты – аналитикалық формант. (М.Әуезов). Мен жалғыз жүріп кеттім. - аналитикалық тәсілдің тіркесу түрі арқылы жасалған күрделі етістік, -іп кеттім – аналитикалық формант.
Жіңішке сүрлеу мені жаудан аман алып қалып, шөлде тезек жинап, от жағып отырған достарыма алып келе жатыр. алып қалып - аналитикалық тәсілдің тіркесу түрі арқылы жасалған күрделі етістік, -ып қалу – аналитикалық формант; тезек жинап, от жағып- тезек,от зат есімдеріне жинау,жағу негізгі етістіктері тіркесіп құранды етістік жасалып тұр. (М.Жұмабаев).
2 Тапсырма. Сөйлемдердегі салт және сабақты етістіктерді бөліп жазыңыз. Суреттер және көрдім жүзі жарқын, Ойладым: “Оңдырған-ау баққан халқын!” Соншама құны толық, пұлды түйме, Артында қалдырмас па “жақсы даңқын!” (С.Торайғыров). Күш кеміді, айбынды ту құлады, Кеше батыр - бүгін қорқақ бұғады. Ерікке ұмтылған ұшқыр жаны кісенде, Қан суынған, жүрек солғын соғады. (М.Жұмабаев).
Салт етістіктер: кеміді, құлады, бұғады, ұмтылған, суынған, соғад
Сабақты етістіктер: көрдім, Ойладым, қалдырмас
3 Етіс түрлерін ажыратып, 4 бағанға бөліп жазыңыз. 1. Биылғы қыстың ұйытқыған бораны мен ақырған аязы, би аға, елді қатты жұтатып кетті. Жұтқа ұшыраған мал қатты қырылды, - деп шаруа жайын қынжыла әңгімеледі жас бала. Сөйтіп, Шорман жеті жасында балалықпен қоштасып, қайнаған өмірге араласып кетті. (Ел аузынан) 2. Тұрар он жасқа келгенде патша өкіметіне қарсы шыққаны үшін әкесі Рысқұл Верный түрмесіне қамалды. Ол әкесімен бірге түрмеде отырады. Әкесі Сахалинге он жылға жер аударылғаннан кейін, он екі жасынан бастап, Тұрар байдың жалшылығында болады. (Ш.Мұртаза).



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2




©kzref.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет