Тақырып: Ауыл шаруашылығы тарихы



бет5/21
Дата19.09.2017
өлшемі3.38 Mb.
#1404
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21

Қосымша әдебиеттер:
1. Бабьева И.П., Зенова Г.М. Биология почв: Учебник. М.: Изд-во МГУ, 1989.

2. Ващенко И.М. Основы сельского хозяйства. М., «Просвещение», 1987.

3. Ващенко И.М. и др. Практикум по основам сельского хозяйства. М.: Просвещение, 1982.

4. Возбуцкая А.Е. Химия почвы. М.: Высшая школа, 1964.

5. Воробьев С.А. и др. Земледелие с основами почвоведения и агрохимии. Москва « Колос »1973.

6. Добровольский Г.В., Никитин Е.Д. Сохранение почв как незаменимого компонента биосферы: Функционально-экологический подход.-М.: Наука, МАИК « Наука/ Интерпериодика », 2000.

7. Качинский Н.А. Почва, ее свойства и жизнь. Изд-во АН СССР Москва, 1951.

8. Котин Н.И. Почвы Уральской области.. Алма-Ата, « Наука » КазССР, 1967.

9. Мириманян К.П. Почвоведение. М., «Колос», 1965.

10. Потапов А.И. Основы сельского хозяйства. Лабораторные занятия. Гос.уч.пед.из. М. 1952.

11. Сударкина А.А. и др. Химия в сельском хозяйстве: ( Основы агрохимии).- М.: Просвещение, 1986.

12. Терентьев В.Г. Лабораторный практикум по спецкурсу «Почвоведение». Куйбышев. 1977.

13. Филиппович С., Ильменев С.И., Бакшеев И.М. Практические лабораторные занятия по почвоведению и земледелию в с.-х. техникумах. Гос. изд. колхоз. и совхоз. литературы, М.-Л. ,1933.

3. Тапсырмаларды орындау және тапсыру графигі




Жұмыс түрлері

Тапсырманың мақсаты, мазмұны

Әдебиеттер

Тапсырма

ның орындалу

мезгілі


Баллдар

Бақылау түрі

1

Жазбаша тест

Студентердің білім сапасын, көлемін және деңгейін бақылау мақсатын көздейді

1. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы, 2000.

2. Ващенко И.М., Ланге К. П. и др. Основы сельского хозяйства Москва, 1991

3. Мырзаханов Н. Ауыл шаруашылық негіздеріне арналған тәжірибе құралы./ Окулық/ Алматы. Республикалық баспа кабинеті. 1994.


8, 15 апталарда

100

жазбаша

2

Үй тапсырмасы

Арнайы әдебиеттерді және т.б. қолдана отырып тақырып бойынша зерттеу жүргізу және өз бетімен оқу үшін

1. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы, 2000.

2. Ващенко И.М., Ланге К. П. и др. Основы сельского хозяйства Москва, 1991

3. Мырзаханов Н. Ауыл шаруашылық негіздеріне арналған тәжірибе құралы./ Окулық/ Алматы. Республикалық баспа кабинеті. 1994.


1, 2, 4, 9, 11, 12-ші апталарда

100

Ауызша және жазбаша

3

Реферат

Арнайы әдебиеттер, интернет жұйесін қолдана отырып, тың жаңалықтарға шолу жасау дағдысының қалыптасуы.

1. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы, 2000.

2. Ващенко И.М., Ланге К. П. и др. Основы сельского хозяйства Москва, 1991

3. Мырзаханов Н. Ауыл шаруашылық негіздеріне арналған тәжірибе құралы./ Окулық/ Алматы. Республикалық баспа кабинеті. 1994.


7 7,12,13 апталарда

100

Ауызша және жазбаша

4

Пән бойынша кроссворд

Қолданбалы биология терминология бойынша білім қорын толықтыру

1. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы, 2000.

2. Ващенко И.М., Ланге К. П. и др. Основы сельского хозяйства Москва, 1991

3. Мырзаханов Н. Ауыл шаруашылық негіздеріне арналған тәжірибе құралы./ Окулық/ Алматы. Республикалық баспа кабинеті. 1994.


3, 6, 8, 11,14,15 апталарда

100

жазбаша

5

Терминмен жұмыс жасау


Әдебиеттерге шолу жасау дағдысын қалыптастыру

1. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы, 2000.

2. Ващенко И.М., Ланге К. П. и др. Основы сельского хозяйства Москва, 1991

3. Мырзаханов Н. Ауыл шаруашылық негіздеріне арналған тәжірибе құралы./ Окулық/ Алматы. Республикалық баспа кабинеті. 1994.


4, 8, 12, 15 апталарда

100

жазбаша

6

Аралық емтихан

Білім сапасын бағалау

1. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы, 2000.

2. Ващенко И.М., Ланге К. П. и др. Основы сельского хозяйства Москва, 1991

3. Мырзаханов Н. Ауыл шаруашылық негіздеріне арналған тәжірибе құралы./ Окулық/ Алматы. Республикалық баспа кабинеті. 1994.


8,15 апталарда

100

жазбаша

7

Қорытынды емтихан

Студентердің білім сапасын,ауқымын,деңгейін бақылау мақсатында.

1. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы, 2000.

2. Ващенко И.М., Ланге К. П. и др. Основы сельского хозяйства Москва, 1991




15 аптада

40

жазбаша

4. ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ҚАМТАМАСЫЗДАНДЫРУ КАРТАСЫ.

Кафедра: Биология және экология кафедрасы

Тьютор: Кажиахметов С.А.

Пән: Қолданбалы биология және топырақтану негіздері

Кредит саны: 3


п/п


Әдебиеттердің аты

Саны

Ескерту

Кітапханада

Кафедрада

студенттерді қамтамасыз ету (%)

Электронды нұсқа




1

2

3

4

5

6

7

1



Асанов Ж.А. Ауыл шаруашылық негіздері (топырақ тану, егің шаруашылығы, агрохимия) курсы боинша методикалық нұскау. Алматы.1987.

10

10

100







2


Мырзаханов Н. Ауыл шаруашылық негіздеріне арналған тәжірибе құралы./ Окулық/Алматы.Республикалық баспа кабинеті. 1992

15

12

100







3

Кауричев И.С. Практикум по почвоведению.М.,Колос, 1973

10

10

100







4

Ващенко И.М., Ланге К. П. и др.Практикум по основам сельского хозяйства Астана,1991

Ващенко И.М., Ланге К. П. и др Основы сельского хозяйства Москва,1991




10

10

100







5

Ващенко И.М., Ланге К. П. и др Основы сельского хозяйства Москва,1991

  1. Ващенко И.М., Ланн К. Л., и др.Практикум по основы сельског

10

10

100







6

Ващенко И.М., Ланге К. П. и др.Прикладная биология с основами почвоведения Астана,2001


15

15

100







7

Добровольский В.В. География почв с основами почвоведения. М. „ Высшая школа”, 1989

20

10

100







8

Добровольский В.В. География почв с основами почвоведения. М. „ Просвещение”,1976

20

4

100







9

Добровольский В.В. География почв с основами почвоведения. М. „ Просвещение”, 1968

20

6

100







10

Цыганенко А.Ф. География почв Изд-во ЛГУ , 197250

10

10

100







11

Добровольский В.В. Руководство к лабораторным работам по курсу „ Основы почвоведения и географии почв” Учпедгиз

10

4

100







12

Александрова Л.Н., Найденова О.А. Лабораторно-практические занятия по почвоведению. Колос.,1967

15

3

100







13

Александрова Л.Н., Найденова О.А. Лабораторно-практические занятия по почвоведению. Колос.,1976

20

4

100







14

Александрова Л.Н., Найденова О.А. Лабораторно-практические занятия по почвоведению. Агропромиздат,1986

2

1

23







15

Кауричев И.С. Практикум по почвоведению.М.,Колос, 1973

20

2

100







16

Кауричев И.С. Практикум по почвоведению.М.,Колос, 1980

25

12

100







17

Фатьянова А.С.,Тайчинова С.Н. Почвоведение. М., Колос,1972

15

8

100







18

Голубев И.Ф. Почвоведение с основами геоботаники. М. Колос.,1970

10

1

85







19

Глазовская М.А. Почвы мира.Из-во МГУ,1972

5

2

54







20

Мириманян К.П. Почвоведение. М., «Колос», 1965.

10

1

85







21

Бабьева И.П., Зенова Г.М. Биология почв: Учебник. М.: Изд-во МГУ, 1989.

10

3

100







22

Возбуцкая А.Е. Химия почвы. М.: Высшая школа, 1964.

5

2

54







23

Виленский Д.Г. Почвоведение.Учпедгиз,1957

6

1

54







24

Виленский Д.Г. Геграфия почв. Высшая школа,1961

5

2

54







25

Монин С.А. География почв с основами почвоведения. М. Госучпедиз, 1957

5

3

62







26

Никольский Н.Н. Почвоведение.Учпедгиз,1963

5

4

70







27

Никольский Н.Н. Практикум по почвоведению.М.,Посвещение,1965

4

2

47







28

ГаркушаИ.Ф. Почвоведение.Л.,Госизсельскохозлит.,1954

5

2

54







29

ГаркушаИ.Ф. ,Яцук М.М. Почвоведение с основами геологииМ.,Колос,1969

10

1

85







30

Гречин И.П.,Кауричев И.С. Практикум по почвоведению. М. Колос,1964

10

2

93







31

Лыков А.М.,Туликов А.М. Практикум по земледелию с основами почвоведения.М., Колос,1976

12

2

100







32

Воробьев С.А.,Аваев М.Г. Лабораторно-практические занятия по почвоведению и земледелию. Госиз сельскохозлит.М.,1955

5

1

47







33

Ковда И.В. и др. Почвоведение. 1 и 2 том М.,Высшая школа,1988

10

1

85







34

Атлас почв СССР. М., Колос, 1974

10

9

100







35

Почвы СССР. Справочник. М., Мисль. 1979

5

2

61







36

Почвенная карта СССР

0

4

31







37

Почвенная карта мира

0

4

31







38

Фартушина М.М.,

Хрысева Н.А. Экология почв с основами почвоведения. 2007,7,23 МБ












+




39

Дарбаева Т.Е. Систематика растений. Электронный учебник.










+




40

Почвоведение. Агрохимия. Защита растений № 1-2, 2004. Электронный реферативный журнал. 16 Мб










+




41

Почвоведение. Агрохимия. Защита растений № 3-4, 2004. Электронный реферативный журнал. 16 Мб










+






5. ДӘРІСТЕРДІҢ МАЗМҰНЫ
1 дәріс

Тақырыбы: Қолданбалы биологияға кіріспе. Топырақтануға кіріспе

Мақсаты: Студенттерге топырақтану пәні, оның ғылымдар жүйесіндегі орны мен оның даму тарихы туралы толық қанды мағлұмат беру. Олардың санасында топырақ туралы түсінік қалыптастыру.

    1. Топырақ туралы түсінік

    2. Топырақтану ғылымының тарихы

Топырақ — жердің жақсы қопсытылған, өлі табиғат пен тірі организмдердің межесінде жатқан құнарлы қабаты. Академик В. И. Вернадскийдін, айтуынша, топы­рақәрі тірі, әрі өлі денеден құралады (биокостное тело).

Жалпы жер көлеміне қарағанда, топырақ. — өте жұқа қабат. Мысалы, Жер шарын футбол добындай деп есептесек, оңда топырақ қабаты сақал қыратын қауіпсіз ұстараның қалыңдығынан он есе жұқа екен. Соған карамастан, жер бетіндегі барлық. тіршіліктің, оның ішінде адам өмірінін негізгі арқауы — топырақ. Бірақ ол туралы дұрыс түсінік, ғылым кешеуілдеп дамыды. Мәселен, біздін, кұлағымыз ботаника, зоология, геология, география сиякты ғылымдарға әбден қанық. Бұл ғылымдардың нендей міндеттер атқаратынын да және қандай жетістіктерге жеткенін де жақсы білеміз. Мысалы, ботаника өсімдіктер туралы ғылым болса, зоология жан-жануарлар дүниесінің сыр-сипаты, ал геология, география болса жалпы жер туралы жэне тау жыныстары мен жердің астыңғы қабаттарын зерттейтін ғылым. Топырақтану деген ғылымның. бар екенін оның немен шұғылданатынын біле бермейтіндер әлі де баршылык. Себебі топырақтану ғылымы—жас ғылым. Топырақ туралы түсінік тек XIX ғасырдың 80-жылдары орыстын дарынды оқымыстысы В. В. Докучаевтің жемісті енбектерінің арқасында қалыптасып дамыды. Сондықтан да топырақтану ғылымын «орыс ғылымы» деп дұрыс айтады. Бүған оның «Орыс қара топырағы» деген еңбегі зор үлес қосты . Бүл туралы В. В. Докучаевтін талантты оқушыларының бірі академик В. И. Вернадский: «Органикалык химиянын дамуына — бензол, физиологияның дамуында бақа қандай міндет атқарса, топырақтану ғылымынын, дамуына В. В. Докучаевтің «Орыс қара топырағы» деген еңбегі де сондай міндет атқарды» деп жазды.

Докучаев топырақтың табиғи және тарихи дене екенін анықтады. Былайша айтқанда, топырақ өмір бақи бір калыпта өзгермей тұратын зат емес, керісінше, ол табиғи жағдайға, уақытқа байланысты өзгеріп отыра-ды. Оның пайда болуының, дамуынын, өзінше зақдары бар. Докучаевтің анықтамасы бойынша, топырақтын пайда болуына, дамуына, өзгеруіне әсер ететін негізгі факторлар — ауа райы, тау жыныстары, төменгі және жоғары сатыдағы өсімдіктер мен жәндіктер, жер бедері және аймақтың геологиялық жасы. Осы факторлардың көп жылдар бойы үздіксіз әсерлері нәтижесінде кұнарсыз тау жыныстарынан құнарлы топырақ пайда болады. Ал адамзат игерген жерлерде топырақтың дамып, өзгеруіне коғамның өндіргіш күштері үлкен әсер етеді.

Өсімдіктер құнарлы топырақсыз өспейді. Топырақта өсімдіктерге кажетті коректік заттар, яғни биофильді заттар жиналады. Ал үлкен геологиялық айналым арқылы әлемдік мұхиттарда жиналатын көп элементтер өсімдіктердің арқасында топырақ құрамына жиналды, демек үлкен геологиялык, айналымнан кіші биологиялық айналымға көшеді. Сондықтан топырақта сан түрлі өсімдіктер өсіп, жан-жануарларға қорек болады. Сөйтіп, табиғаттың ең жоғары туындысы — адамзат қоғамы өсімдіктерді де, жануарларды да өз мүқтажына пайдаланады. Расында, топырақ — жер бетіндегі өмірдің негізі, асыраушы анасы. Топырақ ауыл шаруашылығының негізгі өндіргіш құралы. Онда жеңіл өнеркәсібімізге қажетті көптеген шикізаттар өседі. Инженерлік және жол құрылыстарында топырақтану ғылымы пайдаланылады. Топырақпен өзіміз тыныс алатын ауа құрамы мен ішетін су құрамдары да тығыз байланысты. Осымен бірге топырақтың халық шаруашылығының басқа да салаларында атқаратын рөлі үлкен.

Топырақ өлі табиғат пен тірі табиғат межесінде пай­да болғандықтан, топырақтану ғылымы геология және биология ғылымдарына да жат емес. Тіпті соңғы кезге дейін топырақтануды ғылымның қай саласына, биоло­гия немесе геология ғылымына жатқызу жөнінде ғалымдар бір пікірге келе алмады. Ленин атындағы Бүкілодактық ауыл шаруашылык академиясының 1948 жылғы тамыз сессиясында топырақтануды биология ғылымына қосуға бір ауыздан каулы алынып, топырақтың өлі денеден гөрі тірі денелерге жақындығы мақұлданды. Осы жылдан бастап топырақтану мамандарын дайындау геологиялық факультеттерде емес, биологиялық немесе ауыл шаруашылық оқу орындарында дайындала бастады. Ал Ғылым академиясы жүйелеріндегі топырақтану ғылыми-зерттеу институттары геология ғылымдары бөлімінен биология ғылымдары бөліміне ауыстырылды.

Топырақ — табиғат көркінің айнасы. Бүл сөзде көн мән бар. Топырақтың тік қазылган пішініне қарап, сол жердегі ауа райының, өсімдіктер мен жануарлар дүниесің т. б. табиғат құбылыстарының тек қазіргі емес, өткен дәуірлерде кандай болғанын айта аламыз. Сонымен, топырақ жай жаткан өлі дене емес, жаратылыстың ерекше тарихи әрі табиғи денесі, оның пайда болу, жер бетінде таралу заңдылықтары мен қасиеттері бар. Оны топырақтану ғылымы зерттейді.

Докучаевтің жетекшілігімен 1888 жылы ұйымдастырылған Ресейдегі топырақ зерттеу комиссиясы — бүкіл дүние жүзіндегі бұл саладағы бірінші топырақтану ғылымының ұясы еді. Бұл ғылымнын дамуына Докучаевтің замандасы, орыстың ірі оқымыстысы П. А. Костычев, окушылары Н. М. Сибирцев, К. Д. Глинка көп үлес қосты.

Докучаевтің қажырлы еңбегінін арқасында 1899 жы­лы ұйымдастырылып шыға бастаған топырақтану саласындағы ғылыми-теориялык «Топырақтану» (Почвове­дение) журналы күні бүгінге дейін Ресей Ғылым академиясының топырақтану жөніндегі негізгі журналы болып келеді.

В. В. Докучаев ұйымдастырған топырақ зерттеу комиссиясы 1913 жылы Топырақтану ғылыми-зерттеу ин­ституты болып кайта кұрылды. Бұған Қазан революция-сыман кейін В. В. Докучаевтің есімі берілді.



Бақылау сұрақтары:

  1. Топырақтану қандай ғылым?

  2. Топырақтану ғылымының негізін салушы ғалым кім?

  3. В.В. Докучаев шәкірттерін атаңыз?

Әдебиеттер:

1. Биғалиев А.,Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Қазақстан топырағы және оның экологиясы. (Оқу құралы) .-Алматы, Санат ,1995.

2. Жамалбеков Е.,Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы. Алматы.2000.

3. Качинский.Н.А. Топырақ ,оның қаситтері мен өмірі. Қазақ мемлекет баспасы. Алматы.1959.

4. Мириманян К.П. Почвоведение. М., «Колос», 1965 г.

5. Добровольский В.В. География почв с основами почвоведения. М., «Просвещение», 1968 г., 1976 г.,

6. Крупеников И.А. История почвоведения. М., изд. «Наука», 1981 г.

7. Виленский Д.Г. Почвоведение. М., «Просвещение», 1957

8. Почвоведение. М., «Колос», 1969., (учебники и учеб. пособия для высш. с/х учебных заведении)

2 дәріс



Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Халыќаралыќ экономика курсы бойынша баѓдарлама
dmdocuments -> Бқму-да оқу үрдісінде ақпараттық және білім беру технологияларын пайдалану
dmdocuments -> Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы
dmdocuments -> Барлығы – 180 сағат
dmdocuments -> Барлығы – 135 сағат
dmdocuments -> Жаратылыстану-математика факультеті деканы
dmdocuments -> Семинар 30 сағат Оқытушының жетекшілігімен студенттің өзіндік жұмысы (ожсөЖ) 60 сағат СӨЖ 60 сағат
dmdocuments -> Бастапқы әскери мамандығы бойынша Оқу әдестімілік комплекстік пәні бойынша арналған Атыс дайындығы
dmdocuments -> Бастапқы әскери мамандығы бойынша Оқу әдестімілік комплекстік пәні бойынша арналған Атыс дайындығы
dmdocuments -> Барлығы – 72 сағат


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21




©kzref.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет