Зардап шегушіге жедел көмек көрсету кезінде «қауіпсіздік» түсінігіне не кіреді?



бет1/7
Дата14.03.2022
өлшемі82.58 Kb.
#171785
  1   2   3   4   5   6   7
Байланысты:
«Сыны тар кезіндегі ал аш ы к мек к рсету» станциясына арнал ан
01aed26a voprosy ped.fak., 1,1 (1), 80986 (2), Test PP 100, Правовые основы экологии и безопасности жизнедеятельности, Lection 10

Зардап шегушіге жедел көмек көрсету кезінде «қауіпсіздік» түсінігіне не кіреді?

айналаңызға қарап, өзіне және зардап шегушіге қауіп төндірмейтіндігіне көз жеткізіңіз

айналаңызға қарап, өзіңізге қауіп төндірмейтіндігіне көз жеткізіңіз

айналаңызға қарап, зардап шегушіге қауіп төнбейтініне көз жеткізіңіз

зардап шегушіге дереу көмектесу

жедел жәрдем келгенше зардап шеккен адамға қол тигізбеңіз

Зардап шегушіге қауіп төнбеген жағдайда көмек беруші не істеуі керек?

зардап шегушіге оқиға орнынан қозғалмауы керек

зардап шегушіге оқиға орнынан кетуі керек

ештеңе жасамау

дереу көмекке жүгіну

зардап шегушіге қол тигізбеңіз

Жедел жәрдемге қатысушыға, зардап шегушіге және оқиғаның куәгерлеріне не қауіп төндіруі мүмкін?

ток соғу

өзін нашар сезіну

жаман көңіл-күй

инфекция

ештеңе қауіп төндірмейді

Алғашқы көмек көрсету кезінде қауіп төнгенде не істеу керек?

мүмкін болса, қауіпті жойыңыз немесе зардап шегушіні барынша мұқият эвакуациялаңыз

мүмкін болса, қауіпті жойып, зардап шегушіні бір жерге қалдырыңыз

жедел жәрдем келгенше ештеңе жасамаңыз

зардап шегушіні басқа жерге ауыстыру

бөгде заттардың назарына ілінбестен көмектесуді жалғастырыңыз

Алғашқы көмек көрсету кезінде өз қауіпсіздігін және зардап шегушінің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін әрекеттердің дұрыс реттілігін ұйымдастырыңыз:

1) зардап шегушіні зақымданудан алып тастаңыз

2) жағдайды және қауіптерді бағалайды

3) зақымдайтын фактордың әсерін тоқтату

4) көріністі мұқият тексеріңіз

2, 4, 3, 1

1, 2, 3, 4

2, 3, 4, 1

4, 3, 2, 1

2, 4, 1, 3

зардап шегушінің биологиялық сұйықтықтарымен байланысу кезінде жеке қауіпсіздікке міндетті атрибут қандай зат болып табылады?

медициналық қолғап

майлы алжапқыш

\ респиратор

алғашқы медициналық көмек кітабы

таңғыштар

Сахна неліктен бақыланады?



зардап шеккен аймақтың өзіне және зардап шегушіге қауіп төндірмейтініне көз жеткізу

зардап шеккен аймақтың өзі үшін қауіпті емес екендігіне көз жеткізу

зардап шеккен аймақтың зардап шегушіге қауіп төндірмеуін қамтамасыз ету

бақылау жүргізілмейді

құжаттаманы толтыру

Зардап шегушінің жағдайының негізгі көрсеткіштері қандай?

сана, тыныс алу, қан айналымы

қысым, тыныс алу, қан айналымы

қысым, жас, жыныс

тыныс алу, пульс, қысым

импульс, қысым, тыныс алу


зардап шегушіні иығынан ұстап, ақырын сілкіп, қатты дауыстап сұраңыз: «Сізге не болды?»

зардап шегушіні иығынан ұстап, шайқаңыз

зардап шегушіні шайқаңыз және дауыстап сұраңыз

зардап шегушіні қатты қарсы алыңыз

импульсті тексеру

Сіз зардап шегушінің жағдайын қандай кезеңде бағалайсыз?

алғашқы 10-15 секундта

алғашқы 3-5 минутта

алғашқы 5-10 минутта

алғашқы 10-15 минутта

алғашқы 15-20 минутта

. Жедел медициналық көмек көрсетудің екінші сатысы:

зардап шегушінің жағдайын бағалау

қауіпсіздік

анестезия

қолмен емдеу

зардап шегушінің ауруханаға жеткізу

Науқаста тыныс алу қалай бағаланады?

басын еңкейтіп, иегін көтеріңіз

көзбен

құлақты бекітіңіз

зардап шегушінің аузына бүгілу

зардап шегушінің мұрнына бүгілу

кеуде қуысының қимылын қараңыз

Зардап шеккен адамның қан айналымын бағалау үшін:

каротид артериясындағы импульсті анықтау

радиалды артериядағы импульсті анықтау

мойынға тексеру

зақымдалған аяқ-қолды қарау

зақымдану орнын тексеру

Уақыт пен кеңістікте зардап шегушінің бағдары қалай бағаланады?

зардап шегушіден оның атын, жасын және бүгінгі күнін сұраңыз

«Не мазалайды?» сұрағын қойыңыз.

терінің тұтастығын, деформацияның болуын бағалаңыз

«саған не болды?» сұрағын қой.

жүрек соғу жиілігін немесе тыныс алуды бағалаңыз

Зардап шегуші көзбен қалай бағаланады?

терінің тұтастығын, деформацияның болуын бағалаңыз

зардап шегушіден оның атын, жасын және бүгінгі күнін сұраңыз

«Не алаңдатады?» сұрағын қойыңыз.

«саған не болды?» сұрағын қой.

жүрек соғу жиілігін немесе тыныс алуды бағалаңыз

Сынық:

бұл сүйек тінінің беріктігінен асатын травматикалық күш әсерінен туындайтын оның тұтастығын бұзумен зақымдану

электр энергиясы салыстырмалы түрде аз қуатты нысанаға тиген кезде пайда болатын механикалық зақым, сыртқы бүтіндіктің тұтастығын бұзбай

жұмсақ тіндердің олардың анатомиялық тұтастығын бұзбай, осы аймаққа тән емес қозғалыстар нәтижесінде зақымдалуы

тіндердің серпімділігі мен беріктігінен асып кету, созылу немесе созылу

Сынықтың абсолютті белгілері:

патологиялық ұтқырлық

ауырсыну

ісін

гематома

гиперемия

Сынықтың салыстырмалы белгілері:

ауырсыну

патологиялық ұтқырлық

жарадағы сүйек бөліктері

сүйектің сынуы

аяқтың табиғи емес жағдайы

Сынуды анықтаудағы ең дәл әдіс:

рентгендік зерттеу

ультрадыбыстық зерттеу

визуалды тексеру

зардап шегушімен әңгімелесу

қан кететін жараның болуы



Сынық диагнозының белгілері қандай?

абсолютті және салыстырмалы

салыстырмалы және топографиялық

объективті және субъективті

дәл және алдын-ала

айқын және жасырын

Сынықтардың түрлеріне барлығы кіреді:

шынайы

туа біткен

травматикалық

патологиялық

сатып алынған

Қалыптасу механизміне сәйкес сынықтар мыналарға бөлінеді:

жалғыз

қысудан

қысудан

бұралудан

жыртылу

Сүйек сынуы үшін қаламаған шина жасау үшін:

тақта

таңғыш

резеңке

тығыз мата

сым

Иммобилизация - бұл:

сүйек бөліктерінің қозғалмауын қамтамасыз ету

сүйек бөліктерін салыстыру

синтез процестерін жеделдету

науқастың жалпы жағдайын жақсарту

шоғырландыруды ынталандыратын қаражатты пайдалану

Көлік иммобилизациясы барлық мақсаттарды көздейді, мыналардан басқа

зақымдалған тіндердің қанмен қамтамасыз етілуін азайтуға көмектеседі

сынған сүйектер бөліктерінің қозғалғыштығын және дененің зақымдалған бөлігінің тыныштығын қамтамасыз етеді

сүйек бөліктерінің жылжуын болдырмайды

тіндердің қосымша жарақаттануын болдырмайды

гзақымдалған тіндердің қанмен қамтамасыз етілуін жақсартады



Көлік иммобилизациясының көрсеткіші:

а) сүйек сынуы

б) жоғары қызба

в) басып алу

ж) тамақтан улану

д) жұқпалы аурулар



Ашық сүйектің сынуы кезіндегі күтімді анықтаңыз

1. шинаны қою

2. шинаны таңғышпен аяққа бекітіңіз

3. ауырсынуды басу арқылы қамтамасыз етіңіз

4. қан кетуді тоқтатыңыз

5. асептикалық таңу

6. шинаны модельдеу

а) 4,3,5,6,1,2

ә) 3,4,6,5,1,2

в) 5,3,6,4,2,1

г) 3,5,6,4,2,1

г) 1,2,3,4,5,6



Ауырсынуға қарсы дәрі-дәрмектер дегеніміз не?

а) димедрол

б) валериан

в) кетональды

ж) пенициллин

д) фталазол



Травматикалық шокпен зардап шеккен адамға жедел медициналық көмек көрсету кезіндегі оңтайлы анестезия:

а) новокаинді енгізу

б) азот оксидін жансыздандыру

в) 10 мг кеторолды қолдану

ж) анальгин енгізу

г) дифенгидраминді енгізу



Хирургия кезінде ауырсынуды басу үшін эфирлік анестезияны қолдануды алғаш ұсынған кім?

а) Н.И. Пирогов

ә) I.P. Павлов

в) I.I. Мечников

г) Гайен

д) Гиппократ



. Вишневскийдің қолдануымен инфильтрациялық анестезия үшін:

а) 0,25% новокаин ерітіндісі

б) 1% лидокаин ерітіндісі

в) 1% новокаин ерітіндісі

ж) тримекаиннің 1% ерітіндісі

г) 0,25% лидокаин ерітіндісі



Жергілікті анестезияға арналған анестетик:

а) лидокаин

б) хлороэтил

в) фторотан

г) азот оксиді

г) натрий оксибутираты



Майлау арқылы анестезия кезінде новокаин ерітіндісі қолданылады:

а) 0,5%


ә) 1%

2% -да


г) 10%

г) 0,25%


Жергілікті анестезия үшін қауіп факторы:

а) алкогольді теріс пайдалану

б) дене салмағының жетіспеушілігі

в) безгегі

ж) тамақтану сипаты

д) ауырсыну



Хирургиялық қолғапта қолды қалай ұстау керек?

а) шынтақ буынында бүгілген

б) төмен

в) алға созылды

ж) қолдарда бүгілген

д) дененің бойымен төмен түсірілген



Стерильді қолғап кімдерге арналған?

а) пациент пен медицина қызметкері өзара инфекциядан

б) науқасты инфекциядан

в) медициналық қызметкер инфекциядан

г) емделуші дәрігерден

д) пациенттен медициналық қызметкер



Қолғап киюмен байланысты барлық манипуляциялар:

а) сіздің алдыңызда

б) қолды төмен түсіру

в) ерекшеліктерсіз

г) шынтақ буындарында иілген

д) иілген қолдар



Қолмен өңдеудің еуропалық стандарты:

а) EN-1500

б) Триосепт-Ол

в) Триосепт-Аква

г) JCI

д) қауіпсіз хирургия



Шинаны қолданар алдында зақымдалған аяққа қандай позиция керек?

а) орта физиологиялық

б) иілмеген

в) иілген

г) салмақ бойынша

д) түзетілген



Ортаңғы физиологиялық жағдай жарақаттанған аяққа қандай мақсатта беріледі?

а) бұлшықет кернеуін жеңілдетеді

б) ауырсынуды азайту

в) ісінуді жою

г) оны бекіту үшін

г) ыңғайлы орналасу үшін



Шиналарды модельдеу кезінде жамбас және тізе буындарының кеңеюі қандай бұрышта орындалады?

а) 120 °


ә) 90 °

в) 30 °


г) 60 °

г) 45 °


42. Шиналарды модельдеу кезінде білек буынының артқы иілу бұрышы қандай?

а) 90 °


ә) 120 °

в) 30 °


г) 60 °

г) 45 °


43. Шиналар сынған жағдайда көлік иммобилизациясы үшін қандай шиналар қолданылады?

а) Крамер

б) Кузьминский

в) Зито


г) Вайсенфлю

д) Шанца


44. Терінің тұтастығы сақтала отырып, жергілікті ауырсыну, крепит және аяқтың деформациясы анықталады:

а) жабық сынық

б) байламды аппараттың зақымдалуы

в) жұмсақ тіндердің жарақаты

ж) дислокация

д) ашық сынық

45. Жабық сүйектің сынуының белгілері қандай?

а) тері астындағы эмфизема

б) патологиялық ұтқырлық, сүйек бөліктерінің крепитациясы

в) аяқтың абсолютті ұзындығының ұлғаюы

ж) қан кету

д) ең жақын түйіспеде серіппелі кедергі;

46. ​​Ашық сүйек сынуына күтім жасау ретін анықтау керек:

1. шинаны қою

2. шина мен аяқ-қолды бекітіңіз

3. ауырсынуды басу арқылы қамтамасыз етіңіз

4. тұрақты қан кету

5.Асептикалық киіну

6. шинаны модельдеу

а) 4,3,5,6,1,2

ә) 3,4,6,5,1,2

в) 5,3,6,4,2,1

г) 3,5,6,4,2,1

г) 1,2,3,4,5,6

47. Балаларда сынықтар жиі байқалады.

а) қиғаш


б) «жасыл шырша» түрі

в) қысу


г) толық

д) қисынсыз

48. Аяқтың абсолютті қысқаруы мыналарға тән:

а) сынық


б) сүйектің сынуы

в) көгеру

ж) бірлескен капсуланың жарылуы

д) дислокация

49. Ашық сынуға алғашқы көмек?

а) біріктірілген сынған сүйектердің ұштары

б) сүйек сынықтарын алып тастап, жараға мұз көпіршігі салыңыз

в) жараға стерильді таңу, аяқ-қолды қозғалтып, науқасқа демалу керек; d) таңу

д) зардап шегушіні беру

50. Аяқ буыны зақымдалған кезде қандай таңғыш қолданылады?

а) спираль

б) шыбық


в) сегіз пішінді

г) масштабты

д) дөңгелек

51. Аяқ сүйектерінің сынуы үшін көлік шиналарын қолданудың негізгі ережелері?

а) аяқтың ішінен және тізе буынынан аяқтың ішкі және сыртқы жағына екі доңғалақты жағыңыз және оларды таңып алыңыз

б) сынған жерді, тізе мен білек буындарын иммобилизациялау үшін аяқтың жамбастың ортасына дейін аяқтың ішкі және сыртқы жағына екі шина қолданыңыз.

в) үш доңғалақты қолданыңыз, олардың екеуі аяқтың екі жағында және біреуі аяқтың астында

г) жараланған аяқтың астына бір ұзын сплит қолданыңыз

д) зақымдану аймағынан бір шинаны жағыңыз

52. Сыныққа тән симптом:

а) гематома

б) шағу


в) ісіну

ж) сүйек сынықтарының сынуы

д) қол-аяқ функциясының бұзылуы

53. Аяқтың жабық сынуының белгілері:

а) қатты ауырсыну, жұмсақ тіндердің ісінуі және аяқтың деформациясы

б) аяқ-қолы деформацияланған, терісі зақымдалған, сүйек бөліктері көрінеді

в) терідегі көгеру мен абразиялар

г) жарақаттану аймағында ісіну

д) зақымдану аймағындағы гиперемия

54. Шиналарды енгізу ережесі:

а) киімнің үстіне түсіп, дені сау аяққа үлгі

б) зақымдалған аяқ-киімнің үстіне кию

в) жарақатқа байланысты қолданылады

г) зақымдалған аяқтың артқы жағында

д) сау аяқтың үстінде

55. Шиналарды қолданған кезде сүйектердің шығуын болдырмау:

а) мақта-дәке төсемелерін осы орындарға салыңыз

б) бұл жерлерді жақпа майымен майлаңыз

в) осы жерге таңғыш қойыңыз

г) осы жерлерде шиналарды босаңсытыңыз

д) ештеңе жасамау

56. Шинаның ұзындығы қалай өлшенеді?

а) сау аяқтың контуры бойымен

б) зақымдалған аяқтың контуры бойымен

в) сау аяқтың мөлшері

ж) зақымдалған аяқтың мөлшері

д) орындалмайды

57. Суық мезгілде зардап шегушіні автобуста қалай тасымалданады?

а) аяқтары оқшауланған болуы керек

б) шапшаңдығы бар аяқ ашық қалуы керек

в) ерекшеліктерсіз

г) дені сау мүшелер ыстықта баспана алады

д) сау аяғы ашық болуы керек

 

58. Иммобилизация түрлері:



а) эвакуация

б) көлік


в) медициналық

ж) профилактикалық

д) түсіру

59. Көлік иммобилизациясының көрсеткіштері:

а) сүйек сынуы

б) сіңірдің бұзылуы

в) жұмсақ тіндердің зақымдануы

г) жанген жаралар

д) аяқтың жедел қабыну процестері

60. Көлік иммобилизациясы ережелеріне кірмейді:

а) иммобилизацияға дейін анестетиктер енгізу

б) алғашқы көмек көрсету сатысында сүйек бөліктерін репозициялау

в) медициналық көмек кезеңінде сыртқы киім мен аяқ киімді алып тастау

ж) аяқтың функционалды жағдайындағы иммобилизация

д) сүйектердің шығуын қорғау

61. Уақытылы және сапалы көлік иммобилизациясы ескертеді:

а) ірі қан тамырлары мен жүйке тамырларының зақымдануы

б) травматикалық шоктың дамуы

в) қайталама ашық сынықтың дамуы

г) молекулалық шайқау аймағының пайда болуы

г) зақымдану аймағында инфекцияның дамуы

62. Еландық шина иммобилизация үшін қолданылады:

а) бас

б) төменгі жақ



в) жамбас

г) мойын


г) кеуде

63. Diterichs шинасы зақымдалған жағдайда пайдаланылмайды:

а) жамбас

б) аяқтар

в) иық

ж) жамбас буыны



д) жамбас

64. Көлік иммобилизациясының қателері:

а) қысқа стандартты және импровизацияланған құралдарды қолдану

б) өңделмеген баспалдақ шиналарын қолдану

в) сүйек доғаларын мақта-дәке төсектерімен қаптау

г) шинаны қолданған кезде таңу кезінде турникетті жабу

д) қолданбалы турникет ашық қалады

65. Көлік иммобилизациясының негізгі асқынулары:

а) қан кету

б) жараның супурациясы

в) төсек орындары

ж) терінің қышуы

д) аяқтың қысылуы

68. Иықтың иммобилизациясы кезінде:

а) вакуумдық зембілдер

б) баспалдақтар

в) Diterichs автобусы

г) Еланский автобус

г) шиналар Витиугова-Айбабин

69. Жамбасқа зақым келген кезде көлік иммобилизациясының қателігі:

а) қалқансыз зембілмен тасымалдау

б) жаралыларға ұқыпсыз қарау

в) жараланған зембілге бекітілмеуі

г) бастың астында «булочка» болмауы

г) жараларды асқазанға тасымалдау

70. Жамбас зақымданған кезде алғашқы көмек көрсету кезіндегі көлік иммобилизациясының әдістері:

а) «аяғынан аяққа» әдісімен бекіту

б) импровизацияланған құралдарды қолдану арқылы бекіту

в) қару-жарақпен бекіту

г) Diterichs шинасын қолданып бекіту

д) баспалдақтармен бекіту

71. Аяқтың жамбас сүйектерімен түзетуге арналған баспалдақтардың қажетті саны:

а) 1-2

ә) 2-3


в) 3-4

г) 4-5


e) бұл зақым үшін баспалдақтар пайдаланылмайды

72. Көлік иммобилизациясы үшін аяқ-қолдарыңыз бірнеше рет жарақаттанған кезде жиі қолданылады:

а) 2 баспалдақ доңғалақ

б) 2 фанера шиналары

в) Башмаковтың 2 шинасы

г) 2 шина Еланский

д) Белер шинасы

73. Ұзақ түтік сүйегі сынған зардап шеккен адамға апат болған жерде алғашқы көмек көрсету элементін көрсетіңіз?

а) Белер автобусымен жүріңіз

б) сіреспеге қарсы вакцинаны тағайындаңыз

в) репозиция үзінділері

г) аяқ-қолды көлік шинасымен иммобилизациялау

д) қаңқалық тартуды орындау

74. Жамбас сүйегі сынған кезде көлік иммобилизациясы үшін қандай шиналар қолданылуы керек?

а) Дитерех

б) Кузьминский

в) тор

ж) Белера



д) Иллизаров аппараты

75. Ұзақ түтік сүйегі сынған зардап шеккен адамға апат болған жерде алғашқы көмек көрсету элементін көрсетіңіз?

а) Белер автобусымен жүріңіз

б) жедел операция

в) репозиция үзінділері

г) аяқтарды наркоздаңыз және көлік шинасымен иммобилизациялаңыз

д) қаңқалық тартуды орындау

76. Аяқтағы жедел қан айналымының бұзылуының симптоматикасы:

а) цианоз

б) қан айналымы бұзылған жерден төмен импульстің болмауы

в) терінің айқын шектеулі гиперемиясы

г) ұстамалардың болуы

д) гиперемия

77. Көлік автобусы қандай болуы керек?

а) тек сынық орнын түзету мүмкіндігімен

б) сынуды түзету және жақын орналасқан буынның иммобилизациясы

в) сынған жерді бекіту және екі іргелес буынның иммобилизациясы

г) буын иммобилизациясымен

г) буынды бекітумен

78. Төменгі аяқ сүйектерінің сынуы үшін көлік шиналарын қолданудың негізгі ережелері:

а) аяқтың ішінен және тізе буынынан аяқтың ішкі және сыртқы жағына 2 доңғалақты жағыңыз және оларды таңыңыз

б) сынған жерді, тізе мен білек буындарын иммобилизациялау үшін аяқтың жамбастың ортасына дейін аяқтың ішкі және сыртқы жағына 2 доңғалақты жағыңыз.

в) аяқтың функционалды жағдайындағы иммобилизация

г) тек сынық аймағын түзету мүмкіндігімен

г) жақын орналасқан буынның сынуын және иммобилизациясын бекіту мүмкіндігімен

79. Зақымдалған аяққа төменгі аяқ сүйектерінің сынуы бар қанша шиналар жатады?

а) 3

ә) 4


2-де

г) 1


г) 5

80. Жамбастың сынуы неше доңғалаққа арналған?

а) 3

ә) 4


2-де

г) 1


г) 5

81. Баспалдақ доңғалақтарын орау қандай материал?

а) мақта мен дәке

б) дәке


в) полиэтилен

ж) мақта


д) ештеңе

82. Шиналарды қолданған кезде мақта-дәке жастықшаларын қай жерлерде қою керек?

а) білек, тізе буыны

б) тізе астында

в) өкше

ж) тибия


д) фибула

 

83. Мақта-дәке төсемелері сүйектердің шығатын жерлеріне қандай мақсатта орналастырылады?



а) шын с және d

б) некроздың дамуы үшін

в) некроздың алдын алу үшін

г) қысуды дамыту үшін

г) қысудың алдын алу үшін

84. Кез-келген таңу бекіту қозғалыстарынан басталады. Бұл білдіреді:

а) екінші таңғышты үшіншіге бекіту

б) таңғыштың екінші айналымы бірінші түйреуішке немесе түйреуішке бекітілуі керек

в) бірінші айналым таңғыштың ұшын бүгу арқылы бекітіліп, екінші айналыммен бекітілуі керек

г) екінші тур үшінші сатымен байланысты болуы керек

д) тек үшінші айналымды бекіту

85. Таңбалау, әдетте:

а) солдан оңға, перифериядан орталыққа

б) оңнан солға, перифериядан орталыққа

в) солдан оңға, ортадан шеткеріге

г) оңнан солға, ортадан шеткеріге дейін

д) оңнан солға

86. Киімнің мақсатын тізімдеу кезінде жіберілген қатені табыңыз:

а) таңу жараны ауаның әсерінен қорғайды

б) таңу жараны ластанудан қорғайды

в) таңу жараны жабады

ж) таңу ауырсынуды азайтады

д) жарақат аймағын қорғайды

87. Жұмсақ таңғыштарға жатады:

а) гипс құю

б) орамалды таңу

в) Крамер шинасы

г) Илизаров аппараттары

88. Білек буынындағы қысылуға арналған таңу түрі:

а) спираль

б) сегіз пішінді

в) шыбық тәрізді

г) тасбақалар

д) слинг


89. Бұзылған жағдайда крестиформалық таңғыш қолданылады.

а) иық буыны

б) тізе буыны

в) білек буыны

г) III саусақ щеткасы

д) мұрын


90. Шинаны қолданған кезде зақымдалған аяқтағы қан айналымын бақылау:

а) саусақтар мен саусақтар ашық қалады

б) саусақтар мен саусақтар жабық болуы керек

в) орындалмаған

ж) зақымдалған аяқтың импульсін өлшеді

г) зақымдалған аяқтың температурасы өлшенеді

91. Ашық сынулар үшін гипс құю қолданылады.

а) көпір


б) бітірді

в) кастинг

г) шыбық

д) тор


92. Зақымдалған аяқ кімнің көмегімен модельделген шинаға сәйкес келеді?

а) көмекшінің көмегімен

б) зардап шегушінің өзін пайдалану

в) жолаушының көмегімен

г) жүргізушінің көмегімен

д) тек өз бетінше

93. Импровизацияланған құралдар болмаған жағдайда зақымдалған аяқ-қолды иммобилизациялау қалай жүзеге асырылады:

а) зақымдалған аяқ-қол сау аяқ-қолға байланған

б) зақымдалған аяқ-қол сау дененің жоғарғы жағына таңылады

в) ешқандай жолмен иммобилизация жасамайды

г) зақымдалған аяқ таяққа байланған

д) зақымдалған аяқ-қол қимылсыз қалады

94. Импровизацияланған құралдар болмаған кезде зақымдалған жоғарғы аяқ-қолды иммобилизациялау қалай жүзеге асырылады:

а) зақымдалған аяқ-қол сау дененің жоғарғы жағына таңылады

б) зақымдалған аяқ-қол денеге байланған

в) ешқандай жолмен иммобилизация жасамайды

г) зақымдалған аяқ таяққа байланған

д) зақымдалған аяқ-қол қимылсыз қалады

95. Шиналарды модельдеудің ережесі қандай?

а) сау аяқта

б) зақымдалған аяқта

в) орындалмайды

г) көзбен

д) алдын-ала модельденген

96. Шиналардың қайсысы металдан тұрады?

а) Крамер

ә) Diterichsa

в) Вайсенфлу

г) Ванкевич

г) Васильев

97. Шиналардың қайсысы ағаштан тұрады?

а) Diterichs

б) Крамер

в) Вайсенфлу

г) Ванкевич

г) Васильев

 

98. Көлік шиналары қандай топтарға бөлінеді?



а) бекіту және алаңдату

б) металл және ағаш

в) ағаш және сылақ

г) металл және пневматикалық

д) пневматикалық және пластикалық

99. Көлік иммобилизациясының міндеттері:

а) сүйек бөліктерін салыстыру

б) тіндер мен мүшелерге қосымша зақым келтірудің алдын алу

в) зардап шегушіні ауыстыру және тасымалдау кезінде соққылардың пайда болуына жол бермеу

ж) ауырсынуды азайту үшін

д) емдік мақсатта

100. Сүйек бөліктерін алмастырмай зардап шеккен адам аяғы сынған күйінде қай күйде тасымалданады?

а) отыру

б) оның жағында жатып

в) арқаңызда жатып

г) жату


д) асқазанында жатып

Алғашқыкөмеккөрсетукезіндежәбірленушікенеттенбозарыпкетті, қоршаған ортаға жауапберудітоқтатты. Алғашқымедициналықкөмеккөрсетудіқайданбастаукеректігінкөрсетіңіз:

сана белгілерінтексеріңіз (жәбірленушінісілкіптастаңыз: «Сізге не болды?»).

тынысалубелгілерінтексеру;

тынысалужолдарынашу;

көмекшінішақыру;

кеудеқуысынқысудыбастаңыз;
Артериялық қан кетудіуақытша тоқтату үшінкелесіәрекеттердіорындауқажет:

артерияға саусақпенқысымжасаңыз, таңғышбайлаңыз

жара, қажетболғанжағдайдагемостатикалықтурникеттіқолданыңыз;



гемостатикалықтурникеттіқолдану;

жараға қысымментаңғышқою, зардапшегушінімедициналықұйымғажеткізу;

жарадағыартериянықысыңыз, гемостатикалықтурникеттіқолданыңыз.

зардапшеккендердіңшамамен саны мен жағдайыанықталғаннанкейін;
Жедел жәрдем шақырғанда:

зардап шеккендердің шамамен саны мен жағдайы анықталғаннан кейін

1 минутына 100 -ден кем емес;

зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсетілгеннен кейін;

оқиға орнында құрбандардың болуын анықтағаннан кейін бірден;

жол -көлік оқиғасы болған жерге келген бойда.
Кеуде қуысының қысылуы кезіндегі қысым жиілігі:

минутына 100-ден кем емес

минутына 60-80;

минутына 10-30

минутына 40

минутына 50
Алғашқы көмек кезінде прекордиалды соққы қандай жағдайларда қолданылады?

прекордиалды соққы қолданылмайды;

егер жәбірленушінің өмір белгілері болмаса;

жүргізіліп жатқан жүрек -өкпереанимациясыныңәсеріболмағанжағдайда;

жәбірленушініңкеудетұсыауырғанда.

жасандыжелдетуарқылы 2 ретдемалу;

Кеудетұсызақымданғанзардапшегушінікелесі позицияға жатқызукерек:

зардапшеккен жаққа бейімділігі бар жартылайотыружағдайы;

аяғыжоғарыкөтерілгенкүйде;

тұрақты бүйірлікорналасуы;

артқы жағындағыаяқтарбүктелген және бөлек тұрған қалып;

асқазандағыорналасуы.
Артериялық қан кетудің белгілері:

пульсирленген қызыл қан ағымы, қызыл қанның тез таралуы, жәбірленушінің киімі қанға тез сіңіп кеткен;

жәбірленушінің айналасында диаметрі 1 метрден асатын қан пулы;

жәбірленушінің жағдайының күрт нашарлауымен жүретін қара түсті қанның мол ағымы;

жараның бүкіл бетінен мол қан кету.

бастан қан кету
Қандай жағдайларда зақымдалған көлік құралынан жәбірленушіні шұғыл түрде шығару жүзеге асырылатынын көрсетіңіз?

>жәбірленушінің өмірі мен денсаулығына қауіптің болуы және көлікте алғашқы медициналық көмек көрсетудің мүмкін еместігі;

жәбірленушіге алғашқы медициналық көмек қажет болған барлық жағдайларда;

жәбірленушіні шұғыл түрде шығаруды тек шұғыл медициналық қызметкерлер немесе ТЖМ құтқарушылары жүзеге асырады;



егер жәбірленушіде ауыр жарақат белгілері болмаса.

жәбірленушінің жағдайының күрт нашарлауымен жүретін қара түсті қанның мол ағымы;

жәбірленушінің айналасында диаметрі 1 метрден асатын қан пулы;
Жәбірленушінің өмірлік белгілерін анықтау кезінде мыналар тексеріледі:

сана, тыныс алу және қан айналымының белгілері;

сана белгілері;

сана мен тыныс алу белгілері;

сана

сана, тыныс алу және қан айналымының белгілері, оқушылардың жарыққа реакциясы.
Жүрек -қан тамырлары кезінде жасанды тыныс алудың дұрыс тереңдігі


Өкпенің реанимациясы келесі критерийлер бойынша бақыланады:

құрсақ көтерудің басталуы;

кеуде қуысының максималды инфляциясы;

ингаляция кезінде қарсылықтың пайда болуы.

Алғашқы медициналық көмек келесі жағдайлардың барлығын қоспағанда көрсетіледі:

сана, тыныс алу мен қан айналымының болмауы;

жедел инфекциялық аурулар.

дененің әр түрлі аймақтарының жарақаты және сыртқы қан кету;

жоғарғы тыныс жолдарындағы бөтен денелер;

күйік, жоғары температура әсерінің әсері, жылу сәулеленуі;
Тынысалужолдарыныңорташатосқауылыныңбелгілеріболғанжағдайдакелесіалғашқымедициналықкөмекшараларынқолдануқажет:

жәбірленушінітамағынтазартуғашақыру;

бөтендененіалыптастауүшінжәбірленушініңқабырғааралықаймағына алақан негізімен соғу;

жәбірленушініңішініңмықынаймағында 5 өткірсерпілісжасау;

бұл жағдайдаалғашқыкөмекшараларықажетемес.

жәбірленушінің денесінің өздігінен қозғалу қаупінің алдын алу немесе азайту.

Ішкі қан кетудің белгілерін таңдаңыз:

жоғарыда аталғандардың барлығы;жылдам, әлсіз импульс;

жүрек айнуы мен құсу;

шөлдеу сезімі;

жылдам тыныс алу;

әлсіздік, бас айналу;

әлсіз импульс;

жоғарыда айтылғандардың ешқайсысы жоқ.

Алғашқы медициналық көмек алған жәбірленушіні бақылау:

жедел жәрдем бригадасына тапсырылғанға дейін.

оқиға орнына жедел жәрдем келгенге дейін;

денсаулығы жақсарғанға дейін;

жәбірленуші медициналық ұйымға жеткізілгенге дейін;

Жәбірленушіге оның денесінің оңтайлы жағдайын берудегі мақсат:

жәбірленушіге оған жайлылық беретін, оның азап шегу дәрежесін төмендететін және өмірлік маңызды функциялардың бұзылуын күшейтпейтін ыңғайлы жағдай беру;

алғашқы медициналық көмек көрсететін адамға ыңғайлылықты жақсарту;



таңғыштарды, гемостатикалықтурникеттерді және басқалардықолдануғарұқсат беру;

алғашқымедициналықкөмеккөрсететін адамға ыңғайлылықтыжақсарту;

жәбірленушініңденесініңөздігіненқозғалуқаупініңалдыналунемесеазайту.

Бас жарақаты кезінде қан кетудітоқтатудыңнегізгіжолдарынтаңдаңыз:

қысымдытаңғыштықолданып, жараға тікелейқысымжасау;

ұйқы артериясыныңқысымды бинт, саусаққысымы;

ұйқы артериясынсаусақпен басу, жгут көмегіменқысымды бинт қою;

жарақатаймағынасуық жағу, ұйқы артериясыныңсаусаққысымы.

Зардапшеккендежоғарғытынысжолдарының бөгде дене бітелуініңнегізгібелгілерінтаңдаңыз:

дем ала алмайдынемесетынысалуқиын (шу, қарлығу), ұстайды

жұлдырудыңартында, сөйлейалмайды, тек бас изейді;



тамағынұстайды, жөтеледі, көмексұрайды;

истериялық жөтел, бірдеңеайтуғатырысады, бетікүлгінболады;

тынысалужолындабөтендененіңболуынашағымданады, «тұншығыпқалғанын» айтады, арқасынан қағуды сұрайды.

Жәбірленушікенеттенесінентаныпқалды. Тынысалу бар. Қажеттіәрекеттітаңдаңыз:

жәбірленушініорнықтыбүйірлікқалыпқакелтірукерек (қалпынакелтірупозасы, орнықтыбүйірлік позиция);

құсудың мүмкінингаляциясынболдырмауүшінжәбірленушіні асқазанға жатқызуқажет;

құсудың мүмкінингаляциясынболдырмауүшінбұрыңыз

жәбірленушінің басы бір жаққа қарай;



сананыертеқалпынакелтіруүшінзардапшегушіге ауру нүктелерінеқысымжасауқажет (төменгі жақтың бұрышы, жоғарғыерін және т.б.);

мақтажүнінен аммиак иісінсезінугерұқсат беру керек;

жәбірленушініңмиыныңқанменжақсықамтамасызетілуінқамтамасызетуүшінаяқтарынжоғарыкөтеріпжатқызукерек.

Кеудеқуысыныңенетінжарасыүшін ең бастысы:

кеудежарасынаауаөткізбейтін бинт қою;

зиянкелтірмеуүшінжараныұстамаңыз;

қысымдытаңғышпен қан кетуді тоқтатуға тырысыңыз;

жәбірленушігеуақытында наркоз беру;

жәбірленушініңтынысалуын және қан айналымынүнемібақылапотыру;

жәбірленушіге тұрақты бүйірлікпозицияны беру.

Қанкетудіңбарлықбелгілерікелесіденбасқа:

жүрексоғужиілігініңтөмендеуі, тынысалужиілігініңтөмендеуі; күрт жалпыәлсіздік, шөлдеусезімі;

айналуы, көзалдындашыбындардыңжыпылықтауы;

естентану, жиітұруғатырысқанда, бозғылт, дымқыл және суықтері;

күрт жалпыәлсіздік, шөлдеусезімі;

пульс тезәлсіз, тынысалутез.

Егержарадабөтензатболса, келесілердұрысболады:

жараданбөтензаттытезарадаалыптастаңыз, қолда бар әдістермен қан кетудітоқтатыңыз, жеделжәрдемшақырыңыз;

жараданбөтензаттышығармаңыз, бөтензаттыңайналасынатаңғышбайлапқойыңыз, бұрын оны майлықтарменнемесебинттерменбекітіп, жеделжәрдемшақырыңыз;

медициналыққызметкерлеркелгеншеешқандай шара қолданбау;

жараныантисептикалықерітіндіменемдеңіз, жараныстерильдімайлықпенжабыңыз, жеделжәрдемшақырыңыз;

бөтензаттыабайлапалыңыз, жараданқанкетудітоқтатыңыз

оны стерильдімайлықтарментолтыруарқылыжеделжәрдемшақырыңыз, жарақат алған жергесуыққойыңыз.



55 жастағыерадамдапсихоэмоционалдықстресстіңфонындакеудесүйегініңартындақаттыкүйдіретінауырсынупайдаболды. Алғашқыкөмекқандайболады?

жәбірленушігефизикалық және

эмоционалдытыныштық, жеделжәрдемшақырыңыз, байқаңыз

зардапшеккендергекелералдынданауқасты рецепт бойыншақабылдауғашақырыңыз

оған дәрі.



жәбірленушінітөменгіаяқ -қолыжоғарыжатқызу, тіластына нитроглицерин таблеткасын беру, жеделжәрдемшақыру, жәбірленушінікелгеншебақылау;

жәбірленушініемханағакелугешақыру, тіластына нитроглицерин таблеткасынқабылдаудыұсыну, жәбірленушініемханағаалыпжүру;

жәбірленушініңтуыстарынақоңыраушалыңыз, олқандайдәріқабылдайтынынбіліңіз, оған осы дәрі -дәрмектердіқабылдауғарұқсатетіңіз, оны төсеккежатқызыңыз, физикалықжәнеэмоционалдытыныштықтықамтамасызетіңіз, бұлкезде ауру бірсағатқасозылады, жеделжәрдемшақырыңыз;

жәбірленушігефизикалық және

эмоционалдытыныштық, жеделжәрдемшақырыңыз, байқаңыз

олкелгенгедейінжәбірленушілер;

Жәбірленушіденсауалнамажүргізудіңнегізгімақсатынкөрсетіңіз?

сыртқы қан кетудіңайқынбелгілерінанықтау (ең алдыменартериялық);оның жалпыжағдайынбағалау;

оныңжалпыжағдайынбағалау;

дененің әр түрліаймақтарындағыжарақаттардыанықтауғатырысу;

жәбірленушігеалғашқыкөмекқажетекенінанықтау.

Кеудеқуысынқысукезіндеқолдыңқысымыкелесікеуденіңортасы;

төстіңжоғарғыжартысы;

нүктегеқолданылады:

жүрек аймағы;

төссүйегініңтөменгібөлігі.

Гемостатикалық турникет келесіжағдайлардақолданылады:

артериялыққан кету кезінде;

мол веналыққан кету кезінде;

ауырқанкетудіңбарлықтүрлеріүшін;

қанныңүлкенпулынанықтаукезінде.

Алғашқыкөмекшараларымыналардықоспағанда,

ауыржарақаттар мен соққыларкезіндеауырсынудыбасатындәрілердіқолданушаралары;

жағдайдыбағалау және алғашқымедициналықкөмеккөрсетуүшінқауіпсізжағдайлардықамтамасызетушаралары, жеделжәрдемшақыру;

жәбірленушіде сана мен өмірбелгілерініңболуынанықтау;

жүрек -өкпереанимациясынжүргізубойыншашаралар;



төмендегілердіңбарлығынқамтиды:

жәбірленушініқарау, сырттанқанкетудітоқтатужәнежарақаттарға, улануларға және жәбірленушініңөмірі мен денсаулығынақауіптөндіретін басқа жағдайларғаалғашқыкөмеккөрсетубойыншашаралар;

жәбірленушігеоңтайлыденеқалпын беру жәнежәбірленушініңжағдайынбақылау (сана, тынысалу, қанайналымы);

жәбірленушігепсихологиялыққолдаукөрсету және оны жеделжәрдембригадасынаауыстыру.



Жоғарғытынысжолдарынбөгдезаттолықбітептастағанжағдайда, алғашқыкөмекқандайәрекеттенбасталуыкерек?

жәбірленушіден: «Сізтұншығыпқалдыңыз ба? Сізсөйлейаласыз ба? »; іштіңжоғарғыбөлігінеқаттысоққыменбөтендененіалыптастауғатырысыңыз

іштіңжоғарғыбөлігінеқаттысоққыменбөтендененіалыптастауғатырысыңыз

науқастыеңкейтіп, скапааралықаймаққабірнеше соққы беру

алға;


жеделжәрдемшақыру;

екісаусақтытамырға басу арқылынауқаста құсу тудыруғатырысыңыз

тіл;


жәбірленушіден оның тұншығыпқалғанынбілу.

Егержарақатауылдаалынғанболса, жамбассүйектерініңсынуыкүдіктізардапшегушігеқандайкөмеккөрсетукерек?

жәбірленушігеыңғайлыжағдайдыалуға, жеделжәрдемшақыруға, сынған жергесуықтиюгекөмектесу;

төменгіаяқтыимпровизацияланғанқұралдарменбекітіңіз, жеделжәрдемшақырыңыз;

төменгіаяқтыкөлікшиналарыменбекітіңіз, суықжағыңыз, жәбірленушініжеделжәрдембөлмесінежеткізіңіз;

төменгіаяқтыкөлікшиналарыменбекітіңіз, наркоз беріңіз, жеделжәрдемшақырыңыз, сынған жергесуықтүсіріңіз.

Жәбірленушініоятукезіндеегжей -тегжейлітексеруүшінтізбектітаңдаңыз:

бас, мойын, кеуде, іш, аяқ және қол;

кеуде, бас жәнемойын, аяқпенқол, іш;

бас, кеуде, іш, мойын, қол мен аяқ;

аяқтар мен қолдар, бас пенмойын, кеудежәнеіш.

Каротидартериясынсаусақпен басу орындалады?мойынныңалдыңғыбетіндекөмейдіңсыртындаиндексі, ортасы мен сақинасыбірмезгілденемесебірбармақпеномыртқа;мойынныңбүйірбетіндестерноклеидомастоидтыбұлшықеттіңартындабірсаусақпеннемесебірнешесаусақпеномыртқағақарай;жарақатжағындаекісаусағыңызбен (индексі мен ортасы) көмейаймағында жара орнынантөмен.Қандайжағдайларда жүрек -өкпереанимациясынбастаукерек?жәбірленушіде сана, тынысалужәнеқанайналымыныңбелгілеріболмаса;жәбірленушіде сана белгілеріболмаса;есінжоғалтқаннанкейін 5 минуттанаспаса;егержәбірленушініңклиникалықөлімбелгілеріболса.Артериялыққанкетудітоқтатудыңең жылдамәдісіқандай?

жараға тікелейқысым.

гемостатикалық жгут салу;

қысымдытаңғыш салу;артерияныңсаусаққысымы;Жәбірленушігетұрақтыбүйірлік позиция берудібастаукерек?жәбірленушініңбірқолыныңденесінебұрышпенорналасқанжерінен;денесініңтөменгібөлігінбүйіргебұрудан;жәбірленушініңқолының артқы жағыменщеккедейінгіқолыныңорналасқанжерінен; тартылатынкиімдітүймеденбосатудан.Алғашқыкөмеккөрсетукезіндежәбірленушінікөтеружолынтаңдау неге байланысты?алғашқымедициналықкөмеккөрсетугеқатысушылардың саны, олардыңфизикалықмүмкіндіктері мен жарақаттардыңсипатытуралы.жәбірленушілердіалыпжүруқұралдарының (зембілдермен, ілмектермен) болуынабайланысты;тасымалдаудыңболжамдыдиапазонынан;жәбірленушініңқалауыбойынша;Артериялықцифрлыққысудыңтиімділігікелесікритерийлербойыншабағаланады:қанкетудіазайтунемесетоқтатуүшінкөзбен;саусақтардыңқысылунүктесінтабудыңдұрыстығыбойынша;зардапшегушідеауыртпалықсызқысымменбасу;импульсті басу орнынантөменұстауүшін.Сан артериясыныңсаусаққысымыорындалады?шапаймағындаекіншіқолменбекітілген, денесалмағыалғашқымедициналықкөмеккеқатысушы.санныңжоғарғыүштенбірбөлігіндеекібармақпенсандымықтапорап;қанкетудітоқтатуүшінжеткіліктікүшпенжараныңорнынанбірнеше сантиметр жоғары;дененіңбүкілсалмағыменалақанныңнегізіменишийдіңшығыңқыаймағында;Көмеккөрсететінадамдаұзақ реанимация жәнефизикалықшаршаукезінденеістеукерек?

реанимациялықшаралардыжүзегеасыруғакөмекшінітартуға;

реанимациялықшаралардыңбасталуына 30 минуттанартықуақытөткендетоқтату;

төс сүйегінеқысымжиілігінтөмендету;

төс сүйегінеқысымтереңдігінтөмендету;

жәбірленушініңбиологиялықөлімінанықтауүшін, бұл туралытиістіқұжаттамада.

Жасандытынысалудыңсапалытынысыкелесіжағдайлардаорындалады?

жоғарысапалытынысжолдарыныңашылуы;

мүмкінболатынингаляциялықжылдамдық;

ингаляцияныңмүмкінболатынкөлемі;

ауызқуысынсапалытазарту.

Жүрек -өкпереанимациясыналғанзардапшегушідеөмірлікбелгілерпайдаболғанкездекелесішаралардықабылдауқажет:

жәбірленушіге тұрақты бүйірлік позиция мен бақылауберіңіз

жәбірленушініңжағдайы;



жүрек -өкпереанимациясынсақтықпенжалғастыру;

жеделжәрдемшақыруын тоқтату;

жүрек -өкпереанимациясын тоқтату.

Есінжоғалтқан және қанжоғалтубелгілері бар жәбірленушігекелесі позиция берілуікерек:

аяқтары көтерілген арқаның жағдайы;

тұрақты бүйірлікорналасуы;

жартылайотыружағдайы;

артқы жағындағыаяқтарбүктелген және бөлек тұрған қалып;

асқазандағыорналасуы.

Алғашқымедициналықкөмеккөрсеткенненкейін, жеделжәрдембригадасыкелгенгедейінжүргізушібіріншікезектекелесіәрекеттердіорындауыкерек:зардапшеккендердіңжағдайынбақылаудыжалғастыру және оларғапсихологиялыққолдаукөрсету;

жеделжәрдемдиспетчерінеқоңыраушалудыжалғастыру, топтыңқашанкелетінінбілу, зардапшеккендердіөздігінентасымалдауқажеттілігінанықтау;

зардапшеккенкөліккемедициналықкөмеккөрсетуүшін

олардыбригадағақарайөтіп бара жатқан немесеқызметтіккөліктерменжүргізіңіз

жеделжәрдем;

жараланғандардыауруханағажатқызуүшінөтетіннемесеқызметтіккөліктердідайындау.

Иықта жалғызкөтеріпжүрудікелесіжарақаттары мен жағдайлары бар зардапшеккендергеқолдануғаболмайды?

кеуде мен іштіңжарақаттары;

аяқ -қолдыңзақымдануы;

бас жарақаты;

күйік және үсікшалу;

улану.

Барлықмәлімдемелер жараға тікелейқысымғақатыстыдұрыс, тек мыналардықоспағанда:

жараға тікелейқысым - артериялық қан кетудітоқтатудыңнегізгіәдісі.

жараға тікелейқысыммен, жара стерильдімайлықтарменжабылады

немесестерильдібинтпен, соданкейінқанайналымын тоқтатуға жеткіліктікүшпеналғашқыкөмеккөрсетушіқатысушыныңқолыменжарақатаймағынақысымжасалады;



ауырқан кету кезінде жараға жағу үшінқолда бар кезкелгенұлпанықолдануғаболады;

қызметкөрсетілмеген және қолданжасалғанқұралдарболмағанжағдайда, алғашқыкөмеккөрсетугеқатысушыныңқолымен жараға қысымжасауғарұқсатетіледі (соныменбіргестерильденбегенмедициналыққолғаптықолдануқажеттілігінұмытпаукерек) );

Қолтықастыартериясыныңсаусаққысымыорындалады?

иықбуыны мен иықбелдеуініңаймағындақолтықастындағыиықсүйегінедейін



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7




©kzref.org 2023
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет