Топырақтану геология негіздерімен



жүктеу 1.31 Mb.
бет1/9
Дата19.09.2017
өлшемі1.31 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
А. Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті
Экология кафедрасы

Т.М. Блисов, Н.Е.Калимов, Т.И. Чехова




ТОПЫРАҚТАНУ ГЕОЛОГИЯ НЕГІЗДЕРІМЕН
Оқу - әдістемелік құралы

5В080100 - Агрономия мамандығы бойынша оқитын студенттеріне арналған


Қостанай, 2012


ББК 40.3 (26,3)

Б 63


Авторлар:

Блисов Тілеубай Матайұлы, а.ш.-ғ.к., экология кафедрасының доценті

Калимов Ниязбек Ерханович, а.ш.-ғ.к., агрономия кафедрасының меңгерушісі

Чехова Татьяна Ивановна, б.ғ.к., экология кафедрасының доценті



Пікір білдірушілер:

Ахмет А.З., а.ш.-ғ.к., агрономия кафедрасының профессоры

Дюсебаев Б.К., а.ш.-ғ.к., М. Дулатов атындағы ҚИПУ ауыл шаруашылық технология кафедрасының доценті

Жемпиисов Ш. С., а.ш.-ғ.к., агрономия кафедрасының профессоры


Блисов Т.М., Калимов Н. Е., Чехова Т. И.

Б 63 Топырақтану геология негіздерімен: Оқу - әдістемелік құралы - Қостанай: А.Байтұрсынов атындағы ҚМУ, 2012. – 82 б.

Оқу әдістемелік құралында дәрістер курсы, бақылау сұрақтар және пайдаланылған әдебиеттер тізімі баяндалған. Дәрістер құрамында келесі тақырыптар туралы мағлұматтар келтіріліп, олардың топырақтың түзілуіне, құрамы мен қасеиеттеріне деген әсері сипатталған: геология пәні және жердің пайда болуы және құрылысы; топырақтану пәніне кіріспе; үгілу және топырақ түзілу процестері; топырақтың органикалық бөлігі; топырақ коллоидтары және топырақтың сіңіру қабілеті; топырақтың су, ауа, жылу қасиеттері және режимдері; топырақ құнарлылығы; тайгалы-орман және орманды дала аймақтарының топырақтары; қара топырақтар; қуаң дала, шөлді-дала, шөлді және тауалды-шөлді-дала аймақтарының топырақтары және интрааймақтық топырақтар.

5В080100 - Агрономия мамандығы бойынша оқитын студенттеріне арналған



ISBN 978-601-7322-55-7




ББК 40.3 (26,3)

А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің оқу-әдістемелік кеңесімен, _____.______2012 ж. мақұлданған № хаттамасы


© А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті, 2012

Мазмұны

Алғы сөз..................................................................................................................5



1 Тақырып Геологияға кіріспе. Жердің пайда болуы және құрылысы………….......................................................................................................7

1.1 Геология пәні, оның міндеттері және негізгі салалары…………………7

1.2 Геологияның ғылым ретінде қалыптасуы, даму сатылары……………..8

1.3 Жердің пайда болуы жайындағы түсініктер. Жердің қысқаша

даму тарихы…………………………………………………………………………...8

1.4 Жердің пішіні, құрылысы, физикалық қасиеттері……………………….9

2 Тақырып Топырақтану пәніне кіріспе………………………………………..11

2.1Топырақтану пәні және оның міндеттері ………………………………...11

2.2 Топырақ ерекше табиғи дене……………………………………………..12

2.3 Топырақтың табиғаттағы, адам өміріндегі алатын орны және маңызы.13

2.4 Топырақтың экологиялық қызметі……………………………………….15

2.5 Топырақтанудың басқа ғылымдармен байланысы, оның басты

ғылыми салалары…………………………………………………………………….16

2.6 Топырақтану ғылымының даму тарихы……………………………........17

2.7 Қазақстан топырақтарын зерттеу тарихына қысқаша шолу…………....22

3 Тақырып Үгілу және топырақ түзілу процестері…………………………....23

3.1 Үгілу, үгілу типтері……………………………………………………......23

3.2 Топырақ түзу жыныстары………………………………………………...27

3.3 Топырақ түзілу процесінің жалпы схемасы, геологиялык,

биологиялық және биогеохимиялық айналымдар………………………………….30

3.4 Топырақ құрылу процестері және құбылыстары………………………..32

4 Тақырып Топырақтың органикалық бөлігі…………………………………..39

4.1 Топырақтың органикалық бөлігінің көздері…………………………….39

4.2 Органикалық қалдықтардың топырақта өзгеру процестері…………….40

4.3 Гумустың құрамы………………………………………………………….41

4.4 Топырақтың гумустық жай-күйінің көрсеткіштері……………………..42

4.5 Гумустың топырақ түзілу, топырақ құнарлығы және

өсімдіктердің қоректенуіндегі рөлі………………………………………………....43

5 Тақырып Топырақ коллоидтары және топырақтың сіңіру қабілеті………..44

5.1 Топырақ коллоидттары, олардың құрылысы, қасиеттері және

құрамы………………………………………………………………………………..44

5.2 Топырақтың сіңіру қабілеті және оның түрлері………………………45

5.3 Топырақтың сіңіру сиымдылығы және әртүрлі топырақтардағы

алмасу катиондарының құрамы…………………………………………………….46

5.4 Топырақтың сіңіру қабілетінің маңызы………………………………...47

5.5 Топырақ қышқылдығы, сілтілігі………………………………………...47

5.6 Топырақтың буферлігі…………………………………………………...49

6 Тақырып Топырақтың су, ауа, жылу қасиеттері және режимдері………….49

6.1 Топырақ ылғалының маңызы. Топырақ ылғалының категориялары…50

6.2 Топырақтың су қасиеттері:су ұстау қабілеті, су өткіштілігі…………..51

6.3 Су режимі және оның түрлері…………………………………………...52

6.4 Топырақта ылғал жию және сақтау шаралары…………………………53

6.5 Топырақ ауасы, оның құрамы, агрономиялық маңызы………………..54

6.6 Топырақтың ауа қасиеттері……………………………………………...55

6.7 Топырақтың жылу қасиеттері…………………………………………...55

6.8 Топырақтың жылу режимі және оны реттеу шаралары………………..56

7 Тақырып Топырақ құнарлылығы…………………………………………….58

7.1 Топырақ құнарлылығы ұғымы…………………………………………..58

7.2 Топырақ құнарлылығының категориялары және түрлері……………..58

7.3 Топырақ құнарлылығының факторлары………………………………..59

7.4 Әртүрлі топырақтар түрлерінің құнарлылығы…………………………60

7.5 Топырақ құнарлылығын арттыру шаралары…………………………...61

8 Тақырып Тайгалы-орман және орманды дала аймақтарының

топырақтары………………………………………………………………………….61

8.1 Тайгалы-орман топырақтары……………………………………………61

8.2 Қоңыр орман топырақтары……………………………………………..64

8.3 Сұр орман топырақтары………………………………………………...64

9 Тақырып Қара топырақтар……………………………………………………65

9.1 Қара топырақтардың түзілу жағдайлары……………………… ...........66

9.2 Қара топырақтардың пайда болуы және қара топырақтар

кескінінің қалыптасуы жайындағы қазіргі түсініктер.…………………………...66

9.3 Қара топырақтың құрылысы……………………………………………67

9.4 Қара топырақтардың классификациясы (жіктеу)……………………..67

9.5 Қара топырақтың қасиеттері…………………………………………..68

9.6 Қара топырақтар құнарлылығын арттыру,

эрозия және құрғақшылықпен күресу шаралары………………………………...68

10 Тақырып Қуаң дала, шөлді-дала, шөлді және тауалды-шөлді-дала аймақтарының топырақтары……………………………………………………….68

10.1 Қара қоңыр топырақтар, құрылысы және қасиеттері……………….69

10.2 Құба (боз) топырақтар, құрылысы және қасиеттері…………… ......70

10.3 Қоңыр (бурые), сұршыл-қоңыр (серо-бурые пустынные)

топырақтар, құрылысы және қасиеттері………………………………………….72

10.4 Тақырлар……………………………………………………………….75

10.5 Қуаң дала, шөлді және шөлейт аймақтары

топырақтарының құнарлылығын арттыру шаралары…………………………….76

11 Тақырып Интрааймақтық топырақтар……………………………………77

11.1 Кебірлер, құрылысы және қасиеттері………………………………..77

11.2 Сортаңдар, құрылысы және қасиеттері……………………………...79

11.3 Солодьтар (кермекті топырақтар)…………………………………...80

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі……………………………………………..82




Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


©kzref.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет